Raadsvoorstel evaluatie woonvisie 2016-2020

RAADSVOORSTEL Par.afd.hfd

Kenmerk Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s) Gewijzigd voorstel Bijlagen Portefeuillehouder Domein Ambtenaar/telefoonnummer Datum Onderwerp CONCEPT-BESLUIT

RV/1483/210318/RZ Z.54608 12 mei 2021 Maatschappelijke Zaken Datum: 26 april 2021 Nee 2 weth. R.M. van Rijn SDD R.A. Zoetmulder-Oosting, (035) 65 59 590, ra.zoetmulder@wijdemeren.nl 30 maart 2021 Evaluatie woonvisie 2016-2020

Voorgesteld wordt: 1. Kennis te nemen van de evaluatie van de woonvisie Wijdemeren 2016-2020. 2. Op grond van de evaluatie de volgende hoofdoelstellingen en kaders voor de nieuwe woonvisie vast te stellen; A. Nieuwbouw: Een strategische inzet op nieuwbouw om meer diversiteit in de woningvoorraad, een betere aansluiting op de vraag en meer kansen voor specifieke doelgroepen te creëren. Hiervoor stellen we voor de volgende kaders voor: 1. Het realiseren van 1/3 deel sociale woningen koop of huur bij nieuwbouw blijft gehandhaafd; 2. Het percentage gestapelde en gelijkvloerse woningbouw van 2/5 naar 50% te verhogen. 3. Het realiseren van 1/3 deel middeldure huur (tot € 950,-) of koop (tot de NHG grens, in 2021 € 325.000) bij nieuwbouw. 4. Voor woningbouwprojecten tot 10 woningen ontwikkelaars een keuze te laten voor kader 1 of 3. B. Leefbare kernen: Aandacht voor huisvesting van jongeren en jonge gezinnen om de leefbaarheid in kleine kernen te versterken, door het o.a. creëren van doorstroming voor senioren naar appartementen. C. Duurzame woningvoorraad: Aandacht voor een flexibele duurzame woningvoorraad met meer kleinere betaalbare gestapelde woningen, met aandacht voor energie labels B en hoger. 3. Voor het realiseren van onze doelstellingen de volgende instrumenten in te zetten en vast te stellen; a.

Het voorzetten van de starterslening en hiervoor een bedrag van € 300.000 beschikbaar te stellen als lening faciliteit; b. Het voortzetten en uitbreiden van de verzilverlening met de optie deze voor een jongere doelgroep toegankelijk te maken, en door aanvulling met de blijverslening. Hiervoor is nu geen extra leenfaciliteit nodig, maar wel een verordening blijverslening; c. Het voortzetten van premie verhuiskosten voor senioren en hiervoor €15.000 beschikbaar stellen; d. Het voortzetten van het project Wooncoach voor 65+huurders in samenwerking met de woningcorporaties; e. Het handhaven van de uitgewerkte regels voor het anti-speculatiebeding en de daarbij behorende zelfbewoningplicht voor sociale nieuwbouw woningen; f. De mogelijkheid geven bij verkoop van gemeentegronden om extra kaders te stellen voor de ontwikkeling van woningbouw (voorbeeld: bij gronden dichtbij het centrum ook seniorenwoningen opnemen of ontwikkelaars te stimuleren om milieuvriendelijker te bouwen) g. Gebruik maken van de mogelijkheden om grote sociale huur-eengezinswoningen meer passend toewijzen aan gezinnen met minimaal 1 kind. De huisvestingsverordening biedt hier nu mogelijkheden voor. We gaan hierover in overleg met woningbouwcorporaties. h. Mogelijkheden onderzoeken om te komen tot meer passende woningbouw voor verschillende doelgroepen, o.a.

voor senioren door ruimte te geven aan creatieve oplossingen om meer woningen te realiseren (bijvoorbeeld door een pilot voor het splitsen van eengezinswoningen of woningen op een erf door mantelzorgers permanent te maken).

Raadsvoorstel Onderwerp : Evaluatie woonvisie 2016-2020 Datum : 30 maart 2021

1. Inleiding Eind 2016 is de woonvisie Wijdemeren 2016-2020 vastgesteld. In deze woonvisie waren thema’s aanvullend op de regionale woonvisie uitgewerkt. Inmiddels zijn we vier jaar verder is gekeken hoe de speerpunten in de woonvisie zijn opgepakt. Het resultaat van de inzet van de verschillende instrumenten is in de bijgevoegde evaluatie van de woonvisie Wijdemeren aangegeven. De resultaten en de recente ontwikkelingen op het gebied van wonen hebben geleid tot aanbevelingen voor de nieuwe/voortzetten van kaders voor de woonvisie Wijdemeren 2021-2024. Deze aanbevelingen moeten de richting bepalen van de nieuwe woonvisie. Daarom wordt u gevraagd in kennis te nemen van deze aanbevelingen en een uitspraak te doen over de richting en de kaders voor de op te stellen woonvisie 2021-2024. 2. Argumenten 1.1.

Het is van belang de ervaringen van de afgelopen vier jaar te verwerken in de uitgangspunten voor het nieuwe woonbeleid voor de komende jaren. Een geldende woonvisie ligt aan de basis van afspraken met corporaties en ontwikkelaars van woningen. De afgelopen vier jaar hebben in samenwerking met de verschillende partners veel kunnen bereiken. Dit blijkt uit de evaluatie van de woonvisie 2016-2020 die er nu ligt. Het is van belang een vervolg te geven aan het woonbeleid in een volgende woonvisie voor de jaren 2021-2024. Een volgende woonvisie vereist opnieuw een goede samenwerking met de woningbouwcorporaties en andere partners om de uitvoeringsagenda te realiseren. Dit betekent dat het komende jaren de contacten moeten worden geïntensiveerd om ervoor zorg te dragen dat onze ambities worden gerealiseerd. Vanzelfsprekend zijn de huidige resultaten met de woningbouwcorporaties besproken en hebben zijn de opmerkingen verwerkt in het stuk. 2.1.

Het is aan u om kaders vast te stellen voor het nieuwe woonbeleid en invulling te geven aan dit beleid. Daarom zijn voor u kaders en aanbevelingen opgesteld om richting te geven aan de nieuwe woonvisie 2021-2024. U dient de nieuwe kaders vast te stellen voor de woonvisie Wijdemeren 2021-2024. Ter voorbereiding hierop dient de evaluatie van de woonvisie Wijdemeren 2016-2020. Tijdens deze vergadering wordt u in de gelegenheid gesteld de speerpunten van beleid aan te geven en eventueel aanvullende accenten te leggen voor de uitvoering van het lokale woonbeleid in Wijdemeren. Wat betreft doelstelling en kaders wordt u gevraagd om in te stemmen met het voortzetten van de focus op; A. Nieuwbouw: Een strategische inzet van nieuwbouw om meer diversiteit in de woningvoorraad, een betere aansluiting op de vraag en meer kansen voor specifieke doelgroepen te creëren. Daarvoor worden de volgende kaders voorgesteld: 1. Het realiseren van 1/3 deel sociale woningen koop of huur bij nieuwbouw blijft gehandhaafd. 2. Om doorstroming van senioren naar een gelijkvloerse woning te bevorderen zijn er meer gestapelde gelijkvloerse woningen nodig. Daarom stellen wij voor om bij nieuwbouw het percentage gestapelde gelijkvloerse woningen van 2/5 naar 50% te verhogen (stijging van 10%). 3. Mensen met een (laag) middeninkomen hebben slecht toegang tot de woningvoorraad.

Sociale huur is niet toegankelijk en koopwoningen zijn te duur. Woningcorporaties mogen inmiddels ook middeldure huurwoningen realiseren. Het aantal koopwoningen in Wijdemeren tot de grens van de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) waarvoor ook de starterslening van toepassing is, is klein. Daarom stellen we voor dat bij nieuwbouw 1/3 deel middeldure huur (tot € 950,-) of koop (tot de NHG grens, in 2021 € 325.000) wordt gerealiseerd. Met corporaties gaan we in overleg om hieraan ook invulling te geven. 2

Raadsvoorstel Onderwerp : Evaluatie woonvisie 2016-2020 Datum : 30 maart 2021

4. Omdat voor kleinere projecten het moeilijk is om aan meerdere eisen te voldoen, stellen we voor om bij woningbouwprojecten tot 10 woningen ontwikkelaars een keuze te laten voor kader 1 of 3. Voor het realiseren van dit doel zijn instrumenten nodig om dit te bereiken. Deze zijn onder punt 3. aangegeven. B. Leefbare kernen: Focus op jongeren en jonge gezinnen om de leefbaarheid in kleine kernen te versterken, door het o.a. creëren van doorstroming voor senioren naar appartementen; Hiervoor zijn instrumenten nodig om dit doel te bereiken. Deze zijn onder punt 3. aangegeven. C. Duurzame flexibele woningvoorraad: Het realiseren van meer kleinere betaalbare gestapelde woningen, meer energie labels (B en hoger) en aanpassen van de voorraad aan de ouder worden bevolking. Door deze drie doelstellingen vast te stellen trachten wij bij te dragen aan onze hoofddoelstelling van de woonvisie Wijdemeren. Deze is gericht op het creëren van een divers samengestelde woningvoorraad, nu en in de toekomst, en een zo goed mogelijke afstemming op de samenstelling van de bevolking van Wijdemeren. 3.1. De doelen dienen ondersteund te worden met inzet van (o.a. financiële) instrumenten, die huisvesting voor bepaalde doelgroepen bereikbaar maakt. De volgende instrumenten zijn hiervoor nodig: a.

Het voorzetten van de starterslening: Gezien het succes van de Starterslening is de aanbeveling deze voort te zetten en hiervoor een bedrag van € 300.000 beschikbaar te stellen als lening faciliteit; b. Het voortzetten en uitbreiden van de verzilverlening: De verzilverlening is niet veel gebruikt. Wij stellen voor de verzilverlening voor een jongere doelgroep toegankelijk te maken en uit te breiden door de blijverslening (voor mensen jonger dan 56jr) toe te voegen -uit hetzelfde budget- als optie om de gebruiksmogelijkheden te vergroten. Dit vergt nu geen extra budget, wel een toevoeging van de verordening Blijverslening. c. Het voortzetten van premie verhuiskosten: Hiervoor is nu geen structureel geld opgenomen. Wij stellen voor opnieuw €15.000 beschikbaar te stellen. d. Het voortzetten van het project Wooncoach: Nadrukkelijker voorlichting aan ouderen voor verschillende mogelijkheden om passend te wonen. De huidige inzet wordt door de corporaties betaald en vergt geen extra inzet. Bij uitbreiding naar eigenaar-bewoners vergt dit wel extra middelen, maar aangezien nog niet alle 65+ huurders zijn benaderd is dit nu niet aan de orde. e. Het Handhaven van de uitgewerkte regels voor het anti-speculatiebeding en de daarbij behorende zelfbewoningplicht voor sociale nieuwbouw woningen. f.

De mogelijkheid geven bij verkoop van gemeentegronden om extra kaders te stellen voor de ontwikkeling van woningbouw (voorbeeld: bij gronden dichtbij het centrum ook seniorenwoningen opnemen of ontwikkelaars te stimuleren om milieuvriendelijker te bouwen) g. Gebruik maken van de mogelijkheden om grote sociale huur-eengezinswoningen meer passend toewijzen aan gezinnen met minimaal 1 kind. De huisvestingsverordening biedt hier nu mogelijkheden voor. We gaan hierover in overleg met woningbouwcorporaties. h. Mogelijkheden onderzoeken om te komen tot meer passende woningbouw voor verschillende doelgroepen, o.a. voor senioren door ruimte te geven aan creatieve oplossingen om meer woningen te realiseren (bijvoorbeeld door een pilot voor het splitsen van eengezinswoningen of woningen op een erf door mantelzorgers permanent te maken). 3

Raadsvoorstel Onderwerp : Evaluatie woonvisie 2016-2020 Datum : 30 maart 2021

3. Kanttekeningen/Risico’s Ja. Er liggen veel opgaven die de aandacht vragen, dus veel ambitie betekent ook soms moeten accepteren dat zaken niet –of pas met veel vertraging- lukken. Voor de inzet van starters- en verzilverleningen is op te merken dat het risico voor deze inzet van middelen minimaal is omdat dit hypothecaire leningen betreft , waarbij wij samen met de bank preferente schuldeiser zijn. 4. Financiële consequenties De voorstellen leiden niet tot een direct beslag op de begroting maar wel tot een stijging van de schuldquote. Het verhogen extra leenfaciliteit t.b.v de starterslening van € 300.000,- laat de quote met 0,3% stijgen. Wij stellen voor de komende twee jaar(2021 en 2022) de beschikbare middelen ad. € 15.000,- voor de verhuispremie te dekken uit de reserve ‘open bejaardenbeleid‘. In deze reserve is op dit moment voldoende ruimte hiervoor. Tevens staat voor 2021 nog een bedrag van € 7.000,- op de begroting. Daarna kan dit eventueel ter bespreking komen in de kadernota. 5. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) Na behandeling van dit voorstel zullen de meegeven kaders worden verwerkt in een definitieve woonvisie die in een later stadium aan u ter goedkeuring zal worden voorgelegd 6. Duurzaamheidsapecten n.v.t. 7. Standpunt commissies (en derden)

Wijdemeren, 23 maart 2021 Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, mw. mr. W. Heeg

de burgemeester, mw. drs. C.R. Larson

4

RAADSBESLUIT

De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 23 maart 2021; Gelet op woningwet 2015;

BESLUIT 1. Kennis te nemen van de evaluatie van de woonvisie Wijdemeren 2016-2020. 2. Op grond van de evaluatie de volgende hoofdoelstellingen en kaders voor de nieuwe woonvisie vast te stellen; A. Nieuwbouw: Een strategische inzet op nieuwbouw om meer diversiteit in de woningvoorraad, een betere aansluiting op de vraag en meer kansen voor specifieke doelgroepen te creëren. Hiervoor stellen we voor de volgende kaders voor: 1. Het realiseren van 1/3 deel sociale woningen koop of huur bij nieuwbouw blijft gehandhaafd; 2. Het percentage gestapelde en gelijkvloerse woningbouw van 2/5 naar 50% te verhogen. 3. Het realiseren van 1/3 deel middeldure huur (tot € 950,-) of koop (tot de NHG grens, in 2021 € 325.000) bij nieuwbouw. 4. Voor woningbouwprojecten tot 10 woningen ontwikkelaars een keuze te laten voor kader 1 of 3. B. Leefbare kernen: Aandacht voor huisvesting van jongeren en jonge gezinnen om de leefbaarheid in kleine kernen te versterken, door het o.a. creëren van doorstroming voor senioren naar appartementen. C. Duurzame woningvoorraad: Aandacht voor een flexibele duurzame woningvoorraad met meer kleinere betaalbare gestapelde woningen, met aandacht voor energie labels B en hoger. Geen extra kaders vast te stellen. 3. Voor het realiseren van onze doelstellingen de volgende instrumenten in te zetten en vast te stellen; a.

Het voorzetten van de starterslening en hiervoor een bedrag van € 300.000 beschikbaar te stellen als lening faciliteit; b. Het voortzetten en uitbreiden van de verzilverlening met de optie deze voor een jongere doelgroep toegankelijk te maken, en door aanvulling met de blijverslening. Hiervoor is nu geen extra leenfaciliteit nodig, maar wel een verordening blijverslening; c. Het voortzetten van premie verhuiskosten voor senioren en hiervoor €15.000 beschikbaar stellen; d. Het voortzetten van het project Wooncoach voor 65+huurders in samenwerking met de woningcorporaties; e. Het handhaven van de uitgewerkte regels voor het anti-speculatiebeding en de daarbij behorende zelfbewoningplicht voor sociale nieuwbouw woningen; f. De mogelijkheid geven bij verkoop van gemeentegronden om extra kaders te stellen voor de ontwikkeling van woningbouw (voorbeeld: bij gronden dichtbij

Raadsvoorstel Onderwerp : Evaluatie woonvisie 2016-2020 Datum : 30 maart 2021

g.

h.

het centrum ook seniorenwoningen opnemen of ontwikkelaars te stimuleren om milieuvriendelijker te bouwen) Gebruik maken van de mogelijkheden om grote sociale huureengezinswoningen meer passend toewijzen aan gezinnen met minimaal 1 kind. De huisvestingsverordening biedt hier nu mogelijkheden voor. We gaan hierover in overleg met woningbouwcorporaties. Mogelijkheden onderzoeken om te komen tot meer passende woningbouw voor verschillende doelgroepen, o.a. voor senioren door ruimte te geven aan creatieve oplossingen om meer woningen te realiseren (bijvoorbeeld door een pilot voor het splitsen van eengezinswoningen of woningen op een erf door mantelzorgers permanent te maken).

Aldus besloten in de openbare vergadering van 12 mei 2021. De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

mw. drs. E.B. Hörchner

mw. drs. C.R. Larson

Afschriften van dit besluit naar:

6