De Lokale Partij Algemene beschouwingen begroting 2022

ALGEMENE BESCHOUWINGEN 11 november 2021

GERT ZAGT ALETTE ZANDBERGEN RENÉE WIJNEN OLIVIER GOETHEER MARGRIET RADEMAKER FRITS DEN HARTOG

De Lokale Partij

Algemene beschouwingen d.d. 11 november 2021

website: www.DeLokalePartij.org

Voorzitter, geachte collega’s, aanwezigen hier in de raadzaal en luisteraars elders. Ik wens u een goedemiddag. Mijn naam is Gert Zagt en als fractievoorzitter van De Lokale Partij heb ik de eer onze beschouwing over de begroting 2022 uit te spreken. De begroting 2022 ligt in de nabije toekomst, maar het is zeker gepast ook stil te staan bij het hier en nu. Vorig jaar november digitale beschouwingen vanwege corona-maatregelen. Je kunt rustig stellen dat het covid-19 virus nog steeds een grote impact heeft, zelfs mondiaal op een ieders doen en laten. Maar ook in onze eigen omgevingen en de gemeente Wijdemeren. De organisatie van de gemeente Wijdemeren en dan betrek ik daar nadrukkelijk ook het bestuur (College van B&W en gemeenteraad) bij verkeert in crisis. Door een al veel langer lopende kwaal dan covid.

twitter: @DeLokalePartij_

Ik typeer het met enkele woorden, zowel oorzaken als gevolgen en zeker niet limitatief: Koersloosheid, gebrek aan duidelijke strategie en aanpak, korte termijn politiek, hapsnap beleid, hoog ziekteverzuim, enorm hoog personeelsverloop, gebrek aan visie en leiding en niet in control. Deze typeringen uiten zich wederom in de voorliggende begroting. Kortom, het blijft zoals het is. In financiele zin werd het perfect in beeld gebracht tijdens de presentatie die we 25 mei jl. kregen van de afdeling financiën. De volgende plaatjes spreken boekdelen over hoe de vlag er inmiddels bij staat na 4 jaar vvd op financiën.

facebook: DeLokalePartijPolitiek

1682 *

31 dec 2021 *inclusief najaarsnota

1

De Lokale Partij

145% 2025

website: www.DeLokalePartij.org

75% 2022

Netto schuldquote:Schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. (Let wel: Totaalbedrag Geplande investeringen voor 20222025 is 39 miljoen deze zitten niet in deze berekening! Bij volledige uitvoering van het investeringsplan zal de netto schuldquote met ca. 70% toenemen in 2025).

twitter: @DeLokalePartij_

19% 2022

facebook: DeLokalePartijPolitiek

Solvabiliteitsratio: Eigen vermogen versus totaal vermogen NB: Voor 2022 is een solvabiliteitsratio berekend van 19%. De gevolgen van het IP 2022-2025 voor de ratio zijn niet in deze berekening opgenomen. (Let wel: Totaalbedrag Geplande investeringen voor 2022-2025 is 39 miljoen!)

2

De Lokale Partij website: www.DeLokalePartij.org

Structurele exploitatieruimte: obv jaarrekeningresultaat Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Tot zover de woorden voorafgaande aan waar het om gaat vandaag: De begroting 2022-2025

twitter: @DeLokalePartij_

De Lokale Partij spreekt zich vandaag uit op vier onderdelen. 1. De financiële kant van de voorliggende begroting; 2. De risico’s en risicobeheersing; 3. Ambities in perspectief; 4. En hoe nu verder. 1. De financiële kant van de voorliggende begroting. Een gekunsteld document om struikelend de eindstreep te halen. Administratieve bezuinigingen die pijn en ingrijpende besluiten vooruitschuiven naar de volgende bestuursperiode. Ruim 8 ton tekort dekken met een pennenstreek door exorbitante toeristen- en forensenbelasting verhoging zonder enig overleg met de sector. Net zoals de nog onzekere grondverkoop voor 6 ton.

facebook: DeLokalePartijPolitiek

Tja, wie gelooft er hier nog in sprookjes? Alleen dan kun je ‘tevreden zijn met een positieve begroting’ zoals het persbericht luidde… en beweren dat je een stevige basis legt voor het nieuwe gemeentebestuur

3

De Lokale Partij

En voorzitter dat is lang niet alles.

website: www.DeLokalePartij.org

Aan de kostenkant bleek gaandeweg het maken van de begroting dat de benodigde budgetten Sociaal Domein als gevolg van feiten in 2019 en 2020 bij lange na niet volledig begroot zijn voor 2021 en verder. Feitelijk was men ongeveer 6 ton vergeten. Dan heb je het over niet in control zijn. Ook de zogenaamde bezuinigingen uit het vorig jaar door het college en de coalitie vastgestelde evenwichtsscenario blijken volgens de wethouder financiën lang niet alle gerealiseerd. Dat doet weinig goeds voor de toekomst vermoeden. Om de begroting rond te krijgen heeft het college namelijk taakstellingen (lees bezuinigingen) opgenomen. Om enig beeld bij die taakstellingen per jaar te krijgen is het volgende plaatje behulpzaam. Taakstelling Sociaal Domein kostenbeheersing Algemeen op formatie Formatie Bouw- en WoningToezicht Formatie ITP (t.g.v.outsourcing ICT) Totale taakstelling

2022 2023 2024 2025 175 235 235 235 100 200 200 200 0 100 100 100 0 50 75 75 275

585

610

610

twitter: @DeLokalePartij_

Dat de taakstellingen boterzacht zijn (met andere woorden het is zeer onzeker of deze bezuinigingen haalbaar zijn) blijkt wel uit de tekst van de begroting, de antwoorden in de sessie over het Sociaal Domein en uit het rapport van Necker van Naem. De onderbouwing van deze taakstellingen bestaat uit niets meer dan gedachten flarden. Kortom boterzacht. De Lokale Partij verwacht op grond van ervaringen uit het verleden dat onze toezichthouder de provincie Noord-Holland hier wel eens verrassend over zou kunnen oordelen. En dan komen we net als in 2009 weer onder financieel toezicht. Zetten we de totale taakstelling even onder de regel begrotingsresultaat dan ziet u dat er weinig positiefs overblijft.

Begrotingresultaat volgens college Boterzachte Taakstellingen Reëler begrotingsresultaat excl. omissies en stelposten

2022 2023 2024 2025 609 -111 136 930 275 585 610 610 334 -696 -474 320

facebook: DeLokalePartijPolitiek

4

De Lokale Partij

Omissies en stelposten En voorzitter, in dit laatste plaatje heb ik het nog niet eens over de omissie van het niet verwerken in de begroting van de kosten waarvan we zeker weten dat die gaan komen: 1. Op taakveld 0.1 bestuur 55K afkomstig uit drie onderwerpen; 2. Onvoldoende (geen 10%) afstorten in reserve Recreatie & Toerisme;

website: www.DeLokalePartij.org

Ook zijn er geen stelposten opgenomen om de nog komende klappen op te vangen van: 3. Bevindingen van de verandermanager (vraag nr 24); 4. Structurele lasten vanaf moment invoering omgevingswet (vraag nr 54); 5. Kosten in het kader van een accommodatieregeling (vraag 42); 6. Actualisatie van beheer- en onderhoudsplannen (vraag 27 en 47); 7. Gemeentehuis op energielabel A brengen in 2030 (vraag 21).

Begrotingresultaat volgens college Boterzachte taakstellingen Reëler begrotingsresultaat

2022 609 275 334

2023 2024 2025 -111 136 930 585 610 610 -696 -474 320

excl. omissies en stelposten

Omissies en stelposten 1 t/m 7 (lage inschatting van De Lokale Partij)

twitter: @DeLokalePartij_

Harde realiteit

-65

-425

-425

-425

269

-1121

-899

-105

Dit alles plaatst de saldi wel in een heel ander perspectief. Gelooft u nog steeds in sprookjes? In bovenstaande cijfers ben ik nog voorbij gegaan aan de opbrengsten uit grondverkoop die het college zowel in 2022 als in 2023 versleuteld heeft in de begroting. Dit is een administratieve actie die in strijd is met het door de gemeenteraad vastgestelde beleid.

facebook: DeLokalePartijPolitiek

Deze standen zouden elk

Het college onttrekt 350K respectievelijk 250K in 1 miljoen moeten zijn 2022 en 2023 aan de Stimuleringsreserve Ruimtelijke alvorens te onttrekken. Ontwikkeling. Dit zijn opbrengsten uit grondverkoop van projecten. Dat laat het vastgestelde beleid echter niet toe. Onttrekken is pas toegestaan als deze reserve een minimum van 1 miljoen bereikt heeft. En dat is niet begroot. Zowel in 2022 als in 2023 haalt het college als het aan hem ligt eruit wat ze er op begrotingsbasis in stoppen. Deze reserve is ingesteld om:

5

De Lokale Partij

➢ ➢ ➢ ➢

verliesvoorzieningen te treffen voor negatieve exploitaties, het afboeken van voorbereidingskosten bij geen doorgang van projecten, afdekking van de risico’s op kostenverhaal, en als gemeente kunnen we met deze reserve ook wat doen om ontwikkelingen mogelijk te maken, bijvoorbeeld in het sociale segment die anders niet van de grond komen.

website: www.DeLokalePartij.org

Kortom voorzitter, hiermee is aangetoond dat deze begroting een gekunsteld document is. Papier is geduldig, de praktijk is anders. Dat zien we inmiddels helaas al jaren. 2. De risico’s en risicobeheersing De Lokale Partij schrikt van de niet volledige risicoparagraaf. Wederom sluit u de ogen voor de realiteit. Ik begrijp heel goed dat u er alles aan doet om de inwoners te laten denken dat er genoeg in onze spaarpot zit om tegenvallers op te vangen. Maar u slaat de plank volledig mis. Ik schets u 6 risico’s die niet of niet volledig verwerkt zijn. Op alle 6 verwachten wij een inhoudelijke reactie van de wethouder. Ook horen we graag van de andere fracties hoe zij hier in staan. Afhankelijk van de beantwoording komen wij wellicht met amendementen/moties.

twitter: @DeLokalePartij_

A. Risico Taakdifferentiatie Brandweerpersoneel B. Boterzachte taakstellingen C. Reserve Sociaal Domein D. Beheer en Onderhoud Kapitaalgoederen E. Reserve Omgevingswet F. Reserve Onderhoud Gebouwen A. Risico Taakdifferentiatie Brandweerpersoneel Taakdifferentiatie brandweerpersoneel. De VeiligheidsRegio Gooi en Vechtstreek (VRGV) houdt rekening met het gegeven dat 30% van de kosten (zijnde €900.000,-- per jaar) door de gemeenten opgelost moet worden. Dit zit niet in onze eigen risicoparagraaf en het weerstandsvermogen van de VRGV is slechts voldoende om het één jaar op te vangen. Bron: Programmabegroting (bijlagen) 2022-2025 VRGV

facebook: DeLokalePartijPolitiek

6

De Lokale Partij

website: www.DeLokalePartij.org

twitter: @DeLokalePartij_

facebook: DeLokalePartijPolitiek

7

De Lokale Partij

B. Boterzachte taakstellingen Het niet realiseren van de bezuinigingstaakstellingen die oplopen tot €610.000,-structureel is niet als risico opgenomen in de risicoparagraaf en als zodanig ook niet verrekend in het weerstandsvermogen. Dit is een omissie want als de taakstellingen niet gerealiseerd worden leidt dit tot een claim op de algemene reserve.

website: www.DeLokalePartij.org

Taakstelling Sociaal Domein kostenbeheersing Algemeen op formatie Formatie Bouw- en WoningToezicht Formatie ITP (t.g.v.outsourcing ICT) Totale taakstelling

2022 2023 2024 2025 175 235 235 235 100 200 200 200 0 100 100 100 0 50 75 75 275

585

610

610

C. Reserve Sociaal Domein De reserve Sociaal Domein wordt in de risocoparagraaf genoemd als dekking voor onverwachte uitgaven gelet op de open einde regelingen. Volgens de vastgestelde nota reserves en voorzieningen dient deze reserve een minimum van 1 miljoen te bevatten. In werkelijkheid zit er maar €149.000 in. Dus € 851.000 te weinig in deze reserve.

twitter: @DeLokalePartij_

Met andere woorden: hier lopen we een fors risico wat helemaal niet gedekt wordt door een reserve. Dientengevolge is het risico veel te laag ingeschat. De najaarsnota 2021 waarschuwde ons ook al.

facebook: DeLokalePartijPolitiek

8

De Lokale Partij

D. Beheer en onderhoud kapitaalgoederen

website: www.DeLokalePartij.org

Het rapport Beheer en Onderhoud kapitaalgoederen was overduidelijk. De Reserve Rationeel Wegbeheer is eind 2027 geheel leeg. Doordat dit jaar weer weinig gerealiseerd is zal dat nu een jaartje later worden. Maar niets over dit grote risico voor de algemene reserve en dus de weerstandscapaciteit in deze risicoparagraaf. Het zou op zijn minst een risicobedrag op basis van een 50% kans-effect ter grootte van € 250.000 moeten zijn.

twitter: @DeLokalePartij_ facebook: DeLokalePartijPolitiek

U ziet dat het kapitaalgoed ‘wegen’ qua achterstalligheid en financiën op rood staat. Dat is ook niet verwonderlijk gelet op het antwoord op onze vraag 4 van vorig jaar waarin het college meldde dat jaarlijks €932.465 te weinig

9

De Lokale Partij website: www.DeLokalePartij.org

gereserveerd wordt in de reserve wegbeheer om de wegen op onderhoudsniveau C te houden. Tja we horen er niets meer van. Alleen dat de actualisatie van een aantal beheerplannen kapitaalgoederen doorgeschoven is naar 2022. Het bekende patroon. Doorschuiven. De financiële vertaling van het wegbeheerplan zouden we Q4 2020 al ontvangen, maar nee tot op heden niets. Vooruitschuiven dus. Het komt effe niet uit. Ondanks de bijval die ik vorig jaar deze tijd van dhr. Voigt kreeg. Die wilde zo spoedig mogelijk uitleg in een reguliere commissievergadering. Daar wachten we nog steeds op. Beste mensen, wethouder, we hebben het hier over rentmeesterschap. We zijn schatplichtig aan onze kinderen, aan onze kleinkinderen. Wat u nu laat zien is korte-termijn-politiek. E. Reserve Omgevingswet De reserve omgevingswet is leeg volgens de begroting. Toch wordt de reserve in de risicoparagraaf benoemt als dekking voor het risico van extra en dus niet begrote kosten. De tekst uit de begroting spreekt boekdelen. U waarschuwt ons op papier maar u sluit de ogen voor de realiteit.

twitter: @DeLokalePartij_ facebook: DeLokalePartijPolitiek

F. Reserve Onderhoud Gebouwen Nou vooruit, nog eentje dan. De reserve onderhoud gebouwen is eind van de voorliggende begrotingsperiode leeg. Nou ja, op 3K na dan. En wat doen we eraan? Wat denkt u zelf? Niets. Zelfs geen woord erover in de begroting en de risicoparagraaf. Het enige wat er staat is dat het Meer Jaren Onderhoud Plan (MJOP) najaar 2021 geactualiseerd wordt. Maar niets over effecten ervan voor de begroting. Het college schuift dit dus ook door naar volgend jaar.

10

De Lokale Partij website: www.DeLokalePartij.org

Onze inwoners zijn van dit beleid de dupe. Ergens zal de rekening betaald moeten worden. U creëert een stuwmeer aan toekomstige lasten puur en alleen om er nu de vingers niet aan te branden. Struisvogelpolitiek. Zoals al gezegd verlangen wij op deze 6 punten een inhoudelijke reactie van het college. 3. Ambities in perspectief

twitter: @DeLokalePartij_

In november 2019 diende De Lokale Partij een motie in om van 9 grote investeringen die in 2020 plaats zouden vinden, eerst een voorstel in de raad te krijgen. Het college wilde toen immers dat bij het vaststellen van de begroting de raad impliciet alle investeringsbudgetten bij voorbaat vrijgaf. Deze motie hoefde niet eens in stemming te komen, er was brede steun voor en het college omarmde hem. In november 2020 liet ik u zien dat van die negen investeringen er maar eentje in 2020 op de agenda kwam. De rest verdween als sneeuw voor de zon. Zeven daarvan zijn tot op de dag van vandaag zelfs nooit meer verschenen. Over ambitie gesproken ………. Dat maakt natuurlijk benieuwd hoe het met de plannen voor 2021 ging. Vorig jaar spraken we af dat 14 investeringen eerst in de raad zouden komen. En ja voorzitter, er is vooruitgang! Van de 14 investeringen in 2021 (23,5miljoen) kwamen er twee (6,5 miljoen) op de agenda. Een verbetering met 100% hoor ik het college denken. Maar, eigenlijk beschamend. Het betekent dat we jaar in jaar uit de begroting vervuilen. Vervuilen met plannen en dus kosten die we niet maken. Geen wonder dat jaarlijks gescoord wordt met een meevaller in de Najaarsnota. Kosten die je niet maakt, daar heb je ook geen lasten van. En weer leggen we de vraag op tafel: ‘Is het eerlijk dat we de inwoners laten betalen voor wat ze niet krijgen?’

