Raadsvoorstel verkenningen naar een financieel gezond sociaal domein

RAADSVOORSTEL

Par.afd.hfd

Kenmerk Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s) Gewijzigd voorstel Bijlagen

Portefeuillehouder Domein Ambtenaar/telefoonnummer

RV/1464/210118/JW Z.62489 11 maart 2021 Maatschappelijke Zaken Datum: 2 maart 2021 Nee - Verkenning naar een financieel gezond sociaal domein; - Bestuursopdracht ‘Naar een financieel gezond sociaal domein’. - Concept-zienswijze weth. R.M. van Rijn SDD J.J. Weijns

Datum 26 januari 2021 Onderwerp Verkenningen naar een financieel gezond sociaal domein CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt: 1. Geen zienswijze in te dienen op de ‘Verkenning naar een financieel gezond sociaal domein’; 2. Kennis te nemen van het advies van de Adviesraad Sociaal Domein. 1. Inleiding Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de jeugdzorg. Sinds 2017 koopt de gemeente Wijdemeren deze zorg gezamenlijk in via de regio Gooi en Vechtstreek. Tot 2019 lukte het deze gemeenten om zorg te bieden en een sluitende begroting te presenteren. Vanaf 2019 namen de uitgaven voor zorg hard toe. Steeds meer bewoners doen een beroep op (gemeentelijke) zorg. De voor het sociaal domein bestemde middelen in het gemeentefonds zijn ontoereikend om de groei van de gemeentelijke uitgaven op het sociaal domein op te vangen. Het negatieve financiële beeld is structureel. Voor de financiële houdbaarheid in het sociaal domein moeten gemeenten keuzes maken. Keuzes die ervoor zorgen dat de zorg toegankelijk blijft voor inwoners die dit het hardst nodig hebben. Gelet op de regionale samenhang en samenwerking in de Gooi en Vechtstreek hebben de gemeenten in 2019 gezamenlijk de bestuursopdracht ‘Naar een financieel gezond sociaal domein’ vastgesteld.

Het doel van de opdracht is om gemeenten in staat stellen om gezamenlijk te sturen op een betere kostenbeheersing en kostenbesparing op maatwerkvoorzieningen1 Wmo en jeugdzorg. Daaropvolgend zijn in het rapport ‘Verkenningen naar een financieel gezond sociaal domein maatregelen opgenomen die ertoe moeten leiden dat de kosten beheersbaar blijven en maatregelen die kostenbesparingen moeten opleveren. Dit is aanleiding u dit voorstel voor te leggen.

1 Een maatwerkvoorziening is individuele zorg die de gemeente aanbiedt. Dit i.t.t. een algemene

voorziening die voor iedere inwoner toegankelijk is, bijvoorbeeld een inloopvoorziening in een buurthuis.

.

Raadsvoorstel Onderwerp : Verkenningen naar een financieel gezond sociaal domein Datum : 26 januari 2021

2. Argumenten 1. Verschillende oorzaken liggen ten grondslag aan de toenemende uitgaven.  De overheveling van de zorg naar gemeenten ging gepaard met flinke bezuinigingen. Er is dus minder budget beschikbaar voor hetzelfde werk.  Invoering abonnementstarief: ook financieel draagkrachtige ouderen zijn een beroep gaan doen op ondersteuning bij het huishouden.  De beweging naar zorg aan huis: gevolg is dat bij het verlenen van zorg aan huis ook steeds meer ondersteuning vanuit gemeenten nodig is. Bovendien neemt de complexiteit van de zorgvraag toe.  Een gemeentelijke toegang die dichtbij inwoners staat: inwoners zijn gewend aan het nieuwe gemeentelijke takenpakket. Daarbij hebben gemeenten nauwelijks drempels op de toegang tot (jeugd)zorg en ondersteuning die zij contracteren, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Zorgverzekeringswet (eigen risico).  Veranderende arbeidsmarkt: met de bezuinigingen van het Rijk op de Wajong en de sociale werkvoorziening én de veranderende arbeidsmarkt is het voor inwoners die ondersteuning nodig hebben moeilijker geworden te participeren op de arbeidsmarkt. 2. De verkenning naar kostenbesparing concentreert zich op de volgende maatwerkvoorzieningen: ambulante jeugdhulp, 24 uurs verblijf (JW), huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding, beschermd wonen en Wmo vervoer. Dit zijn de voorzieningen waar het meeste geld naar toe gaat.

