Bijlage bij technische vragen: Memo geluid

Notitie / Memo

HaskoningDHV Nederland B.V. Mobility & Infrastructure

Aan: Van: Datum: Kopie: Ons kenmerk: Classificatie: Gecontroleerd door

M. Kronenburcht A. van der Veen 18 juni 2024 Click to enter "CopyTo" BJ9031-N240618-RHDHV-F1.0 Projectgerelateerd Click or tap here to enter text.

Onderwerp:

Herinrichting Leeuwenlaan - aandachtspunten geluid

Inleiding De gemeente Wijdemeren bereidt de herinrichting van de Leeuwenlaan in ‘s-Graveland voor. Bij de wijziging van een weg kunnen wetten en regels op het gebied van geluid van toepassing zijn. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet worden veel regels die voorheen nog landelijk golden overgedragen aan de gemeenten. Dit betekent dat gemeenten nu zelf kunnen beslissen welke regels er op het gebied van geluid gelden, toegespitst op de lokale situatie. Deze moeten worden opgenomen in het omgevingsplan, de vervanger van het bestemmingsplan. Voor het opstellen van het omgevingsplan heeft het Rijk instructieregels voor geluid opgenomen in het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl), die kunnen worden gezien als basisvereisten voor het woon- en leefklimaat. Gemeenten kunnen voor hun grondgebied wel meer of strengere eisen opnemen, maar niet minder of soepelere eisen. Overigens is het niet de verwachting dat gemeenten op lokaal niveau strengere geluideisen gaan opnemen voor de wijziging van een weg dan de instructieregels uit het Bkl. Op lokaal niveau zal de aandacht vooral uitgaan naar het toestaan van nieuwe geluidgevoelige gebouwen op geluidbelaste locaties en hoe daarbij een goed woon- en leefklimaat kan worden gewaarborgd. In de Omgevingswet is er rekening mee gehouden dat gemeenten het omgevingsplan nog niet op 1 januari 2024 klaar hebben.

Alle bestaande bestemmingsplannen blijven daarom gelden – dit wordt het ‘tijdelijke omgevingsplan’ genoemd – totdat de gemeente het ‘nieuwe omgevingsplan’ klaar heeft. Omdat de oude wetgeving op 1 januari 2024 niet meer bestaat en het nieuwe omgevingsplan nog niet klaar is, voorziet de Omgevingswet in een overgangsregeling, die de ‘bruidsschat’ wordt genoemd. Daarmee wordt voorkomen dat voor bepaalde situaties tijdelijk geen geluidregels bestaan. In de bruidsschat zijn regels opgenomen die op 1 januari 2024 automatisch onderdeel zij geworden van het tijdelijke omgevingsplan van elke gemeente. Wat de wijziging van een weg betreft zijn de regels opgenomen in afdeling 22.4 van de bruidsschat, waarin zowel ingrediënten van de Wet geluidhinder (Wgh) als het Bkl terugkomen. Welke regels wanneer gelden/golden is samengevat in onderstaande tabel. In deze memo gaan we in op de consequenties van de tijdelijke/nieuwe geluidregels voor het project. Tabel 1 – Geluidregels bij de wijziging van een weg

Periode

Geluidregels bij de wijziging van een lokale weg

Tot en met 31 december 2023

Wet geluidhinder

Vanaf 1 januari tot vaststelling omgevingsplan: Bij binnenplanse omgevingsplanactiviteiten Bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten

-

Na vaststelling omgevingsplan

Geluidregels in het omgevingsplan (o.b.v. instructieregels Bkl)

18 juni 2024

Bruidsschat omgevingsplan, afdeling 22.4 Instructieregels Bkl

BJ9031-N240618-RHDHV-F1.0

1/3

Vanaf 1 januari 2024 gelden geluidregels uit de bruidsschat Voor de wijziging van de Leeuwenlaan is sprake van een binnenplanse omgevingsplanactiviteit, wat betekent dat de geluidregels uit de Bruidsschat omgevingsplan van toepassing zijn. Daarin wordt gesteld dat een akoestisch onderzoek niet nodig is als alleen een wegdeklaag wordt vervangen door een nieuwe wegdeklaag met dezelfde geluidreducerende werking, wat hier het geval is. Dat betekent dat een akoestisch onderzoek voor de Leeuwenlaan op grond van de regels uit de bruidsschat niet verplicht is. Overigens kennen de Wet geluidhinder en het Besluit kwaliteit leefomgeving deze regel ook, zodat het uitvoeren van een akoestisch onderzoek voor deze situatie ook onder het oude en toekomstige recht niet van toepassing is. De gemeente wil de Leeuwenlaan de uitstraling geven van een 50 km-weg. Dat is op dit moment de wettelijke maximumsnelheid, maar het verkeer houdt zich daar niet altijd aan. Het doel van de herinrichting is dat het verkeer zich in de nieuwe situatie beter aan de wettelijke maximumsnelheid houdt. Het geluid op de gevels van nabijgelegen woningen kan daardoor wel afnemen. Indicatief is het verschil in geluidemissie ongeveer 2 dB voor een auto die 60 km/uur rijdt in plaats van 50 km/uur en ongeveer 4 dB voor een auto die 70 km/uur rijdt in plaats van 50 km/uur.

Overigens blijkt uit verkeerstellingen uit 2022 dat de gemiddelde rijsnelheid op deze weg 52 km/uur bedraagt. Dat is hoger dan de wettelijke maximumsnelheid, maar uitgedrukt in decibellen is het verschil ten opzichte van 50 km/uur niet noemenswaardig. In akoestische onderzoeken is het gebruikelijk om de wettelijke maximumsnelheid als rijsnelheid te modelleren. Figuur 1 – Snelheidsverdeling Leeuwenlaan, meetperiode 6 mei t/m 23 mei 2022 (uitgevoerd door MetroCount)

Geen regels voor geluid van bestaande gemeentelijke wegen bij bestaande woningen Er zijn geen wettelijke verplichtingen voor bestaande situaties. Bestaande woningen hebben te maken met geluid van bestaande wegen. Daar hoeft een gemeente in principe niets aan te doen. Alleen als de situatie wordt gewijzigd (bijv. de aanpassing van een weg) en bij nieuwe situaties (bijv. een nieuwe weg of een nieuwe woning) gelden er regels. Hierbij zijn – op hoofdlijnen – de volgende kanttekeningen te plaatsen: - In de wet is een ‘saneringsregeling’ opgenomen voor situaties waar het geluid (heel) erg hoog is. Kortgezegd zijn er landelijke subsidies beschikbaar om hier maatregelen voor te treffen. Dat is hier naar alle waarschijnlijkheid niet aan de orde. Dat zou eventueel nog kunnen worden nagevraagd bij de omgevingsdienst of het Bureau Sanering Verkeerslawaai. - In de omgevingswet is opgenomen dat gemeenten een monitoringssysteem moeten gaan opzetten, waarmee het geluid van gemeentelijke wegen in de toekomst niet nog verder kan toenemen (dit heet de ‘basisgeluidemissie’). Kortgezegd wordt vastgelegd hoe hoog het geluid nu is en moet 5-jaarlijks worden gemonitord of het geluid niet te veel is toegenomen.

18 juni 2024

BJ9031-N240618-RHDHV-F1.0

2/3

Tot slot: indicatie van de huidige geluidsituatie Bij de wijziging van een gemeentelijke weg mag het geluid op geluidgevoelige gebouwen, na uitvoering van het project, in principe niet hoger worden dan de hoogste van de volgende twee waarden: • De wettelijke standaardwaarde (voor gemeentewegen 53 dB); • Het geluid op die geluidgevoelige gebouwen op het tijdstip van de wijziging van het omgevingsplan. Dit betekent dat het geluid niet hoger mag worden dan 53 dB, tenzij het geluid nu al hoger is. In dat geval mag het geluid niet nog verder toenemen. Als het geluid toch toeneemt, moeten maatregelen worden onderzocht om het geluid te beperken tot de hoogste van de twee hiervoor genoemde waarden. Als blijkt dat er bezwaren van bijvoorbeeld financiële, verkeerskundige of stedenbouwkundige aard zijn tegen het treffen van geluidbeperkende maatregelen, moet het gemeentebestuur dat motiveren. In dat geval wordt dus toegestaan dat het geluid toeneemt. Daarbij geldt als voorwaarde dat het geluid nooit hoger mag worden dan de wettelijke grenswaarde (voor gemeentewegen 70 dB). In onderstaande afbeelding is indicatief opgenomen hoe hoog het gemiddelde geluid vanwege de Leeuwenlaan is bij nabijgelegen woningen. Hieruit blijkt dat het geluid bij de meeste woningen langs dit deel van de Leeuwenlaan in de bestaande situatie lager is of gelijk aan de wettelijke standaardwaarde van 53 dB.

De wettelijke grenswaarde van 70 dB wordt niet overschreden. Figuur 2 – Gemiddelde waarde van het geluid in de huidige situatie, vanwege het wegverkeer op de Leeuwenlaan

Het geluid als gemiddelde van een geheel jaar De waarde van het geluid wordt berekend als het gemiddelde van een geheel kalenderjaar. Op basis van de Europese richtlijn omgevingslawaai wordt hiervoor de geluidbelastingsindicator “Lden” gehanteerd. Deze afkorting staat voor Level day-evening-night en wordt uitgedrukt in dB. De Lden-waarde wordt berekend door de geluidbelasting energetisch en naar de tijdsduur van de beoordelingsperiode te middelen: • Lday: het A-gewogen gemiddelde geluidniveau in de dagperiode (van 07:00 uur tot 19:00 uur); • Levening: het A-gewogen gemiddelde geluidniveau in de avondperiode (van 19:00 uur tot 23:00 uur), vermeerderd met 5 dB; • Lnight: het A-gewogen gemiddelde geluidniveau in de nachtperiode (van 23:00 uur tot 07:00 uur), vermeerderd met 10 dB.

18 juni 2024

BJ9031-N240618-RHDHV-F1.0

3/3