Kaderbrief 2026 na errata

Kaderbrief Wijdemeren 2026 Samen verder

10 juni 2025

1

Inhoud 1. Inleiding..........................................................................................................................................3 2. Financiële ontwikkelingen kaderbrief.............................................................................................4 2.3. Begrotingsuitgangspunten en gevolgen voor de kaderbrief 2026............................................4 2.4. Autonome ontwikkelingen......................................................................................................6 2.5. Wensen...................................................................................................................................6 2.6. Taakstellingen..........................................................................................................................8 3. Prognose Begroting 2026 en meerjarenperspectief 2029...............................................................9 4. Ontwikkeling Algemene Reserve na voorjaarsnota 2025................................................................9 5. Tot besluit.....................................................................................................................................10

2

1. Inleiding Voor u ligt de kaderbrief 2026 van de gemeente Wijdemeren. Deze kaderbrief is opgesteld ter voorbereiding op de programmabegroting 2026. Dit is de laatste kaderbrief voor de zelfstandige gemeente Wijdemeren. Volgend jaar zal dit een gezamenlijk document zijn met de gemeente Hilversum. Deze kaderbrief is een ander document dan u van ons gewend bent. Gelet op alle ontwikkelingen en onzekerheden over de fusie en de inspanningen die daarmee gepaard gaan, presenteren wij in deze kaderbrief, naast de financiële kaders voor de begroting 2026, zoveel mogelijk context en informatie over de financiële stand van zaken. Op dit moment zijn wij druk bezig met de uitwerking van de scenario’s voor de gemeentelijke belastingen in de nieuwe gemeente vanaf 2027. Dat heeft vanzelfsprekend directe gevolgen voor onze meerjarenraming. Dat leidt in deze kaderbrief tot een voorlopig meerjarenperspectief. Anderzijds is de realiteit ook dat de ambtelijke capaciteit op dit moment beperkt is en er veel aandacht en energie gaat naar de werkzaamheden die met de herindeling gepaard gaan. In deze situatie hebben we op dit moment prioriteit gegeven aan de (wettelijk verplichte) jaarrekening, de voorjaarsnota deze kaderbrief en de uitwerking van de motie harmonisatie van de gemeentelijke belastingen. In 2026 focussen wij ons op de ambtelijke integratie.

Vanaf 1 januari 2026 zijn onze ambtenaren (op enkele uitzonderingen na) werkzaam in en bij de gemeente Hilversum. Ons aandachtspunt ligt dan ook bij de continuering van de dienstverlening en ondersteuning van ons bestuur door de gemeente Hilversum tot aan de bestuurlijke fusie per 1-1-2027 Daarom zullen er weinig nieuwe initiatieven zijn. Initiatieven die er zijn zullen we aansluiten bij de ontwikkelingen van de gemeente Hilversum. Een tijdige en goede afstemming met de gemeente Hilversum is in de komende periode cruciaal. De komende periode zullen ook keuzes gemaakt moeten worden. Keuzes rondom harmonisatie en de scenario’s van de (woon-)lasten. Dat maakt dat het financieel meerjarenperspectief nog onzeker is. Met de begroting 2026 zullen wij u een definitief meerjarenperspectief presenteren. Daar wordt de komende maanden met de gemeente Hilversum aan gewerkt. Wij vragen u derhalve de kaderbrief voor kennisgeving aan te nemen.

3

2. Financiële ontwikkelingen kaderbrief Het actuele meerjarenbegrotingssaldo vormt het startpunt van de kaderbrief 2026. Het uitgangspunt van dit college is ook voor de komende jaren begrotingsbeheer waarbij de meerjarenbegroting reëel en structureel sluitend is. Dit geldt dus niet alleen voor 2026 maar ook voor de periode vanaf 2027, de tijd dat de gemeente Wijdemeren niet meer als zelfstandige gemeente bestaat. Dit is enerzijds een verplichting vanuit de provinciale toezichthouder maar uiteraard ook een opgave die we voelen richting de start van de nieuwe gemeente. De uiteindelijke financiële meerjarenraming van die nieuwe gemeente zal echter sterk samenhangen met de keuzes die worden gemaakt rondom de geschetste scenario’s over de gemeentelijke belastingen. We verwijzen u in dit kader naar de (financiële) documenten die eerder met u zijn gedeeld en de raadsinformatiebrief d.d. 10 juni 2025 naar aanleiding van de motie M-13-1 Harmonisatie gemeentelijke belastingen.

2.1. Begroting 2025-2028 De meerjarenbegroting 2025 - 2028 is vastgesteld in november 2024 inclusief de effecten van het coalitieakkoord (1e begrotingswijziging). De financiële uitgangspositie is daarmee structureel in evenwicht. Het beeld is als volgt: Bedragen x € 1.000

Begrotingssaldo 2025 - 2028 Effecten 1e begrotingswijziging 2025 Saldo na 1e begrotingswijziging 2025 Structurele effecten najaarsnota 2024 Uitgangspunt begroting 2025-2028

2.2.

2026 2027 694 n -50 v 285 n 147 n 979 n 97 n -235 v -235 v 744 n -138 v

2028 2029 -1.148 v -1.148 v 91 n 91 n -1.057 v -1.057 v -235 v -235 v -1.292 v -1.292 v

Effecten voorjaarsnota 2025

In de voorjaarsnota 2025 zijn de financiële ontwikkelingen tot en met 30-4-2025 meegenomen. De effecten van de meicirculaire zijn in de voorjaarsnota verwerkt. Dit levert de volgende ontwikkeling op van de financiële positie: Bedragen x € 1.000

Financiële positie kaderbrief 2026 na voorjaarsnota 2025 Uitgangspunt begroting 2025-2028 Totaal mutaties voorjaarsnota 2025 Begrotingssaldo na voorjaarsnota 2025, startpunt kaderbrief 2026

2026 744 n -1.934 v

2027 -138 n -1.868 v

2028 -1.292 -738

v v

2029 -1.292 -1.467

v v

-1.190 v

-2.006 v

-2.030 v

--2.759

v

2.3. Begrotingsuitgangspunten en gevolgen voor de kaderbrief 2026 Jaarlijks wordt in de kadernota/brief vastgelegd op welke wijze loon- en prijsontwikkelingen in de meerjarenbegroting worden verwerkt. Het is de bestendige gedragslijn dat hiervoor de in het Centraal Economisch Plan van het Centraal Plan Bureau opgenomen verwachtingen worden overgenomen. Voor de begroting 2026 worden de volgende financiële uitgangspunten gehanteerd:  Loonontwikkeling: onlangs is er een nieuwe CAO voor gemeenten afgesloten voor de periode 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. Per 1 april 2025 zijn de salarissen met 2%

4



 

gestegen en per 1 oktober 2025 met 1,85%. In de begroting 2025 is met deze stijging rekening gehouden. Per 1 januari 2026 stijgen de salarissen € 35 nominaal (dus geen %). Per 1 juli 1,25% en per 1 januari 2027 1,6%. Het CPB gaat voor de prijsoverheidsconsumptie, beloning medewerkers uit van een percentage van 4,1% voor 2026. Wij hanteren daarom in meerjarig perspectief 4,1%. Prijsontwikkelingen: de nationale consumenten index geeft voor 2026 een percentage van 2,8% inflatie aan. Over materiele uitgaven ramen wij een prijsontwikkeling van € 300.000. Voor het eerst ramen wij ook een bijstelling van de declaraties van zorgaanbieders met € 250.000 om te voorkomen dat wij achteraf met onverwachte tegenvallers worden geconfronteerd. In totaal een stelpost prijsontwikkelingen van € 550.000. Prijsontwikkeling bruto investeringen: De actualisatie verkenning middellange termijn van het CPB geeft voor 2026 een percentage van 2,6% inflatie aan. Recreatieve heffingen: voor de jaren 2028 en 2029 wordt de opbrengst voor de recreatieve heffingen met € 100.000 verhoogd, conform het financieel herstelplan. Bij het opstellen van de begroting 2025-2028 is het geraamde bedrag voor 2028 abusievelijk niet aangepast.