Op die voorzieningen kunnen besparingen of kostenbeheersingsmaatregelen worden toegepast. 3. De verkenning naar kostenbeheersing wordt gericht op maatregelen waarmee het kostenbewustzijn en de (financiële) sturing worden versterkt op de niveaus van inwoners, gemeenten en zorg. De afgelopen jaren waren er geen tekorten en dus was er ook geen noodzaak om tussentijds de kostenontwikkeling in het gehele sociaal domein te monitoren. Inmiddels is die noodzaak er wel en daarom wordt ingezet op kostenbewustzijn bij alle partijen. Daarbij wordt ingezet op het verbeteren van de (sturings-)informatie waarmee duidelijk wordt hoe de kosten zich ontwikkelen. Dit maakt het mogelijk om in de toekomst sneller bij te kunnen bijsturen. 4. De verkenning sluit aan bij de noodzaak voor de gemeente Wijdemeren om de uitgaven in het sociaal domein te stabiliseren of te verminderen. In september is de gemeenteraad per Oriënterende sessie geïnformeerd over het sociaal domein. De uitgaven aan zorg in de periode 2017 – 2020 en de overschrijding op de begroting waren hierbij een belangrijk aandachtspunt. Tevens is de bestuursopdracht ‘Naar een financieel gezond sociaal domein’ tijdens de Oriënterende sessie aan de orde geweest. De ‘Verkenning naar een financieel gezond sociaal domein’ is hier de uitwerking van. 5. Door op regionaal niveau samen te werken vergroten we de slagkracht.

De financiële problemen van gemeenten door de uitgaven aan zorg spelen landelijk. Lokaal is sprake van kleur verschillen, maar voor een groot deel komt de problematiek overeen. In de ‘Verkenning naar een financieel gezond sociaal domein’ komen vele maatregelen aan de orde die uitwerking behoeven. De gemeente Wijdemeren heeft lokaal niet de slagkracht om een project van deze omvang op te pakken. Regionale samenwerking heeft hierbij een grote meerwaarde. 3. Kanttekeningen/Risico’s 1. De analyse waarop de voorgestelde maatregelen zijn gebaseerd, bestaat uit regionale cijfers (gemiddelden). Lokaal kunnen er afwijkingen zijn die ertoe leiden dat niet alle maatregelen evenveel van toepassing zijn op de Wijdemeerse situatie.

2

Raadsvoorstel Onderwerp : Verkenningen naar een financieel gezond sociaal domein Datum : 26 januari 2021

De maatregelen die niet of minder op de populatie in Wijdemeren van toepassing zijn, berokkenen echter ook geen schade aan de financiële situatie of zorg aan inwoners. Waar nodig kan lokaal maatwerk worden toegepast om aanvullende maatregelen te nemen als de Wijdemeerse situatie daar om vraagt. Ambtelijke capaciteit is hierbij echter een voorwaarde. 4. Financiële consequenties Het rapport schat dat de voorgestelde maatregelen uiteindelijk (na 3 jaar) een structurele besparing kunnen opleveren van circa € 7.3 miljoen voor de gehele regio. Dit betreft een netto besparing. Het daadwerkelijke effect van de uit te werken maatregelen moet evenwel nog blijken.

5. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) Na behandeling van de Verkenning door de gemeenteraad wordt in Q2 gestart met de voorbereiding van de maatregelen. 6. Duurzaamheidsapecten Niet van toepassing 7. Standpunt commissies (en derden)

Wijdemeren, 26 januari 2021 Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, de burgemeester, W. Heeg C. Larson

3

RAADSBESLUIT

De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 26 januari 2021;

BESLUIT 1. Geen zienswijze in te dienen op de ‘Verkenning naar een financieel gezond sociaal domein’; 2. Kennis te nemen van het advies van de Adviesraad Sociaal Domein.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 11 maart 2021.

De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

mw. drs. G.C.I. Kager.

mw. drs. C.R. Larson

Afschriften van dit besluit naar: Regio Gooi en Vechtstreek