Raadsvoorstel coronaherstelplan

RAADSVOORSTEL

Par.afd.hfd

Kenmerk Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s) Gewijzigd voorstel Bijlagen Portefeuillehouder Domein Ambtenaar/telefoonnummer

RV/1484/210318/NZ Z.63618/D.317167 12 mei 2021 Ruimte & Economie Datum: 28 april 2021 Nee weth. J. Kea FD N. Zak, 421, n.zak@wijdemeren.nl 31 maart 2021 Corona herstelplan ondernemers

Datum Onderwerp CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt: 1) In te stemmen met het onderliggende coronaherstelplan voor ondernemers 2) Hiervoor een coronafonds in te stellen van € 55.000 met de volgende besteding: o € 25.000 voor het kwijtschelden van huurpenningen van gemeentelijke commerciële panden en pacht voor terrassen (voor de periode waarin huurders op last van de overheid gesloten waren vanwege de lockdown). o € 30.000 Impuls economisch klimaat (o.a. coaching schuldenproblematiek & stimuleren initiatieven zoals koop lokaal. 3) De kosten voor het fonds op te voeren bij het Rijk als COVID-kosten. 4) De huurlasten over 2020 - van horecaondernemers die van de gemeente vastgoed en/of terrassen huren - tot een bedrag van afgerond € 26.000 kwijt te schelden. Dit bedrag komt ten laste van het in de jaarrekening 2020 opgenomen bedrag voor kwijtschelding huur i.v.m. COVID.

1. Inleiding Het coronavirus is inmiddels ruim een jaar in ons land en zorgt er nog steeds voor dat onze ondernemers te maken hebben met beperkende maatregelen. Dit leidt in steeds meer gevallen tot financieel nijpende situaties. De gedwongen lockdown, de 1,5 meter maatregelen en het verbod op evenementen zorgen bij veel bedrijven voor het langdurig wegvallen van omzet en een groeiende schuldenlast die voorlopig niet kan worden afgelost. Hoewel het Rijk primair aan zet is voor financiële steun van het bedrijfsleven, en afgelopen jaar een omvangrijk steunpakket heeft opgezet, is dit voor 37% van de ondernemers niet voldoende en werken veel omringende gemeenten aan aanvullende lokale steunpakketten. Wij zien ons daarom genoodzaakt mee te gaan in deze beweging, om gelijk speelveld te creëren. In dit voorstel nemen we gerichte acties om het Wijdemeerse bedrijfsleven door de laatste fase van de crisis te loodsen en te ondersteunen bij hun opstart in de periode na corona. Economische impact corona Uit een regionale ondernemerspeiling blijkt dat het bedrijfsleven in Gooi en Vecht bovengemiddeld hard wordt geraakt door de crisis. Afgelopen jaar kende onze regio een economische krimp van 3-4% en heeft 45-50% van de ondernemers gebruik gemaakt van 1 of meer steunregelingen. De oorzaak hiervan is dat er in onze regio en ook in Wijdemeren,

.

Raadsvoorstel Onderwerp : Corona herstelplan ondernemers Datum : 6 april 2021

veel mensen werkzaam zijn als zzp’er, in de horeca, cultuur of luchtvaartbranche. Van alle ondernemers geeft 37% aan dat deze steun niet voldoende is om van rond te komen en het bedrijf overeind te houden, (49% van deze groep werkt in de horeca/cultuursector). 10% Van alle ondernemers vreest zelfs een faillissement als gevolg van de crisis. Bij het ondernemersloket zien we dit beeld ook. Er wordt veel melding gedaan dat de financiële steunregelingen van de overheid zoals TOZO, TVL en NOW niet toereikend zijn. In eerste instantie kwamen meldingen vooral van startende ondernemers, of ondernemers die tussen wal en schip van de regelingen vielen. Inmiddels zijn er ook geluiden van bedrijven die wél in aanmerking komen voor steunregelingen, maar die aangeven dat dit slechts een deel van de kosten dekt. In veel gevallen ontvangen bedrijven slechts een percentage van de gemaakte kosten. En alle inkomsten die bedrijven toch maken, worden van de toelage afgetrokken. Door de langdurige lockdown is er nu zoveel ingeteerd op zakelijke en privé buffers en hebben veel bedrijven betalingsachterstanden van huur, belastingen en leveranciers en leningen afgesloten om het bedrijf overeind te houden. Zo stapelt schuld zich op schuld.

Tot nu toe is het aantal faillissementen laag, maar de verwachting is dat het aantal snel zal stijgen zodra de steunmaatregelen worden afgebouwd door het Rijk en schuldeisers zich melden. En dat terwijl de verwachting is dat we nog zeker een half jaar te maken zullen hebben met beperkende maatregelen en bedrijven voorlopig nog geen volledige omzet zullen draaien. Kortom; de weg terug uit de crisis is er één van lange adem.. Wat kunnen wij als overheid doen om de lokale economie overeind te houden? Het antwoord dat economen geven is anti-cyclisch te investeren; juist nu de samenleving wind tegen heeft. De kost gaat voor de baat uit. Lokaal steunpakket In de ondernemerspeiling gaven ondernemers ook aan dat er behoefte is aan aanvullende steun van de lokale overheid. Daarbij wordt gedacht aan het kwijtschelden van lokale belastingen en het opzetten van een steunfonds voor horeca, cultuur en evenementen. Hiervoor heeft het college het afgelopen jaar ook meerdere verzoeken ontvangen van branche- en ondernemersverenigingen. Tijdens de eerste lockdown heeft het college van Wijdemeren (d.d. 21 april 2020) ingestemd met de volgende gemeentelijke steunmaatregelen: 1) Financiële lastenverlichting & dienstverlening: 2) Uitstel heffing lokale belastingen; 3) Coulance huurbetaling 4) Coulance m.b.t. opgelegde leges (conform collegebesluit d.d.

7 april) 5) Faciliteren ondernemersinitiatieven vanuit het ondernemersmanagement en SLIMteam (o.a. verruiming terrassen en openingstijden) Nu we een jaar verder zijn en de situatie voor ondernemers aanzienlijk is verslechterd. Het is niet aannemelijk dat ze de gederfde inkomsten van twee lockdowns nog zullen inlopen na de crisis. Dit vraagt om een aanvullend steunpakket. Een herstelplan waarmee we ons bedrijfsleven niet alleen over de eindstreep van de crisis te trekken, maar ook de periode daarna overeind houden of zelfs sterker maken. Bij andere gemeenten zien we diverse voorbeelden van coronafondsen en aanvullende subsidieregelingen om ondernemers en verenigingen te ondersteunen. Wijdemeers model Binnen de financiële mogelijkheden kiezen we gericht voor een aantal maatregelen waarmee we kwalitatief kunnen bijdragen aan economisch herstel in Wijdemeren. Dit doen we in de

2

Raadsvoorstel Onderwerp : Corona herstelplan ondernemers Datum : 6 april 2021

volle breedte, door enerzijds financiële lastenverlichting voor onze huurders, anderzijds in de vorm van dienstverlening en maatwerk. Een drietal acties was al in gang gezet: 

TONK: Met ingang van 26 maart ’21 kunnen ondernemers naast de TOZO nu ook met terugwerkende kracht de TONK (Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten) aanvragen bij de gemeente. Hiermee kunnen inwoners van Wijdemeren max. € 400 per maand tegemoetkoming krijgen in hun woonlasten met een totaal van € 2400.



Uitstel betaling lokale belasting: Het treffen van betalingsregelingen is steeds het uitgangspunt geweest. Dit zullen we ook blijven doen bij betalingsproblemen. Bijzonder uitstel van betaling aanvragen kan tot 1 juli 2021. Ook ondernemers die al eerder bijzonder uitstel hadden aangevraagd, kunnen nog tot 1 juli 2021 een verlenging daarvan aanvragen. De terugbetalingstermijn van uitgestelde belastingen bedraagt 36 maanden. Ondernemers hoeven ook pas vanaf 1 oktober 2021 te gaan betalen. Dit is een ondersteuning in het kader van liquiditeit, maar geen echte tegemoetkoming. De BIZ aanslag en Toeristenbelasting zullen later in het jaar verstuurd worden. Dit geeft ondernemers met liquiditeitsproblemen nu nog wat lucht.



Covid-korting OZB. In lijn met de VNG handreiking is er dit jaar sprake van een verlaagde taxatie van WOZ voor bedrijfspanden (variërend van 5 -10%). Dat heeft geresulteerd in een verlaging van de aanslag OZB voor 127 bedrijven, de verminderde OZB niet woningen komt in totaal uit op ruim € 13.000