Toepassing van de begrotingsuitgangspunten geeft de volgende consequenties voor de opstelling van de begroting 2026: Begrotingsuitgangspunten begroting 2026-2029 2026

2027

2028

2029

LASTEN 1 Loonontwikkelingen 2 Stelpost prijsontwikkelingen algemeen (inflatie, incl. sociaal domein)

4,1 % 2,8 %

2,6 3 Prijsontwikkeling bruto investeringen (kapitaallasten) %

894 n 550 n

894 n 550 n

894 n 550 n

894 n 550 n

105 n

122 n

132 n

132 n

-215 v

-215 v

-215 v

-215 v

-57 v

-57 v

-57 v

-57 v

-4 v

-4 v

-4 v

-4 v

0 n

0 n

-100 v

-100 v

-8 v

-8 v

-8 v

-8 v

-20 v 1.24 6 n

-20 v 1.26 3 n

-20 v 1.17 3 n

-20 v 1.17 3 n

BATEN 4 Belastingen - OZB-woningen - OZB-niet woningen

2,8 % 2,8 % 2,8 %

- Hondenbelasting - Recreatieve heffingen ((water) toeristenbelasting en 2,8 forensenbelasting))* % 2,8 - Grafrechten % 2,8 5 Huren en pachten % Totaal budgettair effect begrotingsuitgangspunten 6 Overig (geen budgettaire effecten)

5

2,8 % 2,8 %

- Prijsindex verhoging afvalstoffenheffing - Prijsindex verhoging rioolrechten

*Alleen inflatiecorrectie toepassen op de tarieven. Verwachte opbrengsten zijn al geraamd met het financieel herstelplan

2.4.

Autonome ontwikkelingen

De verschillende gemeenschappelijke regelingen hebben hun begrotingen voor 2026 ter zienswijze ingediend bij de deelnemende gemeenten. Over de gehele linie nemen de kosten van de gemeenschappelijke regelingen toe. Autonome ontwikkelingen Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek OFGV Regio Gooi en Vechtstreek Dierenwelzijn

2026 51 n 40 n 327 n 0

2027 51 n 22 n 301 n 18 n

2028 55 n 28 n 327 n 18 n

2029 55 n 28 n 333 n 18 n

Res. mutaties herontwikk. Bibliotheek aan de Tjalk (saldo)

-40 v

0 n

0 n

0 n

0 n

107 n

137 n

227 n

378 n

499 n

565 n

661 n

Kapitaallasten div. investeringen mobiliteitsplan Totaal toename autonome ontwikkelingen

2.5.

Wensen

Vanwege de op handen zijnde herindeling en ambtelijke integratie is het aantal beleidsmatige wensen op dit moment beperkt. Naast de ambities uit het vorig jaar gesloten coalitieakkoord zijn er drie nieuwe beleidsmatige wensen met financiële consequenties aangedragen. 2.5.1. Ontmoeting als fundament voor sterke en vitale dorpen Sociale levendigheid is essentieel voor de leefbaarheid van de kernen. In 2026/2027 wil het college een pilot uitvoeren die sociale activiteiten in onze kernen stimuleert. De nadruk ligt hierbij op het stimuleren van ontmoetingen en het mogelijk maken van contactmomenten. Per kern wordt het programma afgestemd op de behoefte van de inwoners waarbij gebruik wordt gemaakt van de kracht van onze lokale gemeenschappen. 2.5.2. Continuering leefstijlloketten 2026 Gezond Wijdemeren heeft in de periode 2024-2025 een uitkering vanuit het Integraal Zorgakkoord ontvangen voor het opstarten van drie leefstijlloketten in Wijdemeren. Dit betrof een eenmalige uitkering met de voorwaarde dat vervolgfinanciering uit andere bronnen moet komen. Indien er in 2026 geen of onvoldoende externe middelen beschikbaar zijn, wordt het aanbod van leefstijlloketten in Wijdemeren in 2026 gecontinueerd met eigen middelen. De leefstijlloketten ondersteunen inwoners die vragen hebben over een gezonde leefstijl. De loketten dragen bij aan de beweging van zorg naar gezondheid. 2.5.3.

Introductie Stadsfonds Voor onder andere de harmonisatie met bestaande regelingen en voorzieningen als bijvoorbeeld het Stadsfonds is er de wens om extra budget beschikbaar te stellen voor de introductie van het

6

Stadsfonds. Dit zou dan voor extra formatie zijn, 0,5 FTE voor 6 maanden in kwartaal 3 en 4 van 2026. Na 1-1-2027 (en het Stadsfonds zou dan in zijn huidige vorm bestaan) is er vervolgcapaciteit nodig om een ‘Stadsfonds Dorpen’ actief te gaan runnen en projecten te initiëren.

