Raadsvoorstel Actualisatie mobiliteitsplan(Het geamendeerde raadsvoorstel is unaniem aangenomen)

RAADSVOORSTEL

Par.afd.hfd.

Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s)

Gewijzigd voorstel Portefeuillehouder Domein Team Bijlagen

Z.89713/D.444609 12 februari 2026 Ruimte & Economie Datum: 3 februari 2026 nee Wethouder G. Zagt Omgeving Ruimtelijk Beleid & Ontwikkeling A. Motie M-V-1 ‘Hoogste tijd voor actualiteit’ 27 maart 2025 B. Addendum “Afwegingskader 30 km/u op wegen met een dubbelfunctie in Wijdemeren” met daarin opgenomen: Bijlage 1: Publicatie “Afwegingskader 30 km/u” van het CROW C. Relatie Begroting 2026 ev. – Mobiliteitsplan Uitvoeringsprogramma 19 december 2025 Actualisatie mobiliteitsplan

Datum Onderwerp CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt: 1: Het Addendum “Afwegingskader 30 km/u op wegen met een dubbelfunctie in Wijdemeren” vast te stellen en toe te voegen aan het mobiliteitsplan “Duurzaam, Veilig & Vooruit”.

1. Inleiding Aanleiding De motie M-V-1 ‘Hoogste tijd voor actualiteit’ is tijdens de raadsvergadering van 27 maart 2025 unaniem aangenomen. Hierin wordt het college opgedragen het Mobiliteitsplan Duurzaam, Veilig & Vooruit te actualiseren en daarbij: 1. Aan het mobiliteitsplan een addendum toe te voegen met daarin de mogelijkheid om: a. De wegcategorie GOW30 als mogelijke inrichting of herinrichting van wegen in Wijdemeren in te stellen; b. Op wegen waar gemotoriseerd verkeer, fietsers en voetgangers samenkomen de maximumsnelheid te verlagen naar 30 km per uur; 2. Aan de raad vóór 1 november 2025 de afwegingscriteria voor te leggen waarmee de maximumsnelheid tot 30 km per uur kan worden verlaagd; 3. Bij projecten in de openbare ruimte de mogelijkheden tot het verlagen van de maximumsnelheid naar 30 km per uur te wegen; 4. Uit deel C Uitvoeringsprogramma te laten vervallen: 9A: ’s-Graveland, Noordereinde, herinrichting weg met verbreden fietspad en rijbaan; 5. In de begroting 2026 activiteiten uit deel C Uitvoeringsprogramma op te nemen die het college in dat jaar wil realiseren. Met dit raadvoorstel wordt invulling gegeven aan punt 1 t/m 3. Punt 4 en 5 zijn collegebevoegdheden. Ad 4: Het college heeft besloten uit “deel C, Uitvoeringsprogramma” te laten vervallen: 9A: ’sGraveland, Noordereinde, herinrichting weg met verbreden fietspad en rijbaan;

Ad 5: De middelen voor de verkeersmaatregelen zijn opgenomen in de meerjarenbegroting 2026 ev. Zie bijlage C. Bestaand beleid Binnen het landelijk gehanteerde ontwerpprincipe ‘Duurzaam Veilig’ zijn er drie verschillende wegcategorieën mogelijk: stroomwegen (niet van toepassing binnen Wijdemeren), gebiedsontsluitingswegen en erftoegangswegen. Afhankelijk van de ligging binnen of buiten de bebouwde kom hoort bij elke categorie een snelheidsregime. Een belangrijke doelstelling van het mobiliteitsplan Duurzaam, Veilig & Vooruit is om met de wegcategorisering aan te sluiten bij deze landelijke systematiek.

