D66 Algemene beschouwingen 2025-2026

ALGEMENE BESCHOUWINGEN D66 2025 – 2026

Voorzitter, geacht college, collega’s, leden van de ambtelijke organisatie en belangstellenden, Vanavond stellen wij de 24ste begroting van onze gemeente vast. D66 dankt onze ambtenaren die met grote inzet en toewijding deze begroting hebben opgesteld. Een begroting, die een gezond en realistisch financieel beeld toont. Structurele baten en lasten zijn in evenwicht en de algemene reserve boven het vereiste weerstandsvermogen. Een solide uitgangspunt voor dit laatste zelfstandige begrotingsjaar! Het is echter duidelijk dat dit positieve beeld deels voortvloeit uit vertraging bij de uitvoering van geplande investeringen. D66 benadrukt dat onderbesteding geen winst is, maar uitstel van maatschappelijke waarde. Financiële ruimte is pas waardevol wanneer geplande investeringen daadwerkelijk worden uitgevoerd. De najaarsnota versterkt dit positieve resultaat dankzij incidentele meevallers. D66 pleit ervoor om deze financiële ruimte aan te wenden voor kleinschalige, direct uitvoerbare, investeringen, die zichtbaar bijdragen aan de kwaliteit van onze leefomgeving. In de aanloop naar de fusie heeft D66 altijd gezegd: “geen schaalvergroting zonder schaalverkleining”. Dat blijft ons credo en zal ook het komende jaar de leidraad zijn van onze inzet. Voorzitter, de eigen identiteit van de kernen zal verankerd moeten blijven in de nieuwe gemeente en de voorzieningen zo mogelijk versterkt.

Kortom, vitale dorpen met zeggenschap over hun eigen leefomgeving. Ruimtelijk, sociaalmaatschappelijk en cultureel. Denk aan een bibliotheekvestiging in iedere kern. D66 wenst daarvoor de instelling van een overlegorgaan voor de leefomgeving in ieder dorp. Laten we dit “participatieraad” noemen. Een overlegorgaan met een eigen budget in coördinatie met de gemeente, deels overeenkomend met het Hilversumse wijkenbeleid. D66 denkt dat de dorpsregisseurs hierin een belangrijke rol moeten spelen. Wij dienen hiervoor de motie in: Wat, waar en wie in onze dorpen, met als 1

dictum: Verzoekt het college: - In samenspraak met Hilversum te onderzoeken wat de meest efficiënte vorm is van een dergelijk overlegorgaan en daarbij de dorpsregisseurs te betrekken; - Een bedrag van € 50.000 vrij te geven voor de uitwerking van een concept voor een participatieraad onder leiding van dorpsregisseurs; - Dit bedrag te dekken vanuit de beschikbare middelen voor Inwonerparticipatie; Wij blijven verantwoordelijk voor de kwaliteit van onze leefomgeving, voor veiligheid zowel buiten- als binnenshuis, voor het faciliteren van kleinere en grote woningbouw plannen en het veiligstellen van ons cultureel erfgoed. Wat betreft dit laatste, wil D66 zich niet beperken tot ons enige museum, Sypestein. Via het omgevingsplan en de erfgoedverordening willen wij dat regels worden opgesteld om het onderhoud van rijksmonumenten in particulier eigendom te ondersteunen, stimuleren en zo nodig te verplichten, wanneer door verwaarlozing een monument in gevaar komt. Archeologisch onderzoek voorafgaand aan realisering van grote infrastructurele en bouwkundige projecten mag daarbij niet ontbreken. Wijdemeren beschikt over een schat aan kunstwerken, in beheer van de Stichting Kunstbezit ‘s Graveland.

D66 stelt voor, om in afwachting van de definitieve bestemming van ons gemeentehuis, de vanaf januari 2026 vrijgekomen ruimte aan te bieden als museum voor onze kunstcollectie en wisselende tentoonstellingen. Een incidentele uitgave, maar van blijvende waarde. We behouden en beschermen daarmee ons cultureel kapitaal. Wij dienen hiervoor de motie in: van soepfabriek naar schatkamer, met als dictum: Verzoekt het college: - Samen met de stichting de mogelijkheid te bestuderen om de kunstcollectie tijdelijk onder te brengen in een publiek toegankelijk museum in de vrijgekomen ruimte in het gemeentehuis; 2

