20240442 notitie aansprakelijkheid eventuele plaatsing wndturbines

NOTITIE Aan: Ter attentie van Datum Opdracht: Adviseur: Telefoon: E-mail: Onderwerp:

Gemeente Wijk bij Duurstede de heer A. Reitsma, beleidsadviseur energietransitie 20 juni 2024 20240442 mr. drs. C.M.L. van der Lee KRMT 06-11131098 k.v.d.lee@saoz.nl advies inzake aansprakelijkstelling realisering windturbines

Geachte heer Reitsma,

Naar aanleiding van uw daartoe strekkende verzoek geven wij u hierbij onze zienswijze ten aanzien van de aansprakelijkstelling met bijbehorende notitie van de “Stichting Belangen Wijkersloot en omgeving”, verband houdend met de mogelijke realisering van windturbines in het als “Kansrijk Gebied 78” aangemerkte gebied binnen de gemeente Wijk bij Duurstede.

Achtergronden Thans ligt een raadsvoorstel voor ten behoeve van de raadsvergadering van 2 juli 2024 waarin, kort samengevat, wordt voorgesteld om ten aanzien van de realisering van windturbines samen op te trekken met de provincie, maar de provincie aan te wijzen als bevoegd gezag voor het juridisch regelen van het project. Dat zal dan gaan om een provinciaal projectbesluit zoals bedoeld in artikel 5.44 Omgevingswet. Projectbesluiten wijzigen het omgevingsplan met regels die nodig zijn voor het uitvoeren en in werking hebben of in stand houden van het project, zo bepaalt artikel 5.52 Omgevingswet.

De aansprakelijkheidstelling Wij stellen vast dat de aansprakelijkstelling enerzijds prematuur is (er zijn immers nog geen windturbines gerealiseerd en er is evenmin inmiddels een projectbesluit genomen), en anderzijds niet is ingediend of ondertekend door individuele personen of bedrijven, maar door een belangenorganisatie. Reeds om deze beide redenen kan wat ons betreft in dit stadium van de procedure nog geen sprake zijn van aansprakelijkheid voor schade in welke vorm, van wie en op welke grondslag dan ook, noch jegens bestuursorganen van de gemeente (college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad), noch jegens individuele personen die deel uitmaken van dat bestuursorgaan.

STICHTING ADVIESBUREAU ONROERENDE ZAKEN POSTBUS 29196 T

010

TAXATIES

•

– 469

• 3001 GD ROTTERDAM

3899 • INFO@SAOZ.NL

RISICOANALYSES

•

• WWW.SAOZ.NL

PLANSCHADE

•

• BEZOEKADRES

• IBAN

KRUISPLEIN

NL21INGB0000508019

NADEELCOMPENSATIE

•

484

• ROTTERDAM

• BTW NL002767661B01

JURIDISCHE

• KVK 41126679

ONDERSTEUNING

•

TRAININGEN

Juridische grondslag eventuele aansprakelijkheid naar burgerlijk recht Los van het voorgaande stellen wij vervolgens vast, dat een “aansprakelijkstelling” een civielrechtelijke figuur is die veronderstelt, dat sprake is van onrechtmatig handelen door degene die aansprakelijk wordt gesteld. Wij zien niet in, hoe hiervan sprake zou moeten zijn. De windturbines kunnen immers pas worden geplaatst nadat daartoe een bestuursrechtelijke procedure is doorlopen. Indien voor de plaatsing van windturbines een projectbesluit wordt genomen, dan is van belang of dat besluit “de eindstreep haalt”, oftewel: onherroepelijk wordt. In dat geval is sprake van in beginsel rechtmatig bestuursoptreden waarop het civiele schadevergoedingsrecht niet van toepassing is. Dat staat nog los van de vraag wie er aansprakelijk zou moeten zijn: het ligt niet voor de hand dat dit bestuursorganen of personen daarvan van de gemeente Wijk bij Duurstede zijn, immers, het bevoegde gezag wordt niet de gemeente maar de provincie. De omstandigheid dat gemeentelijke bestuursorganen op dit punt een positieve grondhouding hebben of zelfs actief met de provincie samenwerken, doet daaraan niet af.

Bestuursrechtelijk schadevergoedingsrecht: nadeelcompensatie Projectbesluiten worden genoemd in artikel 15.1 lid 1 onder sub l van de Omgevingswet en zijn

daarmee

aangewezen

als

potentiële

“schade-oorzaak”

in

de

sfeer

van

nadeelcompensatie (hoofdstuk 15 Omgevingswet). De notitie van de Stichting Belangen Wijkersloot en Omgeving noemt dit nog “planschade”, maar deze term wordt voor projecten die onder de werking van de Omgevingswet vallen niet meer gebruikt. Van een aanspraak op nadeelcompensatie kan voor individuele gerechtigden – dus niet zijnde een belangenorganisatie zoals de Stichting Belangen Wijkersloot en Omgeving – pas sprake zijn nadat een projectbesluit onherroepelijk is geworden. Pas vanaf dat moment ontstaat de mogelijkheid om een aanvraag om nadeelcompensatie in te dienen. Dat moet voorts geschieden bij het ter zake bevoegde bestuursorgaan, zijnde: het college van gedeputeerde staten van Utrecht. Gemeentelijke bestuursorganen hebben hierin geen enkele rol of verantwoordelijkheid en kunnen dus ook op geen enkele wijze verantwoordelijk worden gehouden voor het vergoeden van schade.

20240615

2

Tenslotte speelt een rol, dat het toepasselijke stelsel van hoofdstuk 15 Omgevingswet een “imperatief” karakter heeft. Dit betekent, dat artikel 15.1 Omgevingswet bij uitsluiting van alle andere schadevergoedingsstelsels exclusief van toepassing zal zijn op de eventuele gevolgen van het projectbesluit c.q. de plaatsing van windturbines. Dat betekent, dat alleen de provincie aangesproken zal kunnen worden op nadeelcompensatie en niet de bestuursorganen van de gemeente Wijk bij Duurstede. Op de uitkomsten van eventuele nadeelcompensatieverzoeken wordt in dit stadium nog niet vooruit gelopen.

Resumé / tot slot Gelet op het voorgaande geven wij u in overweging de Stichting Belangen Wijkersloot en Omgeving te berichten dat de bestuursorganen van de gemeente Wijk bij Duurstede en de individuele leden daarvan op geen enkele wijze aansprakelijkheid aanvaarden in welke vorm en op welke grondslag dan ook en hen te verwijzen naar de (eventueel nog te starten) provinciale besluitvormingsprocedure. Voor het overige is de “planschadenotitie” van de “Stichting Belangen Wijkersloot en omgeving” louter als ter kennisneming aan te merken.

Stichting Adviesbureau Onroerende Zaken,

mr. drs. C.M.L. van der Lee KRMT Commercieel directeur

20240615

3