Document · PDF

Monitor sociaal domein

gemeenteraad 16 september 2021, gemeente WijdemerenBij agendapunt: Monitor sociaal domein3.472 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Voorwoord Deze monitor geeft op hoofdlijnen informatie over de uitvoering in het Sociaal Domein. Het doel van de monitor is om trends en ontwikkelingen in het sociaal domein weer te geven en hier duiding aan te geven. Dit doen we aan de hand van twee onderdelen: Kengetallen en indicatoren, en Vertellen. 1. Kerngetallen en indicatoren Dit hoofdstuk zet de beschikbare cijfers op een rij. Waar mogelijk worden recente cijfers gepresenteerd. Aan de hand van deelonderwerpen worden tabellen en grafieken getoond met bijbehorende duiding. 1.1 Demografie

1.2 Wmo

1.3 Jeugdzorg

1.4 Werk en inkomen

1.5 Cliënt ervaringsonderzoek

1.6 Bezwaren

1.7 Onderwijs

1.8 Wonen

1.9 Statushouders

1.10 Sociaal Wijkteam

1.11 Vrijwillige inzet

2. Vertellen – verhalen achter de cijfers Dit hoofdstuk richt zich op de verhalen achter de cijfers. We maken gebruik van artikelen die de afgelopen periode zijn verschenen, in de krant of online. De verhalen geven ontwikkelingen weer die zich hebben voorgedaan in het sociaal domein en laten zien welke resultaten zijn geboekt.

1.1 Demografie In dit hoofdstuk presenteren wij per deelonderwerp de cijfers van het Sociaal Domein. Dit zijn onder andere prestatie-indicatoren vanuit de programmabegroting en de uitvoering. Wij geven cijfers over een aantal jaren en waar mogelijk tot en met nu. De periode waarover wordt gerapporteerd kan per deelonderwerp verschillen. Dit komt omdat bij sommige onderwerpen nog niet zo lang gegevens worden verzameld (bijvoorbeeld pas vanaf decentralisaties in 2015) of waarvan de gegevens pas later bekend worden (gegevens CBS). Het hoofdstuk start met demografische cijfers. Deze cijfers zijn van belang bij het maken van inschattingen en prognoses voor het gebruik van voorzieningen, nu en in de toekomst. Bron: CBS

Tabel 1. Bevolkingscijfers Wijdemeren en Nederland 2020 Leeftijd 0-14 15-24 25-34 34-44 45-54 55-64 65-74 75-84 85+ Bevolking totaal Gemiddelde leeftijd bevolking Grijze druk (65+ ers t.o.v. 15-64 jarigen)

Wijdemeren N % 3.730 15% 2.640 11% 1.938 8% 2.604 11% 3.826 16% 3.808 16% 3.276 13% 1.874 8% 662 3% 24.358 100% 45,2 43,7%

Regio G&V N 43.428 27.246 26.618 31.056 38.143 35.254 29.809 18.107 7.414 257.075 43 38,8%

17% 11% 10% 12% 15% 14% 12% 7% 3% 100%

Nederland N % 2.726.099 16% 2.143.743 12% 2.241.068 13% 2.067.836 12% 2.467.894 14% 2.368.390 14% 1.937.267 11% 1.069.256 6% 386.032 2% 17.407.585 100% 42,2 33,1%

Grijze druk is een demografische term, die o.a. het CBS hanteert. Het getal geeft de verhouding weer tussen het aantal jongeren/volwassenen en ouderen in gemeente, regio of land. De verhouding wordt uitgedrukt in een percentage. Het percentage van 43,7% geeft aan dat er voor elke honderd mensen tussen de 15-64 jaar, bijna 44 mensen zijn van 65 jaar of ouder. Hoe hoger het percentage, hoe groter het aandeel ouderen.

De tabel toont per leeftijdscategorie het aantal inwoners van Wijdemeren, de regio Gooi & Vecht en Nederland. In Wijdemeren is de groep 45-54 jarigen het grootst. Dit komt overeen met de regio en Nederland. Wijdemeren kent relatief weinig jong volwassenen.

De grijze druk is met 0,3% marginaal afgenomen t.o.v. 2019 (was 44%). Het aantal inwoners in Wijdemeren is in 2020 toegenomen met 345 personen.

1.1 Demografie Bron: CBS De tabel geeft per leeftijdscategorie het percentage inwoners van Wijdemeren, de regio Gooi & Vecht en Nederland. In Wijdemeren is de groep 45-54 jarigen het grootst. Dit komt overeen met de regio en Nederland. Wijdemeren kent relatief weinig jong volwassenen (25-34 jaar).

1.1 Demografie Bron: CBS Bevolkingspiramide Wijdemeren 2020 De bevolkingspiramide geeft per leeftijdscategorie het aandeel vrouwen en mannen weer t.o.v. de totale populatie van Wijdemeren. Leesvoorbeeld: in de leeftijdscategorie 2025 jaar vormen vrouwen 2% van alle inwoners in Wijdemeren. In Wijdemeren is de groep 55-60 jarigen het grootst. Dit komt overeen met de regio en Nederland. In de hogere leeftijdscategorieën zijn er meer vrouwen dan mannen. Vrouwen hebben een hogere levensverwachting dan mannen. De piramide laat duidelijk zien dat er relatief weinig jongvolwassenen 20-25 en 25-30) in de gemeente wonen.

1.2 Wmo Bron: Waar staat je gemeente / CBS Maatwerkvoorzieningen per 1.000 inwoners per jaar t/m eerste helft 2020. De meeste huishoudens hebben één maatwerkvoorziening. Het komt relatief weinig voor dat huishoudens meer dan 3 maatwerkvoorzieningen hebben. In zijn totaliteit is het aantal maatwerkvoorzieningen in de eerste helft van 2020 toegenomen t.o.v. voorgaande jaren. Deze trend is gestart in 2018. De invoering van het abonnementstarief is hier mogelijk debet aan. Een andere verklaring is de ouder wordende bevolking van Wijdemeren. N.B. Op moment van schrijven waren de alleen de gegevens van de eerste helft 2020 beschikbaar.

1.2 Wmo Bron: Civision Wmo voorzieningen Het aantal voorzieningen huishoudelijk hulp is in 2020 verder gestegen t.o.v. eerdere jaren. Deze voorziening werd meer dan 700 keer toegekend. De invoering van het abonnementstarief kan als verklaring worden gezien. Ook het aantal voorzieningen van begeleiding is toegenomen sinds 2015. Ook bij deze grafiek valt op dat sinds 2018 het aantal voorzieningen in de Wmo is toegenomen. Het aantal rolstoelvoorzieningen is een uitzondering. Dit aantal neemt sinds 2018 af.

1.3 Jeugdzorg

Jeugdigen in zorg 2015

2016

2017

2018

2019

2020

Aantal jeugdigen in zorg

410

415

425

420

480

485 Aantal jongeren

Jongeren met jeugdhulp

7,0%

7,1%

7,9%

7,9% % van alle jongeren tot 18 jaar

Ambulante jeugdhulp

6,5%

6,6%

6,9%

6,7%

7,4%

7,3% % van alle jongeren tot 18 jaar

Jeugdhulp met verblijf

0,5%

0,4%

0,5%

0,4% % van alle jongeren tot 18 jaar

Pleegzorg

15 Aantal jongeren

Jeugdbescherming

30 Aantal jongeren

Jeugdreclassering

10 Aantal jongeren

Bron: Waar staat je gemeente / CBS. Dit jaar worden alleen cijfers van waar staat je gemeente / CBS gebruikt. Vorig jaar werd gebruik gemaakt van regionale cijfers, afkomstig van het Digitaal Leef Plein. Door het gebruik van alleen het CBS als bron kunnen de cijfers verschillen t.o.v. van de vorige monitor sociaal domein. De tabel geeft op meerdere indicatoren weer hoeveel jongeren in de jeugdzorg zitten. Het aantal jeugdigen in zorg is in 2020 licht toegenomen. Het aantal jongeren met jeugdhulp is gelijk gebleven aan 2019. Het aantal jeugdige dat intern hulp ontving is licht afgenomen.

1.4 Werk en inkomen

Aantal banen

Wijdemeren

2019

8.770 +2%

G&V

109.130

Bron: LISA (Landelijke Informatie Systeem Arbeidsplaatsen

8.912.610

Banen, peildatum: 1 april 2020 De gegevens over het aantal banen per 1.000 inwoners zijn niet beschikbaar. Daarom wordt het totaal aantal banen weergegeven.

+4%

+1%

113.310

8.983.430

2020

8.950

2020 2019 2018 2017 2016

Banen in recreatie en toerisme Wijdemeren 1.040 1.090 1.060 1.040 1.000

Ondanks de coronamaatregelen en de impact die dat had op de bedrijvigheid van veel organisaties is het aantal banen niet afgenomen. Het totaal aantal banen in Wijdemeren is in 2020 toegenomen met 2% t.o.v. 2019. In regio Gooi en Vechtstreek is de toename zelfs 4%. Op macro niveau (NL) is de toename geringer, met 1%.

Bron: LISA (Landelijke Informatie Systeem Arbeidsplaatsen Banen recreatie en toerismesector Wijdemeren In 2020 zijn er minder banen in de recreatie en toerismesector. De sector heeft in 2020 niet of nauwelijks haar activiteiten kunnen uitoefenen vanwege de coronamnaatregelen.

1.4 Werk en inkomen Bron: CBS Werkloosheidspercentage 2020 De werkloosheid is in 2020 toegenomen, in Wijdemeren met 0,5% en in Nederland met 0,4%. Desondanks blijft het werkloosheidspercentage in Wijdemeren lager dan landelijk. De oorzaak voor de stijging kan gevonden worden in de coronacrisis en de sluiting van veel bedrijven en organisaties.

Werkloosheid: de werkloze beroepsbevolking als percentage van de totale beroepsbevolking.

1.4 Werk en inkomen Bron: Civision

Aantal bijstandsgerechtigden (alle regelingen) 300

Bijstandsgerechtigden

250

239 198

200 157

151

158

2009

2010

2011

150

207

210

2014

2015

204

203

209

202

2017

2018

2019

2020

167

Het aantal bijstandsgerechtigden is in 2020 lichtjes afgenomen (-7). De afgelopen jaren schommelt het getal net boven de 200.

100 50 0 2012

2013

2016

Bron: Civision

Trends participatiewet De uitstroom (grijze balk) is ten opzichte van 2019 toegenomen. Van de personen die uit de bijstand gaan, stroomt 42% uit naar een baan.

1.4 Werk en inkomen Bron: Civision Toegekende aanvragen levensonderhoud Na jaren van daling (sinds 2016) is de trend gekeerd. In 2020 zijn meer aanvragen voor het levensonderhoud toegekend. Het gaat om 69 toekenningen.

Bron: interne gegevens

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Het aantal huishoudens waarvan de gemeentelijke belasting (automatisch) is kwijtgescholden is in 2020 afgenomen t.o.v. de voorgaande jaren. *Over 2019 zijn geen gegevens beschikbaar.

1.4 Werk en inkomen Bron: Civision Declaratieregeling, bijzondere bijstand en Kredietbank*. Het aantal verstrekkingen van de declaratieregeling is in 2020 afgenomen (-41). Mogelijk heeft de sluiting vanwege de coronamaatregelen hier mee te maken. Het aantal toekenningen bijzondere bijstand is t.o.v. 2019 toegenomen. Opvallend is de grote afname van het aantal adviezen van de Kredietbank*. In 2020 zijn er 21 adviezen aangevraagd: een afname van -72. *Kredietbank werd in vorige edities omschreven als Stadsbank

Schuldhulptrajecten Saneringskredieten 2020 13 27-7-2021 9

Bron: Kredietbank

Schuldbemiddeling 8 9

Totaal 21 18

* In de raadsvergadering van 10 December 2020 is toegezegd dat de beslistermijnen van vroegsignalering van schulden worden opgenomen in de monitor Sociaal Domein. De eerste signalen over betalingsachterstanden zijn eind mei 2021 ontvangen, daardoor zijn de resultaten nog niet voldoende inzichtelijk. De resultaten van vroegsignalering van schulden en de beslistermijnen worden daarom opgenomen in de eerstvolgende monitor sociaal domein.

