Najaarsnota

Najaarsnota Voor u ligt de najaarsnota 2023. De najaarsnota heeft als doel u tussentijds te rapporteren over de realisatie en uitvoering van de begroting en geeft de stand van zaken weer met de financiële consequenties voor het lopende begrotingsjaar 2023. Wij richten ons daarbij primair op de onderstaande elf afwijkingen ten opzichte van de begroting in 2023. In deze najaarsnota is geen herziene meerjarenraming opgenomen. De structurele effecten zijn al verwerkt in de begroting 20242027. De financiële mutaties 2023 worden verwerkt in de tweede begrotingswijziging 2023. 1. Belastingen 2. Energiekosten 3. Afschrijvingen 4. Treasury 5. Uitkering Gemeentefonds (algemene uitkering) 6. Sociaal domein 7. Bestuurlijke vernieuwing 8. Salarissen en inhuur 9. Reserves en voorzieningen 10. Uitkering Oekraïne 11. Plassenschap Financieel In onderstaande tabel treft u de financiële vertaling aan van deze najaarsnota 2023. No. Omschrijving 1b OZB

lasten

1c 1d 1d 1e

Afval Riool Riool forensen

84.000

2 3 4a 4b 4c 5 6 7 8 9 10 11a 11b 11c

Energie Afschrijving Treasury Treasury Treasury Gemeentefonds Sociaal Domein Bestuurlikjke vernieuwing Salarissen/inhuur Reserves Uitkering Oekraine Plassenschap Plassenschap Plassenschap

340.000 80.000

baten Toelichting 300.000 Structureel 200.000 Afrekening kohieren voorgaande jaren 84.000 Storting voordeel in voorziening 34.000 Voordeel Riool -34.000 lagere onttrekking voorziening riool 90.000 Structureel 54.000 Afrekening kohieren voorgaande jaren Hogere kosten Energie Correctie stelpost kapitaallasten

500.000 Opbrengsten verstrekte kasgeldgeldleningen. 50.000 Dividend BNG 300.000 Algemene uitkering 250.000 Jeugd 188.000 188.000 Kosten bestuurlijke fusie 2023 -1.000.000 Lagere kosten 200.000 Lagere onttrekking reserves 1.500.000 1.500.000 Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraine 200.000 275.000 Afrekening leges snelvaren 300.000 Toezichthoudende en handhaaftaken 600.000 1.842.000 4.441.000 2.599.000

1

1. Belastingen A. Algemeen Voor de gemeentelijke belastingen is de uitvoering ondergebracht bij de gemeente Hilversum. We krijgen maandelijks managementinformatie toegestuurd met de laatste cijfers omtrent de uitvoering van de diverse belastingen. Het gaat dan met name om de individuele belastingopbrengsten, aantal bezwaren, aantal kwijtscheldingen etc. Op basis van de laatste prognoses vanuit Hilversum kunnen we nu een doorkijk maken tot het einde van het jaar. De belangrijkste afwijkingen die belangrijk zijn voor het begrotingsjaar 2023 zijn: B. Onroerend zaakbelastingen - Opbrengsten uit voorgaande jaren - Structureel extra opbrengsten 2023 Meeropbrengsten OZB 2023

€ 200.000 € 300.000 € 500.000

De meeropbrengsten zijn gerealiseerd als gevolg van naheffing (incidenteel), herwaardering en de areaaluitbreiding en een completer adressenbestand (structureel). Bij de begroting 2024 is reeds rekening gehouden met de meeropbrengsten als gevolg van de waardestijgingen in 2023. C. Afvalstoffenheffing Over het jaar 2023 wordt er aan afvalstoffenheffing, door een lichte stijging van het aantal huishoudens dan opgenomen in de oorspronkelijke begroting, € 84.000 meer ontvangen dan begroot. Op grond van de meest recente jurisprudentie zullen we deze extra opbrengsten storten in een nieuw te vormen voorziening afvalstoffenheffing. Deze extra inkomsten hebben dan ook geen invloed op het reken- en/of begrotingsresultaat. Met ingang van 2024 zullen meevallers en tegenvallen binnen de afvalstoffenheffing worden geëgaliseerd via de voorziening afvalstoffenheffing. Deze systematiek is vereist omdat we met ingang van 2024 de vastgestelde methodiek van berekening van het tarief hebben toegepast. D. Rioolheffing Over het jaar 2023 wordt er aan rioolheffing, door een lichte stijging van het aantal aansluitingen dan opgenomen in de oorspronkelijke begroting, € 34.000 meer ontvangen dan begroot. Deze extra baten dienen gecorrigeerd te worden via de voorziening rioolheffing. E.

