20241118 Brief GJ Legal aan griffie gemeenteraad
Tekst van het document
Herenweg 115 2105 MG Heemstede www.gjlegal.nl
Aan de raad van de Gemeente Wijk bij Duurstede T.a.v. de raadsgriffie Postbus 83 3960 BB WIJK BIJ DUURSTEDE
Per e-mail: griffie@wijkbijduurstede.nl
Heemstede, Dossier: Inzake: Uw ref.:
18 november 2024 2024035/GSR BHM Solar / Dwarsdijkse Zonneweide - Wijk bij Duurstede Raadsvergadering van dinsdag 19 november 2024 om 19.30 uur Agendapunt 14, ontwerp vvgb Dwarsdijkse Zonneweide
Geachte mevrouw, heer, geachte leden van de raad, Ondergetekende maakt graag gebruik van de mogelijkheid om namens cliënte, de besloten vennootschap BHM Solar B.V. te Utrecht in te spreken met betrekking tot de voor bovenvermelde vergadering geagendeerde ontwerpverklaring van geen bedenkingen (vvgb), voor de Dwarsdijkse Zonneweide te Cothen. Mijn cliënte heeft mij daarvoor reeds per e-mail aangemeld en met deze brief wend ik mij graag op voorhand nog tot uw raad met het volgende. Ruimtelijke aanvaardbaarheid Dwarsdijkse Zonneweide is gegeven De voorliggende ontwerp-vvgb is al uitgebreid en meermaals toegelicht door uw College en cliënte heeft vorige maand en vorige week dinsdag ook al ingesproken. Ik zal dat niet herhalen en volsta met verwijzing. Wel is de rode draad daarin duidelijk: er kan geen discussie meer bestaan over de acceptatie en ruimtelijke aanvaardbaarheid van in totaal 60 ha aan zonneweides in de gemeente Wijk bij Duurstede. Let wel: inclusief de Dwarsdijkse Zonneweide, die mijn cliënte wil realiseren in Cothen. Die nota bene ook is meegenomen in de vaststelling door uw raad, op 15 september 2021, van het RES 1.0. Het RES 1.0 is niet vrijblijvend; zonder de daarin meegenomen zonneweides voldoet uw gemeente niet aan de afgesproken verplichtingen (en haalt u bovendien uw eigen doelstelling van energieneutraliteit niet).
Waarmee de realisatie van het zonneveld evenmin vrijblijvend is – er was nota bene al een omgevingsvergunning voor de bouw afgegeven, die weliswaar is gesneuveld, maar niet omdat de aanvaardbaarheid van de zonneweide ter discussie stond. Dat is nooit het geval geweest.
Telefoon: +31 (0)23 - 7 44 02 88 Fax: +31 (0)84 - 88 3 99 11 E-mail: gschipper@gjlegal.nl
GJ Legal is een handelsnaam van Schipper Advocatuur B.V. te Heemstede KvK: 34326883
1
Zonneweide past ook binnen kaders Rijk en Provincie En benadrukt moet worden, dat het initiatief niet alleen past binnen de beleidskaders van de provincie Utrecht, maar ook binnen de bestuursafspraken die de Rijksoverheid met de provincies heeft gemaakt. In zijn brief van 26 oktober 2023 aan de Tweede Kamer 1 bevestigt minister De Jonge dat initiatieven waarvan de participatie is doorlopen of vergevorderd is door kunnen gaan. Een citaat daaruit maakt dat heel duidelijk: Bijna alle regio’s hebben in hun RES-bod 1.0 zon op landbouwgrond opgenomen. Daarin is een grote mate van verscheidenheid zichtbaar, evenals in het vervolg daarop. Projecten waarvan de participatietrajecten al in een vergevorderd stadium zijn en niet (helemaal) conform de aangescherpte voorkeursvolgorde zon zijn vormgegeven, kunnen doorgang vinden.
De uitspraak van de Rechtbank van 27 juni 2024 Het is niet zo, dat de Rechtbank met de uitspraak van 27 juni 2024 een oordeel heeft gegeven over de aanvaardbaarheid als zodanig van de Dwarsdijkse Zonneweide. Integendeel zelfs; niet voor niets overweegt de Rechtbank in de uitspraak expliciet dat zij er zelf geen oordeel over mag vellen en dat zij daarom niet anders kan beslissen dat er een vvgb aan de raad moet worden gevraagd. Het College heeft met dit raadsvoorstel aan die opdracht van de Rechtbank voldaan. Er dient te worden ingestemd met het voorliggende voorstel De eerdere positieve stellingname van uw raad ten aanzien van de Dwarsdijkse Zonneweide maakt ook, dat uw raad zonder enig probleem met het nu voorliggende voorstel akkoord kan gaan. Oók als het Beleidskader Zonnevelden niet meer als basis zou zijn te gebruiken – de overwegingen die eerder hebben geleid tot het oordeel dat de zonneweide past binnen dat beleid zijn onverkort toepasselijk en maken dat de ruimtelijke aanvaardbaarheid van de zonneweide geen discussiepunt meer vormt. Het komt er in feite op neer, dat uw raad kan aansluiten bij de eerdere inhoudelijke overwegingen van het beleid en, nu een nieuwe afweging niet zou leiden tot een andere uitkomst, op die basis mag besluiten tot afgifte van de vvgb.
Wat mijn cliënte betreft is instemming van uw raad met het voorliggende voorstel redelijkerwijs ook te beschouwen als de enig juiste uitkomst. Althans, een geldige reden om de vvgb niet af te geven valt niet aan te wijzen, temeer als wordt bedacht dat een weigering van een vvgb alleen mogelijk is als een goede ruimtelijke ordening niet gewaarborgd zou worden, wat dus niet zo is. Waar ik namens BHM Solar nog aan wil toevoegen dat bijvoorbeeld de enkele omstandigheid dat landbouwgrond gedurende een bepaalde periode een andere functie krijgt toebedeeld, nog niet maakt dat een plan daarom in strijd is met een goede ruimtelijke ordening.2 En het lijdt geen twijfel, dat een rechter ook de enkele en verder niet of nauwelijks gemotiveerde stelling dat “de locatie toch niet geschikt lijkt” niet afdoende zal vinden. Datzelfde geldt voor de mogelijke stelling dat er “in Den Haag inmiddels anders over wordt gedacht”, welke stelling bovendien geen hout kan snijden gelet op het feit dat initiatieven zoals de Dwarsdijkse Zonneweide op grond van de hiervoor 1 2
Kamerbrief van 26 oktober 2023, kenmerk 2023-0000629635. ABRvS 13 maart 2024, ECLI:NL:RVS:2024:1039.
Pagina 2 van 4
aangehaalde bestuursafspraken doorgang moeten kunnen vinden. Gewekt vertrouwen moet worden gehonoreerd Een betrouwbare overheid komt zijn afspraken en toezeggingen na. Het niet honoreren van gerechtvaardigd vertrouwen leidt tot aansprakelijkheid. En zoals ik hierna nog nader toelicht, mag er redelijkerwijs van worden uitgegaan dat uw gemeente aansprakelijk is te achten, als uw raad niet mocht overgaan tot afgifte van de vvgb voor de Dwarsdijkse Zonneweide. De Amsterdamse dakopbouw-uitspraak Met de uitspraak van 29 mei 2019 heeft de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State een nieuwe lijn uitgezet voor de beoordeling van opgewekt vertrouwen in het omgevingsrecht.3 Daarbij heeft de Afdeling aansluiting gezocht bij de conclusie van staatsraad Advocaat-generaal Wattel van 20 maart 2019, 4 die in zijn conclusie een aantal stappen heeft onderscheiden die moeten worden doorlopen bij de beoordeling van een beroep op het vertrouwensbeginsel. Die sinds 2019 ingezette lijn van de Afdeling Bestuursrecht houdt in dat tot uitgangspunt moet worden genomen dat een overheidslichaam gehouden is toezeggingen na te komen én dat het belang van degene die aanspraak maakt op nakoming zwaar weegt. Als dat uitgangspunt wordt toegepast op de Dwarsdijkse Zonneweide, dan mag worden geconcludeerd dat sprake is van te honoreren opgewekt vertrouwen.
Dat lijdt weinig twijfel – ik verwijs naar al het voorgaande. Alléén als er sprake mocht zijn van andere zwaarwegende, aan het algemeen belang ontleende, belangen dan kan het gerechtvaardigd zijn om daarvan af te wijken. Als dat uitgangspunt wordt toegepast op de huidige situatie met betrekking tot de Dwarsdijkse Zonneweide, dan blijkt niet van dergelijke zwaarwegende andere, aan het openbaar belang ontleende omstandigheden. En kan deze uitzondering zich dus niet voordoen; dat ligt althans volstrekt niet voor de hand. Volledige schadevergoeding Wat maakt dat, als het nu tot een weigering van de gevraagde vvgb voor de Dwarsdijkse Zonneweide zou komen en waartegen door BHM Solar zou worden opgekomen, alle stappen uit de conclusie van staatsraad A-G Wattel met succes zouden worden doorlopen en er in beginsel een gerechtvaardigde aanspraak zou komen te bestaan van BHM Solar, op volledige vergoeding van de schade die zij als gevolg daarvan zou ondervinden. In navolging van de door de Afdeling Bestuursrechtspraak ingezette lijn merken civiele rechters opgewekt vertrouwen inmiddels steevast aan als een rechtens afdwingbare verbintenis, die een bestuursorgaan ook dient na te komen. Een voorbeeld daarvan geeft het arrest van het Gerechtshof
3 4
ABRvS 29 mei 2019, ECLI:NL:RVS:2019:1694 (Amsterdamse dakopbouw). ECLI:NL:RVS:2019:896.
Pagina 3 van 4
Den Bosch van 1 augustus 2023. 5 Daarin speelde een toezegging van de gemeente Leudal aan appelanten om door hen gebouwde chalets op een vakantiepark gedurende een transitiefase te mogen gebruiken om arbeidsmigranten te huisvesten. Door deze toezegging niet na te komen handelde de gemeente in strijd met het vertrouwensbeginsel. Voldoende aannemelijk was wat het hof betreft dat de appellanten door het niet nakomen van deze toezegging en het handelen in strijd met deze toezegging door de gemeente schade hadden geleden.
Als dat civielrechtelijke uitgangspunt wordt toegepast op de huidige situatie met betrekking tot de Dwarsdijkse Zonneweide, dan zou het niet-afgeven van de vvgb door uw raad worden aangemerkt als het niet-nakomen van een rechtens afdwingbare verplichting. Wat wordt toegerekend aan de gemeente Wijk bij Duurstede als publiekrechtelijke rechtspersoon en waardoor uw gemeente onrechtmatig jegens mijn cliënte zou handelen, op grond van schending van het vertrouwensbeginsel. Omvang van de schade: die is aanzienlijk als wordt geweigerd De met die mogelijke niet-nakoming (dus bij een weigering van de vvgb) verband houdende schade zou aanzienlijk zijn. Niet alleen uw eigen gemeente heeft zonder twijfel al enkele honderdduizenden euro’s geïnvesteerd in de 60 ha aan zonnevelden. De precieze omvang van de mogelijke schade die BHM Solar zou ondervinden wordt nog begroot, maar komt naar verwachting uit op circa € 2.780.000 (zegge: twee miljoen zevenhonderdtachtigduizend euro). Dat schadebedrag is opgebouwd uit directe kosten ter grootte van circa 1,38 miljoen euro (advieskosten en reeds verrichte betalingen aan de netbeheerder) en gederfde inkomsten ter grootte van circa 1,4 miljoen euro. Bij een weigering van de vvgb door uw raad ziet mijn cliënte geen andere uitweg dan die volledige schade op uw gemeente te verhalen, nog te vermeerderen met rente en overige kosten.
Maar veel liever ziet mijn cliënte dat natuurlijk allemaal niet gebeuren en zou het ook uw gemeente en uw eigen bevolking baten als het project gewoon doorgang kan vinden! Het wel afgeven van de vvgb is daarvoor de te kiezen weg. Met vriendelijke groet,
Guido Schipper Advocaat
Dit dossier wordt behandeld door mr. drs. G.C.M. Schipper, advocaat bij GJ Legal te Heemstede Herenweg 115 | 2105 MG | Heemstede | T: 023 – 7 44 02 88 | E: gschipper@gjlegal.nl | W: gjlegal.nl 5
ECLI:NL:GHSHE:2023:2515.
Pagina 4 van 4