Presentatie Doelmatigheidstraject
Tekst van het document
Agenda Nieuwsvoor vanavond • Introductie (Jos van de Griend) • Voorstellen • Doel van de avond • Voortgang traject ‘Doelmatigheid beheer openbare ruimte’
• Beheerscenario’s (Bart Rutten, Cyber) • Beleidskeuzes (Jos van de Griend) Pauze om ca. 21.15 uur
• Gemeentelijk water- en rioleringsplan (Sjors Traast) Einde om ca. 22.30 uur
Voorstellen Nieuws • Jos van de Griend
Teammanager projecten
• Sjors Traast
Adviseur water en riolering
• Bart Rutten
Adviseur bureau Cyber
Doel van de avond Nieuws De raad informeren over: • Voortgang traject ‘Doelmatig beheer openbare ruimte’ • Een drietal mogelijke beheerscenario’s • Het gemeentelijk water- en rioleringsplan • Een aantal belangrijke beleidskeuzes
Traject doelmatigheid beheer Nieuws ruimte openbare
Vervangingswaarde areaal Beheerdomein
Vervangingswaarde
Openbaar groen Wegen Civiele kunstwerken Speel- en beweegvoorzieningen Openbare verlichting Straatmeubilair Water & riolering Totaal:
47.335.000 110.300.000 20.700.000 450.000 7.875.000 220.000 164.882.000 351.762.000
Traject doelmatigheid beheer Nieuws ruimte openbare Ambities en uitdagingen • Een duidelijke lange termijn visie (levenscyclus) • Grip op kwaliteit en kosten • Een integrale, pragmatische aanpak • Inspelen op klimaatverandering (klimaatadaptatie) • Cohesie en betrokkenheid bewoners
Traject doelmatigheid beheer Nieuws ruimte openbare
Planmatig kader Leidraad voor het toekomstig beheer: • Beleidsplan integraal beheer • Beheerplannen / WRP (voor 4 - 5 jaar) • Jaarplannen (voor 1 jaar)
Traject doelmatigheid beheer Nieuws ruimte openbare Stand van zaken: • Beleidsplan integraal beheer in de maak • Beleidsparagrafen per beheerdomein in concept gereed • Gestart met uitwerken beheerprocessen • Opstellen beheerscenario’s • Indeling in functionele gebieden bepaald • Beheerscenario’s in concept gereed • Beheerplannen • Gestart • Data op orde • Diverse lopende acties (groen, wegen, riolering)
Traject doelmatigheid beheer Nieuws ruimte openbare Bevindingen / voorlopige conclusies: • Investeringsopgave investeringsplan 2023-2026 is voor komend decennium niet incidenteel maar structureel • Omvang investeringen in investeringsplan 2023-2026 markeert begin vervangingspiek
Traject doelmatigheid beheer Nieuws ruimte openbare Bestuurlijk traject (1 van 2): • Beeldvormende sessie (4 oktober 2022) • Informatie over het doelmatigheidstraject • Het begrip beeldkwaliteit toelichten en inzicht geven in relatie beeldkwaliteit en beheerkosten • Inventarisatie ideeën, meningen, standpunten en behoeftes
• Beeldvormende sessie (23 februari 2023) • De raad informeren over de urgentie van de projecten in het Investeringsplan • De raad informeren over het beoogde vervolgtraject inzake de urgente projecten
Traject doelmatigheid beheer Nieuws ruimte openbare Bestuurlijk traject (2 van 2):
• Beeldvormende sessie (28 maart 2023) • • • •
Voortgang doelmatigheidstraject Mening raad polsen over aantal beleidskeuzen Eerste resultaten Gemeentelijk water- en rioleringsplan toelichten Mogelijke beheerscenario’s presenteren
• Raadscommissie & Gemeenteraad (september2023)** • • • •
Beleidsplan integraal beheer vaststellen Beheerscenario vaststellen Instemming met beheerbudgetten Gemeentelijk water- en rioleringsplan vaststellen
** afgestemd met bestuurlijk traject herstelplan
Beeldkwaliteit Nieuws
Beeldkwaliteit Nieuws
Resultaten Nieuws Q-scan
Resultaten Nieuws Q-scan
Een selectie van de beeldmeetlatten
Relatie Nieuwsbeheerkosten - beheerkwaliteit
Interviews
Interviews en financiën
Beheerscenario’s Nieuws Klein onderhoud (KO) Dit zijn maatregelen die meerdere malen per jaar worden uitgevoerd, zoals grasmaaien, onkruidbeheersing en dergelijke. Alsmede technische onderhoudsmaatregelen die op kleine schaal worden uitgevoerd, zoals het reageren op meldingen (losliggende tegels, scheuren en dergelijke).
Groot onderhoud (GO) Dit zijn maatregelen die met een meer jaarlijkse frequentie planmatig worden uitgevoerd, zoals dunnen bosplantsoen of deels herstraten van open verharding. Het is gericht op het vertragen van de structurele achteruitgang van de kwaliteit en heeft tot doel de technische staat op het gekozen kwaliteitsniveau te houden.
Vervangingsonderhoud (VV) Dit is vervanging van de voorziening aan het einde van de levensduur.
Exploitatiebudgetten Nieuws Exploitatiebudgetten, benodigd versus beschikbaar (prijspeil 2022) Deze doorrekening in exclusief groen. Groen wordt in een nog op te stellen beheerplan doorgerekend. Ook start er binnenkort een inventarisatie van het groen.
Exploitatiebudgetten Nieuws • Overall exploitatieonderhoud voldoet redelijk • Budget krap bij riolering en kunstwerken • Budget openbaar groen: • vraagt nader onderzoek (o.m. uitvoering inventarisatie en opstellen groen beheerplan) • nu nog geen conclusies
Beheerscenario’s Nieuws Scenario’s
• Scenario 1: Huidige ambitie • Scenario 2: Huidige ambitie + parels • Scenario 3: Hoger ambitieniveau + parels
Beheerscenario’s Nieuws Scenario 1: Huidige ambitie • Gehele gemeente kwaliteitsniveau C. • Er zitten geen verschillen tussen functionele gebieden en/of de beheer-disciplines.
Beheerscenario’s Nieuws Scenario 2: Huidige ambitie + parels • De hele gemeente, met uitzondering van de parels, kwaliteitsniveau C. • Enkele belangrijke gebieden, de parels, worden onderhouden op een hoger niveau, kwaliteitsniveau B • De parels binnen Wijdemeren zijn: • • •
Winkelgebied Begraafplaatsen Monumentale kunstwerken/bruggen
• Bij asfalt verharding wordt bij een C-niveau voornamelijk gestuurd op veiligheidseisen, terwijl op B-niveau mede gestuurd wordt op comfort van het weggebruik en het visuele aspect (groot onderhoud is frequenter). De extra kosten bij onderhoud (DO en GO) gaat vooral om het verzorgend onderhoud. Het effect is dat op C-niveau de weg sneller wordt vervangen.
Beheerscenario’s Nieuws Scenario 2: Huidige ambitie + parels
Beheerscenario’s Nieuws Scenario 3: Hoger ambitieniveau + parels • De hele gemeente, met uitzondering van de parels, een niveau hoger, kwaliteitsniveau B. • Enkele belangrijke gebieden, de parels, worden onderhouden op een hoger niveau, kwaliteitsniveau A • De parels binnen Wijdemeren zijn: • •
Winkelgebied Begraafplaatsen
Beheerscenario’s Nieuws Scenario 3: Hoger ambitieniveau + parels
Beheerscenario’s Nieuws Samenvatting
Investeringsbudgetten Nieuws Investeringen, benodigd en volgens IP 2023 (prijspeil 2022)
Investeringsbudgetten Nieuws • Regulier niveau: • Nu:
ca. € 6.500.000 (vervanging o.b.v. levenscycli) ca. € 10.000.000 - € 12.000.000
• Begin vervangingspiek op dit niveau inclusief verbeteropgaves. • Na deze piek teruggang naar regulier niveau. • Exclusief inflatiecorrectie.
(Midden) Lange termijn opgave 869 756
3458 3060
Kortenhoef 1580
Wijdemeren
1572
Loosdrecht www.allecijfers.nl
Investeringsbudgetten Nieuws
Beleidskeuzes Nieuws Belangrijke beleidskeuzes: • Algemeen, en .. • Per beheerdomein • Discussie op basis van stellingen
Beleidskeuzes - algemeen Nieuws Stelling 1: We onderscheiden in de openbare ruimte een aantal gebieden met verschillende functie •
Maakt kwaliteitsdifferentiatie mogelijk
•
Bevordert kostenefficiënt beheer
Beleidskeuzes - wegen Nieuws Stelling 2: Om algehele afsluiting van (lint) wegen te voorkomen accepteren we meerkosten van € 500.000 Voordelen: •
Mobiliteit bewoners en ondernemingen groter
•
Bereikbaarheid hulpdiensten makkelijker
•
Minder overlast (?)
Nadelen: •
Hoge meerkosten
•
Mindere kwaliteit werk
•
Langer overlast
•
Veiligheid
Beleidskeuzes – civiele kunstwerken Nieuws Stelling 3: Monumentale bruggen worden op een hoger kwaliteitsniveau onderhouden (Kattenbrug, Graversbrug en Kooibrug) Voordelen: •
Belevingswaarde groter
•
Behoud cultureel erfgoed
Nadelen: •
(Iets) hogere onderhoudskosten
Beleidskeuzes – civiele kunstwerken Nieuws Stelling 4: Daar waar mogelijk vervangen we beschoeiingen door natuurvriendelijke (groene) oevers Voordelen:
•
Is beter voor het milieu
•
Hogere belevingswaarde
•
Lagere investeringskosten
Nadelen:
•
Minder robuust
•
Meer periodiek onderhoud
Beleidskeuzes – openbare verlichting Nieuws Stelling 5: Donker waar het kan en licht waar het moet betekent dat we daar waar mogelijk lichtmasten verwijderen/uitzetten Voordelen:
•
Beperking lichthinder
•
Beter voor het milieu
•
Lagere energiekosten
Nadelen:
•
(Verkeers- en sociale) veiligheid kan in het geding komen
Beleidskeuzes – openbare verlichting Nieuws Stelling 6: Smart sturing of ‘smart city’ gaan we niet actief ontwikkelen Voordelen: •
Voorkomt investeringen
•
Prioriteit voor eerst huis op orde hebben
Nadelen: •
Geen gebruik van nieuwe ontwikkelingen zoals 5G, stof- en geluidsmetingen, etc.
Beleidskeuzes – speel- en Nieuws beweegvoorzieningen Stelling 7: Daar waar mogelijk vormen we speelplekken om naar speel- en beweegplekken Voordelen:
•
Beter voor de volksgezondheid
•
Vergroting doelgroep/gebruikersgroep (ook volwassenen)
Nadelen:
•
(Beperkte) investeringskosten
Beleidskeuzes - straatmeubilair Nieuws Stelling 8: We streven naar zo weinig mogelijk straatmeubilair: de wijze van inrichting leidt automatisch tot een juist gebruik van de openbare ruimte Voordelen:
•
Beter voor het milieu
•
Rustiger straatbeeld
•
Minder onderhoud/kosten
Nadelen:
•
Risico ten aanzien van de verkeersveiligheid
Het einde van deel 1 Nieuws
Het gemeentelijke Nieuwsen Rioleringsplan 2023 -2027 Water• Beleidsuitgangspunten • Het huidige areaal voor water en riolering • inclusief de belangrijkste knelpunten/uitdagingen
• Maatregelen programma • Beheren, vervangen en verbeteren
• Kostendekkingsvarianten • En wat betekent dit voor de rioolheffing?
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws Het water en rioleringsplan (WRP): hoe geven we ons stedelijk waterbeheer vorm. Het gaat over: • • • •
Afvalwater (schoon en vuil) Hemelwater Grondwater Oppervlaktewater
Het maatschappelijk belang is groot: • • • •
Volksgezondheid Droge voeten Waterkwaliteit Grond- en waterhuishouding
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws Een sterke relatie met andere gemeentelijke taken en maatschappelijke vraagstukken, zoals: • De openbare ruimte (beheer en inrichting) • Woningbouwopgave • Ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid • Toenemende kans op weersextremen • Bodemdaling • Energietransitie
• Biodiversiteit • Waterkwaliteit • Recreatie & Toerisme
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws Wettelijke water en rioleringstaken vanuit: • Wet op de gemeentelijke watertaken: Grondwaterbeheer in de openbare ruimte, Inzamelen en transporteren van schoon- en vuilwater, Oppervlakte waterbeheer. • Wet milieubeheer • Waterwet • Omgevingswet Ambities: Rijk en regiosamenwerkingen 2050: Een klimaat adaptieve en water robuuste buitenruimte 2030: Energie neutraal, reductie CO2 en stikstof uitstoot Toekomstbestendige woningen Water en bodem sturend bij ruimtelijke keuzes
(DPRA) (MRA)
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws Actief sturen op:
Drietrapsstrategie
• Scheiden en voorkomen van waterstromen
• Afkoppelen, • Vasthouden en vertraagd afvoeren, • Bewust participeren Vasthouden
Bergen
Vertraagd afvoeren
Maatschappelijk verantwoord en duurzaam investeren door wijkgericht en integraal te werken
Water, bodem en riolering sturend bij de ruimtelijke opgave
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws Transitie van gemengd riool naar gescheiden riool
Gemengd rioolstelsel Huishoudelijk afvalwater en regenwater van straten en daken wordt via één leiding ingezameld en naar de rioolwaterzuivering (RWZI) afgevoerd; riooloverstorten treden in werking bij hevige neerslag.
Gescheiden rioolstelsel Huishoudelijk afvalwater wordt via een aparte leiding, zonder riooloverstort, ingezameld. Regenwater van straten en daken voert via een andere leiding af naar open water.
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws mm
Extreme neerslag: • Verwerken van extreme neerslaghoeveelheden vraagt om ruimte en tijd. • Welke buien willen we schadevrij kunnen verwerken?
Neerslag extremen
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws Klimaateffectatlas klimaatatlas klimaatmonitor
Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie
De 2de generatie stresstesten KNMI'14-klimaatscenario's Hogere temperaturen, een sneller stijgende zeespiegel, nattere winters, heftigere buien en kans op drogere zomers. KNMI'23-klimaatscenario's Oktober 2023
Stresstest 2017
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws Water robuuste openbare ruimte: • Inzet op ondergrondse voorzieningen en • maximaal inzetten op bovengrondse oplossingen De opgave is te groot voor alleen de openbare ruimte
Neerslag veilig verwerken
gehele gebied
Percelen *
Bestaand gebied - herinrichting
100 mm (in één uur)
minimaal 40 mm bergen per dag
Groene weide
120 mm (in één uur)
minimaal 60 mm bergen per dag
Voldoende openbare ruimte nodig om alle benodigde voorzieningen de ruimte te bieden
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws
Woonfunctie: ontwateringsdiepte 70 cm
Kruipruimte loos bouwen
Vloerpeil woningen: 30 cm boven straatpeil bestaande openbare ruimte
Perceelaansluiting: aangewezen locatie, 60 cm diep, ontstoppingsput
WRP: Beleidsuitgangspunten Nieuws Doelmatig beheer: • de balans tussen prestaties, risico’s en kosten
Taken en ambities: • Behoud functioneren riolering en watergangen • We staan voor volksgezondheid en milieu en willen schade voorkomen, maar accepteren hinder en overlast • We willen alleen gemeentelijke objecten beheren die toegankelijk zijn en liggen in de openbare ruimte, tenzij er een overeenkomst achter ligt en zakelijkrecht is gevestigd • Overdragen van riolering op particuliere percelen die niet met een algemeen maatschappelijk nut zijn te beheren en onderhouden. • Kosten meer doorbelasten naar veroorzaker
WRP: Het huidige areaal Nieuws Water en riolering
Hoofdgemalen droogweerafvoer droog- en regenwaterafvoer
33 stuk DWA 2 stuk RWA/DWA 35 totaal aantal objecten
Minigemalen/Drukriolering centrale voedingskast Dochterkasten Moeder-/dochterkasten Moederkasten
40 stuk CVK 479 stuk 87 stuk 10 stuk 616 totaal aantal objecten
Bergbezinkvoorzieningen BBB zonder pomp BBB en BBL met pomp
2 stuk 2 stuk 4 totaal aantal objecten
Watergangen beheer Watertalud beheer
n.t.b. n.t.b.
meters meters
Aansluitingen HWA DWA
stuks n.t.b. n.t.b.
meters n.t.b. n.t.b.
Doorlaten
3 stuk
Afsluiters
107 stuk
Meldingen
n.t.b.
passief knijpen afvoe
stuk
Overstorten
39 stuk
Sensoren
153 stuk
Pompen
646 stuk
Kolken
8247 stuk
Voorjaarsrond R&I Najaarsronde R&I
1073 stuk 8247 stuk
Knopen (puntobjecten)
25108 stuk
(hoofdroutes)
WRP: Het huidige areaal Nieuws Water en riolering
Persleiding: jaar van aanleg, lengte [m]
Vrijverval riool: jaar van aanleg, lengte [m]
Opheffing ongesaneerde lozingen
WRP: Het huidige areaal Nieuws Water en riolering • knelpunten/uitdagingen: • Rioleringsobjecten op terrein derden, zonder goede afspraken over ligging, eigendom, bereikbaarheid en beheer • Voldoende openbare ruimte om: • •
taken te kunnen uitvoeren en voorzieningen te kunnen aanleggen en beheren
WRP: Maatregelen programma Nieuws Beheren en investeren
Aanleggen Onderhouden: • Schoonmaken • Inspecteren • Repareren
Niveau van investeren
Vervangen/ verbeteren Niveau van onderhouden
WRP: Maatregelen programma Nieuws Beheren en investeren Onkosten
Exploitatie: • Klein onderhoud • Groot onderhoud • Onderzoek • Overige kosten • Straatreiniging • Sloten • Overhead • Kapitaallasten
Exploitatie
Voorziening
Spaarpot
Inkomsten
Heffing
Investeringen
Risico gestuurd investeren
Monitoren
Risico & kosten nemen toe
WRP: Maatregelen programma Nieuws Risico gestuurd investeren Programmering investeringen •
Lange termijn
•
Midden lange termijn (4 tot 20 jaar)
•
Korte termijn
(1 tot 4 jaar)
•
Jaarplannen
(komend jaar -voor uitvoering)
(20 tot 100 jaar)
Bevat investeringen vanuit: • vervangingsopgave • verbeteropgave • (her)ontwikkeling Afstemming programmering: 1. intern vanuit doelmatig en maatschappelijk verantwoordelijk investeren 2. extern naar partners in de openbare ruimte
WRP: Maatregelen programma Nieuws Risico gestuurd investeren
Variant 1
Variant 2
IP
Variant 3
WRP: Kostendekkingsplan Nieuws Variant 1
Risico’s: • veiligheid • milieu • onderhoudskosten
Investeringsopgave op basis van economische afschrijving Vervangen alle economisch afgeschreven leidingen binnen vervangingspiek en binnen technische levensduur
Totale investeringen WRP
Opgave heel groot
Kapitaallasten WRP
IP
Prognose inclusief inflatie en rente
WRP: Kostendekkingsplan Nieuws Variant 1 Investeringsopgave op basis van economische afschrijving
Exploitatie Voorziening
Heffing
Tarief
Prognose inclusief inflatie en rente
WRP: Kostendekkingsplan Nieuws Variant 2 Beperkte afvlakking investeringsopgave Vervangen alle economisch afgeschreven leidingen binnen technische levensduur
Risico’s: • veiligheid • milieu • onderhoudskosten Opgave groot
Totale investeringen WRP
Kapitaallasten WRP
IP
Prognose inclusief inflatie en rente
WRP: Kostendekkingsplan Nieuws Variant 2 Beperkte afvlakking investeringsopgave
Exploitatie Voorziening
Heffing
Tarief
Prognose inclusief inflatie en rente
WRP: Kostendekkingsplan Nieuws Variant 3 Afvlakking investeringsopgave naar grens technische levensduur
Risico’s: • veiligheid • milieu • onderhoudskosten Opgave stevig
Totale investeringen WRP
Kapitaallasten WRP
IP
Prognose inclusief inflatie en rente
WRP: Kostendekkingsplan Nieuws Variant 3 Afvlakking investeringsopgave naar grens technische levensduur
Exploitatie Voorziening
Heffing
Tarief
Prognose inclusief inflatie en rente
WRP: Kostendekkingsplan Nieuws Varianten
Risico’s
Risico’s
Variant 2 Opgave groot
Variant 1 Opgave heel groot Risico’s
Variant 3
Opgave stevig
WRP: Kostendekkingsplan Nieuws Varianten
Interen, Inflatie, Klimaat, Inlopen op de piek
Beleidskeuzes – water en riolering Nieuws Stelling 1: Vervangen aan het einde van de technische levensduur is een acceptabele optie Voordeel: • We hoeven pas later de vervangingsinvestering te doen
Nadeel: • • • •
De investeringskosten stijgen a.g.v. inflatie De onderhoudskosten nemen toe Risico’s nemen toe (veiligheid & milieu) We voldoen pas latere aan een klimaat adaptieve en water robuuste buitenruimte
Beleidskeuzes – water en riolering Nieuws Stelling 2: We belasten de kosten meer door naar de veroorzaker Voordeel: • Een betere balans tussen baten en lasten • Een beter inzicht in de financiële stromen
Nadeel: • Wonen in het buitengebied wordt duurder dan wonen in de kernen • Actiever inzetten op het verhalen van kosten
Beleidskeuzes – water en riolering Nieuws Stelling 3: We participeren waar kan en sturen waar moet Voordeel: • Door vooraf te kiezen waar en hoe te participeren is er meer regie op: doorlooptijd projecten investerings- en beheerskosten
Nadeel: • We kunnen het niet voor iedereen oplossen en we kunnen niet iedereen plezieren
Het einde van deel 2 Nieuws