Bijlage 5 Zienswijzen kaders ontwerpbegroting VRU 2025, geactualiseerde begroting VRU 2024 (versie na AB)

Zienswijzen kaders voor de begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 Versie 25 maart 2024

1

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2

Inleiding Inhoud en opbouw notitie Status zienswijzen Samenvatting strekking zienswijzen

2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11 2.12 2.13 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 2.19 2.20 2.21 2.22 2.23 2.24 2.25 2.26

Zienswijzen algemeen en financieel kader Amersfoort Baarn Bunnik Bunschoten De Bilt De Ronde Venen Eemnes Houten IJsselstein Leusden Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater Renswoude Rhenen Soest Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede Woerden Woudenberg Zeist

3 3 Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 4 5 5 5 5 6 6 6 7 8 8 9 9 9 10 10 10 10 10 11 11 12 13 13 14 15 15 15

2

1 Inleiding 1.1

Inhoud en opbouw notitie

In deze notitie zijn de zienswijzen van de gemeenten op de kaders voor de begroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024 opgenomen. Op 25 maart 2024 zijn van alle 26 gemeenteraden zienswijzen ontvangen op de kaders voor de begroting 2025. In paragraaf 1.2 is een samenvatting van de strekking van de zienswijzen opgenomen. In hoofdstuk 2 zijn de zienwijzen over de kaders van de begroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024 opgenomen.

3

1.2

Samenvatting strekking zienswijzen

Uit de zienswijzen blijkt brede steun voor de (financiële) begrotingskaders en de daarin opgenomen stijging van de gemeentelijke bijdrage. Eén gemeenteraad (Wijk bij Duurstede) steunt de kaders voor de begroting 2025 niet en verzoekt de VRU de kostenstijgingen op te vangen binnen de begroting. De gemeenteraad van Bunnik geeft aan begrip te hebben voor het feit dat de verhoging van de bijdrage wordt veroorzaakt door exogene ontwikkelingen, maar geeft aan het niet volledig eens te zijn met de aanname dat gemeenten via het gemeentefonds hiervoor worden gecompenseerd. Ondanks de steun voor de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage voor 2024 en 2025, vragen veel gemeenteraden aandacht (te blijven houden) voor de financiële positie van de gemeenten. Hierbij wordt ook gerefereerd aan het ongunstige vooruitzicht voor de jaren 2026 en verder (ravijnjaar) en de bezuinigingsopgave bij de gemeenten die daar uit voortkomt. Een aantal gemeenteraden geeft aan dat de eventuele financiële consequenties met betrekking tot de in de kaders opgenomen ontwikkelingen en risico’s niet binnen hun (meerjaren)begroting passen. Er is veel waardering voor de wijze waarop de VRU zich inspant om de gemeentelijke bijdrage zo laag als mogelijk te houden, zoals dit ook blijkt uit het overzicht van knelpunten die binnen de begroting zijn opgelost.

Gemeenteraden vragen om te blijven zoeken naar mogelijkheden om de stijging van de gemeentelijke bijdrage in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen. Naast het toepassen van het principe ‘nieuw voor oud’ wordt door een aantal gemeenteraden verzocht om besparingsmogelijkheden in kaart te brengen. Er is steun voor de voorgestelde aanpak om de bestuurlijke keuzes die hieruit voortkomen uit te werken ter voorbereiding op de besluitvorming over de begroting voor 2026. Dit voorziet ook in de wens van gemeenteraden die verzoeken om tijdig betrokken te (blijven) worden bij ontwikkelingen met mogelijke financiële consequenties. De gemeenteraad van Eemnes benut de zienswijze op de begrotingskaders om aandacht te vragen voor de inzet en bepakking van de tankautospuit die gemeente Eemnes vanuit het individuele gemeentelijke pluspakket afneemt.

4

2 Zienswijzen algemeen en financieel kader In dit hoofdstuk zijn de zienwijzen van de gemeenten opgenomen over de kaders voor de begroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024.

2.1

Amersfoort

1. Als zienswijze op de Kadernota Veiligheidsregio Utrecht 2025 de VRU de kadernota 2025 te ondersteunen en de VRU op te roepen om de komende jaren rekening te blijven houden met de financiële situatie van gemeenten; 2. als zienswijze op de geactualiseerde begroting 2024 VRU aan te geven de geactualiseerde begroting te ondersteunen.

2.2

Baarn

De raad heeft in de vergadering van 31 januari jl. besloten om geen zienswijze in te dienen op de Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 van de Veiligheidsregio Utrecht. Ook al geeft de gemeenteraad van Baarn geen zienswijze mee aan de kaders voor de begroting 2025 willen wij nadrukkelijk aandacht vragen voor de financiële positie van gemeenten. Wij gaan ervan uit dat keuzes die voorgelegd en uitgewerkt worden binnen de begroting worden opgevangen.

2.3

Bunnik

Bij brief van 20 november 2023 heeft u ons uitgenodigd om een zienswijze te geven over Kaders begroting 2025 & geactualiseerde begroting 2024. Middels deze brief maken wij onze zienswijze aan u kenbaar. Zoals door u in de aanbiedingsbrief is beschreven bevinden gemeenten zich de komende jaren in een lastige financiële situatie. Wij ondersteunen uw standpunt om het uitgangspunt 'nieuw voor oud' te hanteren en een stijging van de gemeentelijke bijdragen zoveel mogelijk proberen te voorkomen. Daarnaast zien wij in dat de stijging van de kosten met name wordt veroorzaakt door loon- en prijsstijgingen en een technische aanpassing van de brandweerzorg in Amersfoort. Desalniettemin wordt bij de kaders begroting 2025 een fors verhoogde bijdrage gevraagd. Wij betreuren dit. Gesteld wordt dat de deelnemende gemeenten via de algemene uitkering 'gemeentefonds' worden gecompenseerd voor de stijging van de inwonerbijdrage. De gelden die de gemeente echter krijgt voor taken die uitgevoerd worden door de VRU zijn grotendeels niet geoormerkt en derhalve vrij besteedbaar door de gemeente Bunnik. Met andere woorden: de aanname van de VRIJ dat gemeenten gecompenseerd worden om de stijging van de kosten te dekken, is ons inziens niet volledig juist. Daarbij is er begrip voor het feit dat de gevraagde verhoogde bijdrage voortkomt uit exogene ontwikkelingen en niet uit nieuw beleid.

In het licht van de aankomende uitdagingen in het cruciale jaar 2026, streven wij ernaar dat alle gemeenschappelijke regelingen in een vroeg stadium, voorafgaand aan de vaststelling van de kadernota, besparingskansen identificeren. Wij wensen de implementatie van een gestructureerd

5

proces dat zich richt op het nemen van realistische en duidelijke bestuurlijke beslissingen om specifieke taken te identificeren die kunnen worden afgeschaald of beëindigd. Hierdoor willen wij generieke procentuele bezuinigingen vermijden en voorkomen dat de VRU onder toenemende druk komt te staan doordat dezelfde taken met beperkte capaciteit moeten worden uitgevoerd. Wij ontvangen graag bij de aanbieding van de begroting 2025 een weergave welke keuzes uw organisatie maakt om grote bezuinigingen te vermijden. We realiseren ons dat toekomstige financiële effecten van de ontwikkelingen van onderwerpen uit de bestuursagenda 2024-2027 mogelijk extra financiële investeringen vragen die nu nog niet inzichtelijk zijn. De mogelijke financiële gevolgen moeten betrokken worden in het eerdergenoemde procesvoorstel. Gezien het belang van de thema's uit de bestuursagenda, verzoeken wij u ons hierover tijdig te informeren,

2.4

Bunschoten

In de gemeenteraadsvergadering van 1 februari jl. is besloten om geen zienswijzen in te dienen op de kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU. Graag vragen wij uw aandacht voor de financiële situatie waar wij als gemeente Bunschoten, net als vele andere gemeenten, vanaf 2026 mee te maken krijgen. Onze meerjarenbegroting laat vanaf 2026 een tekort zien. De raad heeft de opdracht aan het college gegeven om in aanloop naar de behandeling van de kadernota 2025 te komen tot een verdere uitwerking van een voorstel om een sluitende begroting aan te bieden, die structureel sluitend is voor de periode na 2026 en verder. Wij verzoeken u met deze situatie rekening te houden en blijven daarom graag met u in gesprek over uw ambities.

2.5

De Bilt

In uw brief van 20 november 2023 verzoekt u gemeenten om een reactie te geven op de kaders voor de begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 van de VRU. De financiële stukken zijn besproken in de raadsvergadering van 11 januari 2024 en de raad heeft besloten geen opmerkingen kenbaar te maken ten aanzien van de kaders voor de begroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024. Onze raad constateert dat de VRU zich inspant om de gemeentelijke bijdrage zo laag als mogelijk te houden. Dit zien we onder meer terug in de ontwikkelingen die binnen de eigen begroting zijn opgevangen. Echter, de financiële positie van gemeenten blijft onder druk staan. Onze raad roept u daarom op om actief te blijven zoeken naar mogelijkheden om - binnen de bestuurlijke vastgestelde kaders - een verdere stijging van de gemeentelijke bijdrage te voorkomen dan wel keuzes te maken die leiden tot bezuinigingen.

2.6

De Ronde Venen

Bij brief van 20 november 2023 heeft u ons de Kaders begroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024 toegezonden en verzocht om zienswijzen hierop te geven. In de vergadering van 1 februari 2024 is dit besproken.

6

De Kaders begroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024 geven met de huidige kennis van zaken adequaat inzicht wat de te verwachten inkomsten en uitgaven zijn voor het jaar 2024 en 2025, waarbij ontwikkelingen en risico’s voldoende geschetst zijn. Toch willen wij niet onbenoemd laten de structurele krapte op de arbeidsmarkt. Dit vormt een serieus en structureel risico voor de uitvoering van het beleid. Er wordt een duidelijke procesbeschrijving geschreven welke stappen er gezet worden om de kosten als gevolg van nieuwe ontwikkelingen op te vangen gegeven de financiële druk op de gemeenten. Hierbij geldt als uitgangspunt altijd ‘oud voor nieuw’. Mocht dit uitgangspunt niet genoeg ruimte bieden, dan geeft u ons voldoende gelegenheid om zienswijze te kunnen geven op voorgestelde wijzigingen. Voorts spreken wij (nogmaals) onze wens uit om actief betrokken te worden bij de uitvoering van de bestuursagenda 2024-2027, de evaluatie van de Wet op de veiligheidsregio’s en de ontwikkelingen op het gebied van de taakdifferentiatie.

2.7

Eemnes

Allereerst waardering voor de wijze waarop de VRU tot op heden financiële knelpunten binnen de eigen begroting heeft opgelost. Wij begrijpen de verhoging van de gemeentelijke bijdrage, aangezien die vooral door cao en inflatie wordt veroorzaakt. Op dat punt dienen we geen zienswijze in. Wij vragen wel uw aandacht voor enkel andere zaken. Het voorzien in de dekkingsproblematiek in Amersfoort-Noord is noodzakelijk, wel vragen wij uw aandacht voor het nog niet gedekte deel. Ook fase 2 en 3 zullen immers onvermijdelijk zijn en die kosten worden nu nog niet meegenomen in de meerjarenraming. Ziet u kans om die kosten te beperken? Zo niet, dan is het logisch om die kosten wel mee te nemen in de meerjarenraming (ze zijn immers onvermijdelijk). In uw aanbiedingsbrief geeft u aan oog te hebben voor de moeilijke situatie van gemeenten met ingang van 2026. We hopen natuurlijk dat de opschalingskorting en de herverdeeleffectengemeentefonds voor de Utrechtse gemeenten worden beperkt. Echter we moeten ook reëel zijn, het kan ook niet gebeuren. Voor alle Wet Gemeenschappelijke regelingen geldt dan wat Eemnes betreft dat we samen de trap af zullen moeten, hoe lastig ook. Wij verzoeken u ook een aantal scenario’s uit te werken die hiermee rekening houden en die richting geven aan bezuinigingen die zoveel mogelijk de basisbrandweerzorg ontziet.

Eemnes neemt als individueel keuzepakket een 2e tankautospuit af. Hierbij spelen thans twee zaken waarvoor wij uw aandacht vragen. Allereerst vinden wij het vanuit de veiligheid, opleiding en inzetbaarheid logisch dat die 2e tankautospuit dezelfde bepakking heeft als de standaardeenheden. Er lijkt echter intern weerstand te zijn om de TUO tankautospuit als een volwaardige uitruk te zien (hetgeen tegen eerdere afspraken in gaat). Uiteraard zijn die kosten voor bepakking voor de betreffende gemeente. Het 2e betreft het schrappen van de TUO tankautospuit uit lijst voor de inzet in buurgemeenten (de vroegere kazerne-volgorde-tabel). In plaats van de formele regel om de TUO tankautospuit enkel in de betreffende gemeente in te zetten, zou de snelste basisbrandweerzorg leidend moeten zijn. Een inwoner of bedrijf heeft recht op de snelste hulp, door in dit geval de 2e

7

tankautospuit van Eemnes uit te sluiten van inzet in bijvoorbeeld Baarn terwijl die wel in sommige gebieden als 3e of 4e ter plaatse zou kunnen zijn geeft een verkeerd signaal af. In de dynamische uitruk moet de snelste hulp geboden worden, ongeacht of dit een reguliere tankautospuit of een TUO tankautospuit is.

2.8

Houten

De raad heeft besloten in te stemmen met de Kaders begroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024 VRU. Daarnaast heeft de raad besloten om de zienswijze in te dienen dat de geschetste toekomstige ontwikkelingen mogelijk niet in de gemeentelijke begroting passen en de VRU daarin zelf ook een grote inspanningsverplichting heeft. Wij zijn van mening dat stijgende kosten niet alleen opgevangen moeten worden door de gemeenten, maar de VRU zelf ook een grotere inspanningsverplichting kent om de stijging zo klein mogelijk te laten zijn. Wij vinden dat ook van een gemeenschappelijke regeling mag worden verwacht dat zij een bijdrage levert aan de taakstelling die op ons afkomt. En daarom roepen wij u op om een extra inspanning te verrichten om middelen in de eigen begroting te vinden om stijging van de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk te beperken. Juist met het oog op het jaar 2026, dat door de VNG niet zonder reden het ravijnjaar wordt genoemd. Wij zijn de VRU erkentelijk voor het feit dat de VRU in de aanbiedingsbrief aangeeft op de hoogte te zijn dat de gemeenten zich nu en in de komende jaren in een lastige financiële situatie bevinden. Daarom wordt door de VRU het uitgangspunt ‘nieuw voor oud’ gehanteerd om een stijging van de gemeentelijke bijdragen zoveel mogelijk te voorkomen en heeft de VRU inzage gegeven op welke wijze dat de afgelopen jaren is gebeurd.

Wij hebben gelezen dat in voorgaande jaren deze inspanning vanuit de VRU ook is gelukt en roepen u op deze extra inspanning te blijven verrichten.

2.9

IJsselstein

Hierbij ontvangt u de zienswijze van gemeente IJsselstein. Gemeente IJsselstein herkent de uitgangspunten voor de voorgestelde verhoging van de bijdrage van gemeenten aan de VRU, maar dient een zienswijze in omdat wij van mening zijn dat stijgende kosten niet alleen opgevangen moeten worden door de gemeente, maar ook de VRU zelf een grotere inspanningsverplichting kent om de stijging zo klein mogelijk te laten zijn. Uit uw brief blijkt dat de VRU zich bewust is van de lastige financiële situatie van de gemeente nu En in de komende jaren. De VRU heeft zich in het verleden en nu nog steeds ingespannen om stijging van de gemeentelijke bijdragen zoveel mogelijk te voorkomen. Maar ook dat het steeds Moeilijker wordt om nog ruimte binnen de begroting te vinden voor nieuwe ontwikkelingen. Uit de kaders blijkt dat de totale stijging van kosten, in zowel 2024 als 2025, hoger is dan decompensatie die de gemeente vanuit het rijk ontvangt via de algemene uitkering gemeentefonds. Bovendien doet de VRU een prijsaanpassing met terugwerkende kracht over 2022 en 2023. Deze bijstelling krijgt de gemeente niet vergoed vanuit het rijk.

8

Als laatste is door het rijk een extra korting aangekondigd vanaf 2026 zonder afname van taken (het ravijnjaar). Elke structurele wijziging op de begroting die nu vastgesteld wordt maakt het structureel tekort vanaf 2026 groter. De VRU is zich zoals ook hierboven aangegeven bewust van deze ontwikkelingen en heeft middels nagezonden informatie inzichtelijk gemaakt welke inspanningen in het recente verleden zijn verricht om nieuw beleid en ontwikkelingen binnen de eigen begroting op te vangen. Daar zijn wij heel blij mee en juichen dat ook toe. Desondanks vinden wij dat ook van een gemeenschappelijke regeling mag worden verwacht dat zij een bijdrage levert aan de taakstelling die vanaf het ravijnjaar op ons af komt. En daarom roepen wij u op om een extra inspanning te verrichten om meer dan nu middelen in de eigen begroting te vinden om stijging van de bijdrage zo veel mogelijk beperkt te houden.

2.10 Leusden De Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 zijn op 12 december 2023 in het college besproken. Op 1 februari 2024 heeft de gemeenteraad besloten om geen zienswijze te geven op deze kaders.

2.11 Lopik In zijn algemeenheid bestaat waardering voor de wijze waarop de VRU zich de laatste járen heeft opgesteld t.o.v. de deelnemende gemeenten, waarbij diverse ontwikkelingen binnen de begroting zijn opgevangen en er dus geen extra verhogingen van de gemeentelijke bijdragen zijn doorberekend. Desondanks staan die gemeenten naar ons oordeel voor een grote opgave gezien het ravijnjaar 2026. De gemeente Lopik zou dan ook graag willen zien dat de VRU, evenals andere gemeenschappelijke regelingen waaraan zij deelneemt, in een vroeg stadium, voorafgaand aan de definitieve vaststelling van de kadernota, besparingsmogelijkheden in kaart brengt. Wij zien graag dat een proces wordt ingericht, dat gericht is op het maken van realistische en duidelijk inhoudelijke bestuurlijke keuzes over in kaart gebrachte specifieke taken die kunnen worden afgeschaald of beëindigd. Hierdoor hoeven generieke procentuele bezuinigingen niet ter tafel te komen en wordt voorkomen dat de druk op de organisatie toeneemt omdat onder beperkte capaciteit hetzelfde werk moet worden gedaan. Wij zien graag in het eerste half jaar van 2024 een procesontwerp tegemoet en vertrouwen op een voortzetting van de prettige en constructieve samenwerking.

2.12 Montfoort Onze raad wil u bedanken voor het toesturen van de stukken. Wij hebben met belangstelling kennis genomen hiervan. Wij begrijpen dat het steeds lastiger wordt om binnen de begroting ruimte te vinden voor nieuwe ontwikkelingen en dat basisbrandweerzorg, ook met groei van het aantal inwoners, wel gegarandeerd moet worden. Een verhoging van de gemeentelijke bijdragen daardoor en door reguliere loon- en prijsstijgingen is daarmee onvermijdelijk, zoals u aangeeft. Op

9

basis van de informatie die wij hebben gekregen zien wij hierbij af van het gebruikmaken van ons recht om een inhoudelijke zienswijze in te dienen.

2.13 Nieuwegein In antwoord op uw brief van 20 november 2023 delen wij u mede dat de gemeenteraad op 25 januari 2024 heeft besloten de onderstaande zienswijze kenbaar te maken ten aanzien van de kaders begroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024 van de Veiligheidsregio Utrechtk (VRU): - De gemeente Nieuwegein stemt in met de kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024. Hierbij wordt de VRU verzocht om: - Rekening te houden met de financiële situatie van de gemeente. De voorgestelde scenario’s daadwerkelijk te ontwikkelen om bestuurlijke keuzes te kunnen maken.

2.14 Oudewater De gemeenteraad kan instemmen met het financieel kader 2025. Daarnaast spreekt de gemeenteraad waardering uit voor het feit dat in het stuk aandacht wordt besteed aan ontwikkelingen die in de toekomst mogelijk effect gaan hebben op de financiën van de VRU. Zoals ook al eerder benadrukt wordt de raad graag in een zo vroeg mogelijk stadium geïnformeerd zodra de exacte financiële effecten van deze ontwikkelingen bekend zijn. Wij wensen u veel succes toe met het proces rondom het vaststellen van de begroting 2025.

2.15 Renswoude Geen zienswijze in te dienen.

2.16 Rhenen De gemeenteraad Rhenen heeft kennisgenomen van de Kaders begroting 2025 van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU). In deze kaders zijn op overzichtelijke en gestructureerde wijze het financiele kader en de belangrijkste ontwikkelingen en risico's weergegeven. Wij begrijpen de gevolgen van de financiele kaders en de verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor 2025 door groei in het verzorgingsgebied Amersfoort en de reguliere loon- en prijsaanpassing. De VRU geeft een voorwaarschuwing dat het steeds moeilijker wordt om voor nieuwe ontwikkelingen en risico's, ruimte binnen de begroting te vinden, of op te vangen in het kader van nieuw voor oud en kondigt aan dat een stijging van de gemeentelijke bijdrage onvermijdelijk is. De gemeenteraad Rhenen wil graag vroegtijdig betrokken worden bij bestuurlijke afwegingen en keuzes over kerntaken, ambities en ontwikkelingen van de VRU.

2.17 Soest Op 20 november 2023 hebben wij van u de kaders voor de begroting van de VRU 2025 ontvangen. Met belangstelling heeft de gemeenteraad van Soest kennisgenomen van deze financiële stukken.

10

In deze brief delen wij u mede dat wij op de kaders voor 2025 geen zienswijze indienen. Wel volgen wij met belangstelling de ontwikkelingen en risico’s zoals deze zijn genoemd in de kaders voor de begroting van 2025. U beschrijft in de stukken een behoorlijk aantal ontwikkelingen en risico’s. De verwachting is dat er in het kader van die ontwikkelingen en risico’s in 2024 op verschillende thema’s, voorstellen richting het Algemeen Bestuur zullen gaan. De gemeenteraad van Soest blijft graag op de hoogte omdat wij op die thema’s mogelijke (financiële) risico’s zien.

2.18 Stichtse Vecht De aangekondigde verhoging van de gemeentelijke bijdrage kan, gelet op het feit dat deze voortkomt uit reguliere loon- en prijsaanpassingen en het feit dat de basisbrandweerzorg regionaal georganiseerd en bekostigd wordt, rekenen op onze steun. Echter gelet op de financiële positie van de gemeente Stichtse Vecht, verwachten wij dat u een scherp financieel beleid voert. Daarnaast verwachten wij dat er voortdurend kritisch gekeken wordt naar efficiëntieverbetering en kostenbesparing bij alle andere ontwikkelingen zoals beschreven in de ‘kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 van de Veiligheidsregio Utrecht’ om zo een verhoging van de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk te beperken. In geval van ontwikkelingen die buiten de begroting vallen wordt onze raad daar graag vroegtijdig over geïnformeerd.

2.19 Utrecht Per brief van 20 november 2023 heeft u de Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting g 2024 van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) aan ons aangeboden. Daarbij zijn wij in de gelegenheid gesteld om uiterlijk 6 februari 2023 een zienswijze bij u in te dienen. ln deze brief is onze zienswijze verwoord. Wij constateren dat de stijging in de bijdrage aan de VRU het gevolg is van de toepassing van de loon- en prijsaanpassingen, van een herijking van de ijkpuntscores en utvan gedeelde kosten voor uitbreiding van brandweerzorg Amersfoort en dat dit overeenkomt met eerder gemaakte afspraken met alle gemeenten in de gemeenschappelijke regeling VRU. Via een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds worden wij hier gedeeltelijk voor gecompenseerd. De totale gevraagde financiële bijdrage voor 2025 past binnen de begroting van gemeente Utrecht. Wij kunnen instemmen met de Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU. Wij willen echter ook alvast aan u laten weten dat de financiële consequenties die kunnen voortkomen uit de ontwikkelingen en risico's die u benoemt, in de toekomst niet volledig kunnen worden opgevangen binnen de gemeentelijke begroting. Het verwachte financiële zwaar weer vanaf 2026 maakt deze opgave potentieel nog groter.

In de kadernota wordt een vergelijking gemaakt tussen de bijdrage aan het Gemeentelijk Basistakenpakket (GBTP) en de vergoeding in het Gemeentefonds. Deze vergelijking brengt niet automatisch met zich mee dat daarmee binnen de gemeentelijke begroting ruimte ontstaat. Naast de kosten voor het GBTP maken we als gemeente ook nog andere kosten voor de VRU, zoals voor huur, energie en overige gebruikerslasten. De mogelijke financiële consequenties die verbonden zijn aan de toekomstvisie op huisvesting, mede in samenhang met de groei van de stad, zijn voor ons een belangrijk punt van aandacht. Ook kunnen fase 2 en 3 van de ontwikkeling van brandweerzorg Amersfoort niet worden opgevangen binnen

11

de begroting van gemeente Utrecht. Wij gaan graag met u in gesprek over de ambities en de financiën en hoe we het te verwachten positieve rekeningresultaat van de VRU optimaal kunnen inzetten. Over de structurele ophoging van middelen vanuit het rijk voor de versterking van de crisisbeheersing kondigt u aan dat u in het voorjaar van 2O24 een voorstel voor de structurele inzet van deze middelen aan het algemeen bestuur zult voorleggen. Wij waarderen het zeer als u in gezamenlijkheid met de gemeenten tot een voorstel komt.

2.20 Utrechtse Heuvelrug De financiële prognose toont een voordelig resultaat Voor het, verwachtte, positieve resultaat van 2023 verzoeken wij u om rekening te houden met de financiële positie van de gemeenten. In lijn met de financiële uitgangspunten in de Bestuursagenda 2024 – 2027 is het mooi om, indien dit resultaat ook daadwerkelijk gerealiseerd is, een deel van het overschot terug te laten vloeien richting de deelnemende gemeenten. Des te meer omdat voorgaand (beperkt) positief resultaat is gestort in de ontwikkel- en egalisatiereserve. Kaders VRU begroting 2025 De aangegeven stijging zien wij redelijkerwijs als acceptabel. Wij verzoeken u wel met klem om oog te hebben voor de aanstaande zogenoemde ravijnjaren 2026 en 2027 bij de deelnemende gemeenten. En daarmee terughoudend te zijn met voorstellen en financiële consequenties in deze jaren. Gezien de grote opgave die gemeenten wacht in het ravijnjaar 2026 willen wij dat alle gemeenschappelijke regelingen in een vroeg stadium, voorafgaand aan vaststelling van de kadernota, besparingsmogelijkheden in kaart brengen. Wij zien graag dat een proces wordt ingericht, dat gericht is op het maken van realistische en duidelijke inhoudelijke bestuurlijke keuzes gericht op het in kaart brengen van specifieke taken die kunnen worden afgeschaald of beëindigd.

Hierdoor hoeven generieke procentuele bezuinigingen niet ter tafel te komen en wordt voorkomen dat de druk op de organisatie toeneemt omdat onder beperkte capaciteit hetzelfde werk moet worden gedaan. Wij zien graag in het eerste half jaar van 2024 een procesontwerp hiervoor tegemoet. Daarbij is het ons inziens van belang om de zogenoemde ‘Risk Factory’ (3.12) middels een businesscase te beoordelen op haalbaarheid – eventueel in samenwerking op het niveau van Midden Nederland, proportionaliteit en de financiële consequenties op de lange termijn. Concrete vraag van de gemeenteraad Utrechtse Heuvelrug aan u is: “Valt deze ontwikkeling onder de kerntaken van de VRU?”. Geactualiseerde begroting 2024 De stijging van de gemeentelijke bijdrage op de geactualiseerde begroting 2024 is voor onze gemeente € 54.000,-. Dit vergt van ons flexibiliteit én aanpassing van de eigen gemeentelijke begroting. Wij adviseren u om voortaan hierin op te trekken met het gemeentelijke proces van de

12

planning & control cyclus. Zodat in eerder stadium een afweging(en) en besluit(en) kan worden genomen door onze organisatie. Afsluitend spreken wij, mede namens onze inwoners, hierbij onze dank uit aan uw organisatie voor de (operationele) inzet en de geboden hulp bij de GRIP 1 zeer grote brand op 30 december 2023 in Driebergen-Rijsenburg!

2.21 Veenendaal Financieel kader In de kadernota zijn op overzichtelijke en gestructureerde wijze het financiële kader, de belangrijkste financiële ontwikkelingen en effecten daarvan op de begroting weergegeven. Wij begrijpen de gevolgen van het financieel kader zoals weergegeven conform de uitkering van het gemeentefonds en constateren met u dat dit onvermijdelijke kosten zijn. Ook de bijstelling van het zogenaamde compensatiemechanisme (met als doel een gelijke verdeelsystematiek), zien wij als noodzakelijke kosten. Gezien de gemeentelijke financiële situatie vanaf 2026 (door de lagere vergoeding vanuit gemeentefonds) zal de gemeenteraad de hogere bijdrage integraal afwegen bij de besluitvorming over de gemeentelijke Kadernota 2025-2028. Overige oorzaken stijging gemeentelijke bijdrage Ten aanzien van de extra gevraagde structurele bijdrage voor de brandweerzorg in Amersfoort, begrijpen wij dat de kosten hiervan van invloed zijn op alle gemeentelijke bijdragen. Wij zijn echter wel benieuwd naar toekomstige financiële effecten voor gemeenten van fase 2 en 3 van de brandweerzorg Amersfoort en worden hierover graag tijdig geïnformeerd.

Voorbehoud voor mogelijke gevolgen van der heroverwegingsopgaven binnen onze gemeente Wel willen we u meegeven dat we, gezien de financiële situatie, bezig zijn met een gemeentelijke heroverweging om te komen tot een sluitend meerjarenperspectief. Mocht dit mogelijke gevolgen Hebben voor de gemeenschappelijke regeling VRU, dan zullen we daarover met u in gesprek gaan. Ambities, ontwikkelingen en risico’s Wij lezen dat de VRU rekening houdt met de financiële druk bij gemeenten. Aan de andere kant zien wij ook dat toekomstige financiële effecten van de ontwikkelingen van onderwerpen uit de bestuursagenda 2024-2027 zullen leiden tot extra financiële investeringen welke nu nog niet inzichtelijk zijn. Gezien de belangrijkheid van de thema’s uit de bestuursagenda, willen wij benadrukken ook hierover tijdig geïnformeerd te worden.

2.22 Vijfheerenlanden In antwoord op uw brief van 20 november 2023 delen wij u mede dat de gemeenteraad van de gemeente Vijfheerenlanden op 8 februari 2024 heeft besloten om de onderstaande zienswijze kenbaar te maken ten aanzien van de kaders begroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024 van de Veiligheidsregio Utrecht (VRU):

13

1. U geeft aan, dat als gevolg van de groei van het aantal inwoners het realiseren van een derde brandweerpost in Amersfoort noodzakelijk is. De extra kosten die hiermee gemoeid zijn bedragen € 530.000. Dit betreft een fors bedrag. Aangezien de VRU ook een visie opstelt op huisvesting en duurzaamheid geven wij in overweging om te onderzoeken of een alternatieve locatie of het herverdelen van de brandweerposten een goedkopere en duurzamere oplossing biedt waarbij de basisbrandweerzorg gegarandeerd blijft. 2. De recente (door)ontwikkeling van de onderwerpen cyberveiligheid, crisisbeheersing, FLO gelden, repressieve slagkracht, natuurbrandbestrijding, duurzaamheid en de Energie Transitie is financieel (incidenteel) gedekt tot en met 2023. De structurele financiële dekking van deze onderwerpen is nu nog niet geborgd. Wij dringen er op aan om binnen de eigen begroting van de VRU te zoeken naar mogelijkheden om deze stijgende kosten op te vangen. 3. Alle gemeenten (en dus ook de gemeente Vijfheerenlanden) worden vanaf 2026 geconfronteerd met mogelijk ingrijpende bezuinigingen door het Rijk op het gemeentefonds. U wordt dan ook verzocht om in de komende begrotingsjaren rekening te houden met de verwachte financiële situatie van de gemeenten en scenario's te ontwikkelen om bij te kunnen dragen aan de financiële opgave van gemeenten.

Dit door naar rato een bijdrage te leveren aan de bezuinigingsinspanning van de gemeenten door verlaging van de inwonerbijdrage.

2.23 Wijk bij Duurstede Wij waarderen het dat u de financiële situatie van gemeenten serieus neemt en daarbij het uitgangspunt ‘nieuw voor oud’ hanteert. Daarnaast zien wij in dat de stijging van de kosten met name wordt veroorzaakt door loon en prijsstijgingen en een technische aanpassing van de brandweerzorg in Amersfoort. We kunnen niet akkoord gaan met de verhoogde bijdrage. De Raad stemt in met de verhogingen vanuit de loon- en prijsstijgingen. Echter de financiële situatie van onze gemeente is uiterst zorgelijk. In onze begroting hebben we ingrijpende bezuinigingen moeten doorvoeren voor de komende jaren. We zijn genoodzaakt om een zeer strikt financieel beleid te voeren, ook voor onze verbonden partijen. Dit betekent dat wij niet akkoord kunnen gaan met de door u voorgestelde verhoging van de financiële bijdrage van onze gemeente die betrekking hebben op de kosten Brandweerzorg in Amersfoort. We verzoeken u om de kostenstijgingen op te vangen met de bestaande middelen in uw begroting of door op zoek te gaan naar besparingsmogelijkheden. We betreuren dat we deze boodschap moeten brengen, maar we hebben helaas geen andere keuze. Ontwikkeling brandweerzorg Amersfoort U geeft aan dat u de wettelijke taak niet meer kunt waarborgen in de gemeente Amersfoort. Dit heeft onder andere te maken met de bezetting van de brandweerpost Noord en de groei van inwoners.

Wij begrijpen de noodzaak om deze post te versterken met een beroepsbezetting. Wij verzoeken u deze kosten met eigen middelen op te vangen. Ambities, ontwikkelingen en risico’s We realiseren ons dat toekomstige financiële effecten van de ontwikkelingen van onderwerpen uit de bestuursagenda 2024-2027 mogelijk extra financiële investeringen vragen die nu nog niet inzichtelijk zijn. Gezien het belang van de thema’s uit de bestuursagenda, verzoeken wij u ons

14

hierover tijdig te informeren. Tevens verzoeken we u om eventuele kostenstijgingen zoveel mogelijk op te vangen binnen de eigen begroting VRU en waar nodig op te vangen door elders te besparen. Wij vragen u om onze zienswijze te betrekken bij het vaststellen van de begroting 2025 en andere toekomstige ontwikkelingen.

2.24 Woerden De gemeenteraad Woerden dient geen zienswijze in op de financiële stukken.

2.25 Woudenberg Op 20 november jl. hebben wij uw brief ontvangen betreffende de Kadernota VRU 2025, waarin de mogelijkheid wordt geboden om zienswijzen kenbaar te maken. Tijdens de raadscommissie van 6 februari jl. is het voorstel over de Kadernota VRU 2025 besproken. De gemeenteraad van Woudenberg heeft de volgende zienswijze in voorbereiding op de Kadernota VRU 2025. De gemeenteraad van Woudenberg waardeert de moeite die de VRU neemt om de kosten voor de gemeentes afgelopen jaren niet te laten stijgen door tegenvallende kosten van projecten zoveel mogelijk binnen de begroting te bekostigen. De VRU heeft eerder een overschot teruggestort naar de gemeente. De raad van Woudenberg vindt het belangrijk de VRU te laten weten dat deze methodiek van omgaan met geld gewaardeerd wordt en voor de komende jaren weer op prijs gesteld wordt, zoals aangegeven in de Kadernota 2025 op pagina 8. Hiernaast zijn er veel risico’s en ontwikkelingen benoemd waar het bestuur mogelijk in 2024 over besluit en waarvan in de jaren daarna de financiële gevolgen gevoeld worden. Gezien de financiële problematiek van de gemeentes in 2026 en 2027, wil de gemeenteraad de VRU meegeven terughoudend te zijn met voorstellen met financiële consequenties in deze jaren en zich bij uitstek te richten op de kerntaken.

Wegens het feit dat de definitieve besluitvorming plaatsvindt de raadsvergadering van 29 februari 2024 is het bovenstaande onder voorbehoud.

2.26 Zeist De gemeente Zeist heeft kennis genomen van de kadernota en spreekt graag haar dank uit voor de helderheid ervan. De gemeente Zeist spreekt daarnaast graag haar dank uit voor het feit dat de VRU nadrukkelijk rekening houdt met de financiële positie van de deelnemende gemeenten. De gemeente Zeist stelt vast dat de stijging van de kosten van het gemeentelijk basispakket en het individueel gemeentelijk pluspakket nagenoeg geheel het gevolg zijn van externe factoren, zoals de prijs- en loonontwikkeling. Deze ontwikkelingen liggen buiten de invloedssfeer van de VRU. De enige uitzondering daarop vormen de kosten voor het verbetering van de dekking in Amersfoort Noord. Deze investering is nodig om in de veranderende regio te kunnen blijven voldoen aan de wettelijke dekkingseisen voorde brandweer. In de financiële kaders zijn verder ontwikkelingen en risico’s opgenomen die op termijn een financieel effect kunnen hebben. De omvang en timing hiervan zijn nog niet duidelijk. Het gaat hierbij onder anderen om ontwikkelingen die ook in de Bestuursagenda VRU 2024-2027 staan beschreven, zoals bijvoorbeeld de veranderingen in het type en de duur van crises, natuurbrandbestrijding en de huisvesting. Voor deze ontwikkelingen vraagt de VRU nu geen financiële bijdrage.

Zodra bekend is wat de verwachte kosten hiervoor zijn, onderzoekt de VRU wat mogelijk is in het kader van nieuw voor oud. Mocht dit niet passen binnen

15

de huidige kaders, dan volgt in de begrotingscyclus een voorstel voor het bestuur. Het is goed dat de VRU aangeeft dat deze voorstellen te zijner tijd in samenhang met andere ontwikkelingen en bestaand beleid aan de orde zullen worden gebracht, zodat ze ook in die samenhang afgewogen kunnen worden en ter besluitvorming in het bestuur zullen voorliggen. Ook de zienswijze van de gemeenteraden is hierin een wezenlijke stap. Gezien het voorgaande geven de kaders begroting 2025 dan ook aanleiding tot een ondersteunende en instemmende zienswijze vanuit de gemeente Zeist.

16

17