RV Vaststelling preventie en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021-2024

RAADSVOORSTEL

Par.afd.hfd

Kenmerk Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s) Gewijzigd voorstel Bijlagen Portefeuillehouder Domein Ambtenaar/telefoonnummer Datum Onderwerp

RV/1285/190702/IW Z.61391 11 maart 2021 Gecombineerde commissie Ruimte en Economie en Bestuur & Middelen Datum: 4 maart 2021 Het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 burgemeester FD J.A.L van den Puttelaar (035) 65 59 430 i.wagenaar@wijdemeren.nl 26 januari 2021 vaststelling Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024

CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt: Het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 vast te stellen. 1. Inleiding Op grond van artikel 43a van de Drank- en Horecawet zijn gemeenten verplicht om elke vier jaar een integrale aanpak inzake alcoholgebruik vast te stellen: het Preventie- en Handhavingsplan. Het Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021-2024 beschrijft de belangrijkste maatregelen die de regiogemeenten en GGD nemen om het alcohol- en drugsgebruik onder met name jongeren te voorkomen en terug te dringen. Vanwege de goede resultaten in de afgelopen jaren, wordt de huidige aanpak gecontinueerd met enkele nieuwe accenten. De jeugd tot 18 jaar blijft de hoogste prioriteit houden, maar ook ouders, jongvolwassenen van 18-24 jaar en 55-75 jarigen behoren tot de doelgroep van het Preventie- en Handhavingsplan. Daarnaast is preventie van (soft)drugsgebruik toegevoegd aan het Preventie- en Handhavingsplan. Op 14 januari 2021 is vanuit de GGD een informatie bijeenkomst georganiseerd waarin de raadsleden en bestuurders zijn geïnformeerd over de cijfers en ontwikkelingen met betrekking tot alcohol- en softdrugsgebruik in de regio en over de inhoud van het Preventieen Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 (PHP).

Aanleiding In Gooi en Vechtstreek wordt al jaren veel gedronken, zeker vergeleken met landelijke cijfers. Zo wordt het alcoholgebruik sinds jaar en dag gekenmerkt door: te vroeg, te vaak en te veel. Reden tot grote zorg en aanleiding voor een groot aantal partijen om al in 2006 te starten met een integrale aanpak voor het terugdringen van alcoholgebruik in de regio. Successen zijn behaald: het alcoholgebruik onder de Gooise jeugd is afgenomen. Maar er is nog steeds een grote groep jongeren die voor hun 18e (veel) drinkt. Ook zijn er, onder andere vanwege de nog niet afgeronde hersenontwikkeling, zorgen over het relatief hoge

.

Raadsvoorstel Onderwerp : Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 Datum : 11 maart 2021

alcoholgebruik bij jongvolwassenen van 18-24 jaar. Naast alcoholgebruik ligt ook het (soft)drugsgebruik bij jongeren in de regio relatief hoog. Dit verdient aandacht, vanwege het (riskante) combinatiegebruik met alcohol, de potentiële gezondheids- en sociale schade en de overlast die het voor de omgeving met zich meebrengt. Er is ook winst te behalen bij de ouders m.b.t. de voorbeeldrol, het draagvlak en opvoedvaardigheden. Daarnaast wordt steeds duidelijker dat het hoge overmatig alcoholgebruik bij 55-75 jarigen in Gooi en Vechtstreek aandacht vraagt. Het hoofddoel van het Preventie- en Handhavingsplan is het terugdringen van alcoholgebruik onder 12-18 jarigen in de regio Gooi en Vechtstreek. Een compleet overzicht van de doelstellingen is weergegeven in hoofdstuk 4 van het plan. De activiteiten uit dit Preventie- en Handhavingsplan zijn onderverdeeld in:  Preventieve activiteiten, gericht op de settings thuis/individueel, school, sport, openbare ruimte/evenementen en zorg & welzijn, waarbij werkzame elementen uit het IJslands preventiemodel worden toegepast. Extra nadruk ligt hierbij op het ondersteunen van ouders en scholen. Onder deze preventieve activiteiten valt ook de inzet van de preventieve verslavingszorg in de regio (zie hoofdstuk 5).

 Regelgevende activiteiten, waarbij de nadruk ligt op het (waar nodig en mogelijk) op elkaar afstemmen van de lokale verordeningen en aanvullende regelgeving m.b.t. alcoholgebruik bij evenementen voor jongeren en het verstrekken van subsidies voor activiteiten voor jongeren (zie hoofdstuk 6).  Toezicht en handhaving, waarbij de nadruk ligt op het verbeteren van het risico gestuurd toezicht en de effectiviteit van het toezicht, onder andere door middel van de inzet van testkopers (zie hoofdstuk 7). 2. Argumenten 2.1. Met het vaststellen van het PHP voldoen gemeenten aan een wettelijke verplichting uit de DHW. Artikel 43A van de Drank- en Horecawet verplicht gemeenten tot het opstellen van een lokaal Preventie- en Handhavingsplan. In de regio Gooi en Vechtstreek is gekozen voor een regionaal plan. Met de vaststelling van het Preventie- en Handhavingsplan 2021 t/m 2024 voldoet de gemeente aan deze wettelijke taak.

Volgens de wet moet het Preventie- en Handhavingsplan, dat vierjaarlijks moet worden vastgesteld, in ieder geval beschrijven:  wat de doelstellingen zijn;  welke acties worden ondernomen om alcoholgebruik, met name onder jongeren, te voorkomen, al dan niet in samenhang met andere preventieprogramma’s;  de wijze waarop het handhavingsbeleid wordt uitgevoerd en welke handhavingsacties in de door het plan bestreken periode worden ondernomen;  welke resultaten in de door het plan bestreken periode minimaal behaald dienen te worden. 2.2. De noodzaak tot het terugdringen van alcohol- en softdrugsgebruik (onder jongeren) blijft onverminderd hoog Het alcoholgebruik (onder jongeren) in Gooi en Vechtstreek ligt hoog. Gelukkig is een geleidelijke daling ingezet. Maar nog steeds ligt het alcoholgebruik in Gooi en Vechtstreek onder de jeugd hoger dan het landelijk gemiddelde. Volhouden en continueren van de aanpak is nodig want alcohol- en drugsgebruik is schadelijk voor de gezondheid, vooral bij de jeugd. Het gebruik heeft onder andere een ontremmende en verdovende werking, hetgeen kan leiden tot ondoordachte beslissingen, agressie, ongelukken, onveilige seks of zelfs tot een alcoholvergiftiging/overdosis. Daarnaast heeft alcohol- en drugsgebruik een negatieve uitwerking op de hersenontwikkeling van jongeren, zelfs tot de leeftijd van 24 jaar.

2

Raadsvoorstel Onderwerp : Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 Datum : 11 maart 2021

Tot slot, alcohol- en drugsgebruik op jonge leeftijd verhogen de kans op verslavingsproblemen later. 2.3. Met het Preventie- en Handhavingsplan geeft de gemeente invulling aan het Nationaal Preventie Akkoord Preventie van alcoholgebruik is één van de drie speerpunten uit het Nationaal Preventie Akkoord. Met dit Preventie- en Handhavingsplan geeft de gemeente hier invulling aan. 2.4. Het plan bouwt voort op behaalde resultaten Dit Preventie- en Handhavingsplan bouwt voort op de ingezette aanpak en behaalde resultaten en maakt gebruik van het brede netwerk dat in de loop der jaren is opgezet. Vanwege de goede resultaten in de afgelopen jaren, wordt de huidige aanpak gecontinueerd met enkele nieuwe accenten. De jeugd tot 18 jaar blijft de hoogste prioriteit houden, maar ook ouders, jongvolwassenen van 18 -24 jaar en 55-75 jarigen behoren tot de doelgroep. In dit Preventie- en Handhavingsplan ligt de focus op preventie van alcoholgebruik. Maar omdat het softdrugsgebruik in de regio dusdanig hoog is en overlap heeft met achterliggende mechanismen van alcoholgebruik wordt, waar mogelijk, de verbinding gelegd met de preventie van drugsgebruik. 2.5. De aanpak wordt gedragen door een breed scala aan partners Dit Preventie- en Handhavingsplan is tot stand gekomen in samenwerking met preventie-, toezicht- en handhavingscollega’s van alle regiogemeenten.

Ook de VO-scholen, verslavingszorg, politie, Jeugd & Gezin, sportverenigingen, horeca en supermarkten hebben op meerdere momenten (stakeholdersbijeenkomst, individuele gesprekken, schriftelijk) hun inbreng geleverd. Dit heeft geleid tot een breed gedragen eindresultaat. 3. Kanttekeningen/Risico’s 3.1. Nieuwe alcoholwet kan wijzigingen opleveren Naar verwachting wordt in 2021 de huidige Drank- en Horecawet vervangen door de nieuwe Alcoholwet. Dit zal (enkele) wijzigingen met zich meebrengen. Hierop is zoveel als mogelijk geanticipeerd in het plan. Echter worden onvoorziene wijzigen voor het Preventie- en Handhavingsplan 2021 t/m 2024 niet uitgesloten. Hierop anticipeert de gemeente te zijner tijd. 3.2. Tijdelijke wet maatregelen covid-19 vraagt om flexibiliteit in de uitvoering In verband met covid-19 is op dit moment een tijdelijke wet van kracht, te weten de Tijdelijke Wet Maatregelen covid-19. De horeca is het afgelopen jaar beperkt open geweest en zal mogelijk begin 2021 hier ook nog mee te maken hebben. Het uitgangspunt is dat in de loop van 2021 de horeca weer normaal zal functioneren. Tot die tijd kunnen gemeenten afwijken van het toezicht met betrekking tot de Drank- en Horecawet in de horeca en wordt vooral signaal gestuurd toezicht uitgevoerd. In die periode gaat de aandacht vooral uit naar toezicht bij supermarkten en slijterijen. 4.

Financiële consequenties Regionaal: preventie De kosten voor de preventieve activiteiten uit dit Preventie- en Handhavingsplan bedragen jaarlijks in totaal voor de regio €47.000,- en daarnaast €215.755,- voor de inzet van de preventieve verslavingszorg (totaal jaarlijks €262.755,-). Dit wordt regionaal bekostigd vanuit de huidige begroting Bescherming & Opvang, waar met deze kostenpost reeds rekening is gehouden. De kosten voor de gemeente wordt berekend op basis van het inwoners aantal en bedragen jaarlijks €4.426,- voor de uitvoering van het Preventie- en Handhavingsplan. De kosten voor de inzet preventieve verslavingszorg was voor het jaar 2020, €20.320,- (de bedragen worden jaarlijks geïndexeerd).

3

Raadsvoorstel Onderwerp : Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 Datum : 11 maart 2021

Eind 2021 wordt het nieuwe beleidsplan Bescherming & Opvang vastgesteld. Gemeenten hebben aangegeven een integrale beleidsafweging te willen maken bij de vaststelling van het nieuwe beleidsplan Bescherming & Opvang en de bijbehorende begroting, waar de begroting van het PHP vanaf 2022 onderdeel van is. Lokaal: regelgeving, toezicht en handhaving Regelgeving, toezicht en handhaving worden, net als voorgaande jaren, door gemeenten afzonderlijk begroot en bekostigd. Dit wordt gedekt uit de bestaande structurele middelen binnen de gemeentelijke programmabegroting. • Toezicht wordt, in opdracht van de individuele regiogemeenten, centraal uitgevoerd door gemeente Hilversum. Facturatie aan Wijdemeren vindt niet plaats omdat wij hiervoor feitelijk inzet leveren door deelname van de BOA’s aan het toezicht. • Mysteryshoponderzoek wordt per onderzoek, in opdracht van de individuele regiogemeenten, centraal uitgevoerd (via centrumgemeente Hilversum) en aan alle gemeenten individueel gefactureerd. Hiervoor is bij openbare orde en veiligheid (VTH) een bedrag gereserveerd van €3.000,-. 5. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) Tweejaarlijks wordt een uitvoeringsplan opgesteld, waarin concreet wordt beschreven welke activiteiten vanuit het Preventie- en Handhavingsplan door wie worden uitgevoerd.

Coördinatie De regionale regiefunctie voor dit Preventie- en Handhavingsplan is belegd bij gemeente Hilversum (vanuit haar rol als centrumgemeente beleid, toezicht en handhaving) en de GGD (preventie). Lokale implementatie van maatregelen uit het Preventie- en Handhavingsplan Naast de bijdrage aan de regionale werkgroep Preventie- en Handhavingsplan en de uitwerking van het uitvoeringsplan, zijn gemeenten verantwoordelijk voor de lokale implementatie van maatregelen uit het Preventie- en Handhavingsplan . Gemeenten leveren hiervoor de volgende inzet:  Jaarlijks aandragen van een prioriteitenoverzicht voor toezicht.  Uitvoering geven aan handhaving.  Aansluiten van maatregelen uit het Preventie- en Handhavingsplan op lokaal beleid, bijvoorbeeld op het gebied van vergunningsverlening, Veiligheid en Ondermijning en aansluiting bij de politie.  Indien van toepassing communicatie met alcoholverstrekkers over het beleid uit het Preventie- en Handhavingsplan . Bijvoorbeeld over de pilot doorschenken, bekendheid geven aan de nieuwe e-learning verantwoord alcohol schenken en de inzet van testkopers. Monitoring, evaluatie en bijstelling. Met behulp van diverse onderzoeken/monitors wordt het Preventie- en Handhavingsplan (tussentijds) gemonitord, geëvalueerd en bijgesteld:  Gezondheidsmonitor jeugd: 2023 (resultaten 2024).

 Gezondheidsmonitor volwassenen/ouderen: 2020 (resultaten 2021).  Antenne trendonderzoek: jaarlijks komt een andere doelgroep aan bod.  Ouderonderzoek: 2021 en 2024.  Monitoring alcoholgeregistreerde incidenten: jaarlijks.  Mysteryshoponderzoek leeftijdsgrens: o 2021, 2023 regulier Mysteryshoponderzoek. o 2024: Jeugdkaartonderzoek voor herijking hotspots. 4

Raadsvoorstel Onderwerp : Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2021 t/m 2024 Datum : 11 maart 2021

 

Mysteryshoponderzoek naar doorschenken bij dronkenschap: 2022. Aantal uitgevoerde controles en opgelegde sancties: jaarlijks.

6. Duurzaamheidaspecten - Niet van toepassing. 7. Standpunt commissies (en derden) De gecombineerde commissie Bestuur en Middelen en Ruimte en Economie d.d. 4 maart 2021 adviseert het voorstel te behandelen als hamerstuk in de raad van d.d. 11 maart 2021. Wijdemeren, 11 maart 2021 De raad voornoemd, de griffier, mevr. drs. G.C.I. Kager

de voorzitter, mevr. drs. C.R. Larson

5

RAADSBESLUIT

De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 januari 2021; Gelet op artikel 43a van de Drank- en Horecawet en de Gemeentewet;

BESLUIT Het Preventie- en handhavingsplan alcohol en drugs 2021-2024 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 11 maart 2021 De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

mw. drs. E.B. Hörchner

mw. drs. C.R. Larson

Afschriften van dit besluit naar: