220531 verslag raad

VERSLAG RAADSVERGADERING (Zaaknummer: 381552) 31 mei 2022 Samenvattend verslag van de openbare vergadering van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede Voorzitter Griffier Leden SamenWerkt

mevrouw I.P. Meerts mevrouw I. Joosten

de heer M.W.J. Gnodde mevrouw W.A.J. Kosterman mevrouw D. van der Mark mevrouw D. Scholt-Hylkema de heer R. Willems

VVD

de heer W. Slijper de heer S. Verhaar de heer S. van der Velden Walda

BurgerBelangen

mevrouw N. Plaatsman-Visser de heer F. Scherpenzeel de heer W.G. Smit

CDA

de heer G. Migchels mevrouw A.J.G. Vernooij

SP

de heer J. Brouwer de heer F.A.M. van der Tol

PCG

de heer J. de Bruijn de heer A. van Vliet

D66

de heer B.M.A. van Asperdt

Duurstede voor Democratie mevrouw F.D. Place Gasten

de heer M. Berntssen (aantredend steunfractielid) de heer M. Buerman (aantredend steunfractielid) de heer J. Jongejan (formateur)

Wethouders

de heer J.C. Buijtelaar (demissionair) de heer H.J.C. Vreeswijk (demissionair)

Gemeentesecretaris

mevrouw W.J. de Jonge

Notulist

mevrouw J.M. Kiep-de Jongh notulistenbureau Leeuwenburgh Vendrig

Verslag raad 31 mei 2022

1

AGENDA 1. 2. 3.

Opening Vaststelling van de agenda Spreekrecht

Podium 4. Rechten van raadsleden (vragen, moties en dergelijke) 5. Informatie van de portefeuillehouder 6. Benoeming commissie-/steunfractieleden 2022-2026 7. Benoemen raadsvertegenwoordiger in de vacature Werkgeverscommissie voor de raadsperiode 2022-2026 Besluitvorming zonder debat 8. Controleplan Interne Controle 2021-2024 Debat / Gesprek 9. Raadsprogramma Besluitvorming 10. Verslag vergadering gemeenteraad 19 april 2022 11.

Sluiting

1.

Opening

De voorzitter opent de vergadering met de woorden: “Allen die in de gemeente Wijk bij Duurstede wonen en werken, voor hen zijn wij vandaag bijeen. Wij vertegenwoordigen zo onze inwoners, wij nemen besluiten in alle zorgvuldigheid en na afweging van ieders belang. Dat vraagt wijsheid en soms ook moed. We maken waar wat we besloten hebben voor allen die hier wonen en werken. Laten we hierbij stilstaan.” Zij richt een bijzonder woord van welkom aan mevrouw Van der Mark die na haar zwangerschapsverlof vanavond weer aanwezig is. 2.

Vaststelling van de agenda

De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3.

Spreekrecht

Hiervan wordt geen gebruik gemaakt.

Verslag raad 31 mei 2022

2

Podium 4. Rechten van raadsleden (vragen, moties en dergelijke) De voorzitter meldt dat er een motie vreemd aan de orde van de dag is ingediend door de fractie van BurgerBelangen inzake de opvang van vluchtelingen. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) licht de motie toe. Hij refereert hierbij aan out-ofthe-box denken en het pakken van kansen in de huidige wooncrisis waarbij sprake is van de opvang van Oekraïners en het versneld moeten plaatsen van asielzoekers. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft een departement opgericht en investeringsposten voor de opvang van Oekraïners beschikbaar gesteld. Hij heeft de betreffende ambtenaar hiervan inmiddels in kennis gesteld. De gemeente Hilversum huurt een voormalig bankgebouw voor een periode van vijf jaar en bouwt dit om tot appartementencomplex en een school voor de opvang van Oekraïners. Als straks de oorlog over is en een groot deel van de Oekraïners weggaat, kan dit pand ingezet worden voor het tijdelijk huisvesten van spoedzoekers en/of studenten. De huur- en investeringskosten worden vergoed door Rijk. Bij een crisis is het gebruikelijk om 1% van de totale begroting in te zetten als een soort van oorlogskas voor bijvoorbeeld het voorfinancieren van de investeringskosten, het ombouwen van gebouwen of het huren van flexwoningen.

Met deze motie wil BurgerBelangen het budget voor de opvang van Oekraïners verhogen naar ongeveer 1% van de begroting (€ 500.000). Dit geeft het college slagkracht en biedt een uitgelezen kans om de woningvoorraad te vergroten aangezien er nog een aantal jaren te overbruggen is voordat er huizen in De Geer en De Heul staan. Hij leest vervolgens het dictum voor. De volledige tekst van de motie luidt als volgt. Motie Reg. nr. MV-01 De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 17 mei 2022 Onderwerp: opvang Oekraïense vluchtelingen De Raad, gehoord de beraadslaging, overwegende dat, De initiële taakstelling voor het opvangen van Oekraïense vluchtelingen voor Nederland van 50.000 naar 75.000 gaat; In iedere Veiligheidsregio en gemeente naar evenredigheid vluchtelingen op moet vangen; Het Rijk de door de gemeente gemaakte kosten vergoed. Roept het college op, Om de reserve voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen van 100.000 euro te verhogen naar 500.000 euro en daartoe de begroting 2022 te wijzigen.

Om binnen het doel en het saldo van de bestemmingsreserve uitvoering te geven aan maatregelen die nodig zijn voor de opvang van Oekraïners die het oorlogsgebied ontvluchten en waarvan het Rijk heeft opgedragen dat deze door gemeenten opgevangen moeten worden én tot besteding over te gaan tot een maximum van € 500.000, maar niet meer dan maximaal de werkelijk gemaakte Verslag raad 31 mei 2022

3

kosten. De te ontvangen compensatie van het Rijk komt ten gunste van deze reserve. Om in de P&C-cyclus inzicht laten geven in kosten van deze opvang, de uitputting van het budget, de compensatie van maatregelen vanuit het Rijk en, indien noodzakelijk, een voorstel voor ophoging van de reserve voor te leggen. en gaat over tot de orde van de dag. Deze motie wordt ingediend door de fractie van BurgerBelangen. De voorzitter biedt gelegenheid om te reageren naar de motie. De heer Migchels (CDA) complimenteert voor deze manier van vrijdenken. Hij is benieuwd wat het college hiervan vindt, maar voor zijn fractie is de eerste reactie doen. De heer Brouwer (SP) vindt het een sympathieke motie. Er komen voortdurend kaderbrieven naar de Tweede Kamer over dit onderwerp. Het Ministerie gaat uit van voorfinanciering. Hij vraagt of zo een deel van het geld binnengehaald kan worden. Er is een flexteam opgezet om gemeenten te ondersteunen in wat haalbaar is en wat past bij de doelgroep, verbouwen zodat de huisvesting in de toekomst voor andere doelgroepen gebruikt kan worden. Hij informeert of het college hier al gebruik van gemaakt heeft. De financiering wordt verrekend met de jaarrekening. Als het nodig is, moet dit gedaan worden, maar hij zou eerst graag willen weten of het nodig is. De heer Gnodde (SamenWerkt) merkt eveneens op dat het een sympathieke motie is.

Zijn fractie houdt van creatief denken en out-of-the-box. Om een stapeling van problematiek te voorkomen is een risicoanalyse nodig. Hij hoort graag de mening van de portefeuillehouder. Wellicht is er nog een tussenstap te bedenken. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) heeft geen antwoord gekregen op de vragen die zij bij BurgerBelangen heeft ingediend naar aanleiding van deze motie waarvan toen nog niet zeker was of deze daadwerkelijk zou worden ingediend. Nu de motie wordt ingediend voelt zij zich een beetje overvallen waardoor het lastig is om een reactie te geven. De heer Van Asperdt (D66) vindt dit een creatieve en goede poging. In een eerdere versie van de motie werd opgeroepen om de begroting te wijzigen. Hij heeft het zo gelezen dat de planning & control cyclus wordt bedoeld en is benieuwd naar de reactie van het college. De motie komt tegemoet aan de nood en past ook bij vluchtelingen. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) spreekt zijn excuses uit in de richting van Duurstede voor Democratie voor het niet beantwoorden van de vragen. Hij heeft deze vragen vermoedelijk gemist omdat hij met vakantie was. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) vindt dat jammer. Zij kan alleen een beslissing nemen als zij goed geïnformeerd is. De voorzitter biedt de wethouder gelegenheid om te reageren naar aanleiding van hetgeen naar voren is gebracht.

Verslag raad 31 mei 2022

4

Wethouder Vreeswijk geeft aan dat het college blij is dat er wordt meegedacht en spreekt zijn dank daarvoor uit. Enige tijd geleden is een reserve van € 100.000 ingesteld om een beginbedrag te hebben. De meicirculaire moet een antwoord geven op de vraag welke bedragen er vanuit het Rijk naar de gemeente komen. Hij acht het verstandig om dat af te wachten. Er is tot op heden € 37.000 uitgegeven. Hij komt met een voorstel op het moment dat het nodig is om het bedrag op te hogen en stelt daarom voor de motie aan te houden en eventueel opnieuw in te dienen als er meer duidelijkheid is. De heer Scherpenzeel (BurgerBelangen) verduidelijkt dat er al een casus voorgelegd kan worden aan het departement om daar goedkeuring voor vragen. Dat heeft niets met de meicirculaire te maken. De gemeente krijgt € 100 per nacht per Oekraïner. De heer Migchels (CDA) heeft geen principiële of inhoudelijke argumenten tegen de motie gehoord, behoudens dat er mogelijk middelen komen. De feitelijke kosten worden betaald en er staat ook een verdienmodel tegenover. Het antwoord van de wethouder heeft zijn fractie niet op ander gedachten gebracht. Het CDA stemt voor de motie. De heer Brouwer (SP) heeft vragen gesteld over de kaderbrieven en vraagt of hij uit de reactie van de wethouder mag concluderen dat daar niets mee gedaan wordt.

Hij roept op het zekere voor het onzekere te nemen en te beslissen om dit te doen omdat hier innovatieve zaken mee gedaan kunnen worden. De voorzitter brengt de motie in stemming. De heer Van der Velden Walda (VVD) geeft als stemverklaring dat dit een uitgelezen kans is om iets met flexwoningen te doen; nu voor Oekraïners, later voor andere inwoners. Zijn fractie ziet geen redenen om deze mogelijkheid niet te onderzoeken en steunt de motie. De heer Van Vliet (PCG) geeft als stemverklaring dat zijn fractie hier ook zo in staat en ziet graag een voorstel tegemoet. De heer Gnodde (SamenWerkt) geeft als stemverklaring dat zijn fractie meegaat met deze motie. In het verhaal van de portefeuillehouder wordt ruimte gehoord waardoor beide zaken bij elkaar passen. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) wil zich van stemming onthouden. De voorzitter geeft aan dat onthouden van stemming alleen mogelijk is als er sprake is van een persoonlijk belang. In alle andere gevallen moet in principe gewoon gestemd worden. Voor stemmen de fracties van: SamenWerkt, VVD, BurgerBelangen, SP, CDA, PCG en D66. Tegen stemt de fractie van: Duurstede voor Democratie. Dit houdt in dat de motie is aangenomen met 18 stemmen voor en 1 stem tegen. De heer Smit (BurgerBelangen) maakt gebruik van het spreekrecht.

Hij geeft aan dat bij zijn laatste installatie als raadslid enkele maanden geleden de burgemeester hem vroeg hoe vaak Verslag raad 31 mei 2022

5

hij deze ceremonie al had meegemaakt. Hij was de tel kwijt en moest haar het antwoord schuldig blijven. Het was in meer dan 20 jaar lokale politieke inzet de 6 e of 7e keer. Die lange termijn heeft hij zich nooit zo beseft. Hij vindt het een goede zaak om je talenten niet alleen voor jezelf in te zetten, maar ook te gebruiken voor het algemeen belang. Dat heeft hem meer dan eens voldoening gegeven. Wanneer hij een opdracht aangaat, doet hij dat met veel inzet. Hij veronderstelt dat hij daar waarschijnlijk geen bewijzen van hoeft te overleggen. Hij is enkel lid geweest van de oppositie hetgeen vanwege zijn volle inzet een aantal traditionele wethouders en ook burgemeesters in het verleden niet plezierig hebben gevonden. Kennelijk heeft hij zijn werk in de oppositie zo goed gedaan dat een aantal tere zieltjes niet de professionaliteit op kan brengen daar doorheen te kijken en een veto heeft uitgesproken over BurgerBelangen zolang hij daar deel van uitmaakt. Hij vraagt zich af of dat de nieuwe bestuurscultuur is. Om zijn persoon voor de zoveelste keer te beschadigen en demoniseren wordt traditioneel, hij spreekt uit ervaring, de hulp ingeroepen van een journalist van het Algemeen Dagblad die ruiterlijk toegaf dat hij alle informatie die hij publiceerde had verkregen uit gesprekken met leden van deze raad.

Hij heeft zijn rol als controleur van het college kennelijk zo goed gespeeld dat vergeten wordt dat hij eigenlijk een zeer ervaren bestuurder is met een carrière in het bedrijfsleven en als ondernemer. Deze ervaring wordt door concullega’s wel een beetje erkend, maar helaas niet in het openbaar. Een politiek veteraan zei: “Wietze is veel te slim, achteraf heeft hij in 9 van de 10 dossiers waarin hij zich vastbijt gelijk”. Hij verzekert dat het tiende dossier er ook nog komt, al is het postuum. Hij voelt de behoefte om een redelijk recent dossier te nemen. Ingeschakeld in opnieuw een ingewikkeld liquidatieproces van een samenwerkingsorgaan (het Recreatieschap MiddenNederland, na het Woonwagenschap en de Sociale Werkplaats die hij ook mocht opknappen) heeft de gemeente meer dan de helft van de waarborgsom teruggekregen doordat hij de curatoren aansprak op hun gedrag en enorme declaraties. De verantwoordelijke wethouder deed niets anders dan achterover leunen en onderbrak zijn verslag in de raad met de mededeling dat de gemeente duizend euro meer teruggekregen had en dat dit een mooi gezamenlijk resultaat was. Alom complimenten van andere gemeenten voor zijn inzet en zelfs een uitnodiging voor een bestuurlijke functie elders. Hij veronderstelt dat mensen zich afvragen waar hij heen wil met dit verhaal.

Het is meer dan tragisch dat wanneer alle zakelijke argumenten uitgeput zijn de persoonlijke kaart getrokken moet worden en mensen na decennia onbaatzuchtige inzet beschadigd mogen en moeten worden om een puur persoonlijke reden. Hij vraagt zich af hoe het algemeen belang hiermee gediend wordt waar hij zich via een lokale, onafhankelijke partij al decennia lang voor inzet. Hij verzoekt met klem te stoppen met de persoonlijke haatcampagne omdat hij uit een bepaalde hoek nu wel genoeg drek over zich heen gekregen heeft. Hij bedankt de talentvolle en jonge aanwas van BurgerBelangen voor de onvoorwaardelijke steun en inzet. Met niet de minste schaamte heeft men zich ook tot hen gericht om zich van hem te distantiëren. Was dit zijn laatste woord in deze raad? De gebeurtenissen van de afgelopen maanden zijn hem niet in de koude kleren gaan zitten, maar maken hem ook duidelijk dat de nieuwe bestuursstijl (transparantie en openheid) nog ver te zoeken is. Er nog heel veel werk voor een onafhankelijke “Omzigtpartij” als BurgerBelangen. Hij roept op te stoppen met het geëtter en de persoonlijke beschadiging. De raad gaat nog veel van hem horen.

Verslag raad 31 mei 2022

6

De voorzitter stelt voor om na dit betoog toch gewoon door te gaan met de agenda, hoewel dit wellicht wat raar voelt, dit omdat er geen vragen gesteld zijn. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) merkt op dat zij geen vragen heeft gesteld omdat zij dit alles even nadrukkelijk op zich wil laten inwerken. Wellicht heeft zij later wel vragen. 5.

Informatie van de portefeuillehouder

Hiervan wordt geen gebruik gemaakt. 6.

Benoeming commissie-/steunfractieleden 2022-2026

De voorzitter merkt op dat op 19 april jl. al een aantal commissieleden en steunraadsleden is benoemd. Vanavond komen daar nog twee steunraadsleden bij. Zij verzoekt de leden Gnodde, Scherpenzeel en Vernooij om de commissie van onderzoek van de geloofsbrieven te vormen. De voorzitter schorst de vergadering. De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan de heer Gnodde. De heer Gnodde (SamenWerkt) aan dat tijdens de raadsvergadering van 31 mei 2022 de voorzitter van de raad de raadsleden Gnodde, Scherpenzeel en Vernooij heeft aangewezen voor de bemensing van de commissie geloofsbrieven. De commissie geloofsbrieven heeft uit haar midden hem als voorzitter gekozen. De commissie geloofsbrieven heeft de geloofsbrieven van de heren Berntssen en Buerman getoetst. Bij deze toetsing heeft de commissie de toetsing integriteit door Necker van Naem meegenomen. Het bureau Necker en van Naem heeft een integriteitsscan bij de voorgedragen commissieleden/ steunraadsleden afgenomen. Bij besluit van de raad van 12 november 2019 zijn de steunraadsleden tegelijkertijd benoemd tot commissie leden. Hierdoor is de toets voorafgaande aan de benoeming uitgebreid met de integriteitsscan.

De bevindingen van de commissie geloofsbrieven zijn dat na toetsing van de geloofsbrieven de documenten nevenfuncties compleet zijn, dat de commissie geloofsbrieven de rapportage van Necker van Naem onderschrijft en overneemt, dat met inachtneming van de bevindingen van het bureau Necker van Naem er geen beletsel om de voorgedragen commissie/steunraadsleden te benoemen, dat de commissie geloofsbrieven bestaande uit de leden Gnodde, Scherpenzeel en Vernooij besluit dat de raad de voorgedragen commissie/steunraadsleden kan benoemen, dat namens de raad de commissie geloofsbrieven de commissie/steunraadsleden veel succes toewenst de komende vier jaar. De voorzitter stelt voor om dit advies over te nemen. Zij leest vervolgens de tekst van de verklaring en belofte voor als volgt: Ik verklaar en beloof dat ik om tot lid van de raad benoemd te worden rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof Verslag raad 31 mei 2022

7

dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet en dat ik de wetten zal nakomen en mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Berntssen (VVD) antwoordt met de woorden: “ Dat verklaar en beloof ik”. De heer Buerman (BurgerBelangen) antwoordt met de woorden: “ Dat verklaar en beloof ik”. (De aanwezigen reageren met applaus). De voorzitter leest het benoemingsbesluit voor en constateert dat dit unaniem wordt aanvaard. 7.

Benoemen raadsvertegenwoordiger in de vacature Werkgeverscommissie voor de raadsperiode 2022-2026

De voorzitter geeft aan dat in het reglement van orde artikel 4 de benoeming van de leden van de Werkgeverscommissie is opgenomen. In het fractievoorzittersoverleg van 7 april jl. zijn de voordrachten voor de benoemingen in de diverse commissies afgestemd. Vervolgens zijn in de raadsvergadering van 19 april 2022 twee van de drie kandidaten benoemd door de raad. Voor de vacature van de derde kandidaat heeft de fractie SamenWerkt mevrouw Scholt-Hylkema voorgedragen. Zij constateert dat dit besluit unaniem wordt aanvaard. Besluitvorming zonder debat 8. Controleplan Interne Controle 2021-2024 De voorzitter geeft aan dat in de managementletter 2020 de bijstelling van het intern controleplan door de accountant is aangegeven. In overleg met de accountant is daarna het Controleplan Interne Controle 2021-2024 opgesteld en dit is voorgelegd aan de auditcommissie. De feedback van de auditcommissie is verwerkt. Het Controleplan is in de voorbespreking van 17 mei jl. besproken waarna alle fracties hebben aangegeven dat het Controleplan zonder debat kan worden vastgesteld door de raad. Zij constateert vervolgens dat het Controleplan unaniem wordt aanvaard. Debat / Gesprek 9. Raadsagenda 2022-2026 De voorzitter geeft aan dat de fractie van BurgerBelangen een motie heeft ingediend en stelt voor om deze motie voor de ondertekening van de raadsagenda te bespreken.

Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) licht de motie toe en geeft tevens een toelichting op wat de fractie vindt van de raadsagenda. Als burger hoop je te kunnen vertrouwen op je lokale overheid. Deze overheid maakt beslissingen over jouw leven, jouw woongenot, jouw zorg en misschien zelfs wel jouw inkomen. Veel inwoners zijn dit vertrouwen verloren. De kloof tussen burger en overheid wordt steeds groter. Zij geeft aan dat dit goed te begrijpen is, want kijkend naar de afgelopen twee maanden rest de vraag kunnen wij elkaar eigenlijk nog wel vertrouwen? Als er afspraken worden gemaakt en de zorgvuldigheid van een proces Verslag raad 31 mei 2022

8

niet in ere gehouden wordt, als de raad elkaar niet vertrouwt, hoe moet de burger dat dan doen? Twee maanden geleden werd begonnen aan een raadsbreed akkoord met als doel een gloednieuwe bestuurscultuur met nieuwe normen en waarden. Er zou een streep onder her verleden gezet worden. Mevrouw Kosterman gaf aan wij gaan het niet persoonlijk maken en daar was BurgerBelangen het mee eens. Het zou niet gaan om vriendschap of personen, maar om de juiste expertise op de juiste plek. Samen voor een sterker Wijk. Dat is niet makkelijk. Het voorwoord van het raadsbrede programma zegt het heel mooi; voor verandering is lef nodig. Lef houdt meer in dan aan de voorkant van een prachtig proces doorlopen. Lef is opstaan als er iets niet in de haak is, niet wegkijken als mensen je vertellen dat iets niet klopt, buiten de gebaande panden denken, je aan je woord houden, korte metten maken met de achterkamertjes omdat juist dat het vertrouwen van burgers in de politiek stelselmatig verkleint, opstaan voor elkaar en zeggen dit moeten wij met zijn allen misschien niet willen.

Waarom werd er geen lef vertoond toen tijdens de verkiezingen op de nationale televisie de lokale partij Duurstede voor Democratie valselijk beschuldigd werd van het aannemen van oliegelden en met de grond gelijk werd gemaakt door de voorman van een andere partij zonder de ruimte om zich echt te kunnen verdedigen? Als het tot in Groningen over de kibbelende politiek in Wijk bij Duurstede gaat, treft dat ons allen. Zij vraagt of de nieuwe bestuurscultuur is dat er in de achterkamertjes gerommeld wordt met gespreksverslagen en partijen die dat aankaarten een waarschuwing krijgen. Waar was het lef van de andere partijen buiten Duurstede voor Democratie om ook op te staan? BurgerBelangen heeft het lef ondanks de consequenties om met zulke zaken korte metten te maken. Het getuigt niet van lef om met zijn allen te wijzen naar de journalist van het Algemeen Dagblad. Hoe je het ook wendt of keert; de uitslag stond voor het proces goed en wel gestart was al in de krant en dus vast. Leg het de burgers maar uit, leg het ons maar uit. Vertrouwen wekt dit in ieder geval niet. De lat moet wat BurgerBelangen betreft hoger. Op 17 mei had BurgerBelangen het lef om tegen de pers te zeggen omwille van het proces houden wij onze mond. Gehoopt werd dat anderen dit ook zouden doen omdat dit was afgesproken. Het laatste staartje van het raadsbrede proces was de keuze voor de wethouders.

Hier is het wat BurgerBelangen betreft vierkant misgegaan, niet omdat BurgerBelangen niet gekozen is, de fractie is tevreden met haar positie in de raad, maar omdat zorgvuldigheid geboden is. Dit mag nooit over chemie gaan. Chemie stond niet alleen in de krant centraal in de afgelopen weken. Zij vraagt zich af of hier niet eerst de functies vastgelegd hadden moeten worden door de profielen voor de wethouders niet op de man, maar op de taken te schrijven. De dossiers te verdelen voordat de poppetjes erbij gezocht werden. BurgerBelangen heeft dat aangegeven en om die reden levert de fractie geen vast kandidaat-wethouder. De nieuwe bestuurscultuur vraagt om met lef de juiste expertise op de juiste dossiers te zetten, jezelf niet centraal te stellen, maar de expertise, omwille van de burger, omwille van de gemeente. Of dat een wethouder van D66 oplevert of van SamenWerkt, het gaat om de nieuwe cultuur, de expertise van personen, niet om de vacature voor een persoon met chemie. Kijkend naar het proces worden dezelfde twee grote collegepartijen gezien als in de afgelopen vier jaar waarin 9 tegen 10 stemmen een splijtzwam bleek, de wij-lijn mislukte en de raad verder uit elkaar kwam te staan. Dit wekt samen met wat er in de afgelopen twee weken is gebeurd geen vertrouwen.

Met betrekking tot het ondertekenen van de raadsagenda geeft zij aan dat dit document breed en vrij is en inderdaad als wereldvrede voelt, maar als wereldvrede de voorkant is van een samenwerking waarbij aan de achterkant zaken mislopen, pijnlijk en persoonlijk worden Verslag raad 31 mei 2022

9

en niet zakelijk zijn, is dat dan wel wereldvrede? BurgerBelangen kan vanavond niet tekenen omdat het proces aan de achterkant geen recht heeft gedaan aan het programma. Met het tekenen van het document wil BurgerBelangen niet het signaal afgeven dat zij tevreden is en hier genoegen mee neemt, terwijl het achter de schermen zo misgaat. BurgerBelangen toont lef omwille van verandering. BurgerBelangen wil wel tekenen want in de basis is zij voor wereldvrede, houdt zij van lef, creativiteit en initiatief en daarom wordt een motie voorgelegd. Het college wordt gevraagd om de raadsagenda aan te vullen met gedragsregels. Afspraken over hoe met elkaar en de pers omgegaan wordt, zwart op wit, zodat het eenduidig is, verwachtingen niet uiteenlopen. Als de regels helder zijn en toegepast kunnen worden, zal BurgerBelangen graag tekenen. De tekst van de motie luidt als volgt: Motie M-02 De raad van de gemeente Wijk bij Duurstede in vergadering bijeen d.d. 31 mei 2022 Onderwerp: Agendapunt 9. Raadsagenda De Raad, gehoord de beraadslaging, - Draagt het college op om na het zomerreces te komen met een voorstel richtlijnen en gedragscodes m.b.t. het communiceren met de pers en het zich houden aan gemaakte afspraken. Zich te houden aan gedragscode integriteit m.n. artikel 16.1.a respect te betuigen aan elkaar, ook in de uitingen aan derden (zoals de pers).

Alsmede voorstellen te doen voor sanctie maatregelen bij overtredingen van de gedragscode Deze motie wordt ingediend door de fractie van BurgerBelangen. De voorzitter biedt gelegenheid om te reageren naar aanleiding van de motie. De heer Van der Velden Walda (VVD) reageert op de motie. Volksvertegenwoordigers hebben een belangrijke verantwoording. Die verantwoording moet vanuit de mens zelf komen. Het vastleggen van dit soort dingen in richtlijnen is een vernedering van onszelf. Dit klinkt hard, maar mensen moeten elkaar aanspreken op zaken die gebeuren, niet vastleggen en daar sancties opleggen. De VVD vindt dit niet raadswaardig. De heer De Bruijn (PCG) leest: “zich te houden aan een gedragscode integriteit, met name artikel 16.1.a respect te betuigen aan elkaar, ook in uitingen aan derden (zoals bijvoorbeeld de pers)”. Hij leest vervolgens in de krant: “Bernt Damme, die compagnon van Sywertje van Lienden van die mondkapjesdeal, die man”. Hier wordt iemand driemaal geclassificeerd. Hij vraagt of dit wordt bedoeld of iets anders. De heer Migchels (CDA) merkt op dat in het betoog werd aangegeven dat de procedure niet goed doorlopen is. Vooraf werd afgesproken hoe het proces zou gaan, eerst op inhoud en daarna het proces om te komen tot collegevormende partijen. Terugkijkend is dit wat zijn fractie betreft conform wat vooraf is afgesproken gebeurd.

Dat er iets in de krant gestaan Verslag raad 31 mei 2022

10

heeft, is wat in de krant gestaan heeft. Hij heeft de voorkeurscombinatie niet aangegeven aan de journalist. Er wordt een beeld geschapen alsof er achterkamertjes zijn ontstaan. Het proces is gegaan zoals vooraf afgesproken. Hij werpt het verre van zich dat dit nu als achterkamertjes wordt geclassificeerd. Het gaat om mensen en daarom moet dit zorgvuldig gebeuren. Het is logisch dat dit niet in het openbaar heeft plaatsgevonden. De heer Van Asperdt (D66) concentreert zich op de motie en komt straks met een algemene reactie in de richting van de formateur en met betrekking tot de bijdrage van mevrouw Plaatsman. D66 is niet gebeld door journalisten en heeft geen informatie gegeven. In de motie wordt een link gelegd met de gedragscode. Gezien de nieuwe bestuurscultuur en het duale bestel is het ongelukkig als de raad het college iets opdraagt. De motie is wat ongelukkig geformuleerd omdat het niet de raad is die de code van wethouders vaststelt. De raad gaat over zijn eigen code. Hij zal altijd het gesprek over gedrag en omgangsvormen willen aangaan, zeker als iemand gekwetst is of zich gekwetst voelt. Het is hem ook wel eens overkomen dat een collega zich gekwetst voelde door zijn bijdrage in de raad. D66 kan hier altijd op aangesproken worden. De motie vraagt om sanctiemaatregelen.

In artikel 27 van de Gemeentewet staat dat raadsleden zonder last stemmen en dat is niet voor niets. Er moet voor gewaakt worden dat in het publieke debat consequenties worden opgehangen na een verhit debat of stemgedrag van volksvertegenwoordigers. Het vrije woord moet gezegd kunnen worden en ja dan kunnen er mensen gekwetst worden of er wordt iets gezegd dat men liever niet wil. Dit staat niet zomaar in de Grondwet. Hij pleit voor het vrije woord en is daarom niet voor sanctiemaatregelen. Hij denkt overigens dat de motie niet uitvoerbaar is. Het is verkeerd om volksvertegenwoordigers te dreigen met sancties. Dit hoort niet in het publieke debat. Als iemand getroffen is door woorden kan iemand daar achteraf een gesprek over gevoerd worden of elkaar achteraf aanspreken. Daar zijn de codes voor. Zijn fractie steunt de motie niet, maar de gedachte en de terechte oproep om het gesprek aan te gaan over houding en gedrag bij alle fracties en alle wethouders natuurlijk wel. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) voelt zich in een moeilijke positie geplaatst. Zij voelt mee met wat BurgerBelangen naar voren brengt. Haar fractie heeft ook kritiek op de manier waarop na het tot stand komen van de tekst van de raadsagenda in de fase van collegevorming geacteerd is. Daar heeft de fractie vragen over.

Mevrouw Plaatsman zei de juiste expertise op de juiste dossiers en de vraag of het profiel van de wethouder inderdaad is gebruikt om de voorgestelde personen te toetsen. Zij denkt dat dit niet is gebeurd. De voorzitter merkt bij interruptie op dat het nu nog niet over de installatie van de wethouders gaat, deze namen zijn formeel nog niet bekend. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) vervolgt dat mevrouw Plaatsman heeft gerefereerd aan het proces en dit is daar een onderdeel van. Het krantenartikel noemde die namen en gaat over het proces. Mevrouw Plaatsman vroeg of de juiste expertise op de juiste dossiers wel op de juiste manier gebeurd was. Haar fractie voelt zich gerechtigd om hierop te reageren. Met de motie wordt de integriteit bij het college gelegd. Dit is principieel een zaak van de raad zelf. De raad moet maatregelen nemen om te voldoen aan een gedragscode integriteit. In het duale systeem is zij erop tegen dat dit bij het college gelegd wordt. Haar fractie kan daarom op principiële gronden de motie niet steunen.

Verslag raad 31 mei 2022

11

De heer Gnodde (SamenWerkt) kan zich grotendeels aansluiten bij een aantal voorgaande sprekers. De essentie van de raadsagenda is met elkaar in gesprek willen gaan, elkaar aanspreken en corrigeren op gedragingen die misschien minder lekker lopen of minder goed vallen. Daar past zeker geen motie bij die het heeft over maatregelen, richtlijnen en gedragscodes. SamenWerkt zal tegen de motie stemmen. Als mede-initiatiefnemer van het zo veel mogelijk raadsbrede akkoord staat de fractie achter het proces. De fractie is ervan overtuigd dat het proces integer is en tot op heden gegaan is zoals werd afgesproken. Er wordt geen aanleiding gezien om met richtlijnen te komen. De heer Brouwer (SP) sluit zich aan bij de hartenkreten van CDA en D66, het vrije woord is belangrijk. Hij biedt zijn excuses aan. Op 17 mei heeft het Algemeen Dagblad een artikel gepubliceerd en daarin zijn naam genoemd als kandidaat-wethouder. Dat is namelijk de enige vraag die hij met ja heeft beantwoord toen de journalist hem belde. De andere vragen heeft hij niet beantwoord omdat hij op 18 mei pas bij de informateur zou zitten. Hij zag allerlei mails heen en weer gaan waarbij hij dacht daar moet wat mee. Hij ziet het als positief dat eindelijk gedurfd wordt om de foute dingen van elkaar te benoemen om vervolgens daarover het gesprek aan te gaan.

Dit is nodig, want alleen als geleerd wordt van de fouten die worden gemaakt, kan er verder gekomen worden in het belang van de inwoners van Wijk bij Duurstede. Met deze motie zijn de inwoners van Wijk bij Duurstede niet gediend. Iedereen mag iets vinden van bepaalde journalisten, maar het is niet netjes om de naam van deze journalist in het openbaar te noemen. Ook hij heeft weleens vraagtekens bij wat opgeschreven wordt, maar dat is het vrije woord en dat mag niet ingeperkt wordt. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) vindt het goed om te horen dat iedereen het gesprek wil aangaan. Dat is ook de strekking van deze motie. De vraag van de heer De Bruijn is precies het waarom dit gesprek aangegaan moet worden. Wat u vindt van wat ik schrijf, wat vind ik over wat u schrijft. Daar moeten wij het over hebben en kijken waar het raakt. Zij heeft geteld en weet inmiddels hoe de fracties zullen stemmen. BurgerBelangen staat voor het gesprek, want alleen met dit gesprek wordt een nieuwe bestuurscultuur waargemaakt. De voorzitter reageert op de motie als voorzitter van de raad en van het college zonder dat zij de keten overdraagt aan de plaatsvervangend voorzitter. Een nieuwe bestuurscultuur, een nieuwe raadsagenda, een nieuwe raadsperiode. Een aantal mensen heeft aangegeven behoefte te hebben aan een gesprek over een nieuwe bestuurscultuur.

Het is belangrijk om daar direct invulling aan te geven. Op 24 juni is een gesprek over integriteit geagendeerd. Zij denkt dat het mooi zou zijn als wat nu naar voren is gebracht wordt meegenomen in dit gesprek. Dit is niet te vervatten in protocollen en sancties, het gaat over het gesprek voeren over hoe er met elkaar omgegaan wordt. Zij wil de motie graag omarmen, stelt voor om deze op 24 juni meteen in de praktijk te brengen, vraagt of BurgerBelangen hiermee kan leven en of de motie in stemming wordt gebracht. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) geeft aan dat haar fractie tevreden is omdat de motie is overgenomen. De heer Van der Velden Walda (VVD) corrigeert dat wat de voorzitter zegt echt iets anders is dan wat in het dictum van de motie staat. De motie gaat over richtlijnen en sancties, niet over het gesprek aangaan. Verslag raad 31 mei 2022

12

De voorzitter stelt voor dat om de motie in stemming te brengen en leest daartoe het dictum voor. De heer Migchels (CDA) is van mening dat het niet aan de voorzitter is om te bepalen of een motie wel of niet in stemming wordt gebracht. BurgerBelangen gaf daarnet aan dat zij de motie niet in stemming wil brengen. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) verzoekt om schorsing om hier helderheid over te krijgen. De voorzitter schorst de vergadering De voorzitter heropent de vergadering. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) merkt op dat er gemeenten zijn waar sancties mogelijk zijn. Dit is dus niet onwettelijk, maar daar kan op een later tijdstip over gesproken worden. De voorzitter heeft de toezegging gedaan dat de strekking van de motie op 24 juni aan de orde komt bij het gesprek over de gedragscode en integriteit. Om die reden wordt de motie aangehouden. De voorzitter geeft aan dat in de afgelopen weken een raadsagenda is opgesteld om de raadsperiode 2022-2026 met elkaar tot een succes te maken. Zij bedankt de informateurs, de formateur, de medewerkers van organisatie, de griffie en alle raadsleden voor hun inzet bij de totstandkoming hiervan. Vanavond wordt de raadsagenda ondertekend. De gedachte om met een raadsprogramma te werken, is geboren in de vorige raadsperiode en bedoeld om een nieuwe start te maken.

