Bijlage J Bouwsteen 6 Onderzoek beweegpatronen en oriëntatie

Onderzoek beweegpatronen en oriëntatie van inwoners Wijdemeren Datum Versie

15 mei 2024 Definitief 1.0

Figuur 1: In deze visual zijn de beweegpatronen van de inwoners van Wijdemeren weergegeven. De lijndiktes zijn een weergave van de percentages: hoe dikker een pijl, hoe hoger het percentage.

1

1. Aanleiding en doel In het collegevoorstel van 5 maart jl. en Raadsinformatiebrief 7 is als een van de onderzoeken de volgende bouwsteen opgenomen: Bouwsteen 6: inzicht in de 'beweegpatronen en oriëntatie’ van inwoners in de kernen van Wijdemeren: ligt hun oriëntatie qua werken, onderwijs, zorg, cultuur en winkelen vooral op Gooise Meren en/of op Hilversum? Doel van deze bouwsteen is om een beeld (zoveel mogelijk op basis van cijfers en feiten) te vormen op de oriëntatie van de inwoners van de gemeente Wijdemeren als geheel en per kern, als het gaat over werken, onderwijs, zorg, cultuur en winkelen. Dit omdat het Beleidskader herindeling de criteria ‘draagvlak’ en ‘interne samenhang’ bevat én omdat het vanuit de visie op dienstverlening in een nieuwe gemeentelijke context goed is te weten hoe inwoners zich ‘bewegen’ door het gebied cq. de nabije regio.

2. Onderzoeksopzet Om kwantitatief zo veel mogelijk duiding te geven aan de beweegpatronen en oriëntaties, hebben wij openbare en lokale databronnen, de rapportage van KokxDeVoogd en de uitkomsten van de inwonersenquête van september 2023 geanalyseerd. Daarnaast hebben wij gesprekken gevoerd met dorpscoördinatoren en beleidsmedewerkers. Vanwege de geringe organisatiekracht van de gemeente zijn er echter lokaal weinig cijfers over de beweegpatronen van de inwoners van Wijdemeren. Hierdoor is het niet mogelijk geweest om de landelijke cijfers en feiten verder in te kleuren en te verdiepen. Daarnaast bevatten de openbare databronnen nauwelijks cijfers en feiten over de beweegpatronen op kernniveau, waardoor het voor dit onderzoek onvoldoende mogelijk is om kwantitatieve conclusies te maken op dit detailniveau. Bovendien bevatten zowel de lokale als landelijke bronnen geen cijfers over de beweegpatronen van de inwoners van Wijdemeren op het gebied van cultuur. Wat betreft de beweegpatronen op het gebied van zorg zijn de cijfers ook gering. Om deze reden zijn hierover geen beweegpatronen in figuur 1 weergegeven. De bevindingen waar wel cijfers voor beschikbaar zijn, staan wel weergegeven in figuur 1 en hieronder beschreven.

3. Bevindingen 3.1

Algemeen

De gemeente Wijdemeren maakt deel uit van de provincie Noord-Holland en is omringd door de gemeenten Gooise Meren, Amsterdam (de voormalige gemeente Weesp), Hilversum, De Bilt en Stichtse Vecht. De gemeente is onderdeel van de regio Gooi en Vechtstreek. In 2023 bestaat de gemeente Wijdemeren in totaal uit 24.659 inwoners. Het inwoneraantal per kern is als volgt: • Ankeveen: 1.520 • Breukeleveen: 200 • Kortenhoef: 6.645 • Nederhorst den Berg: 5.580 • Nieuw-Loosdrecht: 7.005 • Oud-Loosdrecht: 2.325 • ’s-Graveland: 1.390

2

3.1.1 Algemene sentimenten Uit de inwonersenquête die is uitgevoerd in september 2023 blijkt dat de inwoners van Wijdemeren zich het meeste verbonden voelen met de gemeente Stichtse Vecht (52%), vervolgens met Hilversum (48%), Gooise Meren (47%), De Bilt (15%), Amsterdam (8%) en Utrecht (5%).

3.2

Werken

Van de 11.300 werkenden die woonachtig zijn in Wijdemeren is in 2022 het grootste aantal inwoners werkzaam in de provincie Noord-Holland (72%). Daarnaast is nog een aantal werkend in de provincie Utrecht (20%). De overige 8% is verspreid over de andere provincies. Van de inwoners in Wijdemeren werkt 22% in de gemeente zelf, terwijl 78% elders werkzaam is. Van deze 78% is het grootste aantal werkenden georiënteerd op Hilversum, namelijk 19%. Vervolgens zijn de werkenden georiënteerd op Amsterdam (13%), gemeente Utrecht (9%), Gooise Meren (4%), Haarlemmermeer (3%) en Stichtse Vecht (2%). Andere grote steden in de randstad zoals Den Haag en Rotterdam gaat maar 1% van de werkenden uit Wijdemeren naartoe.

3.3

Onderwijs

3.3.1 Basisscholen: In het schooljaar 2023-2024 zijn er 1.993 leerlingen. Het grootste gedeelte hiervan gaat naar basisscholen in Wijdemeren zelf, namelijk 84%. 12% van de leerlingen gaat naar Hilversum. Naar zowel Gooise Meren, Stichtse Vecht als Amsterdam gaat 1% van de leerlingen.

3.3.2 Middelbare scholen: In de gemeente Wijdemeren zijn er geen middelbare scholen gevestigd. In het schooljaar van 2023-2024 zijn er 1.403 leerlingen, die woonachtig zijn in Wijdemeren. Hiervan gaat het grootste gedeelte naar Hilversum, namelijk 86%. Vervolgens gaat 5% van de leerlingen naar Amsterdam en 5% ook naar Gooise Meren. 3% van de leerlingen gaat in Laren naar de middelbare school. In het mobiliteitsplan zijn veelgebruikte fietsroutes in beeld gebracht. Ook hieruit blijkt dat de oriëntatie van de middelbare scholieren gericht is op Hilversum.

3.4

Zorg

3.4.1 Wmo-vervoer Er zijn 864 inwoners in Wijdemeren die recht hebben om het Wmo-vervoer te gebruiken. 55% daarvan is een actieve gebruiker, die tenminste 1 keer per jaar een rit maakt met het Wmo-vervoer. Van de top 15 meest bezochte locaties van het Wmo-vervoer, zijn 12 daarvan zorglocaties. De meest bezochte zorglocaties is in Hilversum (58%), daarna in Wijdemeren (25%) en 8% in zowel Laren als Gooise Meren.

3

3.4.2 Wmo-leerlingenvervoer In totaal gebruiken er 97 inwoners uit Wijdemeren het Wmo-leerlingenvervoer. 80% daarvan gaat naar Hilversum toe, 2% naar Gooise Meren, 12% naar andere gemeenten en van 6% is onbekend wat de locatie is.

3.5

Winkelen

3.5.1 Dagelijkse bestedingen O.a. boodschappen 73% van de dagelijkse bestedingen wordt gedaan in Wijdemeren zelf. Het grootste percentage dat buiten de gemeente haar dagelijkse bestedingen doet is in Hilversum, met 18%. Daarnaast doet maar 2% van de inwoners haar dagelijkse bestedingen in Gooise Meren. Ook zijn er inwoners die de dagelijkse besteding online doet, dat is 3%. Zowel Weesp als Stichtse Vecht gaat 1% van de inwoners naartoe voor haar dagelijkse boodschappen. 3.5.2 Recreatieve bestedingen Mode en luxe, vrije tijd 11% van de inwoners van Wijdemeren doet hun recreatieve aankopen in haar eigen gemeente. Het grootste aantal inwoners doet deze aankopen namelijk online, maar liefst 35%. Daarnaast gaat ook bijna een derde voor de recreatieve aankopen naar Hilversum toe, namelijk 32%. Zowel voor Amsterdam als in Gooise Meren gaat 4% naartoe voor recreatieve bestedingen. Voor 2% van de inwoners gaat voor de recreatieve uitgaven naar Utrecht toe. 9% van de inwoners, doet haar aankopen in de rest van Nederland. En nog eens 3% doet haar recreatieve bestedingen in het buitenland. 3.5.3 Doelgerichte bestedingen Elektronica, doe-het-zelf, woninginrichting Wat betreft de doelgerichte aankopen doet 13% van de inwoners deze in haar eigen gemeente. Het merendeel van de inwoners doet deze aankopen daarentegen in Hilversum, namelijk 31%.

Daarnaast wordt 26% van de bestedingen voor doelgerichte artikelen online gedaan. 6% aan bestedingen van de inwoners gaat voor deze aankopen naar Amersfoort. Dan gaat nog 3% van de bestedingen naar Utrecht toe.

4

Bijlage 1: Databronnen CBS. (2022). Kerncijfers wijken en buurten. CBS. (2023). Kerncijfers wijken en buurten. CBS. (2021-2022). Werknemersbanen en reisafstand; woon- en werkregio. CBS. (2022). Nabijheid voorzieningen; afstand locatie, wijk- en buurtcijfers. CBS. (2014-2020). Banen van werknemers naar woon- en werkregio. DUO. (2024). Onderwijsdata. Gemeente Wijdemeren. (2022). Duurzaam, Veilig & Vooruit. Mobiliteitsplan 2045 Wijdemeren. I&O Research, BRO, & Bureau stedelijke planning. (2021). Koopstromenonderzoek. van Calcar, M., Vervoer Gooi en Vechtstreek (2024). Bronnen van het WMO en leerlingenvervoer.

5