In het mobiliteitsplan, §7.4 Wensnetwerk auto, is eerst een analyse gemaakt van de verkeersrelatie. Voor het bepalen van de sterke en zwakke verkeersrelatie is gekeken naar de meest logische verbindingen tussen de kernen in Wijdemeren en tussen de kernen en de provinciale wegen. Op deze wegen is sprake van een sterke verkeersrelatie en op de overige wegen is een zwakke verkeersrelatie. Vervolgens is het gebruik geanalyseerd (intensiteiten). Op basis van deze combinatie zijn de huidige wegcategorieën vastgesteld. Het addendum heeft als doel om een aanvulling mogelijk te maken op de vastgestelde wegcategorieën, conform de ontwikkelingen van de landelijke systematiek. En een mogelijkheid te bieden voor een heroverweging, binnen die landelijke systematiek. 2. Argumenten 1.1 Een lagere snelheid heeft voordelen Wanneer een lagere snelheid wordt ingesteld (van 60 km/u naar 50 km/u of van 50 km/u naar 30 km/u) neemt verkeersveiligheid toe bij goed ingerichte wegen. Goed ingericht wil zeggen: volgens de richtlijnen van het CROW. Er is meer tijd voor observeren, beslissen en reageren. Daarom neemt de kans op conflicten en ongevallen af en zijn de gevolgen van het ongeval vaak minder ernstig. Ook wordt de oversteekbaarheid beter en neemt de leefbaarheid voor aanwonenden toe door een lagere geluidsbelasting.

1.2 Er is een nieuwe wegcategorie voor ‘grijze wegen’ Binnen de bebouwde kom zijn er op dit moment alleen erftoegangswegen en gebiedsontsluitingswegen. Erftoegangswegen (ETW’s) hebben volgens het CROW in de ideale situatie of bij nieuwe aanleg een verblijfsfunctie; er is menging van verkeerssoorten en de maximumsnelheid is 30 km/u. Gebiedsontsluitingswegen (GOW’s) hebben als kenmerk een verkeersfunctie; er is een scheiding van verkeerssoorten en de maximumsnelheid is 50 km/u. In de praktijk zijn er ook wegen die zowel een verblijfsfunctie als een verkeersfunctie vervullen (dubbelfunctie). Deze wegen worden ‘grijze wegen’ genoemd. Het is niet altijd mogelijk om een GOW veilig als 50 km/u-weg in te richten. Het profiel is bijvoorbeeld te smal om te voldoen aan de vereiste breedtes of er is geen ruimte om (bij 50 km/uwegen) vrijliggende fietspaden aan te leggen. Er is daarom behoefte de snelheidslimiet op een deel van de gebiedsontsluitingswegen te verlagen naar 30 km/u. Hiervoor is de GOW30 in het leven geroepen. 1.3 Er is politiek draagvlak De motie om de wegcategorie GOW30 als mogelijke inrichting of herinrichting van wegen in Wijdemeren in te stellen is unaniem aangenomen tijdens de raadsvergadering van 27 maart 2025.

1.4 Wijdemeren kent grijze wegen De Kerklaan in Kortenhoef is een voorbeeld hiervan. Deze wordt nu ingericht als GOW30. In bijlage B is een overzicht te vinden van alle GOW50’s binnen de bebouwde kom met een dubbelfunctie. Deze wegen hebben de dubbelfunctie verblijven èn doorstromen en worden ‘grijze wegen’ genoemd. Voor deze wegen moet een afweging plaatsvinden of deze GOW30 kunnen worden. 1.5 Er zijn nu onderzoeken, een afwegingkader en inrichtingsvoorstellen beschikbaar Toen het mobiliteitsplan voorbereid werd, waren er onvoldoende gegevens beschikbaar om op een goede manier GOW30’s in te voeren. Deze zijn nu wel beschikbaar. 1.6 Het CROW heeft op verzoek van de Tweede Kamer het ‘Afwegingskader 30 km/u’ ontwikkeld Dit om wegbeheerders te ondersteunen om voor grijze wegen een onderbouwde keus te maken. Het afwegingskader bestaat uit een (stroom)schema, bijbehorende uitleg over de te nemen stappen en andere overwegingen bij de keuze voor een bepaalde snelheidslimiet. In het afwegingskader worden wegbeheerders die overwegen een maximumsnelheid van 30 km/u in te stellen geadviseerd in een vroeg stadium te overleggen met ov-autoriteiten, ov-vervoerders en nood- en hulpdiensten. Het is van belang om ook handhavingsinstanties tijdig te betrekken. Het afwegingskader wordt landelijk gebruikt, ook door Hilversum en sluit goed aan op de motie van de raad.

1.7 Het afwegingskader geeft een nieuwe aanpak Het afwegingskader 30 km/u verschilt op twee punten van de bestaande categorisering van de basiskenmerken wegontwerp zoals deze is gehanteerd voor het mobiliteitsplan ’Duurzaam, Veilig & Vooruit’: • Het houdt meer rekening met de omgeving van de weg en de voorzieningen langs de weg, waarbij het onderkent dat er wegen bestaan met een dubbelfunctie; • Voor wegen die wel een verkeersfunctie hebben, maar waarbij 50 km/u niet veilig mogelijk is, stelt het een nieuw wegtype voor: GOW30 (gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 30 km/u). 1.8 Afstemming stakeholders Om het draagvlak te peilen heeft ambtelijk overleg plaats gevonden tussen collega’s van mobiliteit, veiligheid en beheer openbare ruimte. Overleg met externe partijen heeft plaatsgevonden met Transdev, de politie, de brandweer c.q. de Veiligheidsregio en Ondernemend Wijdemeren. 3. Kanttekeningen/Risico’s 1.1 30 km/u in plaats van 50 km/u is niet altijd mogelijk, als hierdoor de doorstroming minder goed wordt en daardoor de nood- en hulpdiensten niet aan de wettelijke opkomsttijden kunnen voldoen Het verlagen van de toegestane snelheid betekent dat de brandweer er langer over doet om bij een incident te komen. Vrijwilligers moeten zich op weg naar de kazerne aan de maximum snelheid houden. Snelheidsremmende maatregelen vertragen ook de brandweer na de uitruk.

We gaan met de veiligheidsregio in overleg over uitruktijden en vragen hun advies over de mogelijkheid om snelheden te kunnen verlagen op bepaalde wegen. Bij het opstellen van het Mobiliteitsplan is de brandweer nauw betrokken geweest en heeft zij destijds berekend dat in Wijdemeren nu al niet overal voldaan wordt aan de wettelijke opkomsttijden. In het wensbeeld auto is een aantal wegvakken opgenomen als erftoegangsweg 30 km/u (ETW30), waarover de brandweer negatief heeft geadviseerd omdat de opkomsttijden dan verder buiten de normen komen. Deze wegvakken kunnen alleen als zodanig ingericht worden als aan de wettelijke opkomsttijden voldaan wordt. Door zeer moeilijk te realiseren organisatorische maatregelen bij de brandweer (bijbouwen brandweerkazernes, beroepsbrandweer) is dit feitelijk alleen mogelijk wanneer de regelgeving langere opkomsttijden toestaat.

De snelheidslimieten worden uit kostenoverwegingen over het algemeen tegelijk ingevoerd met groot onderhoud of reconstructie. Dit omdat er meestal een herinrichting nodig is om de weg te laten voldoen aan de inrichtingseisen van het CROW voor de betreffende wegcategorie. 1.2 Alle belangen moeten afgewogen worden Wanneer de snelheid op een weg beperkt wordt, kan een andere route aantrekkelijker worden. De huidige navigatiesystemen houden bij het bepalen van de snelste route rekening met de maximaal toegestane snelheid. Er moet gekeken worden of de toename van veiligheid en leefbaarheid op het ene wegvak opweegt tegen de nadelige gevolgen voor leefbaarheid en veiligheid op een andere route. Ook moet gekeken worden welke maatregelen op de alternatieve route noodzakelijk en mogelijk zijn. Het is dan ook noodzakelijk bij de heroverweging verder te kijken dan uitsluitend de betreffende weg. Uitgangspunt is dat GOW’s met een dubbelfunctie 30 km/u worden tenzij… Daarmee is het belang van aanwonenden ingebed. De brandweer c.q. de Veiligheidsregio, Transdev en de politie worden nauw betrokken bij de afweging. De belangen van (brand)veiligheid, handhaving, het bevorderen van wenselijke routes en doorstroming zijn daarmee gewaarborgd.

1.3 Het is essentieel dat de weginrichting past bij de wegcategorisering Wanneer de weginrichting niet past bij de geldende wegcategorisering, zullen weggebruikers het wegbeeld niet herkennen en zich niet conformeren aan het gewenste gedrag. Er kunnen dan verkeersonveilige situaties ontstaan. De politie handhaaft over het algemeen niet wanneer de weginrichting niet voldoet aan de CROW-richtlijnen. Daarom wordt de nieuwe wegcategorisering doorgevoerd als er voldoende maatregelen zijn genomen. Uit kostenoverwegingen en efficiëntie gebeurt dat over het algemeen bij groot onderhoud/herinrichting. 1.4

Mogelijk wordt niet op alle wegen waar gemotoriseerd verkeer, fietsers en voetgangers samenkomen de maximumsnelheid verlaagd naar 30 km per uur Of alle gebiedsontsluitingswegen binnen de bebouwde kom 30 km/u worden hangt af van de uitkomst van het afwegingskader. Binnen de bebouwde kom worden alle erftoegangswegen 30 km/u. Voor buiten de bebouwde kom bestaan er geen richtlijnen voor de toepassing en de inrichting van erftoegangswegen 30 km/u. Daarom wordt er buiten de bebouwde kom geen 30 km/u toegepast. 4. Financiële consequenties De middelen voor de verkeersmaatregelen zijn opgenomen in de meerjarenbegroting 2026 ev. (bijlage C). 5. Preventief toezicht Wet Arhi N.v.t. 6. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) Na de vaststelling van dit addendum moet het worden gepubliceerd, zodat alle gebruikers van het Mobiliteitsplan het afwegingskader kunnen gebruiken. Voorafgaand aan de voorbereidingen van groot onderhoud en/of herinrichting van één van de wegen in de tabel wordt door de adviseur mobiliteit en verkeer het onderzoek naar de eventuele hercategorisering van de weg uitgevoerd. Daarbij worden tevens de gebiedsontsluitingswegen in de directe omgeving in het onderzoek betrokken. Hierover wordt op de gebruikelijke manieren gecommuniceerd via de gebruikelijke communicatiekanalen. De Participatie van stakeholders is een belangrijk deel van het onderzoek.

De gemeenteraad is bevoegd de nieuwe categorie van de betreffende weg vast te stellen. De daadwerkelijke herinrichting met passende wegkenmerken vindt plaats bij groot onderhoud en/of herinrichting van de betreffende wegen.

Dit addendum geldt tot het vaststellen van een nieuwe mobiliteitsvisie. In het nieuw vast te stellen beleid zal het al dan niet instellen van de wegcategorie GOW30 integraal worden afgewogen. Dit nieuwe beleid staat voor 2027/2028 op de planning, conform de vastgestelde Programmering harmonisatie voorschriften en beleid d.d. 10 juni 2025. 7. Duurzaamheidsaspecten Een lagere snelheid geeft minder geluidsoverlast. Wanneer de doorstroming gewaarborgd is, geeft een lagere snelheid minder uitstoot. 8. Voorgaande besluitvorming • Het Mobiliteitsplan ‘Duurzaam, Veilig & Vooruit’ is 22 september 2022 door de raad vastgesteld. • De Motie M-V-1 ‘Hoogste tijd voor actualiteit’ is tijdens de raadsvergadering van 27 maart 2025 unaniem aangenomen. 9. Standpunt commissies (en derden)

Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, de burgemeester,

drs. E.L. Ruizeveld de Winter

drs. M.L. Verheijen

RAADSBESLUIT

De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 13 januari 2026 Gelet op de Wegenwet en de Wegenverkeerswet BESLUIT 1: Het Addendum “Afwegingskader 30 km/u op wegen met een dubbelfunctie in Wijdemeren” vast te stellen en toe te voegen aan het mobiliteitsplan “Duurzaam, Veilig & Vooruit”: Aldus besloten in de openbare vergadering van 12 februari 2026 De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

drs. E.B. Hörchner

drs. M.L. Verheijen

Afschriften van dit besluit naar: