Auditcommissie rapportage jaarrekening 2021

Rapportage Auditcommissie over de Jaarrekening 2021 van de Gemeente Wijk bij Duurstede. Allereerst wil de AC de accountants van Astrium en de medewerkers van de financiële afdeling m.n. de heren Gaasbeek en Veltman bedanken voor de uitvoerige toelichting aan de AC omtrent de door hen verrichte werkzaamheden. De AC begint met het goede nieuws; Het door de accountant al jaren gepromote controleprotocol, dat nu helemaal correct is toegepast, heeft de betrouwbaarheid van de gepresenteerde jaarrekening doen toenemen. De AC heeft geen reden om te twijfelen aan het getrouwe beeld, binnen de marge van de materialiteitsgrens, geschetst in de gepresenteerde jaarrekening. De AC ziet een aantal redenen, om enkele kanttekeningen te plaatsen bij de verslaglegging. -

-

-

-

-

-

-

Wederom lijkt het financiële resultaat positief, maar dat beeld is niet geheel juist. Sinds een geruim aantal jaren heeft onze Gemeente een persbericht uit doen gaan, waarin wordt vermeld dat het betreffende jaar is afgesloten met een min of meer positief resultaat, zelfs in geval er juist sprake was van tekorten. Dit blijkt o.a. uit eerdere rapportages van de accountant aan de Raad over de dalende solvabiliteit en afname weerstandscapaciteit. De AC verwijst hierbij naar het rapport van Astrium getiteld: “Ontwikkeling vermogenspositie gepubliceerd 22 februari 2022 gepubliceerd op Notubiz.” Er is dus sprake van een langjarig, en daarmee structureel, negatief resultaat. Een resultaat dat ieder jaar veelal door te veel uitgaven en/of onvoldoende middelen (mede door landelijk overheidsbeleid) ten laste kwam van de gemeentelijke reserves. Ook bleven tekorten door inzet van overloopposten minder zichtbaar. Wanneer er sprake is van het structureel interen op het eigen vermogen, dient men dat te herstellen door structureel de uitgaven te verlagen of door mogelijk structureel meer inkomen te genereren. Dat is ‘common sense’ in een verantwoorde bedrijfsvoering. De afname van ons eigen vermogen verdient onze onverdeelde aandacht. Weliswaar voldoen we nu nog aan de marges die in het BBV worden gesteld.

Dit heeft mede te maken met het niet uitvoeren van projecten door Corona en door de huidige toegepaste risicoweging. Wanneer wij onze risico’s lager inschatten (op onze toekomstige verplichtingen, op projecten en op te verwachten overschrijdingen sociaal domein) dan heeft dat direct gevolgen voor de ratio’s. Door risico’s onvoorzichtiger te rapporteren zien de ratio’s er beter uit dan ze zouden zijn bij eerdere inschattingen. Een behoudende, voorzichtige risicoweging verdient naar de mening van de AC aandacht. Wanneer de raad besluit tot grote financiële investeringen om zijn ambities te verwezenlijken, dan moeten de belastingbetalende inwoners deze financiële lasten opbrengen. Ook de planning en control cyclus verdient extra aandacht naar de mening van de AC, bij een begroting van ca. 56 miljoen euro per jaar. De accountant moet kunnen

steunen op de interne beheersing en de gemeentelijke controller, wat alleen van nut is wanneer deze voldoende kwaliteit kunnen leveren in de financiële verslaglegging. In het najaar van 2022 neemt de Auditcommissie het initiatief om hierover met alle betrokkenen het gesprek te voeren voor verbeteringen. -

-

-

-

-

-

Tot slot nog een waarschuwing van de Audit Commissie. De toekomstige herverdeling van de Rijksbijdrage aan Gemeenten in 2026 e.v. (inmiddels bekend als “Het Ravijn”) biedt geen rooskleurig financieel vooruitzicht voor onze plattelandsgemeente. Dit vraagt alle aandacht van de financiële afdelingen van de lokale overheden, van de accountants die daarin hun rol vervullen en van de gemeenteraden die het budgetrecht hebben om de besluiten te nemen. Wanneer de raad niet in dat ravijn wil vallen en grote tekorten wil voorkomen dan zal de raad alles op alles moeten zetten om in de komende jaren de (bestemming)reserves adequaat te monitoren en indien nodig aan te vullen. Mutaties op de voorzieningen moeten tijdig zichtbaar gemaakt in de financiële stukken. Wanneer de tekorten ongehinderd oplopen vormen ze een bedreiging voor het zelfstandig voortbestaan van Gemeente Wijk bij Duurstede. Voorkomen van tekorten kan aanleiding zijn tot het weer aanvullen van voorzieningen en/of reserves i.p.v. ze te gebruiken om de structurele tekorten van onze Gemeente op projecten en op te verwachten overschrijdingen sociaal domein glad te strijken. Daar bovenop zijn er nog andere reëel te verwachten verplichtingen die worden opgelegd vanuit de centrale overheden, waarvoor wij geen of onvoldoende vergoeding ontvangen.

Gemeente Wijk bij Duurstede kan in gevallen alleen bij grote noodzaak die taken (deels) uitvoeren. Aanvulling: Mede vanwege de openeinderegelingen en toenemende kosten binnen het sociale domein dienen wij extra alert te zijn op doelmatig omgaan met de middelen. Controle hierop ziet de AC als noodzakelijk. De AC doet een serieus beroep op college en collega raadsleden hier bij ieder project alert op te zijn. Ook wijst de AC het college erop dat zowel tijdig maar niet in de laatste plaats correcte informatie over de financiële situatie van onze Gemeente verstrekt moet worden aan de belanghebbenden. Tot slot refereert de AC aan twee waarschuwingen gedaan door de accountant in het accountantsverslag jaarrekening 2021 gepubliceerd op Notubiz. De eerste betreft het boeken van de baten en lasten inzake afval verspreid over meerdere taakvelden en het extracomptabel bijhouden wat het resultaat is. Het advies is om de toe te rekenen overhead- en personeelskosten te boeken op het taakveld afval, waardoor meer inzichtelijk is welk resultaat behaald wordt. De tweede betreft dat de accountant aangeeft dat in het verleden de aanbestedingsregels niet altijd correct zijn gevolgd. Inmiddels zijn de richtlijnen intern en extern aangescherpt. Hetgeen impliceert voor de aanbestedingsprojecten van voor deze aanscherping extra aandacht.

Hoogachtend, Voorzitter en leden van de Auditcommissie