7

Bedragen x € 1.000

1 Ontmoetingen als fundament voor sterke en vitale dorpen 2 Leefstijlloketten 3 Introductie Stadsfonds

2026 100 n

2027 100 n

100 n 50 n 250 N

Totaal budgettair effect wensen

2.6.

2028 0

2029 0

0 0

0 0

0 0

100 n

0

0

Taakstellingen

Vanuit het financieel herstelplan zijn in de meerjarenbegroting taakstellingen opgenomen om de meerjarenbegroting structureel in evenwicht te krijgen. Stand van zaken taakstellingen na voorjaarsnota 2025 Lasten Taakstellende bezuiniging sociaal domein Taakstellende maatregelen overhead

2026 2027 2028 2029 0 0

0 0

0 0

0 0

Verkoop vastgoed gemeente (lagere kapitaallasten, onderhoud ect) Totaal taakstelling lasten nog te realiseren

400 400

500 500

500 500

500 500

Baten OZB-woningen OZB-niet woningen (Water)toeristenbelasting Totaal taakstelling baten nog te realiseren

0 0 325 325

369 739 739 98 196 196 425 525 525 892 1.460 1.460

Totaal nog te realiseren taakstellingen

725 1.392 1.960 1.960

Toelichting: Sociaal domein De financiële taakstelling voor het sociaal domein is op nihil gesteld. De taakstelling wordt als volgt ingevuld. a) Uit de jaarrekening 2024 blijkt een structureel voordelig resultaat van € 175.000, waarvan we veiligheidshalve een bedrag van € 125.000 inzetten ter dekking van deze taakstelling. Het voordelig resultaat komt door de afname op jeugd vanuit de reeds gepleegde inzet van Praktijk Ondersteuner Huisarts en jeugdondersteuner bij de huisartsen. Ook extra inzet op goedkopere landelijke contracten speelt een rol. Dit voordeel is structureel aangezien er ingezet blijft op landelijke contracten en inzet van POH en jeugdondersteuner. Daarnaast wordt er vanaf juli 2025 door de regio lokale contracten aangenomen. De verwachting is dat de regio deze contracten goedkoper kan afnemen van de jeugdaanbieders in plaats van dure lokale maatwerktrajecten die we nu afnemen. De positieve financiële consequentie van deze ombuiging is niet in te schatten en wordt daarom ook niet meegenomen in de € 125.000. b) Er resteert een bedrag € 75.000 nog in te vullen binnen het taakveld Wmo. Er is er een aantal aanvullende ombuigingen te realiseren. Te denken valt o.a.

aan doelmatiger inzet van hulpmiddelen binnen Wlz-instellingen, scootmobielen bij zelfstandig wonende inwoners effectiever inzetten, Wassen en strijken niet langer indiceren, maar verwijzen naar voorliggende

8

voorzieningen en aanpassingen aan auto’s. Wij verlagen structureel het Wmo-budget met € 75.000, waarmee de taakstelling sociaal domein volledig is ingelost. Verkoop vastgoed Van al het (maatschappelijk) vastgoed wordt bekeken wat ondersteunend is aan de maatschappelijke opgave en wat afgestoten kan worden. Bij potentiële verkoop spelen diverse afwegingen een rol. Het grootste effect voor de realisatie van deze taakstelling is de verkoop van het gemeentehuis. De verkoop is op korte termijn niet voorzien en wordt in overleg met de gemeente Hilversum voor de langere termijn voorzien. Wij vullen deze taakstelling daarom op de korte termijn in met extra incidentele opbrengsten van grondverkopen en zullen u hierover bij de voorjaar- en najaarsnota rapporteren. Recreatieve heffingen In oktober 2024 hebben wij u middels een RIB geïnformeerd over de wijze waarop wij de invulling van de taakstelling toeristen en forensen voorzien. Het onderzoek naar de opbrengst optimalisatie is gereed en de inning 2024 is conform verlopen. Door ANG is geadviseerd over de mogelijke alternatieve recreatieve heffingen, hierover is over de uitvoerbaarheid met Hilversum gesproken. In de zomer van 2025 worden de voorstellen besproken met de sector waarna wij de invoering per 1-12026 voorzien. Bij begroting 2026 verwachten wij met concrete voorstellen te kunnen komen.

3. Prognose Begroting 2026 en meerjarenperspectief 2029 Voor het meerjarenperspectief 2026 - 2029 verwachten wij op dit moment het volgende financieel meerjarenperspectief. Bedragen x € 1.000

Begrotingssaldo 2025 - 2028 1e begrotingswijziging 2025 Begrotingssaldo na 1e begrotingswijziging Structurele effecten najaarsnota 2024 Begrotingssaldo na najaarsnota 2024 Structurele effecten Voorjaarsnota 2025 Begrotingssaldo na Voorjaarsnota 2025 Begrotingsuitgangspunten Autonome ontwikkelingen Wensen Totaal financiële ontwikkelingen kaderbrief 2026 Saldo Kadernota 2026

2026 2027 694 n -50 v 285 n 147 n 979 n 97 n -235 v -235 v 744 n -138 v -1.934 v -1.868 v -1.190 v -2.006 v 1.246 n 1.263 n 378 n 499 n 250 n 100 n 1.873 n 1.863 n 683 n

-143 v

2028 -1.148 v 91 n -1.057 v -235 v -1.292 v -738 v -2.030 v 1.173 n 565 n 0 n 1.737 n

2029 -1.148 v 91 n -1.057 v -235 v -1.292 v -1.467 v -2.759 v 1.173 n 661 n 0 n 1.834 n

-293 v

-925 v

In de komende maanden zullen wij – mede met het oog op de woonlastenscenario’s voor de nieuwe gemeente – werken aan een definitieve meerjarenraming voor de jaren 2026 – 2029 die wij u bij de begroting 2026 voorleggen.

4. Ontwikkeling Algemene Reserve na voorjaarsnota 2025 In het financieel herstelplan is een minimumratio voor het weerstandsvermogen vastgelegd van 1.4. De ratio weerstandsvermogen bepaalt of de gemeente over voldoende capaciteit beschikt om

9

financiële risico’s op te kunnen vangen. De ratio wordt bepaald door de beschikbare weerstandscapaciteit versus de benodigde weerstandscapaciteit. Met de ratio 1,4 is er sprake van een ruim voldoende om de risico’s op te vangen. Bij de vaststelling van het coalitieakkoord ‘Samen verder’ is afgesproken dat als uitgangspunt voor het financieel beleid een Algemene Reserve van minimaal 5 miljoen euro wordt gehanteerd. Na de toevoeging van het jaarrekeningresultaat 2024 aan deze reserve bedraagt de Algemene Reserve € 12,3 miljoen (excl. de onttrekkingen in 2025) en is daarmee ruim voldoende om risico’s en (incidentele) tegenvallers op te vangen en de komende fusiekosten te kunnen dekken. Stand van de Algemene Reserve Stand per 1-1-2025 volgens jaarrekening 2024 bij: Bestemming resultaat 2024 (nog te besluiten) af: Najaarsnota naar reserve Recreatie & Toerisme af: Ondersteuning fusie (zie programma 1) af: extra inhuur capaciteit vanwege de fusie (nog te besluiten) Stand algemene reserve na voorjaarsnota 2025

10.988 1.497 -240 -321 -1.550 10.374

5. Tot besluit Deze kaderbrief markeert een bijzonder moment, het laatste kaderstellend document voor de laatste begroting van de gemeente Wijdemeren. Volgend jaar zullen we ons richten op een begroting van de nieuwe gemeente Hilversum. Het financieel perspectief is dankzij de positieve uitkomsten van de meicirculaire aanmerkelijk verbeterd. Met het aanbieden van de begroting 2026-2029 staan wij voor de opdracht om in november een reëel en materieel sluitende meerjarenbegroting aan u aan te bieden. Daarnaast is er uitdaging om de taakstellingen uit het herstelplan in te vullen. Het college ziet het als een opdracht om een zo goed mogelijke en realistische begroting aan uw raad aan te bieden, ook gelet op de relatie met onze fusiepartner de gemeente Hilversum. Een solide financiële basis zal immers een van de bouwstenen zijn voor een succesvolle fusie.

10