Raadsvoorstel Accommodatieregeling 2021-2025 V3.1 27-05-2021

RAADSVOORSTEL

Par.afd.hfd

Kenmerk Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s) Gewijzigd voorstel Bijlagen

Portefeuillehouder Domein Ambtenaar/telefoonnummer

.

Z.54543 08 juli 2021 MSZ Datum: 29 juni 2021 Nee 1. Memo Evaluatie Accommodatieregeling 2021 2. 2. 2030-04-22 Accommodatieregeling Wijdemeren 2021-2025 (EvM)_51392276 (tekstmandaat) 3. 2021-04-22 Oplegnotitie bij concept Accommodatieregeling_51392812_1 4. Brief Basisvoorzieningen Accommodatie Regeling mei 2021 5. Toezeggingen in de commissievergadering van MSZ van 30 maart 2021 v2 6. Analyse Corona en Accommodatie Regeling V2.0 2204-2021 Wethouder J.J. De Kloet E. van Miltenburg, (035) 65 59 420, e.vanmiltenburg@wijdemeren.nl

Raadsvoorstel Onderwerp : Nieuwe Subsidieverordening Accommodatieregeling 2021-2025 Datum : 08 juli 2021

Datum Onderwerp

01 juni 2021 Nieuwe Subsidieverordening Accommodatieregeling 20212025

CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt te besluiten: 1. De geldende Accommodatieregeling 2011 (1/3e regeling) te vervangen door de nieuwe Subsidieverordening ‘Accommodatieregeling Wijdemeren 2021-2025’; 2. Als basis uitgangspunten vast te stellen: a. De nieuwe Accommodatieregeling 2021-2025 is bedoeld voor maatschappelijke instellingen en sportinstellingen, die gevestigd zijn én actief zijn in de gemeente. b. De basis van de Subsidieverordening ‘Accommodatieregeling Wijdemeren 20212025 is een renteloze lening voor (maximaal) 2/3 deel door de gemeente en dat de aanvrager een eigen investering voor 1/3 deel verricht. c. Een plafond voor renteloze leningen in te stellen voor de periode van 2021-2025 van totaal € 1.250.000. d. Een plafond voor renteloze leningen in te stellen voor de periode van 2021-2025 van € 250.000 per kalenderjaar. Een resterend deel van het bedrag per kalenderjaar wordt automatisch overgeheveld naar het volgende jaar. Na de periode van 2012-2025 volgt besluit over eventuele restanten. e. Per aanvraag maximaal een renteloze lening te verstrekken van € 150.000. f. Een voorwaarde voor de toekenning van de renteloze leningen is dat aan de financiële verplichtingen van eerdere leningen is of wordt voldaan. g. De beoogde ingangsdatum van de nieuwe Accommodatieregeling is 8 juli 2021. 3.

Het effect van de renteloze leningen op de kapitaallasten te verwerken in de gemeentebegroting.

1. Inleiding De besluitvorming tot nu is als volgt. Op 4 juni 2020 heeft de gemeenteraad van Wijdemeren besloten om de geldende Accommodatieregeling 2011 (1/3e regeling) -nog- niet in te trekken. Dit voorstel kwam voort uit o.a. de werkwijze van de regeling, de aanslag op de gemeentebegroting, interpretatie van voorwaarden en definities zoals ‘buitenproportioneel’. Op 15 december 2020 heeft de gemeenteraad het Amendement A-17-1 aangenomen waarmee het amendement van 4 juni 2020 met betrekking tot de accommodatieregeling is verlengd totdat in een nieuwe accommodatieregeling is voorzien. Tot op heden is daarmee ook het tijdelijke subsidieplafond in de geldende accommodatieregeling 2011 van € 0,0 (nul euro) verlengd. Tot het moment dat een nieuwe Accommodatieregeling is vastgesteld schuift automatisch de einddatum voor het indienen van een subsidieaanvraag minimaal twee weken vanaf vaststelling nieuw beleid naar achteren om mee te kunnen in de begroting voor 2022. 2. Argumenten De volgende argumenten liggen ten grondslag aan het besluit tot vervanging van de huidige Accommodatieregeling 2011 (1.1 t/m 2.4).

2

Raadsvoorstel Onderwerp : Nieuwe Subsidieverordening Accommodatieregeling 2021-2025 Datum : 08 juli 2021

1.1 De meerjarenbegroting biedt geen ruimte voor subsidies a fonds perdu. a) Gezien de huidige stand van de rente en doorkijk in de komende 5 jaar biedt een verruiming van renteloze leningen wel een passende ondersteuning voor verenigingen b) De maximale renteloze lening van € 250.000 per jaar is passend bij het uitgangspunt om de schuldpositie van de gemeente niet ongelimiteerd te verhogen. 1.2 De huidige Accommodatieregeling 2011 is ambtelijk arbeidsintensief: a) De gestelde kaders, controle van aanvragen, toetsing bij financiële instelling en de procesgang na kredietverstrekking vereisen ambtelijke inzet, besluitvorming, monitoring, controles van financiële verantwoording etc. b) In het geval van bezwaren wordt dit proces verzwaard met verweer, zitting, interne afstemming en opvolging richting college van B&W, gemeenteraad en de aanvrager. c) De aanvrager werd verzocht gelijktijdig bij de aanvraag een indicatie op te geven van de in de komende vier jaar te verwachten investeringen. Dit is echter geen verplichting en kan in de praktijk leiden tot herhaling van werk. 1.3 De huidige Accommodatieregeling 2011 is ambtelijk kwetsbaar: a) In de praktijk was 1 ambtenaar belast met het gehele proces van de Accommodatieregeling 2011.

De vraag rijst of één persoon alle inhoudelijke, organisatorische, juridische en financiële kennis bezit voor toetsing van de aanvraag en het gehele vervolgproces. b) Vertrek van ambtenaren heeft geleid tot het verlies aan kennis van de Accommodatieregeling 2011 en het algemeen historisch perspectief. c) Er zijn mogelijk kansen om te uitvoering elders te beleggen, naar voorbeeld van de werking van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn). Voor de sport kan hier worden aangesloten bij Stichting Waarborgfonds Sport (SWS), waarbij dan aan de gemeente om een garantstelling wordt gevraagd. 1.4 De huidige Accommodatieregeling 2011 is risicovol: a) De “uiteindelijke bedragen van het renteloze voorschot en het aandeel van de organisatie behoorden aan de hand van de werkelijke cijfers te worden vastgesteld (incl. accountantsverklaring). Onbekend is of dit werkelijk verricht is in het verleden en/of dat praktisch heeft geleid tot aanpassing van het subsidiebedrag of lening. b) Onvoorziene omstandigheden (calamiteiten) kunnen leiden tot een hogere, onzekere en niet vooraf definieerbare risicopositie in elke aanvraag van de regeling. c) De bepalingen van de renteloze lening zijn vanuit gemeentelijk perspectief juridisch gezien relatief zwak. De kans op het kunnen verhalen van de lening is praktisch nihil.

d) De in de huidige regeling vervatte voorwaarden laten ruimte voor interpretatie en enkele kaders leiden tot definitie discussies en/of onduidelijkheid. 1.5 De huidige Accommodatieregeling 2011 is financieel onvoorspelbaar: a) Er werd in de gemeentebegroting niet voorzien in subsidies voor de Accommodatieregeling. Er kan in enig jaar niets worden gesubsidieerd en/of in een renteloze lening worden uitgekeerd, maar het kan ook om meerdere aanvragen gaan. b) Elke aanvraag die werd gehonoreerd was per definitie een ‘verrassing’ in de jaarrekening t.o.v. de begroting. c) Eén aanvraag cf. de Accommodatieregeling 2011 kan leiden tot maximaal €250.000 voor de subsidie a fonds perdu én maximaal €250.000 aan renteloze lening. d) In de huidige Accommodatieregeling 2011 is het aantal aanvragen jaarlijks niet gemaximeerd. Meerdere aanvragen in één jaar kunnen leiden tot een veel groter financiële effect in de gemeentelijke jaarrekening dan het plafondbudget per aanvraag van € 250.000.

3

Raadsvoorstel Onderwerp : Nieuwe Subsidieverordening Accommodatieregeling 2021-2025 Datum : 08 juli 2021

e) In de huidige Accommodatieregeling 2011 is geen volgorde bepaling opgenomen. 1.6 Evaluatie / Respons enquête Accommodatieregeling Begin 2021 is geënquêteerd over de gevolgen van Corona en de Accommodatieregeling. De Accommodatieregeling was bij circa de helft van de respondenten bekend. 10 organisaties hebben aangegeven investeringsplannen te hebben op korte termijn, waarvan er 7 in enigerlei mate zijn uitgewerkt en investeringssommen en beoogde data bekend zijn. De respons en uitgebreidere inhoudelijke toelichting komt grotendeels voor rekening van sportverenigingen en betreffen voornamelijk aanpassingen en renovatie van daken, kleeden clubgebouwen en verduurzamingen de vorm van LED verlichting. Het geraamde totaal van gewenste renteloze leningen is circa € 680.000 in de komende twee jaar. Elk van die sportinvesteringen valt in de regel onder de voorwaarden van de BOSA, een rijkssubsidieregeling die loopt tot en met eind 2023. Voor sportinvesteringen (nieuwbouw, onderhoud en renovatie, verduurzaming kunnen subsidies van 20% tot 30% worden aangevraagd. Elk van de beoogde sportinvesteringen zou ook kunnen vallen binnen de voorwaarden van Stichting Waarborgfonds Sport (SWS). In één geval is bekend dat de vereniging de voorkeur geeft aan een snel traject via SWS (met garantstelling van de gemeente) boven een renteloze leningen bij de gemeente.

2.1 Aanbevelingen nieuwe Accommodatieregeling 2021-2025 Op basis van de constateringen luidt de aanbeveling om een accommodatieregeling te ontwerpen: A. die recht doet aan het maatschappelijk belang en de wens om te streven naar goede, veilige en schone accommodaties op een wijze die past bij de gemeente Wijdemeren; B. dit echter zonder (financieel) verrassingseffect voor de algemene reserve van de gemeente; C. die passend is bij de financiële situatie van de gemeente Wijdemeren zoals voorzien in de circa komende 5 jaar (2021-2025) en die daarna herijkt kan worden; D. die minder ambtelijk kwetsbaar, minder arbeidsintensief en niet risicovol is. Voor de nieuwe Accommodatieregeling 2021-2025 doen wij de volgende concrete voorstellen. Een en ander is in samenwerking met en op advies van de huisadvocaat van de Gemeente Wijdemeren Van Benthem & Keulen B.V. (VBK) opgesteld. VBK stelt dat, hoewel sprake is van het verstrekken van renteloze leningen, de constructie wel geduid moet worden als subsidie in de zin van artikel 4:21 lid 1 Algemene wet bestuursrecht (Awb). Zie bijlage 2021-04-22 Oplegnotitie bij concept Accommodatieregeling_51392812_1. In de voorstellen hieronder hanteren wij het begrip renteloze leningen.

2.2 Renteloze lening maximaal 2/3e deel van de investering Geadviseerd wordt om in de nieuwe Accommodatieregeling uit te gaan van 1/3 eigen investering van de aanvrager en (maximaal) 2/3e deel renteloze lening. Hiermee wordt subsidie a fonds perdu geschrapt. De voorwaarden voor de renteloze lening zullen met de aanvrager/ontvanger worden vastgelegd in een uitvoeringsovereenkomst. Aanvragers wordt ook verwezen naar andere vormen van subsidies, garantstelingen, renteloze leningen en toetsing door bestaande externe partijen te benutten. De maximale renteloze lening van €150.000 per aanvraag beantwoordt aan het uitgangspunt om meerdere verenigingen in een kalenderjaar te kunnen ondersteunen.

4

Raadsvoorstel Onderwerp : Nieuwe Subsidieverordening Accommodatieregeling 2021-2025 Datum : 08 juli 2021

2.3 Plafondbedrag renteloze lening De huidige (2021) meerjarenbegroting van de Gemeente Wijdemeren toont geen ruimte voor het begroten van extra subsidiebedragen (a fonds perdu). Er is sprake van financiële druk en er is een bezuinigingsplan gepresenteerd waarvan de maatregelen nog in de praktijk moeten worden gebracht. Wij stellen daarom voor om het plafond van renteloze leningen vast te stellen op €1.250.000 voor de periode 2021-2025 en maximaal €250.000 per kalenderjaar voor de periode 2021-2025. Voor de rekenrente van 1% wordt aansloten bij de begroting 2020/2021.  Voor een lening van €100.000 is de rente €1.000 voor de gemeente.  Bij renteloze leningen van € 250.000 per kalenderjaar is de rentelast circa €2.500.  Bij een maximum van €1.250.000 in de periode 2021-2025 is de rentelast aan het eind van de periode van vijf jaar circa €12.500. Dit bedrag is vanaf dat moment structureel (en jaarlijks langzaam afnemend). De periode 2021-2025 is overzichtelijk voor de rentestand en de meerjarenbegroting als ook de te constateren consequenties van de herijking van de uitkering uit het gemeentefonds. Bij €250.000 per kalenderjaar neemt de schuldpositie toe, maar in relatie tot de netto schuldquote spreken we hier over maximaal een half punt per jaar.

2.4 Verdeling op volgorde van binnenkomst In de subsidieverordening wordt geregeld dat de aanvragen, mits zij voldoen aan de formele vereisten, worden gehonoreerd in volgorde van binnenkomst. Deze verdeelsystematiek wordt voorgesteld, omdat deze duidelijk, simpel en weinig arbeidsintensief is. Bovendien zal dit naar verwachting leiden tot weinig discussies. Bij gelijktijdige binnenkomst is loting de volgende optie. Aanvragen die uitgeloot worden, kunnen, mits de aanvraag ongewijzigd blijft, als eerste aanvrager worden doorgeschoven naar het opvolgende jaar. 5. Kanttekeningen/Risico’s Indien niet met de nieuwe Accommodatieregeling 2021-2025 wordt ingestemd en de huidige Accommodatieregeling 2011 wordt ingetrokken of een subsidieplafond van € 0,0 blijft houden, dan missen de gemeentelijke maatschappelijke instellingen en (sport)verenigingen duidelijkheid over de regeling. Ook dan is aan de orde dat er maar beperkt ruimte is om renteloze leningen te verstrekken vanuit de gemeente voor hun accommodaties en voorzieningen. Hoewel de renteloze lening in dit voorstel dient te worden terugbetaald, schuilt hierin wel een (financieel) risico voor de gemeente. Echter, de dat risico is niet hoger dan voorheen en tot op heden worden aflossingen voldaan.

De verstrekte renteloze leningen zullen in de paragraaf weerstandsvermogen van de begroting bij de risico’s worden opgenomen, met daarbij een classificatie: klein risico. 6. Financiële consequenties Renteloze leningen hebben een andere weerslag op de financiële positie van de gemeente dan subsidies a fonds perdu (out of the pocket cost). De gemeente verruimt het aanbod op renteloze leningen wat een beperkt effect heeft op de gemeentebegroting. Bij een rekenrente van 1% (begroting 2020/2021):  is de rentelast per jaar bij een renteloze lening tot € 250.000 circa € 2.500;

5

Raadsvoorstel Onderwerp : Nieuwe Subsidieverordening Accommodatieregeling 2021-2025 Datum : 08 juli 2021



is de rentelast bij het plafond van € 1.250.000 in de periode 2021-2025 in het begrotingsjaar 2025 circa €12.500.

Overige financiële consequenties met betrekking tot de beoogde Meerjaren Onderhouds- en Investeringsplannen (MJOP’s en MJIP’s) moeten blijken uit het vervolg. Dit vervolg wordt gevat in de uitvoeringsagenda van de Nota Maatschappelijk Vastgoed die later in uw raad wordt behandeld. 7. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) De maatschappelijke instellingen en sportinstellingen, voor wie de nieuwe Accomodatieregeling 2021-2025 bedoeld is, kunnen ook aanspraak maken op andere (subsidie)regelingen.  Sportorganisaties kunnen in ieder geval tot 31-12-2023 terecht bij de BOSA voor een subsidiedeel.  Sportorganisaties kunnen structureel terecht bij SWS voor een zelfstandige lening tot €75.000 tegen gunstige rente. Voor bedragen van €75.000 tot € 250.000 wordt gevraagd of de gemeente hier deels voor garant wil staan (meestal 50-50%). Het betreft dan voor de gemeente een maximale garantstelling van €125.000 met een aflopende risicopositie in de jaren van aflossing.  De gemeente staat positief tegenover deze garantstellingen, mede omdat SWS vooraf een gedegen financiële doorlichting van de vereniging en het investeringsplan uitvoert. Daarmee wordt ook invulling geven aan de wens om de uitvoering (en controle in dit geval) zoveel mogelijk elders te beleggen naar voorbeeld van de werking van het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn).

 Voor sociaal-maatschappelijke en culturele organisaties is de BOSA of SWS niet van toepassing, maar zijn er rijksoverheidssubsidies voor nieuwe initiatieven of aanvraagmogelijkheden bij fondsen zoals het Oranjefonds, Prins Bernhard Fonds etc.  Alleen organisaties die gevestigd zijn in de Gemeente Wijdemeren en waarvan de activiteiten in de basis plaatsvinden op grondgebied van de Gemeente Wijdemeren, komen in aanmerking voor de Accommodatieregeling.  In de nota Toekomstvisie Maatschappelijk Vastgoed staan de zogenaamde basisvoorzieningen geduid waarbij de eigendomspositie van grond en opstallen (lees: de sportvelden, kleedkamers en kantines etc.) van invloed is op wat in de gemeentebegroting terecht komt. Per sportsoort en accommodatiesoort wordt bekeken of een zo gelijk mogelijk speelveld voor (sport)verenigingen en maatschappelijke organisaties kan worden bereikt.  Het streven is de nota “Toekomstvisie Maatschappelijk Vastgoed” in september 2021 aan de raad voor te leggen.  De financiële consequenties met betrekking tot Meerjaren Onderhouds- en Investeringsplannen (MJOP’s en MJIP’s) worden opgenomen in het vervolgens op te stellen uitvoeringsprogramma van de nota “Toekomstvisie Maatschappelijk Vastgoed”. De nieuwe regeling heeft geen werking of effect op reeds toegekende bijdragen aan organisaties.

Aanvullend wordt de positie van eigendom, beheer, exploitatie en onderhoud van maatschappelijke & sportaccommodaties en -voorzieningen, velden etc. helder in kaart gebracht aan de hand van MJOP’s en MJIP’s waarvan de financiële consequenties op een nader te bepalen methode worden verwerkt in de meerjarenbegroting. Hierbij wordt ook gekeken naar de eigendomspositie van het vastgoed. In enkele gevallen is het eigendom van vastgoed van culturele of maatschappelijke instellingen. Voor tennis (grond, 6

Raadsvoorstel Onderwerp : Nieuwe Subsidieverordening Accommodatieregeling 2021-2025 Datum : 08 juli 2021

accommodaties, banen) en voetbalverenigingen (kleedkamers, clubhuizen) geldt dat deze al jaren zijn overdragen via erfpacht- en/of recht van opstalovereenkomsten. De natuurgras voetbalvelden zijn in eigendom en onderhoud van de gemeente, waarbij met verenigingen wel afspraken zijn gemaakt over beheer- en onderhoudsverplichtingen. Kunstgrasvelden zijn óf in eigendom van de gemeente óf van de vereniging. 8. Duurzaamheidsapecten Aan dit voorstel zijn geen duurzaamheidsaspecten verbonden.

9. Standpunt commissies (en derden)

Wijdemeren, 01 juni 2021 Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, de burgemeester, mr. W. Heeg drs. C.R. Larson

7

RAADSBESLUIT

De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 01 juni 2021 Gelet op BESLUIT 1. De geldende Accommodatieregeling 2011 (1/3e regeling) te vervangen door de nieuwe Subsidieverordening ‘Accommodatieregeling Wijdemeren 2021-2025; 2. Als basis uitgangspunten vast te stellen: a. De nieuwe Accommodatieregeling 2021-2025 is bedoeld voor maatschappelijke instellingen en sportinstellingen, die gevestigd zijn én actief zijn in de gemeente. b. De basis van de Subsidieverordening ‘Accommodatieregeling Wijdemeren 20212025 is een renteloze lening voor (maximaal) 2/3 deel door de gemeente en dat de aanvrager een eigen investering voor 1/3 deel verricht. c. Een plafond voor renteloze leningen in te stellen voor de periode van 2021-2025 van totaal € 1.250.000. d. Een plafond voor renteloze leningen in te stellen voor de periode van 2021-2025 van € 250.000 per kalenderjaar. Een resterend deel van het bedrag per kalenderjaar wordt automatisch overgeheveld naar het volgende jaar. Na de periode van 2012-2025 volgt besluit over eventuele restanten. e. Per aanvraag maximaal een renteloze lening te verstrekken van € 150.000. f. Een voorwaarde voor de toekenning van de renteloze leningen is dat aan de financiële verplichtingen van eerdere leningen is en wordt voldaan. g. De beoogde ingangsdatum van de nieuwe Accommodatieregeling is 8 juli 2021. 3.

Het effect van de renteloze leningen op de kapitaallasten te verwerken in de gemeentebegroting. Aldus besloten in de openbare vergadering van 08 juli 2021 De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

drs. G.C.I. Kager

drs. C.R. Larson

Afschriften van dit besluit naar: