Algemene beschouwingen GL Begroting 2022-2025

Vertrouwen (op) bouwen Algemene beschouwingen GroenLinks bij de begroting 2021 van de gemeente Wijk bij Duurstede De laatste algemene beschouwingen alweer in deze periode. De laatste keer in algemene zin terug en vooruitkijken en dan zijn er in maart 2022 alweer verkiezingen. Terugkijkend zijn het nogal enerverende jaren geweest; we zijn mensen onderweg kwijtgeraakt, letterlijk en figuurlijk. De sfeer was niet altijd even positief evenals de financiën. En we hebben een heel vreemde periode meegemaakt (en we zijn er voorlopig nog niet van verlost), waarin we het vooral met beeldschermen moesten doen, veelal in de al of niet vertrouwde en veilige huiselijke kring. Dat heeft zo zijn effect gehad op de samenleving en op ons en terecht is één van de dingen die het college centraal stelt in haar aanbiedingsbrief bij de begroting, vertrouwen; we kunnen ervan vinden wat we willen maar we hebben vertrouwen te winnen, terug te winnen beter gezegd. Dat vraagt van ons een dienstbare opstelling, dienstbaar naar de grote opgaven en dienstbaar naar de mensen voor wie we het doen. Per domein zal ik dat hierna kort langslopen om daarna positief af te sluiten. Want ik heb het al eens eerder gezegd, maar bestuurders kunnen veel leren van onze volkszangers; ‘geef mij nu je angst, ik geef je er hoop voor terug’, zo zong André Hazes ooit. Ik sluit daar zo ook mee af.

Het sociaal domein Wie wil je zijn voor wie, een hele korte vraag maar met een niet zo makkelijk antwoord. De grootste hap uit de begroting en daar waar het gemeentelijk beleid het meest doorwerkt op haar inwoners, is dat van het sociaal domein. Kwetsbare inwoners ontzien is wat we delen met elkaar als raad, hoe precies, daar verschillen we met elkaar van mening. In een bijdrage van de ombudsman1 e.a.2 werd de boel eens omgedraaid en begon men met het beschrijven van de mens achter het beleid (zie kader). Als wij ook zo zouden beginnen met onze besprekingen, even wars van de Avg3, dan doe je dat toch anders schat ik. Ondanks dat de financiën voor het sociaal domein er voorlopig florissanter uitzien, is het zaak de zogenaamde transformatie te blijven doorzetten. Een hervormingsagenda4 was ook het wisselgeld voor de extra financiën vanuit het Rijk. Wat GL betreft beginnen we daarbij steeds bij Jasper, Monica en Soraide, en dan het antwoord op die vraag; wie willen wij als gemeente zijn voor wie? En laten we daarbij niet vergeten, een onsje welzijn of sport kan dan een kilo zorg schelen.

1 Wat veel inwoners wellicht niet weten is dat de nationale ombudsman ook onze ombudsman is, zie

https://www.nationaleombudsman.nl/overheidsinstanties/gemeente-wijk-bij-duurstede

2 Zie hier https://www.igj.nl/actueel/nieuws/2021/04/19/coalitie-van-vijf-partijen-wil-doorbraak-bij-complexe-

jeugdproblematiek

3 De Algemene verordening gegevensbescherming, zie https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/privacy-en-

persoonsgegevens/voldoen-aan-de-avg

4 Zie hier https://vng.nl/artikelen/hervormingsagenda-jeugd

Het economisch domein Misschien wel het allerbelangrijkste document als het gaat om dit domein, werd onlangs gepresenteerd in een persbericht; het integraal ruimtelijk perspectief5. Het reikt veel verder dan alleen dit domein, want met deze voorlopig nog visie willen zestien gemeenten in de regio Utrecht onder andere 80.000 nieuwe arbeidsplaatsen creëren, 4.000 hectare nieuw natuur- en recreatiegebied en 125.000 nieuwe huizen bouwen. Het is een visie op wonen, werken, mobiliteit, groen, energie en gezondheid voor de periode tot 2040. Een antwoord op de groeiende vraag naar woningen in de regio en de grote maatschappelijke opgaven zoals klimaatverandering. Ik ben benieuwd hoeveel pers dit bericht uiteindelijk gaat krijgen en ik ben ook benieuwd hoeveel bellen het doet rinkelen bij de gemiddelde inwoner. Want ook hier zou het goed zijn vanuit het perspectief van Jasper, Monica en Soraide, in dialoog te spreken over wat dit nu precies voor hen, hun omgeving en vooral hun toekomst betekent. En dan natuurlijk weer die vraag, wie willen wij als gemeente zijn voor wie? En laten we daarbij niet vergeten, wie niet voor zijn jeugd zorgt, zorgt niet voor de toekomst. Ruimtelijk domein Daar waar het sociale domein het meest doorwerkt op hoe we samenleven, werkt het ruimtelijk domein het meest door op onze omgeving.

Laat de getallen uit het integraal ruimtelijk perspectief nog maar eens landen; 80.000 nieuwe arbeidsplaatsen, 4.000 hectare nieuw natuur- en recreatiegebied en 125.000 nieuwe huizen. Het zijn dan wel regionale getallen, maar deze gaan zich hoe dan ook vertalen naar onze fysieke omgeving. Goed dat we de afgelopen tijd eensgezind tot onze omgevingsvisie zijn gekomen, die daarin al wat concrete richting aangeeft. Maar in een omgevingsvisie kun je niet wonen en een omgevingsvisie levert geen duurzame energie. Ik hoop dat we Jasper, Monica en Soraide snel kunnen vertellen waar welke betaalbare huizen zullen verrijzen, al of niet tijdelijk. En ik hoop ook dat we snel kunnen laten zien, dat ook voor onze gemeente het inmiddels alweer zesde klimaatrapport van het VN-klimaatpanel IPCC6, een wake-up call was. Versneld huizen helpen isoleren, versneld meer zonne- en windenergie. En ook hier weer, wie willen wij als gemeente zijn voor wie? En laten we daarbij niet vergeten, tijdelijke oplossingen vallen soms te verkiezen boven alsmaar blijven dralen. De opgaves zijn niet mals en we hebben de wind niet altijd mee. Maar aan angst als raadgever heb je niets en alsmaar volharden in wat je niet wilt brengt je nergens. Daarom eindig ik met een pleidooi voor positieve politiek; we zien onder ogen wat is en gaan en blijven met elkaar in gesprek wat wel kan en wat we wel willen.

Daarbij stellen we Jasper, Monica en Soraide werkelijk centraal, want alleen op die manier (her)winnen we het vertrouwen. En op dat vertrouwen gaan we vervolgens bouwen, letterlijk en figuurlijk. Vertrouwen (op) bouwen!

5 Zie hier https://wijkbijduurstede.notubiz.nl/document/10735098/2

6 Zie bv hier https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-buitenlandse-zaken/het-werk-van-bz-in-de-

praktijk/weblogs/2021/nederlandse-klimaatgezant-over-ipcc-rapport