Raadsvoorstel bescherming en opvang 2026-2033

RAADSVOORSTEL

Par.afd.hfd.

Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s)

Gewijzigd voorstel Portefeuillehouder Domein Team Bijlagen

Z.90067/D.445875 11 december 2025 Maatschappelijke Zaken Datum: 2 december 2025 Nee Wethouder W. Wind Inwoners Sociaal Domein Beleid 1. Beleidsplan Bescherming & Opvang ‘Herstel de verbinding’ 2026 – 2033; 2. Uitvoeringsprogramma Bescherming & Opvang 2026 – 2029; 3. Nota van beantwoording – input gemeenteraden t.b.v. het conceptbeleidsplan Bescherming & Opvang 2026-2033; 4. Nota van beantwoording – adviezen Adviesraden Sociaal Domein t.b.v. het conceptbeleidsplan Bescherming & Opvang 2026-2033; 5. Aanbiedingsbrief voor gemeenteraden.

Datum 28 oktober 2025 Onderwerp Vaststelling beleidsplan Bescherming en Opvang 2026-2033 Voorgesteld wordt: 1. Het regionale beleidsplan Bescherming en Opvang 2026-2033 vast te stellen.

1. Inleiding De regiogemeenten werken sinds 2017 samen binnen het programma Bescherming & Opvang. Het regionale beleidsplan Bescherming en Opvang ‘Herstel de verbinding’ kent een looptijd van vier jaar en loopt af op 31 december 2025. Eind 2024 is de Startnotitie Bescherming en Opvang 2026-2033 door de colleges en het regionaal portefeuillehouders overleg Gezondheid en Ondersteuning vastgesteld. Deze startnotitie was de eerste stap in het proces naar vaststelling van het regionale beleidsplan. Op de startnotitie hebben de gemeenteraden zienswijzen mogen indienen, die zijn verwerkt in een conceptbeleidsplan. Op 25 september 2025 heeft uw gemeenteraad het conceptbeleidsplan Bescherming en Opvang 20262033 besproken en besloten geen zienswijze te geven. Het definitieve beleidsplan Bescherming en Opvang 2026-2033 wordt nu ter vaststelling aan de raden in de regiogemeenten voorgelegd. 2. Argumenten 1.1 Het vast te stellen beleidsplan wordt gedragen door alle gemeenteraden in de regio. Tijdens de raadsvergadering van 25 september jl. heeft uw raad besloten geen zienswijze in te dienen op het conceptbeleidsplan Bescherming en Opvang 2026-2033. Tijdens deze zienswijzeperiode zijn door de andere gemeenten in de regio ook geen zienswijze ingediend. In bijlage 3 van dit voorstel kunt u de nota van beantwoording ten aanzien van de gemeenteraden terugvinden.

1.2 De gemeentelijke adviesraden hebben positief geadviseerd op voorliggend beleidsplan

De gemeentelijke adviesraden hebben positief geadviseerd op het conceptbeleidsplan en hun adviezen hebben geleid tot enkele aanpassingen. Deze adviezen hadden voornamelijk betrekking op de verbinding tussen Bescherming & Opvang en andere (veelal lokale) beleidsthema’s zoals Werk & Inkomen en Wonen. Ook werd op diverse punten gevraagd om een nadere verduidelijking. In de nota van beantwoording vindt u de reactie op de adviezen van de adviesraden op het conceptbeleidsplan terug (bijlage 4). Daar waar de adviezen hebben geleid tot het aanpassen van het beleidsplan en/of van het uitvoeringsprogramma, staat in de nota van beantwoording aangegeven in welk document en op welke pagina de verwerking heeft plaatsgevonden. 1.3 Het conceptbeleidsplan gaat uit van het continueren van staand beleid. Het conceptbeleidsplan bevat een uitwerking van de maatschappelijke ontwikkelingen, beleidsuitgangspunten en financiële kaders. Het conceptbeleidsplan gaat uit van het continueren van staand beleid en het versterken van de integrale samenwerking en sturing tussen zorg en veiligheid. Een korte samenvatting van het voorliggende beleidsplan: 1. We zetten de koers door om mogelijk te maken dat inwoners zo lang en zo zelfstandig als mogelijk veilig en beschermd thuis wonen.

Ook wanneer het gaat om inwoners met psychische of psychosociale problemen en/of wanneer inwoners op afstand 24/7 toezicht nodig hebben. Dit betekent dat we investeren in de beschikbaarheid van betaalbare sociale huurwoningen/ wooneenheden én zorgen voor basisbenodigdheden voor zelfstandig en stabiel wonen in onze wijken. Zoals de beschikbaarheid van voldoende passende begeleiding (ook als zeer intensieve begeleiding nodig is), voldoende inloopvoorzieningen in de wijken die leiden tot contact, herstel en een zinvolle dagbesteding, maar ook maatschappelijke acceptatie in wijken waar inwoners met een psychische kwetsbaarheid (komen te) wonen. 2. We continueren en versterken maatregelen die moeten leiden tot meer participatie, herstel en minder crisis onder inwoners met een psychische kwetsbaarheid. 3. We blijven zorgen voor voldoende (kleinschalige) opvang voor dak- en thuislozen, jongeren en vrouwen die te maken hebben (gehad) met geweld en mishandeling. 4. We versterken de uitrusting van uitvoerende professionals bij gemeenten en aanbieders om te doen wat nodig is, zodat inwoners zo lang en zo zelfstandig mogelijk (beschermd) thuis kunnen wonen. 5. We behouden het voorzieningenniveau voor inwoners met een kwetsbaarheid op het huidige niveau. 6. We versterken de integrale samenwerking en sturing op de domeinen zorg en veiligheid.

1.4 De gemeenteraden worden in positie gebracht door de mogelijkheid een zienswijze te geven op het tweede uitvoeringsprogramma 2030-2033 In uw reactie op het conceptbeleidsplan 2026-2033, vastgesteld tijdens de raadsvergadering van 25 september jl., heeft u aangegeven het van belang te vinden de raden ook in de toekomst goed in positie te houden. 3. Kanttekeningen/Risico’s 1.1 De regionale begroting Bescherming & Opvang kan onder druk komen te staan als gevolg van het nieuwe financieringssysteem dat per 2026 wordt ingevoerd door de landelijke overheid. Concreet betekent dit nieuwe financieringssysteem dat het geld uit het gemeentefonds via een nieuwe verdeelsleutel wordt toegekend aan gemeenten. Het ziet ernaar uit dat de Rijksmiddelen voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang ongemoeid blijven, waardoor gemeenten de wettelijke taken ten aanzien van Bescherming & Opvang binnen het huidig financiële kader kunnen blijven uitvoeren. Gemeenten geven echter meer uit aan de maatschappelijke opvang en de vrouwenopvang dan zij via de decentralisatie-uitkeringen daarvoor van het Rijk ontvangen. De tekorten worden tot op heden gedekt met de middelen die ontvangen worden via de integratie-uitkering beschermd wonen. Naast de ontoereikende decentralisatie-uitkeringen, worden de loon-/prijs- en volumestijgingen niet via deze uitkeringen gecompenseerd.

De indexering van decentralisatie-uitkeringen maatschappelijke opvang en vrouwenopvang vindt op een indirecte wijze plaats. Alle decentralisatie-uitkeringen worden

opgeteld bij de Algemene Uitkering. Daarover wordt vervolgens het accres uitgekeerd. Het accres landt bij alle gemeenten en dus niet alleen bij centrumgemeenten. Het ziet ernaar uit dat ook dit niet zal wijzigen als gevolg van het nieuwe financieringssysteem dat per 2026 wordt ingevoerd door de landelijke overheid. De regionale begroting Bescherming & Opvang komt op deze wijze onder druk te staan, daar de voorzieningen uiteraard wel jaarlijks geïndexeerd worden. Hiermee worden de uitgaven hoger, terwijl de opbrengsten uit deze twee uitkeringen niet meestijgen met de kosten. Vooralsnog voldoen gemeenten aan hun wettelijke taken, binnen de daarvoor beschikbare Rijksmiddelen. Het uitgangspunt is dat gemeenten binnen het huidig financieel kader de taken kunnen blijven uitvoeren. 4. Financiële consequenties Bijgevoegd beleidsplan gaat met name uit van het continueren van staand beleid. De begroting die hierbij hoort, is in het bijgevoegd beleidsplan opgenomen. Naar verwachting kan het nieuwe beleidsplan binnen de bestaande financiële kaders worden uitgevoerd. Financieel zijn er voor de gemeente Wijdemeren dus geen direct consequenties. Hieronder treft u een verkorte versie aan van de begroting.

Bescherming & Opvang wordt gefinancierd vanuit de volgende bronnen: • Integratie-uitkering beschermd wonen (centrumgemeente); • Eigen bijdrage beschermd wonen (centrumgemeente); • Decentralisatie-uitkering maatschappelijke opvang (centrumgemeente); • Decentralisatie-uitkering nationaal actieplan dakloosheid (centrumgemeente); • Decentralisatie-uitkering vrouwenopvang (centrumgemeente); • Algemene Uitkering (gemeenten), t.b.v. de gemeentelijke bijdragen GGD en Veilig Thuis (VT).

Toekomstscenario Kind en Gezinsbescherming (TKS) Met de voorjaarsnota van 2025 vond het kabinet vooralsnog geen ruimte voor de transitiekosten van het TKS voor 2026 en verder. Hiermee eindigen de incidentele middelen die van 2023 tot en met 2025 via de Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DUVO) werden uitgekeerd aan de centrumgemeenten. Daarmee eindigt ook de financiering van het TKS vanuit de begroting van Bescherming & Opvang Zie de financiële paragraaf van het beleidsplan voor meer toelichting. 5. Preventief toezicht Wet Arhi Is niet van toepassing. 6. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) Na vaststelling door alle raden van de regiogemeenten, is het beleidsplan definitief en zal dit van kracht zijn voor de periode 2026-2033. Uw raad wordt halfjaarlijks op de hoogte gebracht door middel van voortgangsrapportages. Deze rapportages worden eveneens op website van de regio gepubliceerd. 7. Duurzaamheidsaspecten Niet van toepassing. 8. Voorgaande besluitvorming 1. Op 27 maart heeft de behandeling van de startnotitie Bescherming en Opvang 2026-2033 plaatsgevonden. 2. 25 september 2025 is het regionale conceptbeleidsplan Bescherming en Opvang 2026-2033 besproken. Uw raad heeft besloten geen zienswijze in te dienen.

9. Standpunt commissies (en derden)

RAADSBESLUIT

De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 28 oktober 2025 Gelet op het voorstel 'conceptbeleidsplan bescherming en opvang 2026-2033' met zaaknummer Z.90067/D.445875 BESLUIT 1. Het regionale beleidsplan Bescherming en Opvang 2026-2033 vast te stellen;

Aldus besloten in de openbare vergadering van 11 december 2025

De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

drs. E.B. Hörchner

drs. M.L. Verheijen

Afschriften van dit besluit naar: Regio G&V