Overige belastingen Voor de forensenbelasting verwachten we echter een meeropbrengst ten opzichte van de raming van in totaal € 144.000 ( incidenteel € 54.000 en structureel € 90.000). Dit komt voornamelijk door de waardestijgingen van het onroerend goed dat als basis geldt voor de heffing en opgelegde kohieren van belastingen uit voorgaande jaren. Bij de begroting 2024 is reeds rekening gehouden met de meeropbrengsten als gevolg van de waardestijgingen in 2023. Voor de toeristen- en watertoeristenbelastingen was het op het moment van het schrijven van deze najaarsnota nog niet bekend wat de opbrengsten over 2023 zullen gaan worden.

2

2. Energiekosten Bij de vergelijking van de energiekosten hebben we het totaal aan energiekosten bekeken binnen de gehele begroting. We verwachten over 2023 een overschrijding van het budget van afgerond € 340.000. Deze extra lasten worden voornamelijk veroorzaakt door de verhoging van de tarieven als gevolg het verplicht afsluiten van een nieuw contract als gevolg van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. 3. Afschrijvingen In het financieel herstelplan dat we eerder aan u hebben voorgelegd hebben we rekening gehouden met een neerwaartse bijstelling van € 500.000 aan afschrijvingen. De aframing van deze kapitaallasten is als begrotingswijziging van het herstelplan reeds verwerkt. Vooralsnog gaan we op basis van de cijfers 2023 uit dat deze neerwaartse bijstelling uitkomt op van € 420.000. 4. Treasury Binnen het onderdeel treasury hebben we te maken met betaalde rente, ontvangen rente en dividenduitkeringen. Hieronder een korte weergave van de effecten in 2023. A. betaalde rente: De werkelijke betaalde rente zal bij de jaarrekening niet veel afwijken ten opzichte van de raming die is opgenomen. B. ontvangen rente We hebben in 2023 een eerder aangetrokken lening uitgezet bij enkele gemeenten die op dat moment geld nodig hadden. De uitgezette middelen waren beschikbaar van een lening die in eerste instantie was aangetrokken voor investeringen voor ons eigen gemeente.

Deze geplande investeringen zijn als gevolg van preventief financieel toezicht niet in uitvoering genomen, waardoor de aangetrokken lening niet ingezet is. De opbrengsten zijn incidenteel in 2023 omdat we in 2024 de middelen die waren uitgezet weer zelf nodig hebben. De opbrengsten zijn niet geraamd over 2023 en bedragen afgerond € 500.000. C. dividenduitkeringen Jaarlijks ontvangen van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) een dividenduitkering op de aandelen die de gemeente Wijdemeren heeft uitstaan bij de BNG. In 2023 hebben we afgerond € 50.000 meer aan dividend ontvangen dan geraamd. 5. Uitkering gemeentefonds (algemene uitkering) De uitkering uit het gemeentefonds, ook wel bekend als de algemene uitkering, is herrekend conform de septembercirculaire. Vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken (BzK) is een nieuwe uitkeringsspecificatie verstuurd en hieruit komt voort dat Wijdemeren over 2023 een bedrag van € 300.000 extra baten tegemoet kan zien. 6. Sociaal domein Op het totale budget groot € 17,8 miljoen voor programma 5 Sociaal Domein vindt een overschrijding plaats van € 250.000. Deze overschrijving vindt nagenoeg alleen plaats binnen 3

de jeugdzorg. We zien een stijging bij de maatwerkdienstverlening 18- bij de onderdelen jeugd PGB en lokale maatwerk Jeugdwet. Dit laatste onderdeel betreft zorgverlening door zorgaanbieders waarmee regionaal geen inkoopcontracten zijn afgesloten. Het CBS heeft recent in haar voorlopige cijfers aangegeven dat in het eerste halfjaar de kosten voor jeugdzorg landelijk zijn toegenomen. Wijdemeren lijkt deze ontwikkeling te volgen. 7. Bestuurlijke vernieuwing (Financieel meegenomen in punt 8) De gemeenteraad heeft op 5 oktober 2023 besloten te willen komen tot een bestuurlijke fusie. In de periode hier voorafgaand is de gemeenteraad intensief bezig geweest met een proces om te komen tot dit besluit. Daarnaast heeft de gemeenteraad rondom de zomer diverse gesprekken met inwoners, bedrijven en instellingen gevoerd en onder alle inwoners een enquête uitgezet om input te verzamelen over de bestuurlijke toekomst. De gemeenteraad is hierbij extern begeleid en ook in de komende periode zal externe begeleiding nodig zijn. Er is een subsidie ontvangen vanuit de Provincie Noord Holland van 35.000 euro ter dekking van de kosten voor externe begeleiding. De initiële kosten van 60.000 euro voor externe begeleiding zijn gedekt uit het raadsbudget.

De kosten voor het communicatiebureau dat de gesprekken met de inwoners, bedrijven en instellingen begeleid heeft en hiervan een rapportage gemaakt heeft, kosten voor zaalhuur e.d., verzenden van de enquête aan alle inwoners van Wijdemeren bedragen 96.000 euro. Deze kosten voor de enquête en zaalhuur à € 16.000 worden gedekt uit de post onvoorzien. De kosten voor inhuur van communicatieadvies à € 80.000 voorgesteld wordt om deze worden te dekken vanuit het inhuurbudget. De meerkosten externe begeleiding van de gemeenteraad bedraagt € 64.000, voorgesteld wordt eveneens om deze kosten te dekken uit het inhuurbudget. Ter voorbereiding op het onderzoek dat in de verkenningsfase uitgevoerd wordt naar de meest gerede partner(s) om een bestuurlijke fusie aan te gaan zijn kosten gemaakt voor externe begeleiding. Dit betreft het opstellen van de uitgangspuntennotitie en externe advieskosten van € 12.750. De externe advieskosten zijn gevoteerd door het college en worden gedekt uit het inhuurbudget. Om de uitgangspuntennotitie definitief te maken is nog een extra sessie met de raad nodig, de kosten hiervoor worden verwacht op € 14.500. Voor de kosten voor het opstellen van de uitgangspuntennotitie wordt ook voorgesteld deze te dekken uit het inhuurbudget.

Omdat wij in de komende jaren verwachten dat er uitgaven gedaan worden in het kader van de bestuurlijke fusie maar ook inkomsten op dit punt zullen ontvangen stellen we voor deze inkomsten en uitgaven te gaan presenteren en verantwoorden onder Programma 1 Bestuur en burgerzaken.

4

8. Salarissen in combinatie met inhuur De salarislasten worden begroot op basis van de vastgestelde formatie binnen de gemeente Wijdemeren. Wanneer er een vacature ontstaat dan is er sprake van vrijvallende salarislasten, hieronder weergegeven als vacatureruimte. A. Salarissen: In de begroting 2023 is er aan salarissen geraamd

€ 18.572.000

Salarissen geprognotiseerd t/m december 2023

€ 13.297.000

Vacatureruimte

€ 5.275.000

B. Inhuur: Er wordt ingehuurd om drie redenen: 1) omdat er een vacature is die we niet zelf kunnen invullen of dat er werk ligt in een vacature dat echt niet kan blijven liggen 2) omdat er sprake is van ziekte en 3) omdat er extra ondersteuning nodig is om werkzaamheden uit te voeren. Totaal inhuur geprognotiseerd t/m december 2023

€ 6.150.000

Af: Inhuurbudget geraamd in begroting

-€ 2.311.000

Totaal overschrijding externe inhuur

€ 3.839.000

Saldo A-B

€ 1.436.000

C: Aanvullend Af: -Bestuurlijk traject raad (zie ook punt 7)