Aanvullende maatregelen financiële tegemoetkoming In lijn met andere buurgemeenten nemen we ook de volgende twee acties: 1) Huurkorting gemeentepanden/terrassen (€ 26.000 in 2020 en € 25.000 in 2021): In veel gemeenten zien we dat gemeentelijke huur wordt kwijtgescholden voor functies die gesloten zijn/waren als gevolg van de lockdown. Deze lijn wordt ook landelijk gevolgd door de vastgoedbranche en er is zelfs jurisprudentie dat óók de verhuurder moet meedragen in de pijn van de lockdown indien de huurder geen gebruik heeft kunnen maken van het pand. Daarnaast wordt in veel gemeentes de precariobelasting in zowel 2020 als 2021 niet geheven als lastenverlichting voor horeca en winkeliers. Wijdemeren kent deze heffing op grondgebruik niet, maar heeft wel een huurovereenkomst met 8 horeca bedrijven voor de huur van een pand, danwel grondhuur/pacht voor het terras. Deze bedragen zullen we naar rato van gebruik korten dan wel kwijtschelden. Dus over de gesloten maanden hoeft geen huur of pacht betaald te worden. De kosten voor kwijtschelding van de kwartalen Q2, Q3(50%) Q4 van 2020 kunnen t.l.v. worden gebracht van het in de jaarrekening 2020 opgenomen bedrag voor kwijtschelding huur i.v.m. Covid. Het is onzeker hoe lang de huidige lockdown voortduurt. Daarom is een budget van € 25.000 geraamd om periodes van lockdown in 2021 te compenseren.

De facturen zullen wel gewoon verstuurd moeten worden, dit om de inkomstenderving bij het Rijk aan te kunnen tonen. 2) Impuls economisch klimaat (totaal € 30.000) Naast tegemoetkoming in directe, financiële zin voor een selecte groep ondernemers (namelijk onze huurders) kunnen we als gemeente ook een verschil maken voor het bedrijfsleven door een stimulans te geven in de brede zin. Daar profiteren alle ondernemers van. Een aantal acties die we met dit budget kunnen uitrollen zijn:

3

Raadsvoorstel Onderwerp : Corona herstelplan ondernemers Datum : 6 april 2021

 





Samenwerking met MKB Doorgaan: deze organisatie biedt advies aan zelfstandigen die in financieel zwaar verkeren. Met het doorlopen van een gratis coaching traject bij MKB Doorgaan hoopt men schuldhulpverlening voor te blijven. Steunen van ondernemersinitiatieven: om het bedrijfsleven een boost te geven zullen we komend jaar ook extra geld beschikbaar stellen voor corona-proof initiatieven georganiseerd door ondernemers, zoals bijvoorbeeld een Lichtjestocht of bijvoorbeeld initiatieven die ondernemers helpen bij digitalisering. Promotie van het gebied & koop lokaal: gebiedspromotie is komend jaar extra belangrijk. Veel mensen blijven dicht bij huis en zullen weer in Nederland op vakantie gaan. Daar kunnen Wijdemeerse ondernemers van meeprofiteren. We kunnen het bedrijfsleven betrekken in het verder promoten van het gebied door een Koop Lokaal campagne, de website Loosdrechtsplassengebied.nl en de Wijdemeren Thuis app door te ontwikkelen etc. Economische agenda & actieplan: juist nu is het van essentieel belang om het werken aan een sterk economisch klimaat in te bedden in de organisatie. Daarom wordt voor de zomer een economische agenda en actieplan ontwikkeld.

Faciliterende maatregelen Ook door middel van dienstverlening kunnen we een verschil maken  Terrasverruiming; de verwachting is dat de 1,5 meter maatregel de komende maanden nog van kracht blijft. Dit betekent voor horeca dat zij minder gasten kwijt kunnen op hun reguliere terras. Net als vorig jaar volgen we daarom de tijdelijke beleidslijn die het voor horeca ondernemers mogelijk maakt om hun terras ruimer op te stellen, zolang de 1,5 meter afstand in acht genomen moet worden. Ondernemers kunnen hiervoor gratis een aanvraag indienen bij de gemeente.  Communicatie: we gaan door met het maandelijks overleg met ondernemers- en brancheverenigingen en informeren ondernemers pro-actief over (aanpassingen) van relevante regelingen, o.a. via onze website, informatiebrieven en het weekblad.  Webinar voor ondernemers over huurrecht: veel ondernemers hebben moeite hun huurverplichtingen te voldoen. Niet elke ondernemer is bekend met zijn rechten en plichten als huurder. Ook is er inmiddels een rechterlijke uitspraak geweest waarin werd bepaald dat de financiële pijn van de lockdown evenredig moet worden verdeeld. Om huurders hierop te attenderen en ze te voorzien van onderhandelingstips willen we een webinar organiseren.

2. Argumenten 1.1 Het Wijdemeerse MKB is hard geraakt door de gevolgen van de coronacrisis. Steun van de landelijke overheid is voor 37% van de ondernemers onvoldoende en velen kampen met een groeiende schuldlast. Een herstelplan is hard nodig om bedrijven door de crisis te helpen en onze lokale economie weer gezond te maken. 1.2 Veel omliggende gemeenten hebben een vergelijkbaar plan met een ruim opgezet fonds uit de algemene reserve, waaruit ze ondernemers en verenigingen tegemoet komen. De financiële uitgangspositie van Wijdemeren is minder royaal maar we kunnen niet geheel achterblijven; dan zou er sprake zijn van een ongelijk speelveld. 2.1 Er is jurisprudentie dat ‘de pijn’ van de coronacrisis eerlijk verdeeld dient te worden over huurder en verhuurder. Als verhuurder van maatschappelijk en commercieel vastgoed nemen we daarin onze verantwoordelijkheid en laten we huurders niet betalen voor de periode waarin ze geen gebruik konden maken van hun accommodatie. 2.2 Als (horeca)bedrijven massaal omvallen en/of personeel moeten ontslaan gaan we dit effect als gemeente ook merken. Niet alleen financieel - in de vorm van dalende (belasting)inkomsten en hogere lasten in de schuldhulpverlening, bijstandsuitkeringen –

4

Raadsvoorstel Onderwerp : Corona herstelplan ondernemers Datum : 6 april 2021

maar ook maatschappelijk, toenemende kans op verloedering, ondermijning, psychische problemen bij ondernemers etc. De kost gaat in dit geval voor de baat uit; het is verstandig anti-cyclisch te investeren voor behoud van onze horeca functies en baanbehoud 3.1 Als gemeente ontvangen we geld van het Rijk voor inkomstenderving (huur en belastingen). De hoogte hiervan is nog onbekend maar dit plan sorteert hierop voor. De gederfde huurinkomsten van vorig jaar (€26.000) zijn al verwerkt in de jaarrekening van 2020 4.1 In de jaarrekening 2020 was rekening gehouden met een inkomstenderving van huurinkomsten als gevolg van corona. Daarvoor was een bedrag geraamd van in totaal € 50.000. De over 2020 kwijt te schelden huur ad. afgerond € 26.000 komt ten laste van dit budget. 3. Kanttekeningen/Risico’s Financieel lopen we enerzijds het risico dat er meer wordt uitgegeven dan er binnenkomt; anderzijds is niets doen nu geen optie. Als het lokale midden- en kleinbedrijf omvalt, zal dit consequenties hebben voor de werkgelegenheid en het voorzieningenniveau in onze dorpen, maar resulteert het ook financieel in een negatief effect door teruglopende belastinginkomsten en oplopende kosten in het sociaal domein. 4. Financiële consequenties De over 2020 kwijt te schelden huur ad. afgerond € 26.000 komt ten laste van het in de jaarrekening 2020 opgenomen bedrag voor kwijtschelding huur.

De gemeente ontvangt dit jaar net als vorig jaar een compensatie van het Rijk voor gemaakte coronakosten en voor compensatie gederfde huur en belastingen in de meicirculaire. De hoogte van dit bedrag is op dit moment onbekend, maar gezien de urgentie voor het bedrijfsleven kunnen we daar niet op wachten. De kosten voor huur kwijtschelding 2021 en aanvullende steun aan het bedrijfsleven, dienen te worden gedekt uit de van het Rijk te ontvangen coronabijdragen. De financiële positie van de gemeente laat het momenteel niet toe extra middelen aan de algemene reserve te onttrekken. Een risico is dat bij onvoldoende compensatie vanuit het Rijk, we middelen moeten zoeken uit de lopende begroting 2021 van de gemeente.

5. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) Na vaststelling door de raad van het steunpakket zal verdere uitwerking plaatsvinden.

6. Duurzaamheidsapecten Nvt 7. Standpunt commissies (en derden)

5

Raadsvoorstel Onderwerp : Corona herstelplan ondernemers Datum : 6 april 2021

Wijdemeren, 6 april 2021 Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, mw. mr. W. Heeg

de burgemeester, mw. drs. C.R. Larson

6

RAADSBESLUIT

De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 6 april 2021;

BESLUIT 1. In te stemmen met het onderliggende coronaherstelplan voor ondernemers 2. Hiervoor een coronafonds in te stellen van € 55.000 met de volgende besteding: o € 25.000 voor het kwijtschelden van huurpenningen van gemeentelijke commerciële panden en pacht voor terrassen (voor de periode waarin huurders op last van de overheid gesloten waren vanwege de lockdown). o € 30.000 Impuls economisch klimaat (o.a. coaching schuldenproblematiek & stimuleren initiatieven zoals koop lokaal. 3. De kosten voor het fonds op te voeren bij het Rijk als COVID-kosten. De huurlasten over 2020 - van horecaondernemers die van de gemeente vastgoed en/of terrassen huren - tot een bedrag van afgerond € 26.000 kwijt te schelden. Dit bedrag komt ten laste van het in de jaarrekening 2020 opgenomen bedrag voor kwijtschelding huur i.v.m. COVID.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 12 mei 2021.

De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

mw. drs. E.B. Hörchner

mw. drs. C.R. Larson

Afschriften van dit besluit naar: