Raadsvoorstel Rekenkamerbrief Energiebesparingsplicht
Tekst van het document
RAADSVOORSTEL
Par.afd.hfd.
Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s)
Gewijzigd voorstel Portefeuillehouder Domein Team Bijlagen
Z.87332/D.439413 10 juli 2025 Ruimte & Economie/gezamenlijke commissie Datum: 1 juli 2025 nee Griffie Beleid & Ontwikkeling 1. Rekenkamerbrief Energiebesparingsplicht dd. 09-12-2024 2. Rapport Algemene Rekenkamer Energiebesparingsplicht 3. Eindrapport Doe Mee 2014 Energiebesparingsplicht 4. Factsheet Wijdemeren Doe Mee-onderzoek 4. Bestuurlijk reactie op rekenkamerbrief dd. 15-04-2025 12 juni 2025 Rekenkamerbrief
Datum Onderwerp CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt kennis te nemen van de Rekenkamerbrief Energiebesparingsplicht en de bestuurlijke reactie daarop.
1. Inleiding Op 9 december 2024 heeft de Rekenkamer Wijdemeren de raad met een rekenkamerbrief geïnformeerd over de resultaten van de onderzoeken die in opdracht van de Algemene Rekenkamer en in samenwerking met de Vereniging van Rekenkamers zijn uitgevoerd naar de Energiebesparingsplicht voor bedrijven en de Informatieplicht energiebesparing. De Algemene Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar de totstandkoming, bekostiging en uitvoering van het beleid op rijksniveau. De Rekenkamer Wijdemeren nam deel aan het zgn. ‘Doe Mee-onderzoek’, dat zich richtte op het toezicht op de Energiebesparingsplicht en de Informatieplicht energiebesparing, waarvoor gemeenten en provincies verantwoordelijk zijn. Op grond van het Besluit omgevingsrecht (Bor) zijn zij verplicht deze taak te laten uitvoeren door de betreffende Omgevingsdienst.
Naast de resultaten van het landelijk onderzoek en de algemene conclusies van het onderzoek bij 97 gemeenten en 12 provincies, rapporteerde de rekenkamer ook over hoe voor Wijdemeren het toezicht wordt uitgevoerd en wat het zicht op de resultaten daarvan is. De Omgevingsdienst Flevoland en Gooi en Vechtstreek (OFGV) is sinds 1 juli 2023 belast met het toezicht op en handhaving van de uitvoering van de verplichtingen. Uit het uitgevoerde onderzoek blijkt dat de OFGV onvoldoende inzicht heeft in het aantal en de aard en omvang van de bedrijven en instellingen in het werkgebied die moeten voldoen aan de energiebesparings- en informatieplicht. Daarmee is er ook geen zicht op in welke mate bedrijven en instellingen in Wijdemeren energiebesparingen kunnen realiseren en hebben gerealiseerd.
2. Argumenten 2.1 Het is voor de informatiepositie van de raad van nut om kennis te nemen van de resultaten van de uitgevoerde onderzoeken. De energiebesparingsplicht is een belangrijk instrument en van groot belang voor het bereiken van de doelstelling voor het besparen van energie en daarmee voor de energietransitie: “wat je bespaart hoef je niet op te wekken”. Alle energievraag die weggenomen kan worden door besparing, ontlast het stroomnet, spaart het milieu, leidt tot minder beslag op de ruimte voor windmolens en zonneparken en levert een bijdrage aan vermindering van de uitstoot van stikstof. De energiebesparingsplicht (in combinatie met de informatieplicht energiebesparing) is een instrument om te bereiken dat bedrijven en instellingen bijdragen aan de energietransitie. Het effect van deze plicht is echter tot op heden beperkt, zo blijkt uit de uitgevoerde onderzoeken. Dat komt vooral doordat er decentraal (te) weinig prioriteit aan controle en handhaving gegeven wordt. Het komt ook doordat de Rijksfinanciering weinig stabiel en de regeling complex is.
2.2 Gelet op nieuwe afspraken met de OFGV is de grondslag voor de door de rekenkamer gedane aanbeveling aan de raad komen te vervallen. De rekenkamer deed de aanbeveling aan de raad om wethouder Zagt, als lid van het algemeen bestuur van de OFGV, te vragen de uitkomsten van het onderzoek te laten agenderen voor bespreking in het algemeen bestuur en daarbij het DB te vragen om te komen met een plan van aanpak om de tekortkomingen op te lossen. In de bestuurlijke reactie op de bevindingen en aanbeveling van de rekenkamer meldt het college dat er halverwege 2024 nieuwe afspraken zijn gemaakt over zowel administratieve als fysieke controles die de OFGV uitvoert op de energiebesparingsplicht bij bedrijven in onze gemeente. In oktober 2024 is de OFGV begonnen met de uitvoering van de nieuwe afspraken. In de reactie wordt gemeld wat de jaarlijkse taakstelling voor de dienst is en wat in de laatste maanden van 2024 is gerealiseerd. Het college constateert dat de OFGV enigszins op weg is om de gevraagde doelstelling te behalen. Het college ziet derhalve niet de noodzaak dit onderwerp op korte termijn te agenderen voor een vergadering van het algemeen bestuur. Wel zal bij het behandelen van de jaarstukken 2024 van de OFGV extra aandacht gegeven worden aan de controle op de energiebesparing.
De rekenkamer heeft, bij monde van haar voorzitter, laten weten dat er op basis van deze informatie geen reden is voor nadere reactie van de rekenkamer. 3. Kanttekeningen/Risico’s Er zijn geen kanttekeningen te plaatsen of risico’s aan de orde. 4. Financiële consequenties Er zijn geen financiële consequenties aan de orde. 5. Preventief toezicht Wet Arhi n.v.t. 6. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) De rekenkamerbrief, bestuurlijke reactie en onderzoeksrapporten worden op de rekenkamerpagina van de gemeentelijke website geplaatst. 7. Duurzaamheidsaspecten De deelnemende rekenkamers aan het ‘Doe mee-onderzoek’, waaronder de Rekenkamer Wijdemeren, hebben met het resultaat daarvan inzicht gegeven hoe het gesteld is met het voor rekening van de gemeenten en provincies komende toezicht op de Energiebesparingsplicht voor bedrijven en instellingen. Dit is van belang omdat die plicht een instrument is om te bereiken dat bedrijven en instellingen afdoende bijdragen aan de energietransitie.
8. Voorgaande besluitvorming n.v.t. 9. Standpunt commissies (en derden) De gecombineerde commissies van 1 juli 2025 adviseert dit voorstel te behandelen als hamerstuk in de raad van 10 juli 2025.
De griffier,
De raadsvoorzitter,
drs. E.M. Hörchner
drs. M.L. Verheijen
RAADSBESLUIT
De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van de raadsvoorzitter en de griffier d.d. 10 juli 2025 Gelet op B E S L U I T:
Kennis te nemen van de Rekenkamerbrief Energiebesparingsplicht en de bestuurlijke reactie daarop.
Aldus besloten in de openbare vergadering van 10 juli 2025 De raad voornoemd, de griffier,
de voorzitter,
drs. E.B. Hörchner
drs. M.L. Verheijen
Afschriften van dit besluit naar: Beleid en Ontwikkeling