323801 Raadsvoorstel -besluit - Visie Circulaire Economie

Raadsvergadering, 19 april 2022

Voorstel aan de Raad

behandeld door: Şafak Morssink toestelnummer: 06388842845 zaaknummer : 315929 e-mailadres : S.Morssink@wijkbijduurstede.nl

Onderwerp: Visie Circulaire economie Onderdeel programmabegroting Economisch domein Portefeuillehouder: Hans Buijtelaar, wethouder Concept beslispunten 1) De Visie Circulaire economie 'Meer doen aan minder.' vast te stellen. De belangrijkste punten van de visie zijn hieronder kort weergegeven: a. Het Rijk heeft de ambitie om in 2050 een circulaire economie te realiseren, als tussendoel wil men in 2030 50% minder verbruik van grondstoffen; b. De gemeente kan diverse rollen innemen bij circulaire economie: producent, aanjager, inkoper en regelgever. Daarbij heeft de gemeenten diverse instrumenten om uitvoering te geven aan circulariteit. In de visie worden deze instrumenten en rollen besproken; c. In de visie worden vier sectoren benoemd waarbinnen uitvoering gegeven kan worden aan circulaire economie. Deze zijn:  Inzameling en verwerking van afval;  Woningbouw en utiliteitsbouw;  Grond- Weg- en Waterbouw (GWW);  Inkoop producten voor de eigen organisatie. In deze sectoren gaan veel materialen om. De gemeente kan op verschillende manieren, vanuit de diverse rollen en instrumenten, invloed uitoefenen; d. Om als gemeente circulariteit vorm en inhoud te kunnen geven is bewustwording, kennis opbouw en een andere manier van denken nodig in de interne organisatie.

Daarnaast vraagt dit thema om een integrale aanpak en onderlinge samenwerking tussen de verschillende disciplines en goede interne communicatie. 2) De gemeente Wijk bij Duurstede onderschrijft de ambities uit het Rijksbrede programma Nederland Circulair in 2050 (50% minder verbruik van grondstoffen in 2030, 100% circulair in 2050). Waar dat kan, wordt aangesloten op (regionale) convenanten.

3) Het college de opdracht te geven om een uitvoeringsprogramma op te stellen voor de vier sectoren die in deze visie zijn benoemd (zie 1c.). Deze zal later ter vaststelling aan de raad worden aangeboden. Samenvatting Met het Programma Nederland Circulair in 2050 heeft het Rijk de ambitie uitgesproken om de huidige lineaire economie om te buigen naar een duurzame, volledig circulaire economie in 2050. Circulaire economie is een economisch systeem waarin waarde behouden blijft of ontstaat door producten en grondstoffen te hergebruiken. Daarbij wordt het vernietigen van grondstoffen geminimaliseerd. Met het vaststellen van deze visie door uw raad, onderschrijft de gemeente Wijk bij Duurstede, deze landelijke ambitie en vertaalt die naar de lokale situatie. Beoogd effect/doel Deze visie maakt duidelijk wat de koers en ambities zijn van de gemeente om te komen tot een circulaire economie. Naast het vaststellen van deze visie geeft uw raad het college de opdracht om een uitvoeringsprogramma te maken voor vier sectoren waar een grote impact kan worden gemaakt op circulariteit. Deze sectoren zijn: afvalinzameling & -verwerking, woningbouw & utiliteitsbouw, grond- weg- & waterbouw (GWW) en de inkoop van producten voor de eigen organisatie. Visie en uitvoeringsprogramma geven de gemeente handvatten om integraal te werken aan een circulair Wijk bij Duurstede.

Argumenten per beslispunt 1. De Visie Circulaire economie 'Meer doen aan minder.' vast te stellen  Op basis van de ambities die op Rijksniveau zijn verwoord, wordt door het vaststellen van deze visie richting gegeven aan de circulariteitsopgave van de gemeente. Door bewust te zijn van de rollen die de gemeente bij circulaire economie (CE) kan innemen en de instrumenten die ze daarbij ten dienste staat, kunnen kansen worden benut en de CEambities worden gerealiseerd. De bewustwording moet binnen de eigen organisatie ook leiden tot kennisopbouw en -borging van CE bij de betrokken afdelingen wat moet resulteren in een andere aanpak en een gedragsverandering in het gebruik en de aanschaf van producten en diensten. Dit zal zichtbaar worden bij onder meer inkoop, contractbeheer en kostenaspecten. De visie zal ook het richtsnoer worden in afspraken met (keten)partners, informatie-uitwisseling, voorbeeldgedrag en commitment, bijvoorbeeld via het afsluiten van (regionale) convenanten. 

Op verschillende plekken binnen de gemeente zijn de eerste stappen richting circulariteit al gezet. Door vaststelling van het vernieuwde inkoopbeleid, is Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) als instrument binnen het inkoop- en aanbestedingsbeleid opgenomen. Hierdoor kan een deel van de circulariteitsopgave worden gerealiseerd. Daarnaast heeft de gemeente met DIFTAR en de geplande bouw van de demontagehal al ingezet op het sluiten van de grondstofkring binnen de consumentenketen. Deze acties zijn sectoraal in gang gezet. De onderliggende visie geeft handvatten en instrumentaria om circulariteit integraal te benaderen en uit te voeren.



Een integrale visie geeft zicht op de kansen die er zijn om met maatregelen veel impact te bereiken binnen deze circulariteitsopgave door (her)gebruik van grondstoffen en CO2reductie. De vier kansrijke sectoren die daarbij worden onderkend, zijn afvalinzameling & verwerking, woningbouw & utiliteitsbouw, grond- weg- & waterbouw (GWW) en de inkoop van producten voor de eigen organisatie.

2. De gemeente Wijk bij Duurstede onderschrijft de ambities uit het Rijksbrede programma Nederland Circulair in Visie Circulaire economie 2050 Waar de visie de richting bepaalt, is ook het ambitieniveau bepalend voor de inzet die gepleegd zal gaan worden op het gebied van CE. Onderschrijving van de doelen 50% minder verbruik van grondstoffen in 2030 en 100% circulair in 2050, is bepalend voor het op te stellen uitvoeringsprogramma en de hierbij benodigde inzet van mensen en middelen. 3. Opstellen uitvoeringsprogramma Met alleen het vaststellen van een visie op CE zullen de ambities en doelen op CE niet gerealiseerd worden. Het uitvoeringsprogramma is de concrete vertaalslag van visie naar uitwerking van plannen. Hierbij zijn vele gemeentelijke disciplines nodig zoals economie, duurzaamheid, fysiek domein, inkoop, financiën, juridische zaken, communicatie, etc. Na vaststelling van deze visie zullen op diverse beleidsterreinen uitvoeringsplannen moeten worden opgemaakt. Kanttekeningen per beslispunt 1. Het vaststellen van deze visie zal commitment vragen van de gemeentelijke organisatie. Hoewel Wijk bij Duurstede de eerste stappen op het vlak van CE heeft gezet, vraagt dit een blijvende inspanning in de organisatie. Hiervoor is een andere manier van denken, een cultuuromslag nodig en een lange termijn aanpak nodig.

De verleiding is groot om terug te vallen in de bestaande werkwijze, ook bij tegenslag. Circulair werken vraagt om tolerantie in het leerproces bij de omschakeling van een lineaire naar een circulaire economie: binnen de organisatie, binnen de politiek-bestuurlijke verhoudingen en in de samenwerking met (keten)partners. 2. Het onderschrijven van de landelijke doelen kan niet gezien worden als een vrijblijvendheid. De keuze zal opgevolgd moeten worden met een eigen uitvoeringsprogramma maar ook met voorbeeldgedrag en ambassadeurschap. Alleen met dat commitment en die inzet zijn de doelen en ambities te realiseren. 3. Na vaststelling van de visie is het noodzakelijk om een uitvoeringsprogramma op te stellen. Indien hiervoor geen mensen en middelen beschikbaar worden gesteld, zal geen uitvoering gegeven kunnen worden aan de gestelde doelen en ambities. Het uitvoeringsprogramma moet integraal van aard zijn, ook in de uitwerking daarvan. Alleen dan heeft het programma daadwerkelijk kans van slagen. Risico’s Indien de visie niet vastgesteld wordt, zijn er geen CE kaders binnen de gemeente. Dit zal betekenen dat er geen integrale richting op dit gebied is waardoor een minimale bijdrage kan worden geleverd aan de landelijke doelstellingen.

Daarnaast zal er onvoldoende kennisopbouw en -ontwikkeling in de eigen organisatie plaatshebben, waardoor we als gemeente de aansluiting zullen gaan missen met andere overheidspartijen, bedrijven en organisaties. Dit maakt de gemeente als samenwerkings- en contractpartner op termijn minder aantrekkelijk hetgeen de vitaliteit van Wijk bij Duurstede kan aantasten.

Vervolgprocedure Na vaststelling van dit raadsvoorstel zal het college het uitvoeringsprogramma opstellen. Waar mogelijk zal dit proces conform de participatievisie worden doorlopen. Het uiteindelijke uitvoeringsprogramma zelf zal per kansrijke sector (afvalinzameling & -verwerking, woningbouw & utiliteitsbouw, grond- weg- & waterbouw (GWW) en de inkoop van producten voor de eigen

organisatie) worden uitgewerkt waarbij doelen en benodigde middelen in beeld worden gebracht. Communicatieparagraaf Na vaststelling van Visie Circulaire economie door uw raad wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. Bij het opstellen van het uitvoeringsprogramma wordt ook aandacht gegeven aan communicatie en betrokkenheid van diverse partijen. Financiën Voor de Visie Circulaire Economie ‘Meer doen aan minder’ zelf zijn geen financiële middelen nodig. Voor het opstellen van een uitwerkingsprogramma is ambtelijke inzet nodig. In het uitvoeringsprogramma zelf zal per maatregel of actiepunt een indicatie worden gegeven van de planning en de benodigde capaciteit en budget. Het uitwerkingsprogramma wordt separaat als voorstel ter besluitvorming aan uw raad voorgelegd.

Bijlagen BBV Collegevoorstel 2021.docx (original)

Burgemeester en wethouders van Wijk bij Duurstede,

Judith de Jonge Gemeentesecretaris

Iris Meerts Burgemeester

Raadsbesluit 323801 Visie Circulaire economie

De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 22 februari 2022, nr. 315929 Besluit: 1. De Visie Circulaire economie 'Meer doen aan minder.' vast te stellen. De belangrijkste punten van de visie zijn hieronder kort weergegeven: a. Het Rijk heeft de ambitie om in 2050 een circulaire economie te realiseren, als tussendoel wil men in 2030 50% minder verbruik van grondstoffen; b. De gemeente kan diverse rollen innemen bij circulaire economie: producent, aanjager, inkoper en regelgever. Daarbij heeft de gemeenten diverse instrumenten om uitvoering te geven aan circulariteit. In de visie worden deze instrumenten en rollen besproken; c. In de visie worden vier sectoren benoemd waarbinnen uitvoering gegeven kan worden aan circulaire economie. Deze zijn:  Inzameling en verwerking van afval;  Woningbouw en utiliteitsbouw;  Grond- Weg- en Waterbouw (GWW);  Inkoop producten voor de eigen organisatie. In deze sectoren gaan veel materialen om. De gemeente kan op verschillende manieren, vanuit de diverse rollen en instrumenten, invloed uitoefenen; d. Om als gemeente circulariteit vorm en inhoud te kunnen geven is bewustwording, kennis opbouw en een andere manier van denken nodig in de interne organisatie.

Daarnaast vraagt dit thema om een integrale aanpak en onderlinge samenwerking tussen de verschillende disciplines en goede interne communicatie. 2. De gemeente Wijk bij Duurstede onderschrijft de ambities uit het Rijksbrede programma Nederland Circulair in 2050 (50% minder verbruik van grondstoffen in 2030, 100% circulair in 2050). Waar dat kan, wordt aangesloten op (regionale) convenanten. 3. Het college de opdracht te geven om een uitvoeringsprogramma op te stellen voor de vier sectoren die in deze visie zijn benoemd (zie 1c.). Deze zal later ter vaststelling aan de raad worden aangeboden. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 19 april 2022 De raad voornoemd, De griffier,

de voorzitter,

I. Joosten

I. Meerts