Gemeente Wijdemeren Accountantsverslag 2024
Tekst van het document
Accountantsverslag 2024 Gemeente Wijdemeren
Publieke Sector Accountants B.V. Arcadialaan 20 E 1813 KN Alkmaar www.publiekesectoraccountants.nl info@psa-ra.nl
Aan de raad van de gemeente Wijdemeren Postbus 190 1230 AD LOOSDRECHT
Geachte leden van de raad,
Onderwerp Accountantsverslag 2024
Bij de jaarrekening 2024 hebben wij op 27 juni 2025 een goedkeurende controleverklaring afgegeven. Ons oordeel bij de jaarrekening 2024 ziet ook toe op de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording.
Datum 27 juni 2025
Ons accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in de beoordeling van de jaarrekening 2024. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden en diverse besprekingen die wij met uw medewerkers hebben gevoerd.
Kenmerk 312022007.25.410
Wij hebben de controle van de jaarrekening 2024 van uw gemeente afgerond. De jaarrekening van de gemeente Wijdemeren is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Met dit accountantsverslag informeren wij u over onze belangrijkste controlebevindingen. Op 17 juni 2025 hebben wij onze bevindingen met de auditcommissie besproken.
Wij maken u erop attent dat voor dit accountantsverslag een beperkte verspreidingskring geldt. Het accountantsverslag is uitsluitend bestemd voor de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders. Wij geven u toestemming om dit accountantsverslag (de was getekend-versie) te publiceren via de agenda’s van de raadscommissies en de gemeenteraad. Met vriendelijke groet, Publieke Sector Accountants B.V. ValidSigned door A. Booij RA op 27-06-2025
A. Booij RA
Publieke Sector Accountants B.V. is ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel te Utrecht onder nummer 69411409.
Inhoudsopgave
Contact
1. Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij ....................... 2 De volgende personen kunnen benaderd worden bij vragen met betrekking tot dit accountantsverslag: Arie Booij
2. Financiële positie en resultaat ................................................. 7 3. Bevindingen eindejaarscontrole ............................................. 11
Tel: 06 – 1509 2689
4. Interne beheersing ................................................................ 23
Gert Scheele
5. Overige aangelegenheden ..................................................... 25
Tel: 06 – 1098 0213
6. Verplichte tabel SiSa .............................................................. 30
1.
Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij
312022007.25.410 - 1
1. Onze controleaanpak en de uitkomsten daarbij Reikwijdte van de controle
Met de opdrachtbevestiging van 10 september 2024 (kenmerk 312022007.24.494) heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. De doelstelling van de controle is het afgeven van een controleverklaring bij de jaarrekening van de gemeente Wijdemeren. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in onze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2024 voldoende voor de doelstelling van onze controle. In dit accountantsverslag geven wij een toelichting op de bevindingen naar aanleiding van de controle. Onze controle is verricht in overeenstemming met Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024, het Controleprotocol voor de accountantscontrole over de jaarrekening 2024 van de gemeente Wijdemeren, zoals vastgesteld door de raad op 11 december 2024 en de Regeling Controleprotocol WNT 2024 vallen.
Materialiteitsbepaling is overeenkomstig het Besluit accountantscontrole decentrale overheden en uw controleprotocol accountantscontrole 2024
De wijze waarop wij de materialiteit bepaald hebben, sluit aan op het door de gemeenteraad op 11 december 2024 vastgestelde Controleprotocol voor de accountantscontrole over de jaarrekening 2024. Het normenkader 2024 is ook op 11 december 2024 door de raad vastgesteld. De maximaal toe te passen marges voor de accountantscontrole zijn vastgelegd in het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado). In uw controleprotocol heeft u geen lagere marges vastgesteld. De bij onze controle van de jaarrekening 2024 toegepaste goedkeuringstoleranties bedragen derhalve:
Bron: jaarrekening 2024 Goedkeuringsmaterialiteit
Fouten
Onzekerheden € 826.000
€ 2.478.000
De gemeenteraad heeft in het controleprotocol geen rapporteringstolerantie vastgesteld. Bij ons overleg met de auditcommissie is aangegeven dat wij, net als in voorgaande jaren het geval was, uit moeten gaan van een rapporteringstolerantie van 5% van de goedkeuringsmaterialiteit, ofwel € 41.000.
312022007.25.410 - 2
Onze aanpak is gericht op risico’s
Voor de jaarrekeningcontrole 2024 onderkennen wij een aantal risico’s en aandachtspunten, die een verhoogd (bruto) risico met zich mee (kunnen) brengen op een materiële fout in uw jaarrekening en die een mogelijke impact op de bedrijfsvoering kunnen hebben. De risico’s en aandachtspunten zijn hieronder weergegeven. Opname van een risicogebied of aandachtspunt in deze opsomming betekent niet dat daadwerkelijk sprake is van risico’s die zich daadwerkelijk voordoen, maar zijn enkel bedoeld om aan te geven dat wij hier tijdens onze controle (extra) aandacht aan hebben besteed. De onderkende risico’s en aandachtspunten voor 2024 zijn: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
▪
▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
De voorbereiding voor de fusie per 1-1-2027. De voortgang investeringsplanning en beheersing van investeringskredieten. De waardering en risico-inschatting met betrekking tot de lopende grondexploitaties (waardering Porseleinhaven en afronding Nedervecht). De volwaardigheid van uw vorderingen belastingen en sociale zaken (uitvoering invorderingsbeleid en bepaling voorziening oninbaarheid). De vorming van voorzieningen groot onderhoud aan uw kapitaalgoederen op basis van geactualiseerde beheerplannen. De kostentoerekening aan het product riolering in relatie tot de getroffen voorziening. Het treffen van een voorziening voor Regeling voor Vervroegde Uittredingen (RVU) en de waardering van de voorziening verlofsparen. Naleving van de (Europese) aanbestedingsregels, mede in relatie tot afwijkingen in 2023 voor een bedrag van € 896.000. Management override of controls. Dit betreft de mogelijkheid die het college en management heeft om specifieke controlemaatregelen te omzeilen, bijvoorbeeld door memoriaalboekingen of het schattingsproces. De specifieke aandacht voor dit risico is voorgeschreven vanuit de controlerichtlijnen en is niet uniek voor de gemeente Wijdemeren.
Risico’s en onzekerheden in het sociaal domein, waaronder de afwikkeling van de over boekjaar 2023 gerapporteerde onzekerheden rondom de prestatielevering Wmo en Jeugd ad € 1.161.000 (PGB € 600.000, ZIN WMO/Jeugd in eigen beheer € 503.000 en via de Regio Gooi- en Vechtstreek € 58.000). Uw afhankelijkheid van derden (Regio Gooi- en Vechtstreek (Sociaal Domein) en Gemeente Hilversum (Belastingen). De voortgang van het financieel herstelplan. De voortgang en uitkomsten van de verbijzonderde interne controle. De follow-up ten aanzien van eerder gerapporteerde aandachtspunten vanuit de interne en externe controle. De actualisatie van de (fraude-)risicoanalyse. Ontwikkelingen en actualiteiten op het IT-gebied. De ontwikkeling en invoering van de duurzaamheidsrapportage bij de gemeente Wijdemeren.
Ter voorkoming van een materiële fout in de jaarrekening heeft het college voor bovenstaande risicogebieden beheersmaatregelen getroffen. Wij hebben ons tijdens de controle gericht op de opzet en het bestaan van de door het college ingerichte beheersingsomgeving, die deze risico’s moeten verkleinen. 312022007.25.410 - 3
Voor een toelichting op een aantal onderkende risico’s en aandachtpunten verwijzen wij naar het hoofdstuk ‘Bevindingen eindejaarscontrole’. Daarnaast verwijzen wij u naar onze bevindingen in het hoofdstuk ‘Interne beheersing’.
Uw rechtmatigheidsverantwoording
In de jaarrekening legt het college met de rechtmatigheidsverantwoording verantwoording af over een drietal rechtmatigheidscriteria die niet expliciet blijken uit het getrouw opnemen van baten, lasten alsmede balansmutaties. Dit betreffen het begrotings-, het voorwaarden- en het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten, lasten alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting, verordeningen en met de bepalingen in de relevante wet- en regelgeving, zoals opgenomen in het op 11 december 2024 door de raad vastgestelde normenkader 2024 voor de financiële rechtmatigheid. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. De rechtmatigheidsverantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 2.478.000.
In de rechtmatigheidsverantwoording geeft het college aan dat zij niet rechtmatig heeft gehandeld. De onrechtmatigheden hebben betrekking op: ▪ ▪
Afwijkingen begrotingscriterium € 4.700.000, waarvan € 4.530.000 acceptabel Afwijkingen voorwaardencriterium € 2.592.000.
In hoofdstuk 3 gaan wij nader op de rechtmatigheidsverantwoording in.
De baten en lasten, alsmede Op basis van uw Controleprotocol voor de accountantscontrole over de jaarrekening 2024 en uw normenkader 2024 hebben wij de naleving van het financieel rechtmatigheidskader voor uw gemeente met betrekking tot de specifieke uitkeringen balansmutaties met gecontroleerd. Hierbij zijn geen materiële bijzonderheden geconstateerd. Uw gemeente voert 20 regelingen met betrekking tot betrekking tot specifieke specifieke uitkeringen uit. Deze zijn verantwoord via de SiSa-bijlage in uw jaarrekening. uitkeringen zijn rechtmatig Onze conclusie is dat de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen, rechtmatig zijn weergegeven in de jaarrekening 2024.
312022007.25.410 - 4
De jaarrekening voldoet aan Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de baten en lasten van de gemeente Wijdemeren. Daarnaast vereisen zij van het college van burgemeester en wethouders het het BBV toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, die vaak – vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken – inherent onzeker zijn.
De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente Wijdemeren zijn uiteengezet in de jaarrekening 2024 in onderdeel 6.3 ‘Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling’. In de jaarrekening 2024 hebben zich ten opzichte van 2023 geen wijzigingen van materieel voorgedaan in de toegepaste verslaggevingsgrondslagen, die van invloed zijn op de baten en lasten en/of de financiële positie van de gemeente Wijdemeren. Wij hebben het door het college van burgemeester en wethouders toegepaste proces voor belangrijke verslaggevingsgrondslagen geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij hebben de toepassing van de juiste methodiek, de aannames, de berekeningen en de consistente toepassing van de betrokken modellen en/of de van toepassing zijnde financiële verslaggeving beoordeeld. Wij zijn van mening dat de verslaggevingsgrondslagen en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent zijn gebruikt: de jaarstukken voldoen aan het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Geen geïdentificeerde materiële fouten en tekortkomingen in de jaarstukken
Naar aanleiding van onze jaarrekeningcontrole, resteren er geen van materieel belang zijnde ongecorrigeerde afwijkingen of onzekerheden. Door ons gerapporteerde bevindingen zijn derhalve niet materieel (dus hebben geen invloed op de strekking van onze controleverklaring), maar zijn naar onze mening vooral van belang voor uw beoordeling van de jaarstukken en de verdere kwaliteitsverbetering van de administratieve organisatie en interne beheersing. Voor de niet materiële fouten en tekortkomingen in de jaarstukken verwijzen wij u naar de diverse onderdelen van dit rapport.
Goedkeurende controleverklaring
Wij zijn van oordeel dat de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2024 van de gemeente Wijdemeren een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2024 en van het vermogen op 31 december 2024 in overeenstemming met het BBV. Daarnaast zijn wij van mening dat de door het college afgegeven rechtmatigheidsverantwoording een getrouwe weergave geeft van de rechtmatigheid van het door haar gevoerde financieel beheer. Hierbij geldt als voorwaarde dat de door ons gecontroleerde jaarrekening ongewijzigd door de raad wordt vastgesteld. Wij verzoeken u derhalve ons een door voorzitter van de raad en de griffier ondertekend besluit van de vastgestelde jaarrekening te verstrekken. Mochten nog wijzigingen worden aangebracht in de definitieve versie van de jaarrekening dan dienen wij deze te beoordelen alvorens onze controleverklaring hierbij mag worden opgenomen.
312022007.25.410 - 5
2.
Financiële positie en resultaat
312022007.25.410 - 6
2. Financiële positie en resultaat De vermogenspositie van uw gemeente neemt zowel in relatieve zin als in absolute zin af
In het BBV, de verslaggevingsregels voor gemeenten, wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen resultaatbepaling en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. Er mogen geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen (dat bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves) worden gemuteerd. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. Het gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten 2024 bedraagt € 3.486.000 nadelig. Per saldo is tussentijds € 5.112.000 aan de reserves onttrokken, zodat het uiteindelijk gerealiseerde resultaat over 2024 € 1.626.000 voordelig bedraagt. Dit resultaat is afzonderlijk vermeld onder het eigen vermogen in de balans. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen.
Eigen vermogen (in € 1.000)
2024
2023
2022
2021
2020
Eigen vermogen per 1 januari
22.410
18.439
14.723
16.524
19.184
-/- 5.112
-/- 630
389
-/- 600
-/- 1.287
1.626
4.600
3.327
-/- 1.201
-/- 1.373
-/- 3.486
3.970
3.716
-/- 1.801
-/- 2.660
18.924
22.410
18.439
14.723
16.524
Tussentijdse resultaatbestemming Gerealiseerd resultaat Totaal (‘gerealiseerd saldo van baten en lasten’) Eigen vermogen per 31 december
NB: door afronding op € 1.000 kunnen geringe afrondingsverschillen of afwijkingen van de jaarstukken ontstaan.
De tussentijdse resultaatbestemming bestaat uit de stortingen in en onttrekkingen uit de reserves, in overeenstemming met de besluiten van uw gemeenteraad. In de jaarrekening zijn daarom extra toelichtingen opgenomen bij enkele reserves opgenomen. De omvang van het eigen vermogen bedraagt ultimo 2024 19,6% van het balanstotaal (2023: 24,1% van het balanstotaal). Zowel in absolute zin als relatieve zin is het eigen vermogen gedaald in 2024. In de toelichting op balans bij het onderdeel eigen vermogen van de jaarrekening geeft het college een nadere toelichting op de mutaties in het eigen vermogen over het jaar 2024. Wij verwijzen u naar deze toelichting.
312022007.25.410 - 7
Resultaat 2024 is beïnvloed door reservemutatie(s)
Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente Wijdemeren ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de bestuurlijke besluitvorming. Concreet betekent dit voor uw gemeente het volgende: Exploitatieresultaat (in € 1.000)
Realisatie
Realisatie
Begroting na wijziging
Begroting na wijziging
Totale baten
75.888
73.442
Totale lasten
79.374
77.464
Gerealiseerde saldo van baten en lasten (voordelig)
-/- 3.486
-/- 4.022
Af: stortingen in reserves
3.298
710
Bij: onttrekkingen aan reserves
8.410
8.046
Saldo mutaties reserves
5.112
7.336
Gerealiseerd resultaat (voordelig)
1.626
3.314
NB: door afronden op €1.000 kunnen kleine afrondingsverschillen ontstaan.
De exploitatie over 2024 laat een nadelig gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten van € 3.486.000 zien, ten opzichte van een begroot (na wijziging) saldo van € 4.022.000 nadelig. Dit is derhalve € 536.000 voordeliger. Het gerealiseerde voordelig resultaat ad € 1.626.000 is afzonderlijk op de balans onder het eigen vermogen opgenomen. In de jaarstukken wordt op diverse plaatsen een nadere toelichting gegeven op de totstandkoming van het resultaat en worden de verschillen tussen de begroting (na wijziging) en de gerealiseerde baten en lasten verklaard. Wij verwijzen u hiervoor naar de jaarstukken, bij de afzonderlijke behandeling van de programma’s. Het voordelige exploitatieresultaat 2024 (vóór bestemming) is mede ontstaan na een aantal incidentele baten en lasten. Door het effect van de incidentele baten en lasten buiten beschouwing te laten, ontstaat meer inzicht in de reguliere baten en lasten. Het
312022007.25.410 - 8
inzicht in de reguliere baten en lasten is van belang, omdat het een betere indicatie geeft van de toekomstige baten en lasten, overigens zonder rekening te houden met beleidswijzigingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten is eveneens inzicht in de incidentele baten en lasten gegeven. Kortheidshalve verwijzen wij u naar deze uiteenzetting.
Het college van burgemeester en wethouders geeft aan dat het beschikbare weerstandsvermogen van uitstekend niveau is om de onderkende risico’s op te kunnen vangen
Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit vanwege ingeschatte risico’s. De beschikbare weerstandscapaciteit (voor de samenstelling, zie de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing) heeft het college bepaald op € 11.138.000. In 2023 bedroeg deze € 4.299.000. De beschikbare weerstandscapaciteit is derhalve ten opzichte van 2023 gestegen. Dit wordt voor een belangrijke mate veroorzaakt doordat enkele bestemmingsreserves zijn opgeheven en in de algemene reserve zijn gestort. In de beschikbare weerstandscapaciteit is onder meer een bedrag van € 100.000 aan “stille reserves” meegerekend. Dit bedrag is een inschatting van het college van de mogelijke marktwaarde van activa die u bezit, maar feitelijk niet gebruikt, en daarom ook lager of niet (meer) gewaardeerd zijn op uw balans. Om uw beeld in de stille reserves te versterken en daarmee ook in uw weerstandscapaciteit, adviseren wij u om periodiek de objecten waar sprake is van stille reserves te laten toetsen, bijvoorbeeld door een taxateur. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing heeft het college een opsomming gegeven van ingeschatte risico’s. Deze cumuleren voor 2024 tot een bedrag van € 10.3476.500 (bruto) en na “kanseffect” tot een bedrag van € 2.729.550 (2023: bruto risico’s € 10.333.000, na “kanseffect”€ 2.475.920).
Op basis van deze kwantificering is de weerstandsratio voor 2023, zo schrijft het college, 4,0 (2023: 1,61). Bij een ratio van 1,0 is de beschikbare weerstandscapaciteit gelijk aan de benodigde weerstandscapaciteit. Het college concludeert dat het weerstandsvermogen van Wijdemeren in 2024 als “uitstekend” kwalificeert en derhalve in staat is om de onderkende risico’s op te vangen. In 2023 was de kwalificatie nog “ruim voldoende”. In 2024 is hier derhalve een aanzienlijke verbetering in opgetreden. Wij verwijzen u voor de onderkende risico’s en de kwantificering daarvan naar de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Overigens merken wij hierbij op dat deze cijfers niet aan accountantscontrole of een beoordelingsopdracht zijn onderworpen.
312022007.25.410 - 9
3.
Bevindingen eindejaarscontrole
312022007.25.410 - 10
3. Bevindingen eindejaarscontrole De rechtmatigheidsverantwoording 2024 is getrouw
Uw rechtmatigheidsverantwoording 2024 De rechtmatigheidsverantwoording is opgenomen in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat deze voldoet aan het voorgeschreven model en dat daarbij de door de raad vastgestelde kaders zijn gehanteerd. Deze kaders zijn in overeenstemming met richtlijnen die vanuit de commissie BBV zijn gegeven. Verantwoording Op basis van de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2024 blijkt dat er rechtmatigheidsafwijkingen zijn geconstateerd groter dan de verantwoordingsgrens (3%, ofwel € 2.478.000). De geconstateerde rechtmatigheidsafwijkingen hebben zowel betrekking op het begrotingscriterium als het voorwaardencriterium. Samenvatting rechtmatigheidsverantwoording
Bedragen
Begrotingscriterium (bruto)
€ 4.700.000
Begrotingscriterium (netto)
€ 170.000
Voorwaardencriterium (afwijkingen Europese aanbestedingen)
€ 2.592.000
M&O-criterium
€0
Rechtmatigheidsfouten bruto
€ 7.292.000
Rechtmatigheidsfouten netto
€ 2.762.000
In de paragraaf bedrijfsvoering heeft het college een toelichting opgenomen op de rechtmatigheidsbevindingen, welke hoger uitvallen dan de door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringsgrens van € 95.000. Toelichting begrotingsrechtmatigheid Op programma’s 4 (Economische zaken, recreatie en toerisme), 6 (Natuur en milieu), 7 (Ruimte ontwikkeling), en op de algemene baten en lasten en overhead is sprake van lastenoverschrijdingen van in totaal € 4.530.000. Er is sprake van overschrijdingen van investeringskredieten van € 170.000. De totale begrotingsoverschrijding bedraagt derhalve € 4.700.000. Gelet op de kaders die uw raad in het normenkader aan het college heeft meegegeven, kwalificeren deze afwijkingen voor een bedrag van € 4.530.000 als acceptabel.
312022007.25.410 - 11
Toelichting voorwaardencriterium Onder het voorwaardencriterium staan de bevindingen ten aanzien van de Europese aanbestedingen vermeld. In het kader van de verbijzonderde interne controle heeft het college onderzocht of de opdrachtverleningen overeenkomstig de richtlijnen voor Europese aanbestedingen zijn gedaan. Het college heeft daarbij geconcludeerd dat er in totaal afwijkingen van de richtlijnen voor Europese aanbestedingen zijn geconstateerd van € 2.592.000. Op basis van onze controle komen wij tot dezelfde conclusie. Ons oordeel bij uw rechtmatigheidsverantwoording Op basis van onze toetsing aan de wettelijke voorschriften inzake de rechtmatigheidsverantwoording en de kaderstelling door de raad hebben wij vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording van het college van burgemeester en wethouders een getrouw beeld geeft. De jaarrekening (rechtmatigheidsverantwoording) en het jaarverslag (paragraaf bedrijfsvoering) bevat alle voorgeschreven informatie. Alle verplichte onderdelen zijn toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Evaluatie aanpak Het college heeft vooraf goed nagedacht over haar plan van aanpak om voldoende waarborgen te treffen om een rechtmatigheidsverantwoording te kunnen opnemen in de jaarrekening die geen materiële afwijkingen bevat.
Hiertoe is onder andere een risicoanalyse uitgevoerd, zijn processen geactualiseerd en is een intern controleplan opgesteld. Daarnaast heeft het college zorggedragen voor het tijdig actualiseren van verordeningen en het in kaart brengen van de risico’s en maatregelen rondom Misbruik & Oneigenlijk gebruik. Evaluatie uitvoering Bij onze beoordeling van de uitgevoerde verbijzonderde interne controle (VIC) komen wij tot dezelfde conclusie inzake de uitkomsten (fouten en onzekerheden). Wij constateren echter dat bij aanvang van onze controle nog niet alle interne controleprogramma's gereed waren en de teksten rondom de rechtmatigheidsverantwoording nog niet volledig beschikbaar waren. Voor 2025 vragen wij uw specifieke aandacht voor de tijdige uitvoering van alle geplande werkzaamheden, inclusief de detailcontroles en de analyse begrotingsrechtmatigheid.
312022007.25.410 - 12
Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is aangepast en bevat wijzigingen die relevant zijn vanaf 2025 voor de rechtmatigheidsverantwoording
Op 16 april 2025 heeft het Rijk in het Staatsblad een aantal wijzigingen gepubliceerd van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, het Waterschapsbesluit en het Besluit van 29 oktober 2021 tot wijziging van het Besluit financiële verhouding 2001. De wijzigingen gaan in voor verantwoordingen over het begrotingsjaar 2025. Hieronder hebben wij de belangrijkste wijzigingen die voor u relevant zijn opgenomen. Wijzigingen Besluit accountantscontrole decentrale overheden ▪ In artikel 1 zijn de “begrippen” afwijking, deelverantwoording, financiële rechtmatigheid en openbaar lichaam aangepast; ▪ In artikel 2 is aangegeven dat de goedkeuringstolerantie wordt aangepast. Vanaf het verslagjaar 2025 bedraagt deze 2% van de omvangsbasis. Deze is tot en met 2024 1%. De omvangsbasis is daarbij gelijk aan de totale lasten van de gemeente exclusief de toevoegingen aan de reserves. Tot en met 2024 was de omvangsbasis gelijk aan de totale lasten van de gemeente inclusief de toevoegingen aan de reserves; en ▪ De goedkeuringstolerantie is de som van de afwijkingen in de jaarrekening en onzekerheden in de uitvoering van de controle. Dit betekent dat fouten en onzekerheden gezamenlijk worden afgewogen (lees: opgeteld) ten opzichte van de goedkeuringstolerantie van 2%.
Tot en met 2024 werden fouten (1%) en onzekerheden (3%) afzonderlijk afgewogen. Wanneer fouten en onzekerheden samen meer dan 2% van de omvangsbasis bedragen, dient de accountant een niet-goedkeurende controleverklaring af te geven. Deze aanpassingen zijn relevant voor het intern controleplan van uw gemeente en de uitvoering daarvan. Wijzigingen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten ▪ In het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) zijn wijzigingen doorgevoerd, waarmee de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording is geformaliseerd. Aan artikel 1 van het BBV zijn daartoe de volgende onderdelen toegevoegd: o Rechtmatigheidsverantwoording; o Verantwoordingsgrens; o Financiële rechtmatigheid; o Rechtmatigheidsfout; en o Onduidelijkheid. De verantwoordelijkheid voor deze verantwoording is daarmee expliciet bij het college neergelegd. ▪
In het BBV is nu expliciet geregeld dat in de paragraaf bedrijfsvoering een beschrijving wordt opgenomen van de maatregelen die worden ondernomen om rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden met betrekking tot de financiële rechtmatigheid te voorkomen.
▪
De paragraaf “Wet open overheid” is een verplichte paragraaf geworden.
312022007.25.410 - 13
▪
In titel 4.7 zijn in artikel 58b de verslaggevingskaders voor de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. Deze zijn: o De jaarrekening bevat een rechtmatigheidsverantwoording. o De rechtmatigheidsverantwoording bevat een overzicht van de rechtmatigheidsfouten en onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid. o De verantwoordingsgrens is een totaalbedrag voor rechtmatigheidsfouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid. o De gemeenteraad en provinciale staten stellen de verantwoordingsgrens vast op ten hoogste 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves. o Voor zover het totaalbedrag aan rechtmatigheidsfouten én onduidelijkheden in het kader van de financiële rechtmatigheid hoger is dan de verantwoordingsgrens, worden deze in het kader van de financiële rechtmatigheid opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. Bij ministeriële regeling wordt voor de rechtmatigheidsverantwoording een model vastgesteld.
De belangrijkste aanpassing is dat de verantwoordingsgrens vanaf 2025 maximaal 2% van de totale lasten, exclusief de toevoegingen aan de reserves kan zijn. U kunt als gemeenteraad kiezen voor een verantwoordingsgrens tussen 0% en 2%. Deze aanpassingen zijn relevant voor de jaarrekening 2025 (verantwoording) en uw kaderstelling (verantwoordingsgrens maximaal 2%). Voor een totaalbeeld van de wijzigingen verwijzen wij naar https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2025-99.html. Wij adviseren u om uw kaderstelling, zoals bijvoorbeeld de financiële- en controleverordening, uw controleprotocol en het intern controleplan, te beoordelen en na te gaan of deze nog in de lijn zijn van de recente aanpassingen. Deze wijzigingen kunnen ook invloed hebben op de omvang en inhoud van de interne controlewerkzaamheden die binnen uw gemeente worden gepland en uitgevoerd. Het is derhalve belangrijk om hier tijdig actie op te ondernemen.
Uw vorderingen op bijstand cliënten zijn voorzichtig gewaardeerd
Wanneer blijkt dat bijstand onterecht of voor een te hoog bedrag is verleend, vordert uw college dat terug van de personen aan wie betalingen hebben plaatsgevonden. Ultimo 2024 staan er in dat verband vorderingen open voor een bedrag van in totaal € 513.000 (2023: € 520.000). Deze vorderingen zijn in de jaarrekening op nihil gewaardeerd. Gelet op het karakter van de soort vorderingen en de aflossingscapaciteit van deze debiteuren, is een voorzichtige waardering naar onze mening ook terecht. In de praktijk zien wij daarom vaak dat de oninbaarheid wordt ingeschat op 60% - 80%. Omdat blijkt dat er jaarlijks wel aflossingen plaatsvinden, is het de vraag of het thans toegepaste oninbaarheidspercentage door het college van 100% terecht is. Wij adviseren u dan ook om, mede in het kader van de fusie, en het in dat kader harmoniseren van verslaggevingsgrondslagen en schattingen hier in 2025 nader onderzoek naar uit te voeren.
De actualisatie van uw grondexploitaties is verwerkt in de jaarrekening 2024
In het boekjaar 2024 was sprake van twee lopende grondexploitaties, te weten Porseleinhaven en Nedervecht. Met het vaststellen van de jaarrekening 2024 wordt de grondexploitatie Nedervecht afgesloten. De grondexploitaties hebben ultimo 2024 een (netto) boekwaarde van nihil, wat gelijk is aan 2023. Dit komt omdat beide exploitaties verlieslatend zijn en er derhalve voorzieningen voor het verwachte verlies zijn getroffen. Vanuit financieel perspectief zijn de ontwikkelingen, en daardoor de mutaties in 2024 beperkt geweest. 312022007.25.410 - 14
Bij het opstellen van de jaarrekening 2024 is het college nagegaan, wat op basis van de meest actuele inzichten het verwachte resultaat van beide exploitaties is. Het verwachte resultaat is immers van belang om te valideren of de tot 2023 getroffen voorziening toereikend was c.q. deze in de jaarrekening 2024 aangepast zou moeten worden. Van het verloop van de boekwaarde in 2024 kan het volgende overzicht gemaakt worden: (bedragen x € 1.000) Boekwaarde 1-1-2024 Investeringen 2024 Verminderingen 2024 Boekwaarde 31-12-2024 Inschatting resultaat (eindwaarde) - verlies Balanswaarde 31-12-2024 Voorziening resterende verlies
Porseleinhaven
Nedervecht
Totaal
9.282 115 9.396 9.354 -
1.968 31 1.999 1.999 -
42
-
11.250 145 11.395 11.353 42
De voorziening voor Porseleinhaven is in 2024 per saldo met € 18.000 toegenomen. Zoals vermeld wordt de grondexploitatie Nedervecht afgesloten, waarmee ook de getroffen verliesvoorziening zal vrijgevallen. Per saldo heeft dit geen effect op het resultaat van de gemeente, omdat het verlies geheel voorzien is. Het verwachte resultaat Porseleinhaven is verslechterd Voor het project Porseleinhaven levert de herziening een resultaatsverslechtering op van € 18.000 ten opzichte van vorig jaar. Het verwachte resultaat is, op basis van de actualisatie van de grondexploitatie, vooral afgenomen, omdat de kosten van het projectteam en de juridische kosten, hoger uit zijn gevallen en naar verwachting hoger uit zullen uitvallen. Ook is sprake van kostenstijgingen als gevolg van de oplopende inflatie. Aan de opbrengstenkant heeft het college ingeschat dat de risico’s beperkt zijn op basis van de contractuele afspraken die zijn gemaakt met betrekking tot de toekomstige grondoverdracht.
312022007.25.410 - 15
In 2024 zijn voorzieningen voor groot onderhoud gevormd, maar de uitvoering loopt achter
Tot en met de jaarrekening 2023 werden de kosten voor groot onderhoud aan uw kapitaalgoederen via bestemmingsreserves geëgaliseerd omdat u niet over beheerplannen beschikte die voldeden aan de vereisten zoals opgenomen in het BBV. In 2023 bent u bezig geweest met het opstellen van beheerplannen. Op basis van deze beheerplannen en de meerjarige financiële vertaling, zijn in de jaarrekening 2024 weer voorzieningen voor groot meerjarig onderhoud aan uw kapitaalgoederen getroffen. Ultimo 2024 is sprake van de volgende onderhoudsvoorzieningen: Voorziening (bedragen x € 1.000) Groot onderhoud gemeentelijke gebouwen Groot onderhoud wegen Groot onderhoud beschoeiing Groot onderhoud bruggen Groot onderhoud groen Groot onderhoud straatmeubilair Totaal
Boekwaarde 1-1-2024 0 0 0 0 0 0 0
Toevoegingen
Aanwendingen
2.598 3.750 100 190 190 35 6.863
99 1.104 0 0 13 31 1.247
Boekwaarde 31-12-2024 2.499 2.646 100 190 177 4 5.616
De toevoegingen aan de voorzieningen zijn gedaan op basis van de geactualiseerde beheerplannen en de daarbij horende meerjarenramingen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de verwachte uitgaven voor groot onderhoud in 2024 en de gerealiseerde uitgaven voor groot onderhoud per voorziening. Daaruit blijk dat van de verwachte uitgaven 2024 ad € 2,4 miljoen, er slechts € 1,2 miljoen is gerealiseerd. Voorziening (bedragen x € 1.000) Groot onderhoud gemeentelijke gebouwen Groot onderhoud wegen Groot onderhoud beschoeiing Groot onderhoud bruggen Groot onderhoud groen Groot onderhoud straatmeubilair Totaal
Onttrekking 2024 Geraamd Gerealiseerd 707 99 1.290 1.104 93 183 76 13 33 31 2.381 1.247
Verschil 608 186 93 183 63 2 1.134
Wanneer zowel de daadwerkelijke uitvoering als ook de gerealiseerde kosten met de onderliggende planningen in de pas (blijven) lopen, is dat een indicatie dat het onderliggende plan een goede onderbouwing voor de getroffen voorziening is. Nu de voorzieningen weer gevormd zijn, is het van belang dat u periodiek vaststelt dat de getroffen voorzieningen nog in de pas lopen met de onderliggende beheerplannen en daarbij horende kostenramingen.
312022007.25.410 - 16
De achterblijvende uitgaven kunnen verschillende oorzaken hebben, waaronder: ▪ Uitstel van geplande werkzaamheden (bijvoorbeeld door vertraging in de voorbereiding of aanbesteding); ▪ Capaciteitsproblemen binnen de organisatie of bij aannemers; ▪ Strategisch schuiven van onderhoud in afwachting van herontwikkeling; ▪ Beperkte beschikbaarheid van materialen of vergunningen. Uit de analyse van het college blijkt het volgende: Voor het onderhoud van de gemeentelijke gebouwen op basis van het MJOP is er circa € 300.000 (€ 99.000 + € 200.000) uitgegeven, waarvan € 99.000 ten laste van de voorziening gebracht moet worden en de overige € 200.000 ten laste van de exploitatie. Daarboven is er circa € 500.000 uitgegeven aan overig onderhoud dat slechts ten deel gebaseerd is op het MJOP en dus ten laste van de exploitatie wordt gebracht. Uw gemeente heeft voorgesteld om bij de actualisatie van het MJOP het onderscheid in het groot onderhoud versus het klein/regulier onderhoud te maken en waar nodig de geraamde dotatie en onttrekkingen aan de voorziening en de ramingen in de exploitatie hierop bij te stellen. Hierin wordt de taakstelling op het onderhoud meegenomen. Tevens is de raming ad € 707.000 nog niet bijgesteld op de doorgevoerde taakstellingen. Er zijn namelijk twee taakstelling door het college en de raad vastgesteld.
Dat gaat om € 100.000 (verwerkt bij de vaststelling van het MJOP op 11 juli 2024) en € 120.000 (verwerkt in de 1e Begrotingswijziging 2024). Per saldo is er dus een geraamde onttrekking ad € 487.000 in 2024. Het MJOP is voor de opvolgende jaren (2025 en verder) geactualiseerd. Wij adviseren u de projectbeheersing en uitvoeringscapaciteit de versterken. Overweeg organisatorische maatregelen, zoals het versnellen van aanbestedingstrajecten, het inzetten op meerjarige raamcontracten met uitvoerders en aanvulling van capaciteit binnen het projectbeheer. Daarnaast beamen we het belang ervan om bij de actualisatie het onderscheid tussen groot en regulier onderhoud te maken, zodat ook helder is wat de geplande onttrekkingen op de voorzieningen groot onderhoud zijn. Het is dus van belang om grip te houden op zowel de staat van onderhoud als op het financieel beheer.
Bewaak de tijdige besteding van ontvangen subsidievoorschotten
Uw gemeente ontvangt diverse subsidies van het Rijk of andere overheidsinstanties. Zowel in aantal als in financiële omvang neemt het nog te besteden bedrag in de afgelopen jaren toe. Ultimo 2024 staat er een nog te besteden bedrag van € 4.149.000 op de balans (2023: € 2.224.000) aan vooruit ontvangen bedragen. Een belangrijke oorzaak van de stijging is een ontvangen voorschot voor € 1.011.000 voor de SiSa-regeling Verduurzaming slecht geïsoleerde woningen, waarop in 2024 maar € 208.000 is uitgegeven. Daar neemt het vooruitontvangen bedrag toe met € 803.000. Het financiële risico voor de jaarrekening is vooralsnog beperkt, omdat uit de controle van de bestedingen (zie onze bevindingen bij SiSa 2024) geen bijzonderheden komen. Voor het bedrag aan rechtmatige bestedingen valt dan een deel van het vooruit ontvangen bedrag vrij en wordt als baten verantwoord. De nog te besteden middelen zijn verantwoord onder de kortlopende schulden, waarmee een eventueel terugbetalingsrisico is afgedekt. Wij adviseren u de tijdige besteding van vooruit ontvangen subsidiebijdragen goed te monitoren zodat een weloverwogen keuze gemaakt kan worden omtrent de besteding.
312022007.25.410 - 17
Verplichting voor sparen IKB in de jaarrekening opgenomen
Volgens het BBV mag voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen met een jaarlijks gelijkblijvend karakter geen verplichting of voorziening worden gevormd, maar dient dit bedrag jaarlijks vanuit de begroting te worden gedekt. Bij uw gemeente is echter gebleken dat een aantal werknemers hun IKB-verlof opspaart voor een vervroegd pensioen of een langdurig verlof anderszins. De IKB-verplichting was in 2023 daardoor meer dan verdubbeld ten opzichte van 2022 en ook in 2024 neemt deze verder toe. Daardoor heeft de jaarlijkse omvang van de openstaande IKB-verplichten van uw gemeente aan haar werknemers geen gelijkblijvend karakter meer. Het college heeft daarom in 2023 terecht al besloten om het deel van de IKB-verplichting die niet gelijkblijvend is te voorzien. Dit is in overeenstemming met het BBV. De voorziening is in 2024 verder toegenomen naar € 162.000 (2023: € 83.000).
Houdt rekening met voorziening RVU
In 2024 heeft er een wijziging van de gemeente-CAO plaatsgevonden. Naar aanleiding hiervan zijn er bij de commissie BBV vragen gesteld rondom de Regeling Vervroegde Uitdiensttreding (RVU), dat is veroorzaakt door een aanpassing van de CAO. Medewerkers die uiterlijk 31 december 2028 de AOW-gerechtigde leeftijd bereiken en 43 jaar in dienst zijn geweest bij een bij ABP aangesloten werkgever (waarvan de laatste 10 jaar van een werkgever in de sector gemeenten) kunnen vervroegd uitdiensttreden met behoud van een maandelijkse uitkering. In dit kader moeten gemeenten en gemeenschappelijke regelingen een voorziening vormen, wanneer er al is afgesproken voor het einde van het boekjaar dat er gebruik gemaakt gaat worden van deze regeling (in de vorm van een overeenkomst). Het college heeft hiertoe een inventarisatie gedaan en vastgesteld dat voor de periode 2025 – 2026, de initiële periode voor het gebruik van de RVU, geen voorziening gevormd behoefd te worden. Eind 2024 is de RVU-regeling verlengd tot (minimaal) 2028. Wij adviseren u te onderzoeken of er voor deze periode medewerkers van de regeling gebruik kunnen gaan maken en, wanneer dat het geval is, een inschatting te maken van de financiële verplichting die u daarvoor dan nodig heeft. Voor de totale verplichting moet dan een voorziening gevormd worden.
De interne beheersing inzake kostenverhaal is niet voldoende
In de overlopende passiva staat per 31 december 2024 een bedrag van € 101.000 open als vooruitontvangen kostenverhaal uit hoofde van anterieure overeenkomsten. Het bedrag bestaat uit een veelheid van kleinere bedragen. Vorig jaar stond hetzelfde bedrag op de balans. Het is voor de gemeente op dit moment niet duidelijk in hoeverre dit bedrag daadwerkelijk nog terecht op de balans staat. Uit voorzichtigheid is besloten dit bedrag op de balans te laten staan. Het college heeft aangegeven in 2025 deze post uit te zoeken. Wij zijn het eens met de overweging om de post voor dit jaar in de balans te laten staan, maar benadrukken het belang om hierover in 2025 duidelijkheid te verkrijgen en derhalve uit te zoeken.
Onzekerheden in het sociaal domein
Onzekerheden PGB’s (Wmo en Jeugdzorg) Bij de controle op de Persoonsgebonden budgetten (PGB’s) voor de Wmo en de Jeugdwet is het van belang om de rechtmatigheid van de lasten vast te stellen. Uw gemeente kent de PGB’s toe voor jeugdzorg en Wmo. De PGB-bestedingen zijn door uw gemeente (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoordingen 2023 verstrekt vanwege diverse rechtmatigheidsafwijkingen. 312022007.25.410 - 18
De Auditdienst SVB controleert niet de prestatielevering die ten grondslag dient te liggen aan de PGB's, omdat de SVB niet op prestatielevering toetst. Daarom dient de gemeente zelfstandig onderzoek naar de prestatielevering uit te voeren, bijvoorbeeld aan de hand van de BADO-notitie "PGB-verantwoording/controle door gemeenten" d.d. 13 maart 2018, om vast te stellen dat er daadwerkelijk prestaties aan de PGB's ten grondslag liggen. Uw college heeft een dergelijk onderzoek naar de prestatielevering van de PGB’s niet uitgevoerd voor 2024. Het totaal van de Pgbbestedingen van € 693.000 hebben wij daarom als onzekerheid aangemerkt in het kader van zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid, omdat de prestatielevering niet kon worden vastgesteld. Onzekerheden lasten via de Regio Gooi & Vechtstreek Belangrijke (administratieve) onderdelen van de WMO en Jeugdwet worden voor uw gemeente door de Regio Gooi- en Vechtstreek (hierna: de Regio) uitgevoerd. De Regio heeft op 29 april 2025 de eindverantwoording 2024 aan uw gemeente verstrekt over de bestedingen. Bij deze verantwoording is een controleverklaring opgenomen dat de in deze verantwoording opgenomen bedragen (in materiële zin) zijn verantwoord in overeenstemming met de tussen uw gemeente en de Regio gemaakte afspraken.
Er is door de accountant een bedrag als onzeker aangemerkt van € 104.000 als gevolg van enkele aspecten waar de accountant van de Regio nog onvoldoende informatie kon verkrijgen om de uitgaven goed te keuren. Dit bedrag hebben wij ook meegewogen als onzekerheid in onze oordeelsvorming. De onzekerheden passen ruimschoots binnen de daarvoor geldende marges.
Wet normering topinkomens (WNT)
De Wet normering topinkomens (WNT) regelt de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, en stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Bij wet is vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging over 2024 van € 233.000 niet te boven gaat. Daarnaast dienen gemeenten het salaris openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. Ook dienen de ontvangen vergoedingen die bij andere WNT-plichtige instellingen zijn ontvangen te worden verantwoord in de WNTverantwoording. Aangezien het voor ons niet mogelijk is de volledigheid vast te stellen van de dienstbetrekkingen en de ontvangen vergoedingen, is in de Regeling Controleprotocol WNT opgenomen dat wij de anticumulatiebepaling niet hoeven te controleren. In onze controleverklaring is dit ook als zodanig toegelicht.
De WNT-toezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden. In 2024 is voor geen van de topfunctionarissen en overige medewerkers sprake van een overschrijding van de grensbedragen. In het kader van de WNT attenderen wij u erop dat u de plicht heeft om uiterlijk 1 juli 2025 uw WNT-verantwoording over het kalenderjaar 2024 via internet op een algemeen toegankelijke wijze openbaar te maken, voor een periode van tenminste zeven jaar. Indien op grond van andere op de verantwoordelijke van toepassing zijnde regelgeving of een besluit een later tijdstip waarop het financieel verslaggevingsdocument openbaar moet worden gemaakt geldt, is die latere datum de uiterlijke datum van 312022007.25.410 - 19
openbaarmaking. Wij hebben vastgesteld dat uw jaarrekening met daarin de WNT-verantwoording over het kalenderjaar 2023 en eerdere jaren is gepubliceerd.
Geen fouten en onzekerheden met betrekking tot de SiSabijlage 2024
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2024 onder Single information, Single audit (SiSa) vallen. Wij doen dit met een tabel, die ook opgenomen moet worden als er geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Per regeling is hierin aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Wij merken op dat wij geen fouten of onzekerheden hebben geconstateerd die groter zijn dan € 125.000 (of groter dan de rapporteringsgrens) zoals voorgeschreven via de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa (en het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol met bijhorend normenkader voor de rechtmatigheidscontrole). In overeenstemming met de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa is de tabel leeg als er geen bevindingen zijn. De tabel met fouten en onzekerheden treft u in hoofdstuk 6 van dit accountantsverslag aan.
Overgang Appa-pensioen wethouders naar ABP
Op basis van de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (Appa) bouwen wethouders tijdens hun ambtsperiode pensioen op. De gemeente voert de Appa uit en is verantwoordelijk voor de betaling van deze pensioenen. Voor de opbouw van het wethouderspensioen heeft de gemeente de voorziening “Pensioenen wethouders” getroffen. De voorziening is verplicht op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) en moet toereikend zijn om de opgebouwde wettelijke Appa rechten vanaf het moment van pensionering te kunnen dekken. De hoogte van de voorziening wordt jaarlijks door het college gevalideerd op basis van geactualiseerde actuariële berekeningen. Met ingang van 1 januari 2028 worden de pensioenen van de wethouders ondergebracht in het nieuwe pensioenstelsel als gevolg van de inwerkingtreding van de Wet toekomst pensioen (Wtp). Vanaf dat moment worden de opgebouwde pensioenen overgedragen aan het ABP. Voor deze overgang is een eenmalige kapitaalstorting aan het ABP vereist, ter financiering van de opgebouwde pensioenrechten. De waarde van deze aanspraken wordt vastgesteld volgens de rekenregels van het ABP. Vervolgens zijn actieve wethouders premie verschuldigd aan het ABP vindt verdere pensioenopbouw daar plaats. Na deze overgang is de gemeente niet langer verantwoordelijkheid voor de administratie en uitbetaling van Appa-pensioenen.
De voorziening op de balans komt na de waardeoverdracht te vervallen, en jaarlijkse herwaarderingen – zoals aanpassingen door rekenrente of mutaties – zijn dan niet meer nodig. Voor uw gemeente is het van belang om in de aanloop naar 2028 voor te zorgen voor voldoende financiële middelen om de waardeoverdracht aan het ABP te kunnen bekostigen. Op de balans per 31 december 2024 bedraagt de voorziening “Pensioenverplichtingen wethouders € 2.720.000 en heeft betrekking op opgebouwde pensioenrechten voor (voormalige) wethouders. Wij adviseren u het verloop en de omvang van deze voorziening in de komende jaren zorgvuldig te (blijven) monitoren.
312022007.25.410 - 20
Hierbij is het onder meer van belang dat u beschikt over een actueel overzicht van alle (ex-)politieke ambtsdragers met Apparechten, inclusief de exacte hoogte van hun pensioenaanspraken, hun leeftijd, diensttijd en eventuele eerdere waardeoverdrachten. Daarnaast is het essentieel om de ontwikkeling van de rekenrente goed te volgen. Deze rente is een bepalende factor voor de hoogte van de voorziening: een dalende rekenrente vereist mogelijk een bijstorting, terwijl een stijgende rekenrente kan betekenen dat er meer dan nodig in de voorziening is opgenomen. Aangezien uw gemeente verantwoordelijk is voor de overdracht van de pensioenen van alle (voormalige) wethouders van uw gemeente, adviseren wij u te verifiëren of in de voorziening ook daadwerkelijk rekening is gehouden met de opgebouwde rechten van alle voormalige wethouders uit het verleden.
312022007.25.410 - 21
4.
Interne beheersing
312022007.25.410 - 22
4. Interne beheersing Kernboodschappen interim- Naar aanleiding van de interim-controle hebben wij een managementletter aan het college uitgebracht, en hebben wij een boardletter aan de raad uitgebracht. Voor een nadere duiding van onze opmerkingen en aanbevelingen uit de boardletter 2024 controle 2024 verwijzen wij daarnaar. Hieronder hebben wij de samenvatting uit de boardletter opgenomen.
312022007.25.410 - 23
5.
Overige aangelegenheden
312022007.25.410 - 24
5. Overige aangelegenheden Geen meningsverschil met het college van burgemeester en wethouders
Er zijn geen meningsverschillen met het college van burgemeester en wethouders geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door het college en de medewerkers van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Bevestigingen van het college van burgemeester en wethouders ontvangen
Wij hebben namens het college van burgemeester en wethouders een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen.
Naleving van wet- en regelgeving
Wij hebben geen kennis van te rapporteren omstandigheden in verband met het niet-naleven van wet- en regelgeving met uitzondering van de bevindingen die het college heeft opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording ten aanzien van het naleven van regelgeving met betrekking tot Europese aanbestedingen.
Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden zijn geen bijzonderheden gebleken waarop wij u via deze rapportage willen attenderen.
Geen aanwijzingen van fraude
In Nederland is de accountant wettelijk verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het management van de organisatie. Wij merken op dat onze controle niet specifiek is ingericht op het ontdekken van fraude. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht. Wij hebben een fraudediscussie gevoerd met het controleteam en met het financieel management en de directie van de gemeente Wijdemeren, waarbij wij zijn nagegaan of er sprake is van vermoedens van materiële onjuistheden als gevolg van fraude in de jaarstukken. Van het management en directie hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of werknemers die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing of
312022007.25.410 - 25
anderen in het geval dat de fraude van materieel belang kan zijn op de jaarrekening, zijn betrokken. Tevens hebben wij zelfstandig werkzaamheden uitgevoerd die gericht waren op het risico van het ‘omzeilen’ van de interne beheersingsmaatregelen door het management te detecteren. Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op memoriaalboekingen en schattingen en hebben significante en ongebruikelijke transacties met behulp van gegevensanalyses onderzocht. Hoewel wij op grond van de controle- en overige standaarden een kritische houding moeten hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, merken wij op dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2024 hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van materiële fraude. De door u zelf uitgevoerde frauderisicoanalyse vormt voor controlerend accountants het startpunt van hun werkzaamheden ten aanzien van frauderisco’s. In dit kader zijn wij de afgelopen jaren nog nadrukkelijker het gesprek met u aangegaan over dit onderwerp en hebben wij uitgebreid aan u gerapporteerd en geadviseerd om een integrale frauderisicoanalyse op te stellen en periodiek te rapporteren aan de auditcommissie over de frauderisico’s en de beheersmaatregelen. Afgelopen jaar gaf u aan dat deze analyse in ontwikkeling was.
In 2024 heeft de frauderisicoanalyse verdere vorderingen gemaakt. U heeft gebruikgemaakt van tools voor het identificeren van frauderisico’s, waarbij voor elk risico is aangegeven of dit wel of niet wordt afgedekt door bestaande beheersmaatregelen. Daarnaast is in kaart gebracht in hoeverre de beheersmaatregelen daadwerkelijk bestaan en het risico voldoende afdekken. Uw gemeente hanteert een gedegen bruto-netto benadering, waarbij eerst de risico’s vóór werking van de beheersmaatregelen worden beschreven en vervolgens wordt toegelicht in hoeverre de beheersmaatregelen deze risico’s mitigeren. De frauderisicoanalyse is momenteel nog in ontwikkeling. De analyse wordt opgesteld door de verbijzonderde interne controle, waarna deze wordt besproken in het managementteam (MT) en met de procesverantwoordelijke teammanagers. Er zijn in 2024 dus goede stappen gezet richting een integrale frauderisicoanalyse waarbij we de volgende adviezen nog hebben meegegeven aan het college: ▪
▪
▪
Dynamisch proces: Zorg ervoor dat de frauderisicoanalyse een continu en dynamisch proces blijft. De analyse zal nooit 'af' zijn, aangezien de risico’s en de omgeving waarin de gemeente opereert continu veranderen. De beheersmaatregelen moeten hierop worden aangepast. Betrokkenheid van vakafdelingen: Betrek de vakafdelingen actief bij de totstandkoming van de analyse. Momenteel wordt de analyse sterk aangestuurd door de verbijzonderde interne controle, maar het is belangrijk dat deze analyse breder wordt gedragen binnen de organisatie. Het actief delen van risico’s en beheersmaatregelen met de gehele organisatie is essentieel om te zorgen voor een breed gedragen en dynamisch document. Risico’s en impact: Zorg ervoor dat zowel de kans op het optreden van een risico als de impact van dat risico (bijvoorbeeld de mogelijke financiële gevolgen) worden benoemd en gekwantificeerd in de analyse. Dit stelt u in staat om weloverwogen keuzes te maken ten aanzien van het beheersen van risico’s.
312022007.25.410 - 26
▪ ▪ ▪
▪
Controleverschillen
Zichtbare beheersmaatregelen: Zorg ervoor dat de beheersmaatregelen voor de geïdentificeerde risico’s zichtbaar en effectief worden uitgevoerd. Periodieke rapportage: Rapporteer periodiek aan de raad over het proces, de uitkomsten en de bevindingen van de frauderisicoanalyse. Corruptierisico’s: In de NBA-handreiking 1137 – Corruptie, werkzaamheden van de accountant” wordt aandacht gevraagd voor corruptierisico’s als onderdeel van de frauderisicoanalyse. Wij adviseren u om dit (fraude)risico bij komende actualisaties ook nader te betrekken en op te nemen in uw analyse en, waar noodzakelijk, maatregelen te treffen om het risico te beheersen. CEO-fraude: Afgelopen jaren is het fenomeen “CEO-fraude”, met verschillende voorbeelden hiervan bij diverse decentrale overheden, nadrukkelijk in het nieuws gekomen. Wij adviseren u om dit (fraude)risico explicieter op te nemen in uw analyse. Aard van de fouten en onzekerheden (x € 1.000)
Getrouwheid
Fouten Fouten geconstateerd in 2023 die ook impact hebben op de jaarrekening 2024 (per saldo kosten te laag verantwoord in 2024) Totaal fouten
17 17
Onzekerheden Onzekerheden lasten sociaal domein via de Regio Gooi & Vechtstreek
104
Onzekerheden verstrekkingen Pgb’s Jeugd en Wmo
693
Overlopend passief kostenverhaal opgenomen waarvoor niet voldoende duidelijk is in hoeverre hiervoor daadwerkelijk sprake is van een schuld Totaal onzekerheden
101 898
Wij hebben van het college van burgemeester en wethouders een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college van burgemeester en wethouders bevestigt dat de niet-gecorrigeerde fouten, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening niet materieel zijn. Daarnaast is in de jaarrekening een aantal correcties doorgevoerd naar aanleiding van eigen bevindingen van de gemeente en onze controle. Uw organisatie beschikt over een overzicht van deze correcties.
312022007.25.410 - 27
Bevestiging onafhankelijkheid
De voorschriften in het kader van onafhankelijkheid zijn binnen de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (de NBA) opgenomen in de ‘Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO)’ en vormen een belangrijk onderdeel van het ‘normenkader’ waaraan een accountant moet voldoen. De naleving van de ViO is binnen Publieke Sector Accountants ingebed. In overeenstemming met Nederlandse wet- en regelgeving, waaronder de Verordening inzake Onafhankelijkheid (ViO) van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA), dient de externe accountant mogelijke conflicten met betrekking tot zijn onafhankelijkheid, zowel in wezen als in schijn, onder de aandacht te brengen van het college en de gemeenteraad. Op basis van onze toetsing concluderen wij dat onze onafhankelijkheid als certificerend accountant bij gemeente Wijdemeren in 2024 voldoende is gewaarborgd en bevestigen wij dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Wijdemeren overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast.
Inzicht in onze tijdsbesteding
In het rapport “In het publieke belang” van de NBA, de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountant, zijn maatregelen opgenomen die de kwaliteit en onafhankelijkheid van de controlerend accountant moeten waarborgen of verbeteren. Op basis van één van de maatregelen rapporteren wij de bestede uren van onze controlewerkzaamheden aan u. Hieronder treft u de opgave van onze tijdsbesteding aan, inclusief een inschatting van nog te besteden uren voor de afronding van de jaarrekeningcontrole (waaronder het voeren van besprekingen en het archiveren van ons dossier).