Notitie paalfunderingen Ankeveensepad
Tekst van het document
Notitie Datum: Betreft: Kenmerk: Bestemd voor: Ter attentie van: Opgesteld door:
16 december 2020 Notitie quickscan invloed verlegging watergang bij nieuwbouw Ankeveensepad 203493 NOT20200717 KondorWessels Projecten De heer N. Nijenhuis S. de Hilster MSc
Aanleiding Projectontwikkelaar KWP ontwikkelt 6 woningen en 3 appartementen aan het Ankeveensepad in Nederhorst Den Berg. In het kader van de ontwikkeling wordt een watergang verlegd en verbreed en wordt een deel van het plangebied opgehoogd. Het voorlopig ontwerp van de nieuwbouwwoningen en de verlegging van de watergang is opgenomen in bijlage 1. KWP heeft Aveco de Bondt gevraagd een quickscan uit te voeren naar de gevolgen van het veranderen van het oppervlaktewatersysteem op de grondwaterstand in relatie tot de paalfunderingen van de naastgelegen kerk (OLV Hemelvaartkerk) en omliggende bebouwing (Dammerweg 3 t/m 5). In deze notitie is een kwalitatieve beoordeling uitgevoerd van de geohydrologische situatie op basis van openbaar beschikbare gegevens, het bestemmingsplan en het voorlopig ontwerp. We hebben beschouwd hoe de (grondwater)situatie nu is en hoe deze verandert met de nieuwbouw en het aanpassen van het watersysteem. De analyse resulteert in een beschouwing van de mogelijke risico’s voor de houten paalfunderingen en de maatregelen die, indien nodig, op hoofdlijnen getroffen kunnen worden. Omlegging watergang Met de bouw van de nieuwe woningen wordt de huidige doorlopende watergang ten zuiden van de Hemelvaartkerk voor een groot deel gedempt.
Hiervoor in de plaats zal de geïsoleerde vijver worden verbonden aan de watergang ten oosten van de kerk en zal het westelijke stukje van de bestaande watergang middels een duiker worden verbonden. Een schematische toelichting van de verlegging is weergegeven in figuur 1. De opdrachtgever heeft aangegeven de nieuwe watergang aan te leggen zonder beschoeiing of damwand.
Figuur 1: Schematische toelichting verlegging watergang.
203493, NOT20201216
16-12-2020
2
Ophoging plangebied Bij de nieuwbouwwoningen wordt de grond opgehoogd. Op de kavels wordt het maaiveld integraal 70 – 90 cm opgehoogd tot een hoogte van -0,40 mNAP. Richting de kavelgrenzen wordt een talud toegepast richting het bestaande maaiveld om goed aan te sluiten. Nabij de bestaande bomen die behouden blijven vindt geen ophoging plaats. Een schematische weergave is opgenomen in figuur 2.
Figuur 2: schematische weergave ophoging plangebied Quickscan gebiedskenmerken Maaiveldhoogte De maaiveldhoogten in het plangebied en de nabije omgeving zijn weergegeven in onderstaande figuren. Het terrein van de OLV Hemelvaartskerk varieert van NAP -1,2 m langs de randen van het perceel tot NAP +0,5 m in het centrale gedeelte van het perceel. De kerk staat op het hoge gedeelte van het terrein. De naastgelegen Dammerweg varieert in maaiveldhoogte van circa NAP -0,2 m tot NAP +0,2 m.
Figuur 3: Maaiveldhoogte in en rondom het plangebied, van laag (blauw) naar hoog (rood). Rechter figuur geeft de ruwe hoogtes (inclusief bebouwing), linker figuur enkel maaiveldhoogten.
203493, NOT20201216
16-12-2020
3
Bodemopbouw De bodemopbouw is beschreven op basis van gegevens uit Dinoloket van TNO. Rondom het plangebied kunnen de volgende lagen worden onderscheiden: ▪ Stedelijke ophooglaag: matig fijn zand, dikte maximaal 100 cm. ▪ Bovenste waterscheidende laag: onder de bovenste stedelijke laag bevindt zich een slecht waterdoorlatende laag bestaande uit klei (formatie van Echteld) en veen (Hollandveen, formatie van Nieuwkoop). Deze laag heeft een dikte van circa 3 meter. De onderzijde van deze laag bevindt zich op een diepte van circa NAP -4,5 m. ▪ Eerste watervoerende pakket: onder de klei-/veenlaag bevindt zich het eerste watervoerend pakket, bestaande uit matig fijn zand. ▪ Gestuwde afzetting: vanaf circa NAP -17 m is een gestuwde afzetting te vinden gevormd tijdens de laatste ijstijd. Het landschap rondom het plangebied is kenmerkend voor de onderliggende klei- en veengronden. De kerk is op het hoogste punt gebouwd (de top van de gestuwde heuvel gevormd tijdens de laatste ijstijd1). Door inklinking van de omliggende klei- en veengronden rondom de heuvel, is de kerk steeds hoger komen te liggen ten opzichte van de omgeving. Daarnaast is de naastgelegen Spiegel- en Blijkpolderplas ontstaan door het afgraven van veen. Oppervlaktewater Ten oosten van het projectgebied is de Spiegel- en Blijkpolderplas gelegen. Het waterpeil van de plas is NAP -1,72.
De watergang rondom het projectgebied staat in open verbinding met de plas en heeft daardoor hetzelfde peil. Ook de nieuwe watergang zal in open verbinding staan met de Spiegel- en Blijkpolderplas en zal daarom een waterpeil van NAP -1,72 m hebben. Er zijn geen gegevens aanwezig van het peil van de huidige geïsoleerde vijver. In het bestemmingsplan staat wel aangegeven dat de vijver door een dam is gescheiden van de overige watergangen. Op basis van AHN lijkt het niveau van de vijver ook rond NAP -1,72 m te liggen. Bebouwing Er zijn in het kader van dit onderzoek geen funderingsgegevens beschikbaar gesteld. De ouderdom van de bebouwing geeft echter een indicatie van de kwetsbaarheid van de bebouwing voor hoge en lage grondwaterstanden. De panden Dammerweg 3 (Het Spiegelhuys) en 4 zijn gebouwd rond 1970. Indien deze panden op houten palen zijn gefundeerd, is het gezien het bouwjaar aannemelijk dat gebruik is gemaakt van betonopzetters. Op deze manier ligt het bovenste funderingshout verder onder maaiveld en onder de grondwaterstand waardoor minder snel paalrot optreedt. Gezien het bouwjaar kunnen deze panden ook op betonnen palen zijn gefundeerd. Omdat de panden gebouwd zijn voor het bouwbesluit (1992), zijn de vloeren mogelijk niet dampdicht. Bij te hoge grondwaterstanden kan dit zorgen voor vochtoverlast.
De OLV Hemelvaartkerk en Dammerweg 5 (pastorie) zijn gebouwd in 1890 en naar verwachting op compleet houten palen gefundeerd. De houten paalfunderingen zijn gevoelig voor droogstand door lage grondwaterstanden. Wanneer de grondwaterstand ver genoeg uitzakt kan het bovenste funderingshout droog komen te staan waardoor paalrot optreedt. Het is bij dit type fundering daarom belangrijk het funderingshout onder de 1 Op basis van informatie versterkt op de website van de OLV Hemelvaart Parochie
(https://www.kanparochies.nl/olv-hemelvaart/geschiedenis-hemelvaart).
203493, NOT20201216
16-12-2020
4
grondwaterstand te houden. De constructie en vloeren zijn daarnaast veelal opgetrokken uit hout en daarom kwetsbaar voor hoge grondwaterstanden, optrekkend vocht en daaruit volgende overlast. Gezien de constructie op het hoogste deel van het perceel is geplaatst, is de kans op daadwerkelijk overlast beperkt. Grondwaterstand Er zijn geen grondwaterstandsgegevens beschikbaar binnen het plangebied. Gezien de slecht doorlatende bodemlagen in de ondergrond (klei/veen) en dat de oppervlaktewatergangen in deze bodemlagen zijn gegraven, is het echter aannemelijk dat de grondwaterstand vanaf de watergangen opbolt. Verwacht wordt dat de invloed van het oppervlaktewater op de grondwaterstand beperkt is tot enkele meters buiten de watergang. Beschrijving risico’s en conclusie Effect ophogen plangebied Het ophogen van het plangebied heeft naar verwachting geen effect op de grondwaterstand voor aanliggende bebouwing. Het ophogen zal waarschijnlijk met gebiedsvreemde grond (zand) worden uitgevoerd. Deze grond heeft een hoge doorlatendheid, waardoor regenwater gemakkelijker in de bodem infiltreert. De stijghoogte zal door het hoge poriënvolume niet toenemen. De grondwaterstand wordt hierdoor niet beïnvloed. Daarbij komt dat er in de omgeving voldoende drainerende voorzieningen blijven bestaan die het grondwaterpeil bepalen.
Dammerweg 3 en 4 Er worden geen risico’s verwacht voor de fundering als gevolg van de aanleg van de nieuwbouw en verlegging van de watergang voor Dammerweg 3 en 4. De woningen zijn gebouwd in een periode waar veelal houten palen met betonopzetters of mogelijk zelfs betonnen palen zijn gebruikt. Het risico op droogstand van houten paalfunderingen is hierdoor beperkt. Door het dempen van de watergang is het mogelijk dat de grondwaterstand plaatselijk (rondom de oude watergang) zal stijgen, de watergang heeft namelijk een afwaterende functie. Dammerweg 5 en de OLV Hemelvaartkerk Gebaseerd op het bouwjaar zijn de kerk en naastgelegen pastorie gefundeerd op houten paalfunderingen. Het risico op droogstand van het bovenste funderingshout is hierdoor bij lagere grondwaterstanden aanwezig. De verlegging van de watergang zal naar verwachting echter niet tot een verlaging van de grondwaterstand bij de paalfunderingen leiden, maar eerder tot een lichte stijging van de grondwaterstand ter plaatse van de gedempte watergang. Er is hierdoor geen aanvullend risico op paalrot bij deze woningen als gevolg van de nieuwbouw en de verlegging van de watergang.
Advies Ondanks dat verwacht wordt dat het verleggen van de huidige watergang in eerste instantie niet voor lagere grondwaterstanden en dus voor een aanvullend risico op droogstand van het funderingshout zullen leiden, adviseren we gezien de beperkte beschikbare gegevens wel de huidige situatie vast te leggen. We adviseren funderingsgegevens en vloerhoogtes op te vragen bij de gemeente en deze te vergelijken
203493, NOT20201216
16-12-2020
5
met de huidige oppervlaktewaterpeilen en grondwaterstanden rondom de kerk en pastorie. Hiermee kunnen de verwachtingen omtrent de effecten van de verlegging van de watergang op de funderingen worden bevestigd. Gezien de kwetsbaarheid van de kerk en de pastorie voor hoge grondwaterstanden kan daarnaast worden overwogen om de nieuwe duiker als drainage-infiltratieleiding te gebruiken om de grondwaterstand langs de bebouwing te kunnen reguleren. Ook voor deze afweging is inzicht in het vloerpeil en het huidige grondwaterstand bij de kerk nodig. Bijlage 1. Plan nieuwbouwwoningen en omlegging watergang
203493, NOT20201216
16-12-2020