- Daarbij de financiële en organisatorische consequenties in beeld te brengen; Voorzitter, van oudsher is de landschappelijke en recreatieve rijkdom van onze gemeente een zeer belangrijke economische factor. Wat zou Loosdrecht immers zijn zonder waterrecreatie? De directe en indirecte inkomsten voortkomend uit de sector zijn essentieel voor de rentabiliteit van veel bedrijven en een pijler van onze lokale economie. Goede samenwerking tussen de recreatieve sector en de gemeente is dan ook essentieel. D66 was verbijsterd over het voorstel van het college van het invoeren van een verhuurdersheffing voor gemotoriseerde vaartuigen. Wij adviseren het college om dit voorstel in te trekken. Blijf in gesprek met de sector over een evenwichtig en algemeen aanvaard heffingenstelsel om een toekomstgerichte bedrijfsvoering te waarborgen. D66 vindt dat initiatieven, die eenzaamheid tegengaan, mantelzorgers ondersteunen, en leefstijlloketten in stand houden, blijvend onze aandacht verdienen en van grote waarde zijn voor onze dorpen. Het verdwijnen van verpleegzorg in Veenstaete, baart ons zorgen. D66 vraagt nadrukkelijk aandacht voor passende zorg dichtbij huis voor kwetsbare inwoners. Daarbij vormt goede huisartsenzorg de basis van de lokale gezondheidszorg, preventie en vroegsignalering. We zien met waardering hoe inwoners zelf initiatieven nemen die de sociale cohesie versterken.

Zoals de Tasjesbibliotheek of de Buurtkamer 3D in Kortenhoef, die laten zien hoe inwoners – jong en oud - elkaar kunnen ontmoeten en bijstaan. Dergelijke initiatieven verdienen onze steun. D66 wil dat alle inwoners zich veilig voelen, zowel op straat als thuis. Op donkere wegen voelen zij zich ’s avonds vaak onveilig. D66 wil goed verlichte fietspaden en veilige routes en verzoekt het college om hiervoor een plan van aanpak op te stellen. Verbetering van verkeersveiligheid op risico locaties is een blijvend punt van aandacht, en moet altijd voorwaardelijk zijn bij herinrichting van wegen. Ook in huis is veiligheid niet vanzelfsprekend. Huisartsen, wijkagenten, het sociale wijkteam, en Veilig Thuis moeten signalen van onveiligheid 3

herkennen, bespreekbaar maken en hierop acteren. Vroegsignalering kan vaak ernstige situaties voorkomen. D66 blijft solidair wat betreft de opvang van vluchtelingen en asielzoekers. Dat is voor ons een morele verplichting, niet alleen voortkomend uit de Spreidingswet. Wij horen graag welke locaties het college hiervoor onderzoekt. Voorzitter, de woningnood blijft overal een gigantisch probleem. Ook bij ons. Helaas niets nieuws. Veel – maar niet alles - vloeit voort uit landelijke regelgeving. Het móet en kán beter. De gemeente dient planvorming, vergunningverlening - of vrijstelling daarvan - te faciliteren. Investeringen die nu daadwerkelijk worden uitgevoerd, versterken de leefbaarheid van onze dorpen. De gemeente dient erop toe te zien dat nieuwe woningen zoveel mogelijk levensloopbestendig worden ingericht. Ook verzoekt D66 het college om mee te werken bij het zoeken naar een geschikte locatie voor een Knarrenhof. In het kader van de wettelijke mogelijkheden moeten we zo soepel mogelijk acteren, kleinschalig en grootschalig. Denk daarbij aan het faciliteren van woningsplitsing en woningdeling. Landelijk kan dit op relatief korte termijn onderdak bieden aan circa 560.000 woningzoekenden op basis van de bestaande woningvoorraad.

De woningen staan er immers al! Faciliteer ook het omzetten van bedrijfsgebouwen en boerderijen naar woonbestemming, ga in gesprek met Nimby fanaten en wijs hen op hun sociale verantwoordelijkheid. Maak gebruik van de mogelijkheid van tijdelijke vrijstellingen binnen een bestemmingsplan voor woningbouw en opvang. En vooral, ga uit van maatwerk. Denk aan mogelijkheden, niet aan onmogelijkheden. En nee, collega’s, daarbij gaan wij niet voorstellen om onze plassen aan te bieden als locatie voor één van de 10 nieuwe steden! College, maak ook haast met al die woningbouwprojecten die al korter of langer op de plank liggen. Ga voortvarend te werk met Ter Sype maar vergeet Nederhorst-Noord niet. De aanwijzing als beschermd weidevogelbroedgebied kan iedere twee jaar worden ge-herevalueerd op 4

verzoek van de gemeente. Wij hebben hier al eerder - en tot nu toe tevergeefs - op aangedrongen. Nogmaals de oproep: maak gebruik van deze mogelijkheid! D66 wijst op de noodzaak om frictie- en harmonisatiekosten zichtbaar te houden, zodat helder is wat tijdelijk, en wat structureel is. Daarbij moet de gemeentelijke dienstverlening op orde blijven: inwoners moeten, juist in dit overgangsjaar, weten waar zij met klachten of zorgen terecht kunnen en erop vertrouwen dat klachten en meldingen serieus worden genomen en opgevolgd. Tot slot, voorzitter, 2026 is het overgangsjaar naar de fusie. We dragen een gemeente over die haar financiën op orde heeft, met een begroting die getuigt van verantwoordelijkheid voor het welzijn van onze inwoners én van onze fusiepartner. Het behoud van het eigen karakter van onze dorpen en het duurzaam welzijn van hun inwoners zal het komende jaar, en de jaren daarna, voor D66 op ieder gebied leidend zijn. En ja, dat kan wèl !

5