Al voor de verkiezingen hebben de burgemeester van de gemeente Utrechtse Heuvelrug en zijn griffier in een tweetal gesprekken de fractievoorzitters en lijstrekkers geïnformeerd over het werken met een raadsprogramma. Aanvankelijk waren niet alle fracties enthousiast over een raadsprogramma, er waren ook aarzelingen. Na het enthousiasme en de aarzelingen werd het stil rond het raadsprogramma tot de verkiezingen. Op 22 maart werd gestart met het duidingsgesprek naar aanleiding van de verkiezingsuitslag met als doel bij de start van de nieuwe raad met een frisse blik te kijken naar de mogelijkheden die er zijn om het beste te doen voor de gemeente Wijk bij Duurstede en om ieders invloed maximaal te laten gelden. Op verzoek van SamenWerkt, de winnaar van de verkiezingen, zijn de informateurs aan de slag gegaan in verschillende openbare gespreksrondes en gesprekken met de fracties. Zij feliciteert de fracties met het resultaat van deze inspanningen; de raadsagenda 2022- 2026, die zo dadelijk zal worden ondertekend. Voorafgaand daaraan biedt zij de formateur gelegenheid om het formatieproces nader toe te lichten. De heer Jongejan had een verhaal voorbereid, maar zijn verhaal wordt toch een beetje anders omdat er geacteerd moet worden in de context waarin je staat. De voorzitter gaf al aan dat er een prachtige raadsbrede agenda voorligt. Er is enorm hard gewerkt.

Hiervoor zijn al complimenten gegeven aan de organisatie, de notulist, de penvoerder. Hij denkt dat Wijk bij Duurstede een stukje verder is gegaan. Tot aan het proces van zijn wij het eens met het akkoord, de agenda, waarbij alleen Duurstede voor Democratie een voorbehoud maakte Verslag raad 31 mei 2022

13

omdat zij nog een ledenvergadering had, was iedereen in de hosanna stemming omdat er iets werd gedaan met elkaar. In de toer langs de dorpskernen was het gezellig met elkaar. Iedere keer werden met elkaar de processtappen doorgenomen; wat gaan wij in de komende periode doen, op welke wijze gaan wij dat invullen en wat betekent dat. Hoe informeer ik in een ieder, op welke wijze wil je geïnformeerd worden en ben je daarmee akkoord. Alles werd vastgelegd in verslagen en kon geen verrassing zijn. Hij wil dit toch gezegd hebben, omdat hij zich aangesproken voelt ondanks dat hij geen onderdeel is van de Wijkse politiek. Er werd afgesproken hoe het proces ingegaan zou worden. Op maandagavond heeft hij alle fractievoorzitters gesproken over de uitkomst van de gesprekken die Karin en Guus gevoerd hebben en welke partijen daarbij het meest werden genoemd. Hij heeft op woensdagavond alle fractievoorzitters wederom gebeld met de mededeling dit is de stand van zaken en zo gaan wij verder. Hij begrijpt dat het anders wordt gezien en dat is ook het meest moeilijke. Op het moment dat het spannend wordt en je verder in de trechter komt, het meer to the point komt, kunnen percepties anders zijn. De kunst is, dat is wat wij gezegd hebben tegen elkaar, als er ergens iemand uit de bocht vliegt (hij wijst niemand in het bijzonder aan), ga die ander dan helpen om terug te keren.

Dit is de kracht van het proces zoals dat doorlopen is. Hij heeft zojuist enkele mensen bedankt die in de zijlijn hebben meegeholpen, net zoals hij in de zijlijn heeft meegeholpen, maar de raad heeft laten zien dat hij het wel kan. Laten zien dat je teleurgesteld bent als je niet bij de collegevormende partijen hoort, als je geen wethouder levert. Dat mag en dat kan, maar laat het fenomeen media ook een keertje los is zijn tip, kijk naar elkaar. Vraag je af of de beeldvorming klopt en of het waar is wat er in de media wordt gezegd om van daaruit de oordeelsvorming en besluitvorming te doen. De raad heeft laten zien dat hij dit kan en hij roept op dit ook te blijven doen. Hij begrijpt dat er op 24 juni een gesprek volgt over integriteit en dat is niet onbelangrijk. In de agenda staat een beetje verscholen hoe ga je met elkaar om, hoe ben je het voorbeeld, maar ook hoe ben je het voorbeeld als een ander volgens jou een fout maakt. Wat pak je dan terug en hoe ga je recht door zee met elkaar verder. Daarnet werd al aangegeven dat niet bekend is wie de kandidaat-wethouders zijn, waarmee gesproken wordt, die nog getoetst gaan worden, die door de commissie geloofsbrieven getoetst worden en een gesprek zullen hebben met de burgemeester. Dit wordt pas bekend gemaakt als dit alles doorlopen is en dat is ook logisch.

De kandidaat-wethouders die wel langs het profiel gehaald zijn, zowel door de partijen als door mij, hebben aangegeven 100% achter de raadsagenda te staan, weliswaar omdat zij kandidaat-wethouder zijn namens de collegevormende partijen, maar ook wethouder zijn voor alle acht de partijen. De winst is dat je daardoor met acht partijen winnaar kunt zijn, niet alleen de partij die toevallig een wethouder levert, want niets ligt vast. Er zijn nog allerlei mogelijkheden om via alle vormen van communicatie dat te krijgen wat wordt gewenst. Hij denkt dat dit het unieke is en roept op daar trots op te zijn. Als duidelijk is wie de kandidaat-wethouders zijn en het proces is doorlopen volgt er nog een bijeenkomst met de fractievoorzitters en de wethouders waarbij gekeken wordt waar het profiel klopt, hoe wordt daarmee omgegaan dus het is nog niet klaar. Het is daarom lastig om te reageren alsof het al klaar is. Hij besluit om toch nog enkele dingen te zeggen over hoe hij heeft ervaren dat het is gegaan. In het hele proces heeft hij kennisgemaakt met mensen die uniek zijn, die het niet moeten hebben van in de contramine, maar van het samenwerken. Hij is onder de indruk geraakt van de prettige werkwijze van Bart (die hij steevast Bram noemde).

Hij is onder de indruk geraakt van de manier waarop Nynke tijdens één van de laatste bijeenkomsten vocht voor de jeugd en dat in het stuk kreeg (goede Verslag raad 31 mei 2022

14

fractievoorzitter). Hij kwam onder de indruk van de kennis van Siebren die niet alleen over veiligheid ging (daar zit een raspoliticus). Hij is onder de indruk van de prima argumentatie van Gerard (hij wist iedere keer de juiste punten te raken). Het enthousiasme van Jeroen hoeft hij niet te noemen, want dat zit in hem en komt er ook uit. De volhardendheid van Francis (zij geeft niet zomaar op) een kleine partij die laat zien dat zij er is. Marc heeft het lef om los te laten, want SamenWerkt heeft wel wat losgelaten. SamenWerkt had ook kunnen zeggen wij gaan een coalitie vormen met die, die en die partij, dit is ons programma en dit is het coalitieakkoord. Dat heeft zij niet gedaan, er is geen enkel belang bij achterkamertjes. Dat had SamenWerkt aan de voorkant kunnen doen, maar er is voor gekozen om het anders te gaan doen. Wil als de verbinder. Jan-Dirk noemt hij als laatste, die is de rust zelve. Iemand die aan de voorkant al kon zeggen zo gaat het lopen. Dit is wat hij heeft meegemaakt. Op die manier werken heeft hij ervaren als een feestje. Hij denkt dat het nog steeds een feestje is, want er ligt iets goeds. Niemand had verwacht dat alles van te voren voor de volle 100% goed zou gaan. In de komende vier jaar gaat de raad dit weer meemaken.