Schuldhulptrajecten Eind 2020 waren 21 trajecten actief. Medio 2021 zijn er 18 trajecten actief. Helaas beschikken we niet over gegevens over het aantal trajecten die door een rechter zijn opgelegd. In de volgende monitor worden deze gegevens wel gepresenteerd.

1.5 Cliëntervaringsonderzoek Wmo Tevredenheid cliëntervaringsonderzoek Wmo Wist u dat u gebruik kon maken van een onafhankelijke cliëntondersteuner? De ondersteuning die ik kreeg past(e) bij mijn hulpvraag Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik kreeg goed De medewerker nam mij serieus Door de ondersteuning die ik kreeg kan ik mij beter redden Door de ondersteuning die ik kreeg, kan ik beter de dingen doen die ik wil De medewerker en ik hebben in het gesprek samen naar oplossingen… Door de ondersteuning die ik kreeg heb ik een betere kwaliteit van leven Ik werd snel geholpen Ik wist waar ik moest zijn met mijn hulpvraag

0% Helemaal mee eens

10% Mee eens

20% Neutraal

30%

40%

Niet mee eens

50%

60%

Helemaal niet mee eens

70%

80%

Geen mening

90%

100%

Niet van toepassing

Bron: regio Gooi en Vechtstreek De grafiek toont in hoeverre cliënten tevreden zijn met de aangeboden diensten en dienstverlening. Men is het meeste tevreden over de aansluiting van de ondersteuning bij de hulpvraag. Ook over de kwaliteit van de ondersteuning is men te spreken, net als het feit dat de medewerker (consulent) de cliënt serieus neemt. Men geeft evenwel aan dat zij niet altijd goed op de hoogte zijn waar zij terecht moeten met hun hulpvraag. 47% van de respondenten op de hoogte van de mogelijkheid om gebruik te maken van een onafhankelijk cliëntondersteuner. Alhoewel een gering percentage, dit is wel een toegenomen t.o.v. 2019: toen ging het om15% van de ondervraagde cliënten.

1.6 Bezwaren sociaal domein

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Wmo

Werk en inkomen

Gehandicapten parkeerkaarten

Urgentie woningzoekenden

Leerlingenvervoer

Totaal

Bron: Interne cijfers gemeente. Aantal bezwaren. Het aantal bezwaren is in zijn totaliteit togenomen in 2020 t.o.v. 2019. Deze stijging is terug te zien bij twee categorieën: Woningzoekenden (+5) en bij werk en inkomen (+2). Desondanks wijken de cijfers van 2020 niet veel af van andere jaren.

1.7 Onderwijs

Bron: waar staat je gemeente.

Totaal aantal leerlingen basisonderwijs

Aantal Vroegtijdig schoolverlaters, Wijdemeren en de Regio Gooi en Vecht.

Het aantal leerlingen is iets toegenomen in 2020 (+19). De daling van het aantal leerlingen is sinds 2017 stabiel en zelfs omgevormd tot een lichte toename.

Het aantal vroegtijdig schoolverlaters in Wijdemeren is in 2020 iets afgenomen (-3). Dit aantal is in lijn met de afgelopen schooljaren. In de gehele regio is het aantal vroegtijdig schoolverlaters afgenomen met 86.

1.7 Onderwijs Bron: Waar staat je gemeente. Schoolverzuim naar soort. Het relatieve verzuim is in schooljaar 2019-2020 afgenomen, dus iets meer leerplichtigen staan ingeschreven bij een school of onderwijsinstelling. Het verzuim 18+ is juist toegenomen. Beide vormen van verzuim zijn de laatste jaren gestaag toegenomen t.o.v. 10 jaar geleden. Het aantal onterechte meldingen en luxe verzuim is iets afgenomen en in lijn met de trend van afgelopen jaren.

Relatief verzuim: Een leerplichtige of kwalificatie plichtige leerling staat niet ingeschreven bij een school of onderwijsinstelling. Absoluut verzuim: Een leerplichtige of kwalificatie plichtige leerling verzuimt, al dan niet met medeweten van ouders/verzorgers, incidenteel of geregeld zonder dat de school hiervoor toestemming heeft verleend. Luxe verzuim: Een leerplichtige of kwalificatie plichtige leerling die buiten de schoolvakanties om op vakantie gaar en daarvoor geen toestemming heeft van de schoolleiding. Verzuim 18+: Een leerling van ouder dan 18 jaar die incidenteel of geregeld school verzuimt zonder dat hiervoor toestemming is verleend door de school. Onterechte melding

1.8 Wonen Bron: BAG (Basisregistratie Adressen en Gebouwen)

Aantal woningen 10900 10800

Aantal geregistreerde woningen in Wijdemeren

10700

De woningvoorraad is in 2021 toegenomen met 109 woningen (appartementen of huizen). Het blijft van belang om (betaalbare) woningen te creëren om aan toenemende de vraag te kunnen voldoen.

10600 10500 10400 10300 10200 10100

10000 9900 9800 2012

2013

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

1.8 Wonen Bron: Waar staat je gemeente Woningen naar soort Ruim twee derde van het aantal woningen in Wijdemeren is koop. Dit is toegenomen t.o.v. 2019 (+0,3%). Het aandeel corporatiewoningen is licht toegenomen (+0,2%). Het aantal particuliere huurwoningen is iets afgenomen (-0,7%).

Gemiddelde verkooprijs

+18% t.o.v. 2019

Bron: Waar staat je gemeente Gemiddelde verkoopprijs

€ 334.088

€ 511.041

Wijdemeren

In Wijdemeren zijn de huizenprijzen fors toegenomen. De gemiddelde verkoopprijs is in 2020 boven de € 500.000. Dat is een stijging van 18% t.o.v. 2019 en ruim boven het gemiddelde van Nederland.

1.9 Statushouders Bron: Interne gegevens Taakstelling en geplaatste statushouders In 2020 had de gemeente de taak om 17 statushouders te huisvesten. De gemeente heeft 17 statushouders geplaatst, waarmee zij voldoet aan de taakstellingen. Sinds 2012 is het in 6 van de 9 jaren gelukt om aan de taakstelling te voldoen.

Bron: Interne gegevens

Uitstroom naar Werk

Studie

Parttime werk

Uitstroom bijstand Veel statushouders vinden hun weg uit de bijstand naar (parttime) werk of studie.

1.10 Sociaal Wijkteam SWT 2020 Net als vorig jaar is besloten om wat betreft het Sociaal Wijkteam een kwalitatieve benadering te geven van wat zich heeft afgespeeld in dit team en de werkzaamheden. In 2020 begon het team zijn eerste teamoverleg door met elkaar na te denken over de ambities voor het jaar. Waar is groei en ontwikkeling nodig en mogelijk? Het team kwam tot de volgende conclusie: Om dienstverlenend te kunnen zijn aan onze inwoners ligt de grootste uitdaging voor het Sociaal Wijkteam in het organiseren van een stabiel bezet team, waarbij de collega’s beschikbaar zijn voor onze inwoners en tijdig aansluiten bij hun vragen en met de juiste kennis en kunde de goede dingen te doen. Concreet betekent dit voor het Sociaal Wijkteam de volgende acties: • Vaststellen wat de kerntaken zijn om de goede dingen te doen met de huidige bezetting • Investeren in het maken van een opleidingsplan om een toekomstbestendig team te zijn dat kan inspelen op ontwikkelen • Samenwerking binnen het Sociaal Domein intensiveren met het doel zorg en dienstverlening van inwoners te verbeteren, rekening houdend met onze financiële situatie. Denk aan structurele team overstijgende overleggen of het wijzigen van verordeningen en beleidsregels.

En voor het team goed en wel kon starten met de uitwerking van zijn plannen, kwamen zij halverwege maart 2020 thuis te zitten, werd thuiswerken de norm en moesten zij op zoek naar een nieuwe manier van werken met inwoners. Microsoft Teams kwam al snel in beeld en het lukte om de inwoners met hulpvragen in beeld te krijgen. De regel werd digitaal werken, tenzij… Het team heeft zijn werkwijze aangepast en is kennis gaan maken met inwoners via de digitale weg. Veel bleek op deze manier doorgang te kunnen vinden en gelukkig bleven het team en haar samenwerkingspartners op de been. De digitale manier van werken was niet altijd passend. Het team heeft dan ook altijd de mogelijkheid gehouden in zijn werkwijze om ook in Coronatijd inwoners fysiek te zien wanneer dit noodzakelijk was. Er wordt veel geschreven in de media over een toename van mensen die zich eenzaam voelen, een toename van gezinnen waar huiselijk geweld speelt, dat er meer financiële problemen zijn.

Het team ziet geen toename van hulpvragen en de grote vraag in deze tijd is dan ook; hebben we iedereen in beeld die we in beeld moeten hebben? Zou het team niet juist meer vragen moeten zien? Met dit in het achterhoofd, heeft het team actief zijn samenwerkingspartners benaderd, denk hierbij aan contact met huisartsen, intern begeleiders van scholen, Veilig Thuis, Jeugd en Gezin, Versa Welzijn, St Mee, politie, jongerenwerk etc. om korte lijnen te houden om alsnog adequaat te kunnen reageren op zorgen en signalen. Zeker weten of je alles in beeld hebt doe je nooit (dit had het team ook niet in de pré-Corona tijd). De conclusie is dus niet dat het team iedereen door deze actie in beeld heeft, maar door korte lijnen te hebben, én met ogen en oren in de wijk, is het team zo snel als mogelijk betrokken bij inwoners en onze samenwerkingspartners. Zo weten zij dat wij nog steeds meedoen, ook al werken we vanuit huis.

Wat is er concreet gelukt in 2020: • Alle vragen zijn binnen 2 weken opgepakt en er is dus geen wachtlijst geweest • Er is een stabiele bezetting in het team en het team is betrokken bij inwoners daar waar nodig • De training Hoarding is positief afgerond door 4 medewerkers • Drie medewerkers hebben de training Jeugdwet positief afgerond • Er zijn twee medewerkers opgeleid en benoemd tot MDA++ coördinatoren • Er is maandelijks een team overstijgend Jeugd, Wmo en Werk en Inkomen overleg • Er ligt een plan van aanpak om kostenbeheersing binnen het Sociaal Domein te realiseren

1.11 Vrijwillige inzet De Appelboom

10-1-2017

11-5-2017

14-8-2019

7-8-2020

4-8-2021

Aantal vrijwilligers

1119

1218

1419

1887

1947

Aantal projecten

119

129

168

206

204

Bron: De Appelboom Aantal vrijwilligers en projecten Op moment van schrijven is het aantal vrijwilligers bij de Appelboom toegenomen met 28 t.o.v. vorig jaar. Het aantal projecten is iets afgenomen. Mogelijk hebben de coronamaatregelen roet in het eten gegooid.

Bron: Interne gegevens

Sociaal makelaar - aantal koppelingen

2017

2018

2019

2020

134

2021

Aantal koppelingen sociaal makelaar Naar verwachting zal het aantal koppelingen dit jaar afnemen, vanwege een (tijdelijke) vacante vacature. Per juli ‘21 is een nieuwe sociaal makelaar in dienst getreden. Bron: Interne gegevens

Mantelzorgwaardering 2015

2016

2017

2018

2019

2020

147

259

373

479

390

322

Aantal mantelzorgwaarderingen per jaar Het aantal mantelzorgwaarderingen is in 2020 afgenomen. Verklaringen hiervoor zijn verminderde actieve PR en de daling van het bedrag van € 200 naar € 50. Dat maakt dat niet iedereen de moeite neemt om de waardering aan te vragen.

2. Verhalen achter de cijfers 2. Vertellen – verhalen achter de cijfers Dit hoofdstuk richt zich op de verhalen achter de cijfers. We maken gebruik van artikelen die de afgelopen periode zijn verschenen, in de krant of online. De verhalen geven ontwikkelingen weer die zich hebben voorgedaan in het sociaal domein of gemeentebreed, en laten zien welke resultaten zijn geboekt.

2. Verhalen achter de cijfers

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10449468/1