€ 160.000

-Voorbereidingskosten onderzoek verkenning fusie

€

28.000 € 188.000

Saldo A-B-C

€ 1.248.000

Wij stellen u voor om over de diverse componenten van onderdeel 7 en 8 in deze najaarsnota per saldo € 1.000.000 af te ramen. Door de onder toezichtstelling van de Provincie Noord Holland, het hieraan (tijdelijk) gekoppelde budgetplafond van 70% en het feit dat uitgaven alleen gedaan konden worden als ze onontkoombaar en onuitstelbaar (O&O) waren, zijn er werkzaamheden stil komen te liggen. Daarnaast duurt het vaak even voordat er nieuwe collega’s gevonden zijn die de werkzaamheden op kunnen pakken waardoor salarisruimte vrijkomt. Sommige vacatures zijn zowel vast als op inhuurbasis zeer moeilijk te vervullen waardoor ze lang open blijven staan.

5

9. Reserves en voorzieningen De stortingen en onttrekkingen die jaarlijks plaatsvinden met betrekking tot de voorzieningen en reserves worden verwerkt bij de totstandkoming van de jaarrekening. Mede gelet op de herziene Nota Reserves en Voorzieningen die in het voorjaar 2024 aan u wordt voorgelegd, hebben we in deze najaarsnota een correctie moeten opnemen op de reserve rationeel wegenbeheer. Dit levert per saldo een nadeel in deze najaarsnota op van € 200.000. 10. Uitkering Oekraïne Binnen onze gemeente worden Oekraïense vluchtelingen opgevangen. We ontvangen hiervoor vanuit het Rijk een normbedrag per gerealiseerde opvangplek per dag. We verwachten in 2023 vanuit het Rijk € 3.800.000 euro te ontvangen. De lasten worden geraamd op € 1.500.000. Hierdoor ontstaat er een overschot van € 2.300.000. Konden we bij het begrotingsjaar 2022 en de jaarrekening 2022 nog over de overschotten van deze regeling vrij beschikken, over de gelden 2023 is sterk het vermoeden dat vanuit het ministerie de gemeenten gehouden worden aan een terugbetalingsverplichting van de niet uitgegeven middelen. Na overleg met onze accountant zullen we dan ook uit oogpunt van het zorgvuldigheidsbeginsel dit bedrag parkeren op de balans als vooruit ontvangen gelden. 11. Plassenschap Met ingang van 1-1-2023 voert de gemeente Wijdemeren de beheer- en onderhoudstaken uit van het Plassenschap Loosdrecht e.o.

De taken in het kader van toezicht en handhaving, alsmede de vergunningverlening zijn teruggevallen naar de gebiedsgemeenten (Wijdemeren en Stichtse Vecht). De salariskosten, die de gemeente Wijdemeren maakt worden volledig doorbelast aan het Plassenschap. Met betrekking tot de geldstromen voor toezicht- en handhaving en opbrengsten van de verlening van snelvaarontheffingen zijn aparte afspraken gemaakt. De financiële effecten van het bovenstaande zijn: a. Voor het snelvaren hebben we een opbrengst van € 275.000 euro ontvangen. Onder aftrek van een aantal kosten van bedrijfsvoering zullen we hiervan, conform afspraak, € 200.000 aan het Plassenschap moeten afdragen; b. Voor de toezichthoudende en handhavingstaken, die terug zijn gekomen van het Plassenschap ontvangen we een solidariteitsbijdrage van het schap en een vergoeding van de gemeente Stichtse Vecht van tezamen € 300.000; c. Over het jaar 2023 hebben we de salariskosten van onze formatie aangepast. De werkzaamheden van interne personeel en de kosten van de mensen die zijn overgekomen vanuit het Plassenschap zijn bij het Plassenschap in rekening gebracht. De salarislasten zijn reeds bij de begrotingswijziging 2023 opgenomen, de doorbelasting nog niet. Dat wordt hierbij gecorrigeerd, het gaat om een voorlopig bedrag van € 600.000. Bij de jaarrekening vindt de definitieve verantwoording plaats.

6