facebook: DeLokalePartijPolitiek

(U zult vast nieuwsgiering zijn naar het bedrag: houd u vast: € 460.000, --. Dat is van vergelijkbare orde als vorig jaar. Om precies te zijn was het in 2020 €628.000) 4. En hoe nu verder Eigenlijk is het heel simpel. Het enige wat gaat helpen is een enorme ombuiging en verandering. Dat gaat niet vanzelf. Het begint met een overzichtelijk aantal investeringen oppakken en uitwerken. Pas aan wat nieuws beginnen als iets af is. Verantwoordelijkheid, controle en regie tot en met de oplevering in eigen huis houden. Niet uitbesteden aan Jan en alleman die waarschijnlijk wel hun best doen maar het toch anders voelen en beleven dan mensen vanuit de eigen

11

De Lokale Partij

organisatie. In plaats van al maar geld stoppen in papieren-plannen-makerij nu eindelijk eens wat projecten op top niveau realiseren waar we allemaal tot aan inwoners aan toe trots op kunnen zijn. Met als gevolg reëlere en realistische lasten in de begroting. Begroten en echt realiseren waarvoor inwoners betalen.

website: www.DeLokalePartij.org

En voorzitter, daar is draagvlak voor. De VVD sprak zich er vorig jaar duidelijk over uit bij de Algemene Beschouwingen: “De VVD fractie maakt zich ernstig zorgen over de kosten van het investerings- en projectenprogramma. De gemeente heeft de komende jaren een flink aantal investeringen en projecten op het programma staan. Dit legt een zware druk op zowel de financiële middelen als de personele capaciteit. Bij een ongewijzigd programma zijn de reserves rationeel wegbeheer en onderhoud gebouwen over enkele jaren uitgeput en loopt de netto schuldquote, door het aangaan van leningen om alle investeringen uit te voeren, in 2024 op tot bijna 180%. Naast het financiële aspect, geeft de hoogte van het onderhanden werk aan, dat we teveel hooi op onze vork nemen. De ambtelijke organisatie is niet in staat om alle budgetten op een verantwoorde manier in uitvoering om te zetten, dus ook daarom vinden wij dat we ons ambitieniveau bijstellen. Dat scheelt stress, extra uitgaven, kosten inhuur, extra fouten omdat zaken misgaan, enzovoort.

twitter: @DeLokalePartij_

Ook Dorpsbelangen viel ons bij: “Zaken die steeds weer terugkomen in de begroting (ik noemde ze eerder “oude bekenden”) en maar niet tot een afronding komen. De heer Zagt wees daar ook op tijdens de commissievergadering van vorige week. Het college neemt te veel hooi op de vork en het lukt niet om zaken af te maken, waren woorden die ik hem hoorde zeggen. Ons advies luidt opnieuw: pak op wat is voorgenomen en maak af waarmee is begonnen. Ik voeg daar vandaag aan toe: matig uw voornemens, kies een paar belangrijke zaken en breng die tot een goed einde”. Voorzitter, het is tijd voor een andere koers. Het einde van de lopende bestuursperiode is in zicht. Struikelend en met vallen en opstaan richting de eindstreep, maar vraag niet hoe.

facebook: DeLokalePartijPolitiek

Dat het met onze gemeente op deze wijze niet goed gaat hoeft geen betoog. De feiten liegen niet. Het is tijd voor verandering. Hoog tijd. Onze prachtige gemeente verdient beter, onze gemeente die zoveel potentie heeft. Wijdemeren, rijk aan rust en ruimte. We leven in een oase die een niet te beschrijven rijkdom aan kapitaal kent. Laten we het elan terugbrengen. Een gemeente waar je graag wil blijven wonen, waar je graag voor werkt en waaraan je ziet dat hij straalt van je inzet. Ongeacht van wie. De schouders er onder en werken aan een ommekeer. De trots kan en moet terug. Gert Zagt Fractievoorzitter De Lokale Partij

12