Bijlage 8 - Beheerplan openbare verlichting
Tekst van het document
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
GEMEENTE WIJDEMEREN BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027 Auteur: S. Gieskens Status: Definitief Datum: 20 september 2023
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
INHOUD 1. Inleiding ............................................................................... 4 1.1 Doel beheerplan ........................................................................................................... 4 1.2 Doel van de openbare verlichting ................................................................................. 4 1.3 Geldigheid en actualisatie ............................................................................................ 5 1.4 Leeswijzer .................................................................................................................... 5
2. Wet- en regelgeving ............................................................. 6 2.1 Wet- en regelgeving ..................................................................................................... 6 2.2 Beleidskaders ............................................................................................................... 6 2.3 Normen en richtlijnen .................................................................................................. 7
3. Huidige situatie..................................................................... 8 3.1 Areaal ........................................................................................................................... 8 3.2 Kwaliteit en levensduur ................................................................................................ 9
4. Beheerstrategie .................................................................. 10 4.1 Klein onderhoud ......................................................................................................... 10 4.2 Vervangingsonderhoud .............................................................................................. 11 4.3 Energieverbruik .......................................................................................................... 12
5. Financiën ............................................................................ 14 5.1 Klein onderhoud ......................................................................................................... 14 5.2 Vervanging ................................................................................................................. 15 5.3 Energie- en netbeheerkosten ..................................................................................... 16 5.4 Benodigde middelen per jaar...................................................................................... 17
6. Conclusies en advies ........................................................... 18 Bijlage A: Duurzaamheid......................................................... 20 A.1 Energie- en Klimaatakkoord ....................................................................................... 20 A.2 Ledverlichting ............................................................................................................ 20
2
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
A.3 Dimmen ..................................................................................................................... 21 A.4 Vervanging OVL op het juiste moment ....................................................................... 22
Bijlage B: Richtlijnen .............................................................. 23 B.1 Praktijkrichtlijn NPR 3201 .......................................................................................... 23 B.2 NSVV Richtlijn lichthinder .......................................................................................... 23 B.3 Sociale veiligheid ....................................................................................................... 24 B.4 Verkeersveiligheid ..................................................................................................... 24 B.5 Leefbaarheid .............................................................................................................. 25
Bijlage C: Ontwerp, aanleg, materialen en gebruik door derden ............................................................................................... 26 C.1 Ontwerp ..................................................................................................................... 26 C.2 Aanleg ........................................................................................................................ 27 C.3 Lichtmasten ............................................................................................................... 28 C.4 Armaturen .................................................................................................................. 28 C.5 Reclameverlichting en “vreemde gebruikers” ............................................................ 29
3
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
1. INLEIDING Dit hoofdstuk beschrijft het doel van dit beheerplan, het doel van de openbare verlichting en de geldigheid van het beheerplan.
1.1 Doel beheerplan Een deel van de openbare ruimte is voorzien van openbare verlichting (OVL). De OVL staat over het algemeen op locaties waar het een bijdrage levert aan de verkeersveiligheid en sociale veiligheid. Het wordt ook gebruikt als sierverlichting waarbij het onderdeel is van de inrichting en bijdraagt aan de uitstraling en beleving van de openbare ruimte. De gemeente is verantwoordelijk voor de instandhouding van de openbare verlichting. De vervangingswaarde van het openbare verlichtingsareaal bedraagt zo’n 4,6 miljoen euro. In dit beheerplan wordt beschreven hoe het beheer en onderhoud uitgevoerd wordt en wat de daarvoor benodigde budgetten zijn. Het doel van dit beheerplan is:
Het vastleggen van de uitgangspunten en beheerstrategie die aansluiten bij de beleidskaders en geldende wet- en regelgeving.
Het inzichtelijk maken van de kwantiteit en kwaliteit van het te beheren areaal.
Het in beeld brengen van de beheer- en onderhoudswerkzaamheden met aanbevelingen voor de komende beheerperiode.
Het toetsen en onderbouwen van de benodigde versus de beschikbare beheerbudgetten en investeringskredieten.
Het vastleggen van de kennis van het areaal en kennis van instandhouding daarvan. Het beheerplan wordt gebruikt als ‘gereedschap’ voor het door ontwikkelen van het beheer en de beheerorganisatie.
1.2 Doel van de openbare verlichting Openbare verlichting is het geheel aan masten, armaturen, lampen, kabels en kasten om openbaar gebied te verlichten. De gemeente is eigenaar van het bovengrondse gedeelte én van de eigen ondergrondse voedingsnetten. Het overige (gereguleerde) ondergrondse voedingsnet is eigendom van netbeheerders Liander en Stedin. Tot het ondergrondse gedeelte behoren de (ondergrondse) kabels, de aansluiting en veiligheden, en de systemen om verlichting in en uit te schakelen. Verlichting zorgt ervoor dat wij in staat zijn bij duisternis de omgeving waar te nemen. Openbare verlichting moet zaken zichtbaar maken die voor een veilig en doelmatig gebruik van de openbare ruimte 4
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
van belang zijn. Het doel van openbare verlichting is om optimaal bij te dragen aan de sociale veiligheid, de
verkeersveiligheid
en
de
kwaliteit
van
de
openbare
ruimte
(leefbaarheid).
Belangrijke
randvoorwaarden daarbij zijn een zo laag mogelijk energieverbruik, het toepassen van duurzame oplossingen en borging van een veilige en goed functionerende installatie.
1.3 Geldigheid en actualisatie Dit beheerplan wordt vastgesteld voor een periode van 4 jaar (2024 tot en met 2027) met een doorkijk naar de periode daarna. Jaarlijks vindt, indien nodig, een actualisatie van het onderhouds- en vervangingsprogramma plaats. In 2027 wordt een nieuw beheerplan voor de volgende planperiode (2028-2031) gemaakt.
1.4 Leeswijzer In hoofdstuk twee worden de relevante wet- en regelgeving, normen en richtlijnen en gemeentelijke beleidskaders opgesomd. In hoofdstuk drie wordt de huidige situatie van het areaal omschreven, met daarbij de totale vervangingswaarde en de kwaliteit van het domein. Hoofdstuk 4 bevat de beheerstrategie, waarin onderscheid wordt gemaakt tussen klein onderhoud en vervangingen. Daarna volgt een uiteenzetting van de benodigde budgetten voor de komende tien jaar. Het beheerplan sluit af met een conclusie en een aantal aanbevelingen, die de komende periode geïmplementeerd dienen te worden.
5
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
2. WET- EN REGELGEVING De gemeente is als eigenaar verantwoordelijk voor de verlichting van de openbare ruimte die in eigendom of in beheer is van de gemeente. De openbare verlichting moet voldoen aan de wettelijke kaders die daarvoor zijn gesteld. Daarnaast zijn beleidskaders van toepassing op, en landelijke richtlijnen die ondersteunen in, het (proces van) beheren en in stand houden van de openbare verlichting.
2.1 Wet- en regelgeving De relevante wet- en regelgeving voor de openbare verlichting bestaat uit:
Elektriciteitswet
Hoewel het wettelijk niet is
Wet natuurbescherming
vastgelegd dat een weg of
Omgevingswet
openbare ruimte verlicht moet
Arbeidsomstandighedenwet
worden, kan het ontbreken van
Wet Informatie-uitwisseling Boven en Ondergrondse netten + Netwerken (WIBON)
Regelgeving met betrekking tot werken in vervuilde grond (CROW 400/500)
verlichting of onjuiste verlichting wel worden aangemerkt als het plegen van een onrechtmatige
Europese regelgeving over te gebruiken
daad, waaruit schadeplichtigheid
producten
kan ontstaan.
2.2 Beleidskaders
SER Energieakkoord (zie bijlage A: Duurzaamheid)
Mobiliteitsplan ‘Duurzaam, Veilig & Vooruit’
Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR)
Het beleidsplan ‘Integraal Beheer Openbare Ruimte’ (IBOR) gaat, als overkoepelend integraal beheerkader, nader in op de belangrijkste uitgangspunten en consequenties uit deze documenten.
6
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
2.3 Normen en richtlijnen Aanvullend op de wettelijke kaders en (gemeentelijke) beleidskaders zijn er richtlijnen en normen die gemeente Wijdemeren, net als het merendeel van de Nederlandse gemeenten, als uitgangspunt voor hun (OVL)-beleid hanteert. Relevant zijn:
NEN 1010 - Keuring
NEN 3140 - Inspectie
Praktijkrichtlijn NPR 3201, Nieuwe Praktijkrichtlijn voor Openbare verlichting
NSVV ‘Richtlijn lichthinder’
NSVV ‘Gedragscode lichtberekeningen’
Bijlage B bevat nadere informatie over de NPR 3201 en de richtlijn lichthinder en schetst een beeld van de belangrijkste uitgangspunten op het vlak van sociale veiligheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid. Voor het ontwerp, de aanleg, de materialen en het gebruik door derden hanteert de gemeente richtlijnen. Deze zijn in bijlage C terug te vinden.
7
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
3. HUIDIGE SITUATIE Dit hoofdstuk gaat in op de aard en samenstelling van het openbare verlichtingsareaal en schetst een beeld van de kwaliteit van de verlichting. Ook het energieverbruik komt daarbij aan bod.
3.1 Areaal Het bovengrondse OVL-areaal binnen de Gemeente Wijdemeren bestaat uit 4578 masten en 4589 armaturen. In tabel 1 is te zien hoe het areaal over de kernen is verdeeld en wat het aandeel (energiezuinige) ledverlichting is. Plaats
Masten
Armaturen
Led
% Led
Ankeveen
366
366
173
47%
’s-Gravenland
423
427
75
18%
Kortenhoef
1234
1234
378
27%
Nederhorst
1100
1106
625
51%
Loosdrecht
1455
1456
1034
67%
TOTAAL
4578
4589
2285
50%
Tabel 1: Areaal per dorpskern en aandeel ledverlichting Het overgrote deel van de OVL-installatie is aangesloten op het voedingsnet van netbeheerders Liander en Stedin. Voor dit deel begint het eigendom van de gemeente vanaf de zekering in de lichtmast. Daarnaast zijn ongeveer 70 masten aangesloten op het eigen gemeentelijk voedingsnet. Voor deze masten ligt de scheiding van eigendom tussen netbeheerder (Liander of Stedin) en gemeente bij de hoofdzekering van de laagspanningsaansluiting in de voedingskast. De gemeente heeft niet de kennis of faciliteiten om een eigen netwerk optimaal te beheren en in stand te houden. Daarom wordt ernaar gestreefd dit netwerk in eigendom over te dragen naar de netbeheerder Liander of Stedin. Uit onderzoek moet nog blijken wat de precieze ligging en conditie van de grondkabels zijn voordat deze overgedragen kunnen worden.
8
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
3.2 Kwaliteit en levensduur De economische levensduur is gelijk aan de afschrijvingstermijn. Deze is voor masten gesteld op 40 jaar. De technische levensduur is de termijn waarin de mast veilig in stand gehouden kan worden. Deze is doorgaans langer dan 40 jaar. De kwaliteit van de lichtmasten is, op basis van eerdere waarnemingen, redelijk tot goed. De economische levensduur van armaturen is in Wijdemeren gesteld op 20 jaar. De technische levensduur is mede afhankelijk van de kwaliteit van de behuizing en is naar verwachting langer dan 20 jaar. In de loop der jaren neemt de lichtopbrengst van ledunits af. Dit wordt degenereren genoemd. Het armatuur zal vervangen moeten worden als de lichtsterkte te veel afneemt. Momenteel wordt de lichtopbrengst gegarandeerd voor ongeveer 20 jaar. Het areaal van de armaturen verkeert, op basis van eerdere waarnemingen, in redelijke staat. Tabel 2 laat zien hoeveel masten en armaturen er in welke periode zijn aangebracht. Daaruit blijkt dat de toename van het aantal masten en armaturen vooral heeft plaatsgevonden in de periodes van groei van de kernen. De relatief hoge aantallen armaturen die vanaf ongeveer 2015 vervangen zijn, hangt samen met de vervanging van conventionele armaturen door ledarmaturen. Verder is te zien dat er, op basis van economische levensduur, een achterstand is in zowel de vervanging van masten als armaturen.
Voor de masten geldt dat circa 30% de economische levensduur heeft overschreden (aandeel masten van voor 1984); voor de armaturen bedraagt dit percentage ongeveer 50% (aandeel armaturen van voor 2004). 900 800 700 600 500 400
Masten
300
Armaturen
200 100 0
Tabel 2: Plaatsingsjaren masten en armaturen 9
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
4. BEHEERSTRATEGIE In dit hoofdstuk worden de onderdelen en uitgangspunten voor instandhouding van de openbare verlichting toegelicht. Hierbij worden het klein onderhoud, vervangingsonderhoud en energieverbruik omschreven.
4.1 Klein onderhoud Klein onderhoud bestaat uit herstel van storingen en schades en de uitvoering van inspecties. Dit type onderhoud wordt telkens voor (maximaal) vier jaar uitbesteed aan een onderhoudsaannemer. Onderdeel van het onderhoudscontract is ook een aantal dagelijks beheertaken, zoals de dagelijkse monitoring van het areaal en dataverwerking. Voor het beheer wordt gebruik gemaakt van een digitaal beheersysteem. Dit systeem omvat het gehele storingsmanagement inclusief een registratie van de manier waarop de storingen zijn verholpen. De (gemeentelijke) OVL-beheerder verzorgt de begeleiding van de onderhoudsaannemer en heeft als specifieke hoofdtaak het programmatisch (lange termijn) beheer van het OVL-areaal. Naast het algemeen beheren van de openbare verlichting heeft de OVL-beheerder ook een interne adviesrol bij herinrichting en nieuwbouw. Voor advies, zoals het opstellen en beoordelen van lichtplannen, beheeradvies en ondersteuning, wordt op projectbasis gebruik gemaakt van marktpartijen. Voor het verkrijgen van inzicht in de kwaliteit en toestand van het areaal staan twee instrumenten tot onze beschikking:
De jaarlijkse schouw
Periodieke inspecties
Schouwen Dit betreft de periodieke controle op het functioneren van de lampen en lichtmasten. Eén keer per jaar wordt elk lichtpunt gecontroleerd op een aantal aspecten zoals werking, scheefstand en netheid. De bevindingen worden in het beheersysteem genoteerd, op basis waarvan onderhoudsplannen worden gemaakt.
Inspecteren Er zijn drie soorten inspecties die op de gemeentelijke installatie uitgevoerd moeten worden:
De visuele controle op het functioneren en de stand van de mast. Deze inspectie wordt uitgevoerd door de onderhoudsaannemer. De OVL-beheerder bepaalt de omvang en frequentie. 10
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
Meting en beproeving van de elektrische veiligheid van de installatie volgens de normen die de NEN 3140 (Bedrijfsvoering van elektrische installaties – Laagspanning) hieraan stelt. Deze inspectie wordt uitgevoerd door gespecialiseerde en gecertificeerde inspecteurs en omvat o.a. voedingskasten, veiligheden, kabels enzovoort. De gemeentelijke ‘Installatieverantwoordelijke’ bepaalt de omvang en frequentie.
Testen van de mechanische veiligheid van lichtