Plan van aanpak uitwerking herindelingsadvies

Scope en aanpak We gaan op drie manieren met de participatieopbrengst aan de slag: 1. Het opstellen dorpen- en wijkencv’s (het vastleggen van identiteiten en kwaliteiten in ‘cv’s’ van dorpen en wijken, op te leveren medio 2026) 2. Het integreren van het dorpen- en buurtenbeleid (te besluiten op 4 januari 2027) 3. Het opstellen van een participatieverordening (te besluiten in februari 2026 in Hilversum en een actualisatie op 4 januari 2027) Ad 1. Maken van CV’s – Droomtraject “Wat bindt ons?” is de meest verbindende vraag die in een groep kan stellen. Tegelijkertijd wordt ook de vraag gesteld: “wat maakt ons uniek? Door inzichtelijke te maken wie we zijn en hoe rijk en divers de gemeenschappen zijn van de nieuwe gemeente ontstaat begrip voor elkaar en geven we invulling aan het uitgangspunt “eenheid in verscheidenheid”. Het idee is om deze vraag te beantwoorden met een droomtraject. Per kern, wijk of buurt worden CV’s opgesteld die medio 2026 door de raden worden vastgesteld. In deze CV’s is aandacht voor eigenheid van de inwoners, de gemeenschap en hun context. In hun sterke kanten maar ook met hun verbeterpunten. Een gemeenschappelijke gedragen droom voor de toekomst wordt ook geformuleerd. Bij andere gemeentelijke herindelingen heeft zo’n aanpak goede resultaten opgeleverd.

Het sluit bovendien aan bij de in Hilversum bekende praktijk van de ‘wijkagenda’s’ die jaarlijks met de wijken worden gemaakt. Het resultaat voedt het verhaal van de toekomstige gemeente, geeft raadsleden een goede introductie in voor hen mogelijk onbekende gebieden en kan door politieke partijen benut worden ter voorbereiding op de verkiezingen in 2026. Dit traject wordt georganiseerd met inzet van een externe partij en vergt een budget van € 50.000,24

Ad 2. Integreren dorpen- en wijkenbeleid Dit is een onderwerp dat raakt aan de kern van de wens om de eigenheid van de dorpen in Wijdemeren te bewaren. Tegelijk is het net zo belangrijk voor de wijken en buurten in Hilversum. De toekomstige gemeente wil uitblinken in een passend dorpen- en buurtenbeleid met ruimte voor maatwerk voor en context van gebieden, zoals dat in het herindelingsadvies is beschreven. Onlangs is het buurtgericht werken in Hilversum volledig herijkt, een exercitie die in Wijdemeren voor de buurt-coördinatie nog plaats moet vinden. De herindeling wordt benut om een eenduidig dorpen en wijkenbeleid op te stellen: een mijlpaal die in de eerste raadsvergadering van de toekomstige gemeente op 4 januari 2027 kan worden vastgesteld. De raden krijgen hiervoor een startnotitie in het derde kwartaal van 2025, waarin ook het participatieproces is beschreven en de implicaties in de breedte van de gemeentelijke dienstverlening. Voor dit onderwerp is een budget nodig van € 40.000,-. Ad 3. Het opstellen van een participatieverordening De raad van Hilversum heeft al een startnotitie voor het opstellen van de verplichte participatieverordening opgesteld. Daarin is aangegeven met Wijdemeren op te trekken. Alle gemeenten moeten per 1 januari 2027 zo’n verordening hebben, die (in enge zin) ziet op de participatie bij gemeentelijke projecten en beleidsvoorbereiding.

Het voorstel is om de reeds vastgestelde planning in Hilversum aan te houden. Dat betekent dat Hilversum in 2025 een participatiebeleid ‘1.0’ vaststelt en de voorbereiding van een participatieverordening door beide gemeenten ter hand word genomen, gericht op besluitvorming in februari 2026. Mochten uit de trajecten van de cv’s (ad 1) en de integratie dorpen- en buurtenbeleid (ad 2) nieuwe inzichten naar voren komen, kunnen die verwerkt worden in een actualisatie van participatiebeleid en de participatieverordening (‘2.0’)op 4 januari 2027. Het voorstel is verder om zienswijzen op het herindelingsontwerp die gaan over het instellen van buurtplatforms, dorpsraden en wijkpanels hierbij te betrekken. Voor dit onderwerp is een budget nodig van 40.000 euro.

2.5.2 Economie en ondernemerschap Participatieopbrengst Vanuit de participatie van ondernemers zijn in het herindelingsadvies de volgende aandachtspunten opgenomen: • Dienstverlening voor ondernemers: een gemeente die meedenkt en met een ondernemersgerichte houding. Genoemd worden: proactieve communicatie, een duidelijk loket, snel reageren op vergunningsaanvragen voor bijvoorbeeld evenementen en soepele regels die maatwerk mogelijk maken. • Duidelijk perspectief en een visie op toerisme en (verblijfs-)recreatie en een beheerorganisatie die sneller en op de juiste manier kan handelen. Mogelijk bieden het stadsfonds, citymarketing en koppeling aan het erfgoed en mediaprofiel van Hilversum kansen voor de waterrecreatie in Wijdemeren. • Vernieuwing en verduurzaming van werklocaties, met schuifruimte, zodat groeiende bedrijven die meer ruimte nodig hebben in de gemeente kunnen blijven. 25

• • •

Samenwerken aan bereikbaarheid en een betere aanpak van ondermijning, o.a. door de zichtbaarheid van de politie en handhaving in risicogebieden (uitgestrekte plassengebied) te verbeteren. Beter aansluiten van de werkgelegenheid op de arbeidsmarkt. Wijdemeren kan profiteren van het iets innovatievere economische karakter van Hilversum. Hilversum kan profiteren van meer ruimte en aandacht voor praktijkgeschoold werk in Wijdemeren. Aandacht voor economische diversiteit en lokaal ondernemerschap. Specifiek de agrarische sector en het MKB.

Scope en aanpak Bij de deelnemende ondernemers aan de participatieactiviteiten voor het herindelingsontwerp werd veel enthousiasme ervaren. We zetten het gesprek met de deelnemers graag voort op basis van de eerdere input, op zoek naar verbinding van netwerken en kansen. De vorm daarvoor bepalen we graag samen met de ondernemers(netwerken) in Wijdemeren en Hilversum. Ons eerste beeld daarbij is het organiseren van verdere werksessies voor specifieke thema’s: - Dienstverlening aan ondernemers - Koppelkansen Wijdemeren – Hilversum (o.a. stadsfonds en toeristische programmering) - Goede vestigingsplaatsfactoren Naar analogie van de dorpen- en wijken cv’s willen we ondernemers vragen hun opbrengst die medio 2026 als opbrengst aan te bieden als impuls voor de economische agenda voor de gemeente na 1 januari 2027. Hiervoor is een budget van € 20.000,- nodig.

2.5.3 Natuur en landschap Participatieopbrengst Vanuit de participatie zijn in het herindelingsadvies de volgende kansen opgenomen: • Werk aan een nieuwe, inspirerende visie met duidelijke ambities, het respecteren van de balans tussen natuur en samenleving en gericht op het verbeteren van samenwerking met inwoners en organisaties • Verbind natuurgebieden beter, zoals bedoeld met het Natuurnetwerk Nederland (NNN) bedoeld: ecologische verbindingen en recreatieve routes versterken, maken of herstellen en het cultuurlandschap behouden, met aandacht voor groene en blauwe ‘bufferzones’ tussen de kernen en het stedelijk gebied. • Neem regie op en een complete aanpak van het waterbeheer, natuurbeheer en landschapsontwikkeling. Dat doen we samen met de vele tientallen eigenaren, beheerders en inwoners o Er kunnen door overdracht of grond ruilen meer samenhangende gebieden ontstaan. Naast beter beheer, ontstaan er meer mogelijkheden voor het inrichten van ‘stille’ en ‘drukke’ gebieden. o Samenwerking met gebiedspartners en inwoners in het waterbeheer kan leiden tot een sterk watersysteem met minder overlast en een zekere drinkwatervoorziening. Efficiënte wateropvangsystemen, zoals groene tuinen en daken, regentonnen en parken kunnen de druk op rioleringen verlichten en wateroverlast verminderen en een gezonde leefomgeving bevorderen. 26

o

o

Biedt ruimte en maatwerk voor toekomstbestendige landbouw, bijvoorbeeld rond de Horstermeer en de Hilversumse Meent. Daarbij wordt gedacht aan extensivering (minder dieren houden op meer grond), in combinatie met andere manieren om de grond te gebruiken die goed passen bij het karakter van het gebied) Vergroot de betrokkenheid van inwoners, door jargon te vermijden en lokale initiatieven en kennis beter te verbinden aan beleidsmakers en uitvoerders.

Scope en aanpak We zetten het gesprek met de deelnemers graag voort op basis van de eerdere input, op zoek naar kansen en verbeterpunten voor het beleid op het gebied van natuur, landschap en groen. We willen hen vragen actiepunten te definiëren en die medio 2026 als opbrengst aan te bieden als impuls voor het te integreren beleid van beide gemeenten. Hiervoor is een budget van € 20.000,- nodig. Daarnaast zullen Wijdemeren en Hilversum al in 2025 en 2026 meer samen optrekken in regionale samenwerkingsverbanden, programma’s en gemeenschappelijke regelingen. De bestuurlijke inzet en samenwerking met gebiedspartners wordt vanaf 2025 al afgestemd met als perspectief de toekomstige gemeente Hilversum.

27

3. Interbestuurlijke onderwerpen Er is een aantal onderwerpen waarvoor het belangrijk is dat de gemeenteraden zijn geïnformeerd, maar waarvoor geen expliciete opdracht benodigd is. Het gaat om: - Het vervolg van het wettelijk spoor (herindelingsadvies -> wetsvoorstel). - Het preventief financieel toezicht dat Noord-Holland op Wijdemeren legt. - Het Bestuurlijk Akkoord dat de colleges van Wijdemeren en Hilversum sluiten over hun samenwerking. - Het werken aan een investeringsagenda (‘lobby’).

3.1 Vervolg wettelijk spoor Na vaststelling van het herindelingsadvies door de gemeenteraden wordt het herindelingsadvies aangeboden aan het college van Gedeputeerde Staten (college van GS) van de provincie NoordHolland. Vervolgens biedt het college van GS van Noord-Holland het herindelingsadvies met een eigen zienswijze op de beoogde herindeling aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan. De deadline hiervoor is 1 juli 2025. Het departement van de minister bereidt een herindelingswet voor, die vervolgens voor de herindelingsdatum ter advisering wordt voorgelegd aan achtereenvolgens de Raad van State en ter besluitvorming aan de Tweede Kamer en de Eerste Kamer der Staten-Generaal. Na positieve besluitvorming, schrijft de minister van BZK herindelingsverkiezingen uit voor november 2026, waarmee de inwoners van de nieuwe gemeente Hilversum de leden van de gemeenteraad Hilversum kiezen, die met ingang van 1 januari 2027 in functie treden.

3.2 Preventief financieel toezicht op Wijdemeren door Noord-Holland Op 11 december 2024 hebben de gemeenteraden van Wijdemeren en Hilversum ingestemd met een herindelingsontwerp. Daardoor is Wijdemeren automatisch onder preventief financieel toezicht van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland gesteld, op grond van artikel 21 van de Wet Algemene Regels Herindeling (Wet Arhi). Dit houdt in dat Wijdemeren een aantal specifiek door GS benoemde besluiten pas kan uitvoeren nadat van de GS goedkeuring is ontvangen. Het gaat om: - besluiten tot vaststelling van begrotingen en begrotingswijzigingen; - besluiten tot het kopen, ruilen, vervreemden en bezwaren van onroerende zaken; - besluiten betreffende belastingverordeningen. Binnen deze besluiten geldt de goedkeuringseis niet voor: - besluiten betreffende onroerende zaaktransacties ter realisering van reguliere bestemmingsplannen en passend binnen rendabele exploitatieopzetten; - besluiten tot redactionele aanpassingen van belastingverordeningen. Anders dan bij regulier begrotingstoezicht is de focus bij deze vorm van toezicht gericht op de gemeente na herindeling. Het is alleen van toepassing op de op te heffen gemeente – Wijdemeren – en niet op Hilversum. Toezicht door de provincie bevordert een gezonde financiële uitgangspositie van de heringedeelde gemeente.

Dit betekent dat GS goedkeuring aan besluiten kunnen onthouden als een besluit van Wijdemeren - naar het oordeel van GS - in strijd is met het financiële belang van de toekomstige gemeente Hilversum. Daarbij streven GS er naar reguliere ontwikkelingen in de bij de 28

herindeling betrokken gemeenten niet te blokkeren. GS beoordelen of op een aanvaardbare wijze in de dekking van uit het besluit voortvloeiende lasten wordt voorzien (structurele uitgaven gedekt met structurele inkomsten, een sluitend meerjarenperspectief, incidentele uitgaven gedekt met incidentele inkomsten). GS toetsen daarbij of de betreffende besluiten door Wijdemeren zijn afgestemd met Hilversum en of Hilversum instemt. Wijdemeren en Hilversum hebben daarvoor een eenduidige werkwijze voor afstemming en instemming afgesproken en vastgelegd in een protocol. Dat protocol is bijgevoegd als bijlage 3. Hilversum beoordeelt de aangewezen besluiten van Wijdemeren op de eerste plaats naar de inhoud van het voorstel en kijkt vervolgens ook naar de dekking van de uitgaven. Deze beoordeling vindt plaats voorafgaand aan de besluitvorming in Wijdemeren, waarbij de beoordeling in de betreffende voorstellen wordt opgenomen. De raad van Hilversum krijgt een separaat voorstel om het college te mandateren om de Hilversumse kant van het toezicht verder in te vullen. Daarbij is aangegeven dat B en W voornemens zijn: - Voor een efficiënte uitvoering binnen Hilversum de concerncontroller te mandateren om de in het protocol genoemde voorstellen te beoordelen en daarmee in te stemmen of deze instemming te onthouden.

In de regeling is opgenomen dat voor enkele grotere besluiten niet de concerncontroller, maar het college besluit. Dit betreft: - Begroting, voorjaarsnota, kadernota en jaarrekening; - Besluiten tot vaststelling van (wijzigingen van) belastingverordeningen; - Besluiten die afwijken van de financiële verordening ex artikel 212 Gemeentewet - Een onderscheid te maken naar ‘grotere’ en ‘kleinere’ besluiten. Kleinere besluiten zijn besluiten onder enkele drempelwaardes, waarbij Wijdemeren Hilversum alleen hoeft te informeren en Wijdemeren ervan mag uitgaan dat Hilversum daarmee instemt. De gemeenteraden worden over de voortgang van het financieel toezicht geïnformeerd door de colleges. In Wijdemeren is dat onderdeel van de raadsvoorstellen zelf. In Hilversum informeert het college de raad op twee manieren: - Een periodiek overzicht van besluiten waarmee al dan niet is ingestemd. - Indien GS Hilversum vragen een zienswijze in te dienen, informeert het college de gemeenteraad daarover. Overigens komt Hilversum na 1 januari 2027 ook onder preventief financieel toezicht te staan, totdat de begroting voor 2027 is vastgesteld en goedgekeurd door GS.

