RV Omvorming Plassenschap Loosdrecht(AANGENOMEN 17V-2T)

RAADSVOORSTEL

Par.afd.hfd

Kenmerk Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s) Gewijzigd voorstel Bijlagen Portefeuillehouder Domein Ambtenaar/telefoonnummer Datum Onderwerp CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt:

.

RV/1571/211029/LW Z.67591/d343277 16 december 2021 R&E Datum: 8 december 2021 4 weth. J.J. de Kloet FD L. Welter, 035-65 59 445, l.welter@wijdemeren.nl 9 november 2021 Omvorming Plassenschap Loosdrecht

Conform het verzoek van het Plassenschap (bijlage 1.): 1. In te stemmen met de voorgestelde toekomstige samenwerkingsvorm aangaande het beheer van de eigendommen en voorzieningen van het Plassenschap zoals beschreven in bijlage 2. van dit voorstel. 2. In dat kader: a. Een concreet voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Plassenschap Loosdrecht e.o. in lijn met de voorgestelde toekomstige samenwerkingsvorm afwachten. b. Kennisnemen van de voorgestelde organisatorische oplossing voor het Routebureau Utrecht per 1 januari 2023 en de besluitvorming in het Bestuurlijk Overleg Routebureau op dit punt afwachten. c. Kennisnemen van de intentieovereenkomst (onderzoek) met Staatsbosbeheer, en de uitkomsten van dat onderzoek afwachten (bijlage3.) d. Het bestuur van het Plassenschap de ruimte geven om met voortvarendheid aan de slag te gaan met het voorbereiden van de implementatie van de nieuwe samenwerkingsvorm, gericht op realisatie daarvan per 1 januari 2023, waarbij raad en college tussentijds op de hoogte worden gehouden van de vorderingen. 3. Het besluit van het bestuur van het Plassenschap inhoudende opheffing van Recreatie Midden-Nederland per 31 december 2022 onderschrijven. 4.

In dat kader: kennisnemen van het concept-liquidatieplan van Recreatie MiddenNederland, bijgevoegd als bijlage 4, en de daarin opgenomen raming van de financiële consequenties voor het Plassenschap en zijn deelnemers, welke verwerkt zullen worden in de jaarrekeningen 2022/2023 van het schap.

Raadsvoorstel Onderwerp : Omvorming Plassenschap Loosdrecht Datum : 29 oktober 2021

1. Inleiding Op 1 november 2021 hebben het dagelijks- en het algemeen bestuur - de Plassenraad - van het Plassenschap Loosdrecht e.o. (LSD) als volgt besloten: 1. Met betrekking tot Recreatie Midden-Nederland: Instemmen met het voorstel van het bestuur Recreatie Midden-Nederland (RMN) om de gemeenschappelijke regeling (GR) RMN per 31 december 2022 op te heffen, onder voorbehoud van positieve besluitvorming onder de deelnemers over het voorstel inzake de toekomstige samenwerking binnen het Plassenschap. a. Instemmen met het concept liquidatieplan RMN en besluiten het aandeel van het Plassenschap in de liquidatiekosten te zijner tijd op te nemen in een begrotingswijziging 2022 en bij onvoldoende dekking in rekening te brengen bij de deelnemers. b. Het besluit over 2a en 2b verwerken in het voorstel aan de deelnemers inzake de toekomstige samenwerking binnen het Plassenschap. c. Het bestuur RMN over de besluiten onder 2a en 2b vóór 15 februari 2022 formeel informeren, nadat de besluiten van de deelnemers over het voorstel voor de toekomstige samenwerking binnen het Plassenschap ontvangen zijn. Wanneer RMN verdwijnt moet op andere wijze invulling worden gegeven aan de taken die het personeel van RMN voor het Plassenschap verrichtte. Daarom hebben DB en Plassenraad dienaangaande besloten: 2. Met betrekking tot de toekomstige samenwerking binnen het Plassenschap: a.

Bijgaand voorstel aan de deelnemers inzake de nieuwe samenwerkingsvorm binnen de GR Plassenschap Loosdrecht e.o. conform vaststellen en uitbrengen aan de deelnemers, dit met inachtneming van de besluiten die in het AB van het Plassenschap genomen worden over de punten 2 a en 2 b. b. Instemmen met de intentieovereenkomst met Staatsbosbeheer (SBB) en deze mee ondertekenen voor de ‘droge gebieden’ van het Plassenschap. c. Instemmen met de beoogde financiële uitruil tussen de provincie Utrecht en de gemeente Utrecht, waarmee de weg vrij is voor uittreding van de gemeente Utrecht per 1 januari 2023 op de condities, zoals opgenomen in het voorstel. Vervolgens hebben DB en Plassenraad besloten de deelnemers in het Plassenschap Loosdrecht (college en raad) aangaande de toekomstige samenwerkingsvorm het navolgende te vragen; dit voorstel is tot stand gekomen na intensief ambtelijk en bestuurlijk (portefeuillehouders recreatie) overleg tussen met name Wijdemeren en Stichtse Vecht : 1. In te stemmen met de voorgestelde toekomstige samenwerkingsvorm aangaande het beheer van de eigendommen en voorzieningen van het Plassenschap zoals beschreven in bijlage 1. van dit voorstel. 2. In dat kader: a. Een concreet voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Plassenschap Loosdrecht e.o. in lijn met de voorgestelde toekomstige samenwerkingsvorm afwachten. b.

Kennisnemen van de voorgestelde organisatorische oplossing voor het Routebureau Utrecht per 1 januari 2023 en de besluitvorming in het Bestuurlijk Overleg Routebureau op dit punt afwachten. c. Kennisnemen van de intentieovereenkomst (onderzoek) met SBB, en de uitkomsten van dat onderzoek afwachten (bijlage2)

2

Raadsvoorstel Onderwerp : Omvorming Plassenschap Loosdrecht Datum : 29 oktober 2021

d. Het bestuur van het Plassenschap de ruimte geven om met voortvarendheid aan de slag te gaan met het voorbereiden van de implementatie van de nieuwe samenwerkingsvorm, gericht op realisatie daarvan per 1 januari 2023, waarbij raad en college tussentijds op de hoogte wordt gehouden van de vorderingen. 3. Het besluit van het bestuur van het Plassenschap inhoudende opheffing van RMN per 31 december 2022 onderschrijven. 4. In dat kader: kennisnemen van het concept-liquidatieplan van RMN, bijgevoegd als bijlage 3, en de daarin opgenomen raming van de financiële consequenties voor het Plassenschap en zijn deelnemers, welke verwerkt zullen worden in de jaarrekeningen 2022/2023 van het schap.

2. Argumenten U wordt voorgesteld positief te reageren op de hiervoor onder 1 t/m 4 door het DB en de Plassenraad voorgelegde punten. Wij verwijzen naar de toelichtingen in het stuk en tekenen daarbij nog het volgende aan. Ad 1, Instemming met de voorgestelde samenwerkingsvorm Het college heeft de raad eerder geïnformeerd over de voornemens om te komen tot opheffing van RMN. Aanleiding waren de slechte financiële en organisatorische situatie bij RMN waarvan niet verwacht werd dat deze op afzienbare termijn en tegen aanvaardbare kosten zouden kunnen worden verbeterd en de onoverzichtelijke governance rond RMN en het Plassenschap die mede verantwoordelijk was voor de ontstane situatie. De gedachten om te komen tot een verbetering gingen in de richting dat de GR zou worden opgeheven en vervangen door een constructie waarbij Wijdemeren als centrumgemeente beheer, onderhoud en VTH op zich zou nemen. Uit het nader overleg met de andere deelnemers in het Plassenschap kwam naar voren dat hiermee het risico ontstond dat op termijn de andere deelnemers zich niet voldoende verbonden zouden voelen met het Plassengebied en dat een latere discussie zou kunnen ontstaan over de daaraan verbonden financiële verplichtingen. Wijdemeren mag niet het risico lopen om op termijn alleen voor de klus te staan.

De onoverzichtelijke governance kan ook sterk worden verbeterd door de huidige gemeenschappelijke regeling met een DB en een AB (Plassenraad) om te vormen naar de lichtste vorm van een gemeenschappelijke regeling die de wet (de Wgr.) kent, een bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO). De wet schrijft voor dat geen beleidstaken mogen worden overgedragen aan een BVO. Dat hoeft geen bezwaar te zijn, aangezien de recreatieve voorzieningen, de zonering en de regelgeving waarin de toenmalige Basisrecreatieplan van het schap voorzag ofwel gerealiseerd zijn, dan wel niet meer actueel zijn. Het schap heeft in zijn huidige vorm ook onvoldoende doorzettingsmacht om grote ruimtelijke veranderingen aan te sturen. Mede om die reden is het Gebiedsakkoord Oostelijke Vechtplassen tot stand gekomen. De majeure ingrepen die in het gebied van de Loosdrechtse plassen op het gebied van recreatie en natuurbehoud – de huidige taakopdracht van het Plassenschap – gewenst worden, zijn als projecten in het Uitvoeringsplan bij het Gebiedsakkoord opgenomen. Een BVO is een regeling tussen de colleges van de betrokken overheden; derhalve kunnen geen raadsleden worden aangewezen in het enkelvoudige bestuur dat een BVO kent. Het Plassenschap is naast eigenaar van percelen in het plassengebied, ook eigenaar van enkele recreatieterreinen ten westen van de A2 in Stichtse Vecht, ook wel de ‘droge gebieden’ genoemd.

3

Raadsvoorstel Onderwerp : Omvorming Plassenschap Loosdrecht Datum : 29 oktober 2021

Omdat het recreatieschap Stichtse Groenlanden (10 gemeenten) het beheer van zijn terreinen wil opdragen aan Staatsbosbeheer en Stichtse Vecht ook deelnemer is in Stichtse Groenlanden, heeft de gemeente verzocht om deze terreinen door de GR/DVO te laten opdragen aan SBB en niet aan Wijdemeren. Het gaat om een overzichtelijke opdracht die thans al via één bestek aan een aannemer gaat. Wijdemeren zou dit dus erbij kunnen doen, maar het is logisch om met de wens van Stichtse Vecht mee te gaan. Daarom medeondertekent het Plassenschap ook de intentie-overeenkomst met SBB om te onderzoeken hoe beheer door SBB vorm kan worden gegeven. Ad 2, nadere uitwerking Dat diverse zaken nu nog niet concreet worden voorgelegd, zoals de tekst van de nieuwe GR/BVO is overkomelijk. Het is een complex proces. Door instemming met de hoofdpunten en de uitwerking in het voorjaar af te wachten wordt voorkomen dat de nieuwe raden en colleges worden geconfronteerd met een bestuurlijke knoop die alleen na een lange nieuwe voorbereidingsperiode kan worden doorgehakt. Van het Utrechtse Routebureau is Wijdemeren geen deelnemer. Het routebureau verzorgt de sloepenroute op de plas rechtstreeks voor rekening van het Plassenschap. In het weidegebied van Stichtse Vecht liggen enkele wandelroutes en daarom is die gemeente wel contractant van het Routebureau.

Het beheer van die routes wordt naar verwachting overgenomen door Staatsbosbeheer. Ad 3, opheffing RMN De deelnemers aan RMN zijn de DB’s van Stichtse Groenlanden en het Plassenschap en gedeputeerde staten van Utrecht. Deze partijen kunnen dus tot opheffing besluiten. Gezien de lange voorgeschiedenis van dit dossier is het vanzelfsprekend dat het college en de raad van Wijdemeren, als deelnemers in het Plassenschap, het besluit tot opheffing ondersteunen. Ad4, liquidatieplan RMN. Er is een concept-liquidatieplan voorbereid door bureau Kokxdevoogd. Omdat RMN een personeelsorganisatie is, gaat het voornamelijk om personeelskosten. Thans wordt uitgewerkt wie mee overgaat naar de nieuwe opdrachtnemers, wie elders aan de slag gaat en voor wie een ander regeling moet worden getroffen. Het eindbeeld kan nu nog niet worden gegeven.

3. Kanttekeningen/Risico’s Wanneer Wijdemeren de uitvoering van de taken voor het schap aanvaardt, zal daaraan een dienstverleningsovereenkomst (DVO) ten grondslag moeten liggen die voor partijen helder is. Voor de taakuitvoering moet ook een toereikend budget aanwezig zijn. In de huidige begroting is met name het meerjarig onderhoud en het vervangingsonderhoud onvoldoende geraamd. RMN heeft op basis inspecties inzichtelijk gemaakt welke werkzaamheden wanneer verwacht worden tegen welke kosten. Dit resulteert in een verhoging van de jaarlijkse dotatie aan de reserve van € 115.000 per jaar naar € 288.000 per jaar. Voor Wijdemeren is dit een bedrag van € 60.000 extra. Het Plassenschap stelt bij de eerste begrotingswijziging 2021 voor deze verhoging vast te stellen en voor 2021 uit de algemene reserve te betalen, daarna wordt het een structurele extra last. Dit vloeit dus niet rechtstreeks voort uit de omvorming van het schap, maar het is wel voorwaarde voor Wijdemeren om de opdracht aan te nemen dat de dekking langjarig geborgd is. Wel zal per post nog nader worden afgewogen of de kosten ook daadwerkelijk op het voorziene moment noodzakelijk zijn. In de voorgestelde zienswijze op de begrotingswijziging wordt op de dekking ingegaan.

4

Raadsvoorstel Onderwerp : Omvorming Plassenschap Loosdrecht Datum : 29 oktober 2021

In de nieuwe regeling zullen deelnemen de gemeenten Stichtse Vecht en Wijdemeren en de provincies Noord-Holland en Utrecht. Zo zijn de lokale en de regionale belangen vertegenwoordigd en via de voorgestelde stemverhouding evenwichtig gewogen. De gemeente Utrecht treedt dus uit. Daarbij hevelt die gemeente haar bijdrage aan het Plassenschap ook over naar het recreatieschap Stichtse Groenlanden. De provincie Utrecht heeft toegezegd de jaarlijkse financiële bijdrage van de gemeente in het Plassenschap te zullen overnemen. Tegelijkertijd vermindert de provincie zijn bijdrage aan Stichtse Groenlanden met hetzelfde bedrag. Voor alle partijen blijft dit aldus budgettair neutraal. De vraag werd op tafel gebracht of Wijdemeren gezien de ontwikkelingen die in de organisatie spelen wel is staat is om deze extra opdracht erbij te nemen. Dat is zeker het geval. Voor de uitgaven die gedaan moeten worden is het budget van het huidige Plassenschap beschikbaar. De uitvoerende functies worden conform het uitgangspunt ‘mens volgt werk’ een op een overgenomen. Denk daarbij aan onderhoudspersoneel, toezicht en vergunningverlening. Het benodigde personeel is er dus ook. 4. Financiële consequenties Een van de klachten over RMN waren de forse overheadkosten in relatie tot de directe uitgaven.

Door deze operatie zullen de overheadkosten afnemen, vooral doordat niet alle werkzaamheden die op papier werden berekend, door Wijdemeren op dezelfde wijze zullen worden ingevuld. In de bedrijfsvoering zal bespaard kunnen worden. Personeel dat niet kan worden herplaatst zal liefst tot eenmalige frictiekosten leiden. Hoe dit uitpakt zal in de loop van 2022 worden vastgelegd. In de conceptbegroting van Wijdemeren is hiervoor een raming opgenomen. Uiteraard zal ook Wijdemeren overhead moeten berekenen aan de GR/BVO. Daar staat tegenover dat extra wordt gedoteerd aan de reserve groot onderhoud. Afgesproken wordt om uiterlijk vijf jaar na de omvorming een nieuw stabiel begrotingsniveau te bereiken tussen extra kosten (groot onderhoud en vervanging) en besparingen (overhead). Het aandeel van Wijdemeren in de liquidatiekosten ad totaal €1.250.000 wordt geraamd op €106.082. Ter dekking hiervan is in zowel de begroting 2022 als in de raming voor 2023 een bedrag van €50.000 opgenomen.

5. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) De planning voor de diverse elementen staat in het voorstel in hoofdstuk 7 en ziet er samengevat als volgt uit: Proces vanaf instemming met voorstel door DB en AB LSD Stap: Datum:

Stap 1: DB stuurt voorstel naar de deelnemers 1 nov. Stap 2: Voorstellen toelichten aan Raads- en statenleden medio nov. Stap 3: Deelnemers behandelen het voorstel (colleges, raden, GS, PS) en informeren DB over de uitkomst 1 feb. Stap 4: DB doet voorstel aan AB om besluit definitief te maken 2 feb. Stap 5: AB maakt besluit definitief 14 feb. Uiterlijk 15 februari 2022 stelt de plassenraad, als algemeen bestuur, vast of de deelnemers allen instemmen met de voorstellen voor de nieuwe samenwerkingsvorm.

5

Raadsvoorstel Onderwerp : Omvorming Plassenschap Loosdrecht Datum : 29 oktober 2021

6. Duurzaamheidsapecten In beginsel heeft dit onderwerp geen rakvlakken met duurzaamheid, maar in de meerjaren onderhoudsplanning van het Plassenschap, die wij overnemen, wordt daaraan op diverse plaatsen wel aandacht besteed. Een punt van aandacht is bijvoorbeeld het enorme energiegebruik bij de Mijndense sluis. Een aanpak daarvan is gezien de ontwikkelingen rond RMN op de lange baan gezet, maar daaraan kan Wijdemeren als beheerder volop aandacht besteden.

7. Standpunt commissies (en derden) De commissie RE van 8 december 2021 adviseert het voorstel te behandelen als bespreekstuk in de raadsvergadering d.d. 16 december 2021.

Bijlagen: 1. Verzoek Plassenschap 2. Voorstel toekomstige samenwerkingsvorm 3. Concept Intentie-overeenkomst met SBB 4. Concept liquidatieplan RMN

Wijdemeren, 9 november 2021 Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de loco-secretaris, de burgemeester,

E.A.H. van der Biezen

drs. C.R. Larson

6

RAADSBESLUIT

De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 9 november 2021 Gelet op de Gemeentewet en de Wet gemeenschappelijke regelingen BESLUIT 1. In te stemmen met de voorgestelde toekomstige samenwerkingsvorm aangaande het beheer van de eigendommen en voorzieningen van het Plassenschap zoals beschreven in bijlage 1. van dit voorstel. 2. In dat kader: a. Een concreet voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke regeling Plassenschap Loosdrecht e.o. in lijn met de voorgestelde toekomstige samenwerkingsvorm afwachten. b. Kennis nemen van de voorgestelde organisatorische oplossing voor het Routebureau Utrecht per 1 januari 2023 en de besluitvorming in het Bestuurlijk Overleg Routebureau op dit punt afwachten. c. Kennis nemen van de intentieovereenkomst (onderzoek) met SBB, en de uitkomsten van dat onderzoek afwachten (Bijlage2) d. Het bestuur van het Plassenschap de ruimte geven om met voortvarendheid aan de slag te gaan met het voorbereiden van de implementatie van de nieuwe samenwerkingsvorm, gericht op realisatie daarvan per 1 januari 2023, waarbij raad en college tussentijds op de hoogte wordt gehouden van de vorderingen. 3. Het besluit van het bestuur van het Plassenschap inhoudende opheffing van RMN per 31 december 2022 onderschrijven. 4.

In dat kader: kennis nemen van het concept-liquidatieplan van RMN, bijgevoegd als bijlage 3, en de daarin opgenomen raming van de financiële consequenties voor het Plassenschap en zijn deelnemers, welke verwerkt zullen worden in de jaarrekeningen 2022/2023 van het schap.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 16 december 2021 De raad voornoemd, de griffier,

plaatsvervangend voorzitter,

drs. E.B. Hörchner

R.H.J. Voigt

Raadsvoorstel Onderwerp : Omvorming Plassenschap Loosdrecht Datum : 29 oktober 2021

Afschriften van dit besluit naar: Dagelijks Bestuur Plassenschap Loosdrecht College van de gemeente Stichtse Vecht Colleges van gedeputeerde staten van Noord-Holland en Utrecht

8