Presentatie beeldvorming Participatiewet

Participatiewet Beeldvorming Datum: januari 2021

Programma ▪ Wat is het doel van de Participatiewet?

▪ Invloed van de media op het werk van de uitvoering. ▪ Ruimte voor vragen.

Wat is het doel van de Participatiewet? ➢Op grond van ar. 20 Grondwet is de overheid verantwoordelijk voor het bestaansminimum en de spreiding van de welvaart. ➢Het socialezekerheidsstelsel is hier het antwoord op, met de Participatiewet als sluitstuk. ➢De Participatiewet is complementair. Dat wil zeggen, het vult aan op alles wat de burger zelf kan en wat hij zelf kan verwerven. ➢Het versterkt de zelfredzaamheid. Bij voorkeur door betaald werk, anders door vrijwilligerswerk.

Hoe was het in de praktijk?

Deze foto van Onbekende auteur is gelicentieerd onder CC BY

Participatiewet in vogelvlucht De gemeente is verantwoordelijk voor het verlenen van bijstand aan personen in Nederland. Voorwaarde is dat betrokkene in omstandigheden verkeert of dreigt te komen dat het hem aan de middelen ontbreekt om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien. Het proces start altijd met een melding en een aanvraag. Binnen 4 weken na de aanvraag wordt ambtshalve een voorschot verstrekt als de aanvraag nog niet is afgehandeld. Na de aanvraag wordt het recht op bijstand beoordeeld. Daarbij wordt gelet op zaken als voorliggende voorzieningen, domicilie, Nederlanderschap, inkomen, vermogen en giften en uitsluitingsgronden. Er kan sprake zijn van zeer dringende redenen, waardoor er toch bijstand verstrekt kan worden terwijl daar eigenlijk geen recht op is. Staat het recht op bijstand vast, dan wordt gekeken naar de hoogte van de bijstand. Dit is afhankelijk van de leefvorm en de middelen van iemand (inkomen en vermogen). In sommige gevallen kan het noodzakelijk zijn om de bijstand te individualiseren. Dat wil zeggen dat de bijstand hoger of lager wordt vastgesteld dan de standaardnorm. Aan de bijstand zijn verplichtingen verbonden. Daarbij spelen vooral de arbeidsverplichtingen en de inlichtingenplicht een grote rol. Er zijn veel instrumenten om mensen richting werk te begeleiden. Op de naleving van de verplichtingen wordt gecontroleerd.

Wordt dit niet voldoende nageleefd, dan volgt een boete, maatregel, aangifte of waarschuwing. De bijstand kan ook worden teruggevorderd. Is er geen recht meer op bijstand, dan wordt deze beëindigd. Naast de algemene bijstand voor levensonderhoud kan iemand ook aanspraak maken op bijzondere bijstand of het minimabeleid (o.a. individuele inkomenstoeslag).

Invloed van de media Voorjaar 2019 ➢ Verontwaardigde journalisten omdat de gemeente had zitten slapen en fraude niet tijdig had opgespoord. Hoe kan dat toch? Najaar 2020 ➢ Verontwaardigde journalisten omdat we mensen die al heel weinig hebben alles af proberen te pakken. Hoe kan dat toch? Hoe komt dat? De toeslagenaffaire heeft het sentiment volledig gedraaid.

Uitvoering ➢ Voor de uitvoering is het speelveld heel lastig geworden. In de ogen van buitenstaanders zijn ze: ➢ te soepel óf te streng. ➢ leveren ze geen maatwerk óf wel en dan is er sprake van willekeur. ➢ Bovendien is het lastig verdedigen tegen berichten in de media, omdat er dan al snel schending van de privacy is. De uitvoering zit daarmee in een lastige spagaat.