3.3 Bestuurlijk akkoord colleges Wijdemeren-Hilversum Op verzoek van de gemeenteraad van Wijdemeren (Motie M15-1) leggen de colleges van Wijdemeren en Hilversum samenwerkingsafspraken vast in een bestuurlijk akkoord. Dat akkoord wordt getekend ná besluitvorming over het herindelingsadvies door de raden op 27 maart 2025 en is conform motie M15-1 ter informatie bijgevoegd (bijlage 4). Het akkoord beschrijft hoe de colleges tot 31 december 2026 met elkaar van de lichte herindeling een succes maken. Het neemt het herindelingsadvies als vertrekpunt en past bij het voorliggende plan van aanpak. Het gaat over onderliggende waarden, organisatie van de samenwerking en enkele inhoudelijke afspraken. De term ‘bestuurlijk akkoord’ in plaats van ‘bestuursovereenkomst’ (leidend tot juridisch afdwingbare afspraken) zet daarbij heel bewust de toon. De colleges zetten in op verbinding en overeenstemming. 29

3.4 Werken aan een investeringsagenda (lobby) In paragraaf 3.5 van herindelingsadvies is de herindeling in regionaal perspectief gezet. De centrumgemeente van Gooi en Vechtstreek wordt door de herindeling groter. Voor de regio betekent dit dat er meer invloed komt bij de provincie, het Rijk en Europa en dat we meer middelen en budgetten kunnen gebruiken en aanvragen. Daarom gaan we met partners (overheden, kennisinstellingen en bedrijven) nadenken over onze opgaven en transities binnen onze gemeente en de regio. Hoe kunnen we bouwen aan toekomstige investeringsagenda’s, coalities vormen, kennis bundelen en aantrekken, kijken hoe onze lopende en nieuwe projecten passen bij landelijke en Europese fondsen en nieuwe businessmodellen ontwikkelen? Dit is ook belangrijk om de gemeente in de toekomst betaalbaar te houden. Uiteraard behoort het vinden van cofinanciering voor allerlei projecten en agenda’s al tot de reguliere taken van de colleges. De herindeling biedt echter op twee manieren ‘momentum’: - Verbetering van onze eigen inzet en organisatie, in nauwe samenwerking met de regio Gooi en Vechtstreek. - Ontvankelijkheid bij medeoverheden. Dit momentum benutten we door de komende jaren onze investeringsagenda’s rondom ten minste twee thema’s te bouwen: 1. Een zelfvoorzienend groenblauw ecosysteem van wereldklasse.

We willen de unieke combinatie van natuurgebieden (Natura 2000), wonen en economie behouden en versterken. En we willen dat de lasten van het gebied in de toekomst niet te zwaar op de gemeentelijke financiën drukt. We willen daarom zoeken naar nieuwe en beter betaalbare combinaties van natuurkwaliteit, gebiedsbeheer, vervangingsinvesteringen en economie zonder afbreuk te doen aan de kernwaarden van de natuur. 2. De rol van de creatieve sector in de digitale transformatie. Hilversum beweegt al fors mee met de transitie in de creatieve sector. We zien steeds meer vraagstukken die gaan over informatieveiligheid en mediawijsheid. De ‘Nieuwste Hollandse Waterlinie’ zou wel eens digitaal kunnen zijn. Verder onderzoeken we of we andere landelijke transities in deze aanpak een plek kunnen geven. Denk daarbij aan energie, mobiliteit, wonen, werken en demografie.

30

4 Planning (spoorboekje) en middelen Dit hoofdstuk gaat over de randvoorwaarden: tijd, geld en participatie.

4.1 Spoorboekje 2025

Raadsbesluiten bestuurlijk-wettelijk spoor

Maart

Herindelingsadvies Plan van Aanpak uitwerking herindelingsadvies

Overige raadsbesluiten (relatie met)

April Mei

Programma ‘harmonisatie voorschriften’ Programma ‘aan de slag met samenleving’

Juni

Jaarrekening 2024 Voorjaars/kadernota’s

Juli

Reces

Augustus

Reces

September Oktober

Startnotitie integreren dorpen en wijkenbeleid

November

1e tranche harmonisatie voorschriften

2026

Programmabegroting 2026 Belastingverordeningen 2026 Controleprotocol 2025 Startnotitie actualiseren/harmoniseren financieel beleid Najaarsnota/eindejaarsrapportage en verordeningen Tussentijdse evaluatie en actualisatie participatieaanpak Raadsbesluiten bestuurlijk-wettelijk spoor Overige raadsbesluiten (relatie met)

Januari

Actualiseren PvA uitwerking herindelingsadvies

Februari

Vaststellen participatieverordening

December

Maart April Mei Juni

Uitgangspunten/inrichting begroting en belastingverordeningen 2027 2e tranche harmonisatie voorschriften Vaststellen participatieopbrengst: dorpen/wijken, economie/ondernemerschap en natuur/landschap

Juli

Reces

Augustus

Reces

Jaarrekening 2025 Voorjaars/kadernota’s

September Oktober November

Herindelingsverkiezingen

Controleprotocol 2025

December

(gezamenlijke commissie begroting, Najaarsnota/eindejaarsrapportage belastingverordeningen en harmonisatie voorschriften ter voorbereiding op raadsbesluit 4 januari 2027

31

2027

Raadsbesluiten bestuurlijk-wettelijk spoor

Januari

Begroting en belastingverordeningen 2027 Harmonisatie financieel beleid en voorschriften 3e tranche harmonisatie overige voorschriften Vaststellen dorpen- en wijkenbeleid Vaststellen geactualiseerde participatieverordening

4.2 Raming / lasten We schatten de lasten van dit plan van aanpak ‘uitwerking herindelingsadvies’ tussen 1-4-2025 en 31 december 2025 in op zo’n 660.000 euro. Ze zijn onderdeel van het voorstel voor besteding van het frictiebudget (4.3). We vragen de gemeenteraden opdracht om deze lasten te betrekken bij de voorjaarsnota 2025 (Hilversum)/kadernota 2026 (Wijdemeren)

Personeel Materiele kosten (adviezen, uitvoeringskosten)

Projectleiding harmonisatie voorschriften Projectleider participatie en communicatie Harmonisatie voorschriften (onderzoeken) Harmonisatie financieel beleid Participatie Communicatie (inclusief subsidieregeling 120.000)

Totaal

2025-2026 100.000 90.000 50.000 30.000 130.000 260.000 660.000

4.3 Inzet herindelingsbijdrage, baten en lasten De gemeentelijke herindeling gaat gepaard met eenmalige (hogere) kosten voor de betrokken gemeenten, de zogenaamde frictiekosten. De verdeelmaatstaf herinrichting in het gemeentefonds voorziet in een tegemoetkoming in deze kosten. Deze vergoeding wordt ook wel “herindelingsbijdrage” of “frictiekostenvergoeding” genoemd.

Omvang herindelingsbijdrage De maatstaf wordt uitgekeerd over een periode van vijf jaar in de verhouding 25 (de extra uitkering in het jaar voorafgaand aan de herindeling) en 100 (het restantbedrag in de vier jaren daaropvolgend). De ontvangers van de extra uitkering zijn de gemeenten in het herindelingstraject, tot uitdrukking komend in een herindelingsadvies. De betrokken gemeenten ontvangen alle een gelijk bedrag. De bedragen vanaf de datum van herindeling komen toe aan de nieuw gevormde gemeente: 40% in het jaar van herindeling en 20% in elk van de volgende jaren. De berekening is als volgt: [2.806.000 * 1 (vermindering van het aantal gemeenten) + 66,61 * 25.000 (inwoners Wijdemeren)] * 1,457 (uitkeringsfactor) = € 6.514.000 De uitkering is dan als volgt: • jaar voor herindeling: Gemeente Wijdemeren: € 651.000, Hilversum: € 651.000 (2026) • eerste jaar van herindeling: Hilversum: € 2.084.000 (2027) • tweede jaar van herindeling: Hilversum: € 1.042.000 (2028) • derde jaar van herindeling: Hilversum: € 1.042.000 (2029) • vierde jaar van herindeling: Hilversum: € 1.042.000 (2030) 32

Bestedingsmogelijkheden Simpel gezegd: frictiekosten zijn lasten die zonder herindeling niet gemaakt zouden zijn en die per definitie extra en tijdelijk zijn. Ook investeringskosten mogen niet ten laste van de frictiekostenvergoeding worden gebracht. De Raad voor de financiële verhoudingen heeft naar aanleiding van een onderzoek naar de effecten van herindelingen een advies gegeven over de toe te rekenen frictiekosten. De Raad maakt onderscheid in drie categorieën van mate van toerekening aan herindeling: geheel toe te rekenen, gedeeltelijk toe te rekenen en niet toe te rekenen kosten. Geheel toe te rekenen kosten: 1. Voorbereidingskosten 2. Kosten personeel: inzet eigen personeel voor zover leidend tot extra uitgaven (bijv. overwerk); inhuur externe adviseurs ten behoeve van de implementatie, inhuur externe capaciteit ter vervanging van eigen personeel dat met de implementatie is belast, garantiesalarissen, vergoeding van woon- werkverkeer (tijdelijke vergoeding), reiskosten en kosten verlies arbeidsproductiviteit als gevolg van reizen tussen diverse locaties en kosten extra personeel als gevolg van dislocaties. 3. Kosten automatisering en administratie: conversiekosten van oude naar nieuwe systemen en tijdelijke kosten voor communicatie met/tussen de tijdelijke dislocaties. 4.

