RV Vergrijzingsbeleid
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL
Par.afd.hfd
Kenmerk Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s) Gewijzigd voorstel Bijlagen Portefeuillehouder Domein Ambtenaar/telefoonnummer
.
RV/1597/211231/MV Z.56572/D.350340 9 februari 2021 Maatschappelijke en Sociale Zaken Datum: 3 februari 2021 Nee Bijlage 1. Offerte integraal beleidsplan Vergrijzing Bijlage 2. Beleidsplan Vergrijzing wethouder R.M. van Rijn SDD M.T Voorn, (035) 65 59 594, m.voorn@wijdemeren.nl 11 januari 2022 Vergrijzing in Wijdemeren
Datum Onderwerp CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt: 1. In te stemmen met het beleidsplan ‘Vergrijzing in Wijdemeren’; 2. In te stemmen met de voorgestelde speerpunten en actielijnen; 3. Het college te verzoeken uitwerking te geven aan de actielijnen door een uitvoeringplan op te stellen. 1. Inleiding Nederland vergrijst de komende decennia aanzienlijk. Het aandeel ouderen (65+) in de bevolking neemt naar verwachting toe van 16 procent in 2012 tot 22 procent in 2025 en 25 procent in 2040. Hierbij is sprake van een ‘dubbele’ vergrijzing: het aandeel oudere ouderen (75+) neemt toe van 7 procent nu tot 14 procent in 2040. Rond 2040 bereikt de vergrijzing in Nederland haar hoogtepunt. De grijze druk - de verhouding tussen het aantal personen van 65 jaar of ouder en het aantal personen van 20 tot 65 jaar, ofwel de ‘productieve leeftijdsgroep - zal dan landelijk gemiddeld 43 procent zijn. Dit heeft grote gevolgen en vraagt om ingrijpen. In november 2020 heeft u gevraagd om een integrale vergrijzingsnota om de gevolgen van de vergrijzing voor Wijdemeren in beeld te brengen. Wijdemeren vergrijst sneller dan het landelijke en regionale gemiddelde. Hier is de grijze druk nu al 45 procent, met als prognose 55 procent in 2030. De groep 85 plussers wordt tot 2040 meer dan twee keer zo groot in Wijdemeren.
Dit leidt tot wijziging van bijvoorbeeld de benodigde woningvoorraad, andere benodigde voorzieningen of voorzieningenniveaus, een veranderende aantrekkingskracht voor jongeren of jonge gezinnen, andere populatie in de bijstand, hoger zorggebruik, en zo verder. Om met het beleid goed in te kunnen spelen op deze ontwikkelingen, is het nodig dat het effect van vergrijzing op al deze onderwerpen in beeld wordt gebracht. Aan RadarAdvies is gevraagd om een integraal beleidsplan op te stellen voor de komende jaren. Dit is aanleiding u dit advies voor te leggen. 2. Argumenten 1.1. Wijdemeren wil goed voorbereid zijn op de gevolgen van vergrijzing in de gemeente. Daarvoor is het van belang te weten welke ontwikkelingen er zijn en nog te verwachten zijn op het gebied van welzijn, wonen, werk, zorg, leefbaarheid, financiën en sociale cohesie. Met dit beleidsplan, met een voorgestelde looptijd 2022-2032, wordt concreet gemaakt welke effecten de ontwikkelingen binnen de dorpen van Wijdemeren (naar verwachting) hebben en
Raadsvoorstel Onderwerp : Vergrijzing in Wijdemeren Datum : 11 januari 2022
welke beleidskeuzes hierbij aansluiten. Het beleidsplan is een concreet document dat de komende jaren houvast biedt in het gesprek met samenwerkingspartners en het verder uitwerken van deze beleidskeuzes. RadarAdvies heeft veel samenwerkingspartners gesproken en zij willen graag betrokken zijn bij de verdere uitwerking van dit beleidsplan. Na vaststelling van dit beleidsdocument zal er daarom samen met onder andere de al betrokken samenwerkingspartners een uitvoeringsplan worden opgesteld. Hierin zal een verdere uitwerking plaats vinden waarbij zoveel mogelijk een integrale benadering binnen het Sociaal- en Ruimtelijk Domein wordt gehanteerd maar ook wordt gekeken naar benodigde budgetten, tijd en capaciteit. 1.2. Vergrijzing heeft een breed maatschappelijk effect, en lang niet alleen voor ouderen. Een verouderende bevolking levert tal van leefbaarheidsvraagstukken op. Door het langer zelfstandig thuis wonen stijgen de kosten voor de Wmo, welke al zichtbaar was in 2016. Indien ouderen niet kunnen verhuizen naar een gelijkvloerse woning, stijgen mogelijk ook de kosten voor woningaanpassingen. Bovendien komen er minder grote woningen vrij voor de huisvesting van gezinnen. Ouderen zijn door de coronapandemie minder gaan bewegen en het niveau van stress, eenzaamheid, angst en depressie zijn toegenomen.
Het aandeel ouderen dat in 2020 met huiselijk geweld te maken heeft gehad is met 6% toegenomen. Het aantal mensen met dementie loopt van 2020 tot 2040 geleidelijk op van 500 naar 820. Hiermee zal bij ongewijzigd beleid ook het gebruik van maatwerkvoorzieningen, zoals persoonlijke begeleiding, kortdurend verblijf en andere groepsgerichte ondersteuning stijgen. Het vraagstuk dient daarom integraal aangepakt te worden, met oog voor beleidsterreinen als wonen, zorg, veiligheid, participatie en leefbaarheid. 1.3. De gemeente heeft de ambitie om voor haar inwoners een levensloopbestendige gemeente te zijn (bijlage 2). Dat wil zeggen dat de gemeente alle inwoners in elke levensfase wil kunnen voorzien van een passend woonaanbod, passende vervoersmogelijkheden, een passend ontwikkel-, werk en/of dagbestedingsaanbod, en dito zorg en (inkomens)ondersteuning. Omdat Wijdemeren een relatief hoog vergrijzingsniveau kent, staat Wijdemeren voor een groot aantal uitdagingen. De gevolgen van de toenemende druk om de huidige zorg- en ondersteuningsstructuur en krapte op de woningmarkt zijn bij ongewijzigd beleid op termijn niet houdbaar. Er ligt dus een urgentie om anders te gaan werken. Hiervoor is een begin gemaakt binnen de opdracht tot kostenbeheersing in het sociaal domein.
Het streven is om passende ondersteuning op het juiste moment en op de juiste plek te bieden als een aanpak die op langere termijn efficiënt en kostenbesparend kan werken. Met als beoogd doel om binnen de mogelijkheden een zo hoog mogelijk welzijnsniveau voor de Wijdemeerse ouderen te realiseren. Deze ambities en doelen versus de oplopende kosten kunnen tegenstrijdig zijn met elkaar. In sommige gevallen vraagt dit om impopulaire maatregelen en keuzes in het uitvoeringsplan. 2.1. Het beleidsplan biedt mogelijkheden voor ouderen om prettig, betekenisvol en zo gezond mogelijk oud te worden. Er liggen de volgende opgaven: Speerpunt 1 - Te weinig aanbod gericht op mensen klaarmaken voor de 3e en 4e levensfase. Uitbreiding van activiteiten is nodig met inachtneming van de behoeften van de doelgroep. Daartoe is ook beter, laagdrempeligere en toegankelijke voorlichting nodig over leefstijl etc. Daarnaast is er extra aandacht nodig voor kwetsbare ouderen; Speerpunt 2 - Maak het mogelijk om een sterk netwerk rond iedere (oudere) inwoner te bouwen zodat die als vangnet kan fungeren;
2
Raadsvoorstel Onderwerp : Vergrijzing in Wijdemeren Datum : 11 januari 2022
-
Stimuleer de verbinding tussen inwoners en kwetsbare inwoners op professionele wijze; - Verzilver de potentie voor rijke sociale verbindingen en netwerken; - Investeer in kennisontwikkeling van vrijwilligers en naasten; - Investeer in overlegstructuren in het voorveld; Speerpunt 3 - Investeer in gestructureerd overleg op casus als op organisatieniveau; - Investeer in laagdrempelige ontmoetgroepen zonder indicatie en vroegtijdige netwerkbegeleiding; Speerpunt 4 - Zoek binnen de bestaande bebouwing naar meer geschikte woningen voor ouderen; - Zicht krijgen op de woonwensen van de relatief grote groep ouderen in een koopwoning; - Aandacht voor het realiseren van voldoende geschikte gelijkvloerse woningen. 3.1. Met een uitvoeringsprogramma waarin prioritering van de acties is opgenomen kan duidelijkheid worden gegeven activiteiten die voortvloeien uit de speerpunten en actielijnen. Het beleidsplan noemt concrete actielijnen. Daaraan zijn echter nog geen concrete activiteiten verbonden. Het moet duidelijk worden wanneer en wie bepaalde acties gaat uitvoeren en wat dit kost in tijd, geld en capaciteit. Dit dient in een uitvoeringsprogramma vorm te krijgen, waarin tevens een prioritering van activiteiten is opgenomen. 3. Kanttekeningen/Risico’s De opdracht was om de beleidsmaatregelen binnen de huidige begroting sociaal domein te laten plaatsvinden.
Het is niet mogelijk gebleken nu al oordeel te geven over mogelijke financiële consequenties omdat dit verbonden is met de uitvoering van taken, de prioritering daarvan en hoe deze worden vormgegeven. Daarom is het van belang dat het college in de gelegenheid wordt gesteld een uitvoeringprogramma op te stellen waarin alle acties in de tijd uitgezet worden en eventueel benodigde middelen duidelijk worden. 4. Financiële consequenties Pas in een uitvoeringsprogramma wordt duidelijk of er financiële consequenties zijn Dit beleidsplan zal overlappen met verschillende andere beleidsterreinen zoals wonen, zorg, omgeving, sport en cultuur en kan consequenties hebben voor bijstelling van het beleid en/of financiering op deze terreinen. Het uitgangspunt in dit beleidsplan is zoals hierboven al eerder benoemd, dat de beleidsmaatregelen en acties binnen de huidige begroting sociaal domein plaatsvinden. Dit betekent dat wanneer er geen extra investeringen worden gedaan er accentverschuivingen op andere terreinen zullen plaatsvinden, wat kan betekenen dat bepaalde activiteiten niet meer of gedeeltelijk uitgevoerd zullen worden. 5. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) Na de vaststelling van dit beleidsplan zal gestart worden met het opstellen van een uitvoeringsplan.
Hierbij zullen onze diverse in- en externe samenwerkingspartners betrokken worden, zoals diverse zorg- en welzijnspartners, maar bijvoorbeeld ook onze collega’s mobiliteit en ruimtelijke ordening. In bijzonder zal de adviesraad sociaal domein betrokken worden. In het voortraject is de adviesraad gevraagd om advies. Dit heeft echter in een kort tijdsbestek plaats moeten vinden gezien het moment van aanleveren van het beleidsplan door het adviesbureau en het aanleveren van de raadstukken. De adviesraad is bereid geweest via een mondelinge toelichting op het beleidsplan een advies mee te geven aan de gemeenteraad. Wij danken de adviesraad voor hun flexibiliteit en zullen hen tijdig meenemen in de vervolgstappen.
3
Raadsvoorstel Onderwerp : Vergrijzing in Wijdemeren Datum : 11 januari 2022
6. Duurzaamheidsapecten nvt
7. Standpunt commissies (en derden) De gecombineerde commissie BM en MSZ van 3 februari 2022 adviseert het voorstel te behandelen als bespreekstuk in de raadsvergadering d.d. 9 en 10 februari 2022.
Wijdemeren, 11 januari 2022 Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris,
de burgemeester,
R.S.M. Heintjes MCM
drs. C.R. Larson
4
RAADSBESLUIT
De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 11 januari 2022, Gelet op artikel 147 gemeentewet; BESLUIT 1. In te stemmen met het beleidsplan ‘Vergrijzing in Wijdemeren’; 2. In te stemmen met de voorgestelde speerpunten en actielijnen; 3. Het college te verzoeken uitwerking te geven aan de actielijnen door een uitvoeringplan op te stellen.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 9 februari 2021 De raad voornoemd, de griffier,
de voorzitter,
drs. E.B. Hörchner
drs. C.R. Larson
Afschriften van dit besluit naar: