Reactie op advies financieel gezond sociaal domein

Adviesraad Sociaal Domein T.a.v. de heer M. Vredenduin P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN

Uw kenmerk:

ASD-2021-13 Behandelend ambtenaar: Mariëlle Verdegaal

Onderwerp:

Uw brief van: 19 februari 2021 Doorkiesnummer: 589

Ons kenmerk: Z.62489/D.313690 Bijlagen

Datum: 26 februari 2021 Verzonden:

Reactie op advies financieel gezond sociaal domein

Geachte heer Vredenduin, Bedankt voor het advies van de Adviesraad op het document “Verkenning naar een financieel gezond Sociaal Domein”. Het college waardeert de uitgebreide en inhoudelijke reactie op het plan, waarover de gemeenteraad op 2 maart en 11 maart zal vergaderen. In deze brief reageert het college op het door u uitgebrachte advies. Het college herkent zich in de door u geschetste situatie, dat de decentralisaties en de daarbij behorende wetten hun onvolkomenheden kennen. Financiële compensatie biedt niet de oplossing voor alle problemen die hierbij zijn opgetreden, wel zien we het als een belangrijke voorwaarde. Het opzoeken van de randen in wet- en regelgeving is tot op heden niet de politieke keuze geweest in Wijdemeren. Dat neemt niet weg dat we de resultaten met interesse zullen volgen, mede met het oog op de beperkte resultaten die de VNG tot op heden heeft geboekt in het verhogen van de uitkering aan gemeenten voor de gedecentraliseerde taken. Algemeen Voor wij ingaan op de door u gegeven adviezen, is het van belang in algemene zin op enkele van uw reacties in te gaan. Het document “Verkenning naar een financieel gezond Sociaal Domein” is, zoals de titel aangeeft, een verkenning naar te nemen maatregelen tot kostenbeheersing.

De maatregelen vragen nadere uitwerking waarna meer details over de wijze van uitvoering; de precieze investering en de impact op gemeente en inwoner concreet worden gemaakt. Meermaals bemerkt de Adviesraad dat een maatregel meer onderzoek en uitwerking vraagt. Dit sluit aan bij de status van het plan, het betreft hier namelijk een Verkenning. Het doel is om nu regionaal in beeld te krijgen voor welke maatregelen voldoende draagvlak is, zodat deze vervolgens uitgewerkt kunnen worden in concrete acties en plannen. In deze gevallen wordt in deze brief niet los op uw advies gereageerd, maar geldt bovenstaande.

bezoekadres Rading 1, 1231 KB Loosdrecht postadres Postbus 190, 1230 AD Loosdrecht tel 14 035 (vanuit het buitenland 00 31 35 65 59 595)

e-mail info@wijdemeren.nl website www.wijdemeren.nl fax (035) 65 59 599 IBAN NL41 BNGH 0285 0982 33

Brief gemeente Wijdemeren Onderwerp : Reactie op advies financieel gezond sociaal domein Datum : 26 februari 2021

2

Uw advies Conform de volgorde van uw advies geven wij een puntsgewijze reactie. Dat betekent dat wij u volgen in de gekozen volgorde; eerst de kostenbeheersing en vervolgens de kostenbesparende maatregelen. Advies: breder inzetten op regionale controlling om beter tegenwicht te geven bij de ingerichte zorg. Reactie: de reden dat de data lokaal bij elkaar gebracht moet worden, is dat niet alle regiogemeenten voor wat betreft de toegang tot zorg en ondersteuning met dezelfde systemen werken. In Wijdemeren proberen we, net als andere regiogemeenten, deze informatie aan te vullen door ons aan te sluiten bij de zogenaamde Gemeentezorgspiegel van Vektis. Het beschikbaar hebben van voldoende capaciteit om dergelijke informatie structureel te verwerken en analyseren is voor een kleinere gemeente als Wijdemeren inderdaad een aandachtspunt. Advies: dit moet onderdeel zijn van de gebruikelijke bedrijfsvoering. Reactie: Het gaat hier om het in beeld brengen van de kostenontwikkeling in het gehele sociaal domein op elk moment te kunnen monitoren. Het monitoren van de toegewezen zorg en de gedeclareerde zorg is altijd al onderdeel van de bedrijfsvoering geweest. Hier wordt echter een verbreding van de te koppelen informatie op regionaal niveau bedoeld. Het opstellen van een prognose van het zorggebruik en dus de uitgaven is zeer complex.

Het verschil met de huidige situatie en deze maatregel is dat we ons voorspellend vermogen willen verbeteren. Advies: Voorstellen om de inwoner een financieel belang te laten hebben bij het niveau van zijn zorg zijn in de ogen van de adviesraad niet wenselijk. Reactie: Het gaat niet om een financieel belang. De inwoner krijgt inzicht in zijn haar kosten en handelt daardoor meer kostenbewust. Dit blijkt ook uit analyse vanuit de zorgverzekeringswet, waar dit al lange tijd gewoon is. Advies: Kennis van de kosten van de zorg kan wel ondersteunend, maar mag niet leidend zijn voor de inzet van zorg. Reactie: Dit zijn we met u eens. Advies: Voorbeeld is de inzet van het aantal minuten huishoudelijke hulp. Wijdemeren was in 2017 en 2018 met een gemiddelde inzet van ongeveer 5.200 minuten de op één na laagste gemeente in de regio. (…)Daar moet een beleid(swijziging) onder gelegen hebben waar de Adviesraad graag over was geïnformeerd. Reactie: Er is geen sprake van beleid of wijziging die ten grondslag ligt aan de inzet van Huishoudelijke hulp. Advies: In een aantal gevallen is sprake van een ontwikkeling die in lijn ligt met de doelstelling van de decentralisaties. (…) In dit kader kan het wel nuttig zijn om kritischer te zijn op de toepassing van de juiste wetten. Reactie: Dit zijn wij met u eens.

Daarbij moet worden opgemerkt dat wetgeving vanuit Den Haag continue wordt bijgesteld en dat het toepassen van de juiste wetten dus ook een continue uitdaging is. In het plan wordt het toepassen van de juiste wet ook vermeldt bij begeleiding en dagbesteding, onder ‘Aanscherpen toegang’.

bezoekadres Rading 1, 1231 KB Loosdrecht postadres Postbus 190, 1230 AD Loosdrecht tel 14 035 (vanuit het buitenland 00 31 35 65 59 595)

e-mail info@wijdemeren.nl website www.wijdemeren.nl fax (035) 65 59 599 IBAN NL41 BNGH 0285 0982 33

Brief gemeente Wijdemeren Onderwerp : Reactie op advies financieel gezond sociaal domein Datum : 26 februari 2021

3

Advies: De oplossingsrichting “versterken van de ambulante jeugdhulp in de thuis situatie” lijkt tegengesteld aan hetgeen is gesteld bij “van vindplaats naar werkplaats”. Dit behoeft een nadere toelichting. Reactie: Bij de maatregel “van vindplaats naar werkplaats” is het de bedoeling te onderzoeken op welke locaties veel jeugdhulp wordt geboden en of het daardoor kwantitatief en kwalitatief voordeel oplevert om op locatie jeugdhulp te bieden. Bijvoorbeeld door een pedagogisch hulpverlener voor een X aantal uur werkzaam te laten zijn voor een locatie. Bij de maatregel “het versterken van jeugdhulp in de thuissituatie” is het doel te zorgen dat kinderen langer thuis kunnen wonen, door meer passende hulp te bieden in de thuissituatie. Voor de overige opmerkingen met betrekking tot Verblijf jeugd geldt dat nadere onderbouwing en uitwerking geschied bij het concreet uitwerken van de maatregelen die in de Verkenning zijn beschreven. Advies: De Adviesraad adviseert negatief over de maatregel om levering van huishoudelijk hulp te versoberen en de toegang aan te scherpen. Als rekening wordt gehouden met de eigen kracht en de financiële mogelijkheden van de inwoner moet het beperken van de toegang en van de levering van huishoudelijke hulp beter worden onderbouwd. De kwetsbare inwoner moet worden ontzien.

Reactie: zoals hierboven bevestigd, blijft het uitgangspunt te allen tijde dat inwoners die hulp nodig hebben, op deze hulp kunnen blijven rekenen. Van doelbewust beleid de uren HH te verminderen is geen sprake geweest. De versobering wordt op maat toegewezen / toegepast vanuit de toegang. Daarbij wordt gekeken naar de (financiële) draagkracht van inwoners. Advies: U geeft drie randvoorwaarden met betrekking tot het experiment Begeleiding en Dagbesteding. Reactie: In dit stadium nemen wij uw advies ter harte en informeren u te zijner tijd graag over de uitwerking van de maatregelen. Advies: Algemene voorziening lichte begeleiding en dagbesteding; Dagbesteding omvat ook alle lichte vormen van persoonlijke verzorging, verpleging en begeleiding individueel. Deze zorg wordt door welzijnswerkers niet verleend. De Adviesraad adviseert negatief. Reactie: Zoals in het plan is beschreven: “Om welk deel van de begeleiding en dagbesteding het gaat, moet worden onderzocht. Dit is nodig om een startsituatie te creëren waarmee de bedragen voor de voorziening kunnen worden bepaald.” Bij lichte dagbesteding is niet altijd persoonsgebonden zorg nodig. Dan kan de dagbesteding ook door een andere professional uitgevoerd worden. Het onderscheid tussen maatwerk en algemene voorziening zit dus in de aanwezigheid van persoonsgebonden zorg en ondersteuning.

Advies: Arbeid in plaats van zorg; Regelmatig gesprekken voeren met de betreffende inwoners zal de mogelijkheden om te werken niet vergroten. Het creëren van geschikte werkplekken wel. De Adviesraad adviseert negatief. Reactie: Het gaat hier niet om een gesprek, maar om de inzet van de begeleiding. Waar bieden we deze en voor wie? Nu zit er een grote groep jongvolwassenen in de Wmo begeleiding, terwijl zij wel economische verdienwaarde hebben. Deze mensen in de zorg houden, betekent voor gemeenten dat de zorg op termijn onbetaalbaar wordt. In de participatiewet hebben gemeenten onvoldoende middelen om in de begeleiding van werkgever en werknemer op de werkplek te voorzien. Door de Wmo begeleiding hiervoor in te zetten verwachten wij wel voldoende begeleiding te kunnen bieden aan werkgever en werknemer op de reguliere en beschutte werkplek.

bezoekadres Rading 1, 1231 KB Loosdrecht postadres Postbus 190, 1230 AD Loosdrecht tel 14 035 (vanuit het buitenland 00 31 35 65 59 595)

e-mail info@wijdemeren.nl website www.wijdemeren.nl fax (035) 65 59 599 IBAN NL41 BNGH 0285 0982 33

Brief gemeente Wijdemeren Onderwerp : Reactie op advies financieel gezond sociaal domein Datum : 26 februari 2021

4

Advies: De Adviesraad adviseert een prudent en onafhankelijk onderzoek zodat er snel duidelijkheid komt voor de betreffende inwoners op de wachtlijst voor Beschermd Wonen. Reactie: Het doel is om met de personen op de wachtlijst te onderzoeken of zij hiermee wel op de juiste vorm van zorg wachten. Zoals in het plan beschreven is de indicatie dat voor een aanzienlijk deel Beschermd Wonen niet de meest passende oplossing is, maar wel een dure en beperkt beschikbare. Het tegen het licht houden van de wachtlijst kan zo niet alleen kostenbesparing opleveren, maar ook voordeel voor de mensen op die wachtlijst. Advies: De Adviesraad staat, met in acht neming van enkele opmerkingen, positief tegenover een herijking van de eigen bijdrage WMO-vervoer. Reactie: Wij nemen uw advies ter harte en informeren u te zijner tijd graag over de uitwerking van de maatregelen. Tot slot Zoals aangegeven worden de maatregelen bij voldoende draagvlak verder uitgewerkt en geconcretiseerd. De Adviesraad heeft in het advies aangegeven in sommige gevallen behoefte te hebben aan meer informatie alvorens zij kan adviseren. Ook adviseert u om voor enkele maatregelen eerst uitgebreider onderzoek te doen. De financiële situatie van gemeente Wijdemeren en de Regio als geheel noopt ons echter tot actie.

Het doen van uitvoering onderzoek om verklaringen te zoeken voor enkele in het plan genoemde ontwikkelingen vraagt tijd, die er met het oog op de slinkende reserve Sociaal Domein en stijgende uitgaven niet is. Wij sluiten ons aan bij uw oproep om bij de genomen maatregelen altijd het belang van kwetsbare inwoners die zorg nodig hebben, voorop te stellen. Wij nodigen u uit om uw ideeën of eventuele alternatieven met ons te delen. Wij zullen u hiertoe met regelmaat informeren over de stand van zaken van de uitvoering van het plan. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, de burgemeester,

mw. mr. W. Heeg

mw. drs. C.R. Larson

bezoekadres Rading 1, 1231 KB Loosdrecht postadres Postbus 190, 1230 AD Loosdrecht tel 14 035 (vanuit het buitenland 00 31 35 65 59 595)

e-mail info@wijdemeren.nl website www.wijdemeren.nl fax (035) 65 59 599 IBAN NL41 BNGH 0285 0982 33