Kosten huisvesting: kosten van aanpassing tijdelijke huisvesting en verhuiskosten en voorbereidingskosten nieuwe huisvesting. 5. Overige kosten: voorlichtingskosten, kosten extra verkiezingen, activiteiten in verband met de presentatie van de nieuwe gemeente en kosten afstemming archieven. Gedeeltelijk toe te rekenen kosten: 1. Kosten personeel: wachtgelden voormalig personeel (wachtgelden als gevolg van een kwaliteitsimpuls zijn door de gemeente zelf op te vangen), boventallig personeel (aangenomen wordt dat dit een bijdrage vormt aan de organisatie), wachtgelden bestuurders (gemeenten hebben structureel met dit soort kosten te maken, maar na herindeling in versterkte mate), opleidingskosten (na herindeling in versterkte mate noodzakelijk), en werving en selectie (idem). 2. Kosten automatisering en administratie: nieuwe computersystemen en software (in geval van kapitaalvernietiging), extra bekabeling en uitbreiding/vervanging telefooncentrale. 3. Overige kosten: kosten van functiewaardering (normale structurele kosten, maar treden vervroegd op), kosten komborden en huisstijl (idem), en kosten voor afstemming van bestemmingsplannen, subsidies en regelgeving(idem). Niet toe te rekenen kosten: 1.

Kosten personeel: inzet eigen personeel ten behoeve van de implementatie voor niet leidend tot extra uitgaven, eventuele kosten van hogere salarissen in de nieuwe organisatie (behorende bij schaalgrootte van de nieuwe organisatie) en kosten harmonisatie van arbeidsvoorwaarden. 2. Huisvesting: investering in nieuwe huisvesting, uitbreiding van een bestaand gemeentehuis en nieuw meubilair. 3. Overige kosten: kosten van verkiezingen (kan als er alleen sprake is van extra verkiezingen), daling van algemene uitkering en daling van OZB- en andere inkomsten, rente van voorgeschoten gelden. 4. Hogere subsidies of kosten voor onderhoudsniveaus 33

Beeld t.a.v. de lasten De colleges brengen bij de voorjaarsnota 2025 (Hilversum)/kadernota 2026 (Wijdemeren) zo goed mogelijk alle verwachte lasten voor de herindeling voor 2025 en 2026 in beeld. Dit beeld is bij het schrijven van dit voorstel nog niet volledig. De lasten zullen o.a. worden opgebouwd uit: • De in 2024 door de raden van Wijdemeren en Hilversum beschikbaar gestelde en bestede middelen voor de verkenningsfase en fase van herindelingsontwerp. • De raming van Wijdemeren en Hilversum voor het ‘dynamisch plan van aanpak fusie en veranderspoor’ ad 1,78 mln, waarover de colleges de raden in december 2024 hebben geïnformeerd. • Voortschrijdend inzicht in het fusie- en veranderspoor. • De raming voor dit plan van aanpak (0,66 mln, zie paragraaf 4.2). Het is de inzet van beide colleges om de omvang van de lasten voor de herindeling zoveel mogelijk te laten passen bij de omvang van de herindelingsbijdrage.

Begroting, verantwoording en instellen reserve Over begroting en verantwoording van frictiebudgetten rapporteren we in de reguliere P&C cyclus voor 2026, 2027 en verder. De frictiekosten en de vergoeding zullen per jaar waarschijnlijk van elkaar afwijken. Voor een goede beheersing van de kosten ten opzichte van vergoeding en het voorkomen van begrotingsonrechtmatigheid zullen we de raden voorstellen om een aparte reserve in te stellen.

4.4 Communicatie (en participatie) Zoals al gesteld in paragraaf 2.5 liggen participatie en communicatie in elkaars verlengde: de communicatie wordt mede gevoed door de participatieactiviteiten. In deze paragraaf 4.4 ligt de focus op communicatie.

Veranderende focus Tot vaststelling van herindelingsadvies lag de focus op de totstandkoming van het herindelingsadvies: het laatste formele besluit van de gemeenteraden waarmee de gemeenteraden de provincie en het Rijk te kennen geven te willen herindelen. Vanaf 28 maart krijgen communicatie en participatie een andere focus. Tot de start van de nieuwe gemeente Hilversum op 1 januari 2027 zijn de doelstellingen als volgt: - Informeren van de samenleving over voortgang proces. - Succesvolle start van de nieuwe gemeente op 1 jan 2027, voorbereiden inwoners en ondernemers beide gemeenten op de nieuwe gemeente: wat er gaat veranderen? - Enthousiasmeren en gewennen: kennis over en weer van de beide gemeenten vergroten en te werken aan ‘eenheid in verscheidenheid’ door: o Deelnemers blijvend te betrekken: het vasthouden van energie van deelnemers aan de participatieactiviteiten o Inwoners die – om wat voor reden dan ook – tot die tijd nog niet bereikt of betrokken zijn een mogelijkheid te geven om alsnog deel te kunnen nemen - Informeren van inwoners over de afwijkende datum herindelingsverkiezingen.

34

Door de gemeentelijke herindeling zullen onze inwoners op een latere datum dan de rest van Nederland gaan stemmen voor de gemeenteraad. Dit afwijkende moment is aan de ene kant – zo leren we van andere casuïstiek – slecht voor de opkomstcijfers aan de andere kant is het een belangrijk gegeven waarop we extra aandacht kunnen genereren voor de nieuw te vormen gemeente.

Campagnes Kickoff: afronden zienswijzeperiode Op 28 maart ondertekenen beide burgemeesters het bestuurlijk akkoord en bieden het herindelingsadvies aan de commissaris van de koning. Dit geeft gelegenheid voor de lokale pers/ persmoment en het informeren van alle betrokkenen over deze mijlpaal. Hierna ligt dit deel van het proces in handen van Provincie en het Rijk tot en met 1 januari 2027. We communiceren belangrijke besluiten en stappen die Provincie en Rijk zetten actief. Mijlpalen- & evenementen-/representatiekalender beide besturen Dit borduurt voor op de gemaakte afspraak bij de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Hilversum om elkaar uit te nodigen op de momenten die betekenisvol zijn. Dit betekent dat zowel in de kernen van Wijdemeren als de wijk- buurt- en/of stedelijke feestmomenten in Hilversum steeds aan (een deel van) de bestuurders van de andere gemeenten gevraagd wordt om deel te nemen en actief de vraag te stellen wat het gaat betekenen dat we vanaf 1 januari 2027 een nieuwe gemeente zijn. Ik ben/ Wij zijn campagne Het idee is om een campagne op te zetten die Hilversummers en Wijdemeerders in beeld te brengt. Dit geldt zowel voor particulieren als organisaties maar ook kernen, dorpen en buurten. Het idee is dat de campagne start met individuele portretten van Hilversummers en Wijdemeerders.

Onder de hoofdslogan “Ik ben” wordt iets verteld over diegene – leeftijd, locatie, rol, werk enz. Ook wordt er kort iets verteld over wat diegene doet/heeft met de gemeente. Dit deel start in 2025. In de tweede periode van de campagne (2025/2026) wordt uitgegaan van “Wij zijn”, nu wordt in dezelfde stijl als de vorige foto’s groepen mensen in beeld gebracht die symbool staan voor een kern (met name Wijdemeren) of een buurt of een wijk (Hilversum), een kleine bio met wat er bijzonder is aan die groep wordt in woorden toegelicht. De derde en laatste periode in 2026 wordt wederom gebruik gemaakt van de slogan “wij zijn” maar nu is de pay off “Wij zijn Hilversum!” dezelfde foto’s die in de eerdere twee periodes getoond zijn worden nu weer gebruikt maar dan met de nieuwe slogan. Zo laten we eenheid in verscheidenheid zien en benadrukken we eigenheid en diversiteit, al deze mensen voelen zich thuis in de nieuwe gemeente Voor deze campagne gebruiken we de opbrengst van de participatieactiviteiten (2.5). beelden van deze campagne + uitgewerkte participatieopbrengst worden gebundeld in een mooi boek. Dit is de eerste uitgifte van de nieuwe gemeente in het nieuwe jaar: het nieuwe relatiegeschenk. Deze wordt gepresenteerd op de nieuwjaarsreceptie van januari 2027. Voor deze campagne is een bedrag van 60.000 euro nodig

35

“Over ons” campagne Om de kennis van de nieuwe gemeente te stimuleren maken we gebruik van het middel Pubquiz. Dit gaat in drie ronden: - Eerste ronde – de gemeenten publiceren in beeld (film) en in tekst informatie over de beide gemeenten. De onderwerpen zijn breed, ze kunnen over van alles gaan. Het moeten wel feiten en onderwerpen die inwoners verrassen en of hun trots maken op hun leefomgeving - Tweede ronde – een online pubquiz. In een periode van vier weken spelen inwoners een online pubquiz. - De top 20 van de vorige ronde wordt uitgenodigd om in de derde ronde met gelijkstemde teams de uiteindelijke Hilversum en Wijdemeren pubquiz te spelen. Dit is een feestelijke avond met uitstraling waarin het team wordt gekozen dat het meeste weet van het gebied van de nieuw te vormen gemeente - Deze aanpak geeft de mogelijkheid om veel te delen met het publiek en tegelijkertijd wordt kennis van elkaars gemeenten heel erg gestimuleerd op een leuke en toegankelijke manier Voor deze campagne is een bedrag van 45.000 euro nodig Campagne Ik neem je mee/ ik nodig je uit – wij nemen je mee/ wij nodigen je uit In twee perioden in 2025 worden eerst individuele particulieren aangespoord om op bezoek te gaan bij iemand anders van de andere gemeente. Of om zelf iemand uit te nodigen bij hen thuis. In de tweede periode stimuleren we dit bij organisaties en instanties.

Dit geldt voor alle organisaties die in beide gemeenten werken. Dit kunnen natuurlijk ook vergelijkbare organisaties zijn met hetzelfde doel (dus bijv. sportverenigingen, zorg en welzijnsorganisaties, maar het kunnen ook misschien wel commerciële organisaties zijn makelaars? Taxibedrijven? We laten ons verrassen)! Deze twee periodes worden afgesloten met de publiceren van een speciale subsidieregeling, medio 2025 die lijkt op de regeling voor Hilversum600. Deze regeling moet verbindende initiatieven in de samenleving mogelijk maken. Dit voorstel komt voort uit het idee van een deelnemer van een van de participatieavonden die stelde dat er nu gelukkig weer mogelijkheid was voor een Hilversums Voetbaltoermooi, dat was vroeger een leuk toernooi maar werd afgeschaft omdat er te weinig voetbalclubs over waren in Hilversum, met Wijdemeren er bij zijn er weer extra voetbalclubs waardoor een toernooi mogelijk weer haalbaar is. Maar ook initiatieven voor cultuur, onderwijs, cultuurhistorie en recreatie zijn goed denkbaar. Voor de organisatie van deze campagne is een bedrag van 10.000 euro nodig. Voor de initiële omvang van de subsidieregeling wordt gedacht aan 1 euro per inwoner: zo’n 120.000 euro. De subsidieregeling is beschikbaar vanaf 1 september 2025 -1 juni 2025. De colleges stellen in mei 2025 de regeling vast. De contouren van de regeling staan verder uitgewerkt in bijlage 5.

Campagne herindelingsverkiezingen In Wijdemeren en Hilversum zijn geen reguliere gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026, maar herindelingsverkiezingen in november 2026. Bekend is dat opkomstpercentages van uitgestelde verkiezingen bij andere gemeentelijke herindelingen lager bleken dan bij reguliere verkiezingen. Wij denken dat het daarom goed is extra in te zetten op opkomstbevordering. We veronderstellen dat de hiervoor genoemde campagnes daarvoor al een nuttige eerste stap zijn. Ons advies aan de raden is om het verhaal over de ‘nieuwe’ gemeente een belangrijk onderdeel te maken bij de communicatie over de herindelingsverkiezingen: een andere vorm van ‘eenheid in verscheidenheid. Daartoe geven we als suggesties: 36

-

Grijp de verkiezingen ook aan als start van een voorlichtingscampagne over wat er allemaal verandert per 1 januari 2027. Maak rondgangen langs dorpen, buurten en wijken met een verkiezingskaravaan met als hoofdboodschap: “ga stemmen!” Handhaaf de aandacht voor jongeren die 18 zijn geworden, zij maken een heel bijzonder verkiezingsmoment mee.

Campagne 1 januari 2027 De nieuwe gemeente is een feit, alle inwoners krijgen een speciaal magazine in de bus (bewaaruitgave) met een brief van burgemeester om hen welkom te heten in nieuwe gemeente. Ook wordt een speciale gemeentegids vormgegeven. Dit is het eind van de communicatie en participatie periode, de nieuwe gemeente is een feit. Hiervoor is een budget tussen € 25.000,- en € 75.000,- nodig.

4.5 Risico’s We noemen hier de belangrijkste risico’s.

Tempo van besluitvorming bij provincie en Rijk In de regel hebben provincie en Rijk samen anderhalf jaar nodig. Wij leveren op tijd bij de provincie aan, de provincie moet haar advies uiterlijk 1 juli 2025 bij het Rijk indienen, opdat het Rijk het wetgevingstraject kan doorlopen om herindelingsverkiezingen in november 2026 te kunnen halen. Hoewel er geen voortekenen zijn dat deze herindeling bij provincie en Rijk moeilijk zou liggen, is het politieke klimaat buiten Hilversum buiten onze invloedssfeer. We blijven daarom wel intensieve ambtelijke contacten met provincie en BZK onderhouden.

Impact van het organisatorische spoor Naast het bestuurlijk-wettelijk spoor blijft de winkel in twee gemeenten open én wordt een organisatorische samenvoeging voorbereid. Dat is een hele klus. We kunnen ons voorstellen dat er op enig moment onvoorziene knelpunten ontstaan, die tot aanpassing of temporisering van dit PvA leiden. In dat geval brengen de colleges de raden in positie. In ieder geval wordt dit PvA in december 2026 tussentijds geëvalueerd.

De belasting van de agenda van de raden en colleges Het is evident dat raden en colleges voor de herindeling veel besluiten moeten nemen. Om de impact zoveel mogelijk te beperken en de verwachtingen te managen, hanteren we het spoorboekje uit dit hoofdstuk en werken we een meer omvattende planning uit voor mei 2025. In de systematiek van de Hilversumse raad bij de prioriteitenagenda stellen we voor de in dit plan genoemde besluiten als ‘hoge prioriteit’ te duiden.

37

Bijlagen Bijlage 1: Inventarisatie gemeentelijke voorschriften Bijlage 2: Beoordelingskader gemeentelijke voorschriften Bijlage 3: Protocol financieel toezicht Bijlage 4: Bestuurlijk akkoord colleges Wijdemeren en Hilversum Bijlage 5: Contouren subsidieregeling Samen Sterker

38