In het boekwerk staat wat voor gemeente(raad) willen wij zijn denkt hij dat de gemeente(raad) iets moet zijn voor de huidige en de toekomstige generatie. Iedere keer als er iets gezegd of besloten wordt, wordt gekeken naar hoe zou de generatie na ons hier naar zou kijken. Staat er een gemeente(raad) waarin je je veilig voelt. Als één van de raadsleden zich niet veilig voelt, is dat zo en moet daar wat mee gedaan worden. Een raad die niet alles kan wat hij wil, maar wel heel veel kan van wat iedereen met zijn allen wil. Hij vertaalt lef met leiderschap, elan en focus. (De aanwezigen reageren met applaus). De voorzitter biedt gelegenheid om te reageren op de raadsagenda. Mevrouw Place (Duurstede voor Democratie) merkt op dat het geen oorlog is in Wijk bij Duurstede. Het zit anders dan de journalist beweert die het met zijn beroepsethiek niet zo nauw neemt. Zij wil iets zeggen over de raadsagenda, niet over de kandidaatwethouders, omdat dit nu niet voorligt. De raad heeft met elkaar belangrijke stappen gezet op weg naar een betere manier van politiek bedrijven. Er zijn afspraken gemaakt die ervoor kunnen zorgen dat met de oude coalitie/oppositie-traditie wordt gebroken. Het zal niet langer zo zijn dat (enigszins overdreven) 10 raadsleden 4 jaar lang de dienst uit maken en 9 raadsleden 4 jaar lang het nakijken hebben.

Niet alleen die 9 raadsleden, maar vooral ook hun achterban, de inwoners die op hen gestemd hebben. Het wordt anders, het wordt beter. Raadsleden hebben de plicht om één raad te vormen. Het hoogste bestuursorgaan in de gemeente, maar tegelijkertijd moet uitdrukking worden gegeven aan de verschillen in de politieke opvattingen van de inwoners. De raad moet elkaar stevig de waarheid zeggen, maar toch in verbinding blijven met elkaar. Samenspraak en tegenspraak tegelijk. Dit staat allemaal opgeschreven in het eerste hoofdstuk van de raadsagenda. Het hoeft alleen nog maar gedaan te worden. Gezien de recente neiging om in oud gedrag te vervallen denkt zij dat wel er nog aanvullende gesprekken nodig zijn om het hoe dat wordt gedaan nog preciezer uit te werken. Zoals bekend hebben de leden van Duurstede voor Democratie hun voorbehoud uitgesproken over een aantal hoofdstukken in de raadsagenda. Bij de meeste thema’s is opengelaten hoe de uitvoering vormgegeven wordt. Daar zal het debat over gevoerd worden. De fractie is het daarnaast niet altijd eens met de manier waarop iets verwoord is, Verslag raad 31 mei 2022

15

maar dit vormt geen breekpunt. Bij drie thema’s staan in de tekst opvattingen of uitgangspunten die indruisen tegen de principes waarvoor Duurstede voor Democratie als partij staat. Dit geldt voor het ruimtelijk domein, duurzaamheid en financiën, vandaar het voorbehoud op die thema’s bij de ondertekening. De voorzitter verzoekt de raad met klem om geen mening te ventileren over journalisten. Zij zijn de vertolker van het vrije woord en niet in de gelegenheid om zich te verweren. De heer Van Asperdt (D66) geeft aan dat zijn fractie in 2018 vroeg om een zogenaamde raadsagenda. Ook in het laatste verkiezingsprogramma werd een raadsbreed en niet dichtgetimmerd programma voorgestaan. Voldoende ruimte overlaten voor de raad om keuzes te maken die belangrijk zijn voor alle inwoners. De denkbeeldige volgende generatie spreekt aan. Soms krijg je waar je om hebt gevraagd; een heuse raadsagenda met onderwerpen die belangrijk zijn. Een duidelijke set van onderwerpen, maar ook dilemma’s die de raad de komende tijd gezamenlijk wil aanpakken. Hij zegt niet voor niets gezamenlijk; inwoners, ondernemers, iedereen die in de gemeente leeft of recreëert, gezamenlijk met het nieuwe college. Zijn fractie is blij dat de raadsagenda de kiezer in staat stelt om feedback te krijgen op zijn of haar stem.

Wat wil de raad, wat wil de volksvertegenwoordiging? Dit kan via de raadsagenda goed aangegeven worden en zo kunnen de kiezers zien welke onderwerpen de raad gaat aanpakken. De gemeentelijke organisatie en het nieuwe college kunnen uit de raadsagenda en bijbehorende verslagen opmaken wat de beelden zijn die bij de fracties en als raad als geheel leven. Hij roept het nieuwe college op, wie het ook wordt, deze kans te grijpen en bij de beleidsvoorbereiding aan te sluiten op de raadsagenda en deze te hanteren als bestuurlijke planning in het doen of laten. Hij bedankt de formateur, de informateurs en het hele team hierachter. Hij is blij verrast dat er aan de hand van het profiel een startgesprek volgt en ziet daar naar uit. Dit is een plezierige manier van elkaar ontmoeten en past bij een andere bestuursstijl. Afsluitend complimenteert hij de voorzitter die een hele tijd geleden al begon met wat toen nog de wij-lijn heette; een andere manier van besturen en hij bedankt de collega’s voor de fijne samenwerking in de afgelopen weken. De heer De Bruijn (PCG) merkt op dat de raadsagenda staat voor samenwerken. Dat is gedaan bij de opstelling van de raadsagenda en daar moet ook mee doorgegaan worden. De PCG bedankt iedereen die hieraan heeft meegewerkt (de informateurs, de formateurs, de ambtenaren, de penvoerder, de notulist) maar vooral de raad zelf. Het was een mooi proces.

De start die is gemaakt moet doorgezet worden. Zoals al eerder aangegeven zou zijn fractie meer moeten uitleggen als de raadsagenda niet ondertekend zou worden, het is makkelijker om wel te tekenen. Het is een nieuw proces voor iedereen en daarom moet iedereen zich lerend opstellen. Dat moet met 19 mensen gedaan worden en hij acht dat mogelijk. Zijn fractie kijkt uit naar de toekomstige samenwerking. De heer Brouwer (SP) citeert Ernst Happel: “Kein geloel, Fussball spielen”. Zo staat de SP erin. Wij gaan er met zijn allen voor, wij willen er met zijn allen voor gaan. Vanavond is een bewijs hoe lastig dit is, het gaat met vallen en opstaan. De SP is er klaar voor en dat voor misschien wel de enige partij die van te voren aangaf dat zij dit proces niet zag zitten. Hij bedankt iedereen die hieraan meegewerkt heeft. Hij hoopt dat de raad elkaar vast durft te houden, maar ook dat de raad dingen tegen elkaar durft te zeggen. Het respect opbrengen

Verslag raad 31 mei 2022

16

opdat in de toekomst meer inwoners naar de stembus zullen komen. Dat heeft hij meegekregen, maar hij zal niet citeren wat de heer Migchels daar als antwoord op had. De heer Migchels (CDA) vermoedt dat hij heeft gezegd dat wanneer er een hogere opkomst is er waarschijnlijk meer SP stemmers zullen zijn. Hij denkt dat de raad best trots mag zijn op wat er met elkaar tot stand is gebracht en het gesprek waartoe is uitgenodigd wat in de komende vier jaar moet blijven. Het gaat niet om de structuur, maar om de cultuur. Elkaar aanspreken op gedrag en ervoor zorgen dat het ibob echt heel consequent gedaan wordt. Dat de bestuurders die daarop afgerekend worden zich ook zo opstellen dat zij er voor ons allen zijn en niet voor die vier partijen die nu toevallig de wethouders gaan leveren. Hij gaat zijn best doen dat de bestuurder die er namens het CDA zit, er voor allemaal zit. Als het zo voelt dat deze er niet voor iedereen is, wil hij daar op aangesproken worden en ook de bestuurder zelf moet daarop aangesproken worden. Ook hij was sceptisch aan het begin van dit proces en daarom sprak hij hierover met een collega uit de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Hij begreep dat de inhoud wel zou komen, dat het vooral om het proces gaat. Als het proces goed is, worden met elkaar de goede dingen gedaan.

De ene keer is dat een goed idee van de BurgerBelangen waar een meerderheid voor komt, de volgende keer een idee van de PCG waar een meerderheid voor komt. Op basis van de kwaliteit van het idee, niet zoals in de oude cultuur omdat er een lijstje was van dit mag je vinden want daar hebben wij een handtekening voor gezet. Nu wordt op basis van kwaliteit van de argumentatie gezorgd dat het beste wordt gedaan voor de Wijkse gemeenschap. Het CDA heeft er zin in. Mevrouw Plaatsman (BurgerBelangen) bedankt de formateur, alle mensen achter de schermen en de raadsleden voor het proces van de afgelopen twee maanden waardoor er nu een raadsagenda ligt. Er moet alleen eerst gevoetbald worden voordat het contract ondertekend kan worden. Met deze agenda moet een cultuuromslag plaatsvinden. Haar fractie heeft signalen gekregen waardoor zij nog niet direct kan zeggen wij stappen vol vertrouwen in de wedstrijd. BurgerBelangen tekent vanavond niet, maar wil eerst praten hoe er met elkaar omgegaan wordt. Zij hoopt dat er in de toekomst wel getekend kan worden in het vertrouwen dat de cultuuromslag er daadwerkelijk komt. De heer Van der Velden Walda (VVD) geeft aan dat er gezamenlijk een prachtig proces is doorlopen. De VVD ondertekent de raadsagenda. Hij bedankt iedereen en zegt nu door. De heer Gnodde (SamenWerkt) geeft aan dat hij zijn spreektijd deelt met mevrouw Kosterman.

SamenWerkt is trots om te staan waar de raad nu staat. Hij spreekt zijn dank uit aan iedereen die aan het proces heeft meegewerkt (informateurs, formateur, ondersteunende krachten vanuit de gemeente). SamenWerkt is ontstaan als samenwerkingsverband tussen Open, GroenLinks en PvdA. Tijdens de campagne werd gemerkt aan de programma’s van andere partijen dat veel partijen vonden dat er een andere bestuurscultuur moest komen. Anders samenwerken met college en ambtenaren, maar vooral met de burgers. Meer luisteren, kijken hoe dit in werking gesteld kan worden. Hij is trots en blij dat dit proces van tweeënhalve maand ondertussen is doorlopen op allerlei thema-avonden met prachtige notulen waar het één en ander in staat, waardoor een raadsagenda is ontstaan waar bijna alle partijen grotendeels achter staan. Zelfs de partij die vanavond nog niet tekent staat wel achter het proces, maar wacht nog even af of de cultuur werkelijk die kanteling gaat maken. Hij kijkt uit naar het vervolg. Verslag raad 31 mei 2022

17

Mevrouw Kosterman (SamenWerkt) heeft daar weinig aan toe te voegen. Zij roept op om vooruit te kijken naar de toekomst. Zij bedankt het geweldige team (Jaap, Geurt, Caroline, Marjan, Guus en Karin). Zes mensen die er veel tijd in hebben gestoken en iets unieks hebben neergezet. Zij wil dit unieke niet loslaten ondanks dat zij het vanavond best even een moeilijke avond vond en er vervelende dingen zijn gezegd. Aannames werden soms tot waarheden verheven van waaruit werd geredeneerd. Zij neemt dit niemand kwalijk, dit moet met elkaar geleerd worden. Het programma kreeg als titel samenwerking, creativiteit en verantwoordelijkheid. Dit zijn de termen die het meest werden genoemd in het proces. Zij wil daar vooral een beroep op doen. Waar verbinden begint en verbinden begint. Verantwoordelijkheid nemen voor dit programma. Ook zij moest haar woorden even herschikken. Zij zou graag nog zien dat vertrouwen wordt toegevoegd. Dat is het begin van het proces. Als je elkaar niet vertrouwt, elkaar nu al dingen aanrekent, is er nog een slag te maken. Afgesproken is om niemand te laten zakken. De hand uit te steken, ook als het even minder is of mensen moeilijk meekomen. Het gesprek blijven aangaan en elkaar kunnen vinden. Zij heeft er echt vertrouwen in. De mooie woorden hebben haar positief geraakt en daarom wil zij graag vooruit. De raad kan dit op basis van vertrouwen.

De voorzitter verzoekt de fracties om naar voren te komen om de raadsagenda te ondertekenen. De fracties van SamenWerkt, VVD, SP, CDA, PCG en D66 tekenen zonder voorbehoud, de fractie van Duurstede voor Democratie tekent niet voor de hoofdstukken, ruimtelijk domein, duurzaamheid en financiën, de fractie van BurgerBelangen tekent (nog) niet. (De aanwezigen reageren met applaus). Mevrouw Kosterman (SamenWerkt) zegt dat zij Jaap Jongejan kent van twee eerdere formaties. Toen SamenWerkt deze formatie mocht starten, dacht zij meteen aan Jaap om te helpen bij dit ingewikkelde proces. Omdat hij het proces zo interessant gevonden werd, ging Jaap er ondanks zijn drukke agenda voor. Zij spreekt haar dank uit de enorme inzet waardoor is gekomen tot dit iconische, historische resultaat. (De aanwezigen reageren met applaus). Besluitvorming 10. Verslag vergadering gemeenteraad 19 april 2022 Het verslag wordt zonder wijzigingen goedgekeurd en vastgesteld. 11.

Sluiting

De voorzitter bedankt de aanwezigen voor hun inbreng en sluit de vergadering met de woorden: “Na vandaag gaat wij met wat wij besloten hebben aan het werk en laat vertrouwen samengaan met ons besef voor wie we vandaag bijeen zijn geweest, allen die in de gemeente Wijk bij Duurstede wonen en werken.”

Verslag raad 31 mei 2022

18

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad, gehouden op 21 juni 2022. De griffier,

De voorzitter,

I. Joosten

I.P. Meerts

Toezeggingen:  Motie M-02betrekken bij het gesprek met de raad over integriteit op 24 juni a.s.

Verslag raad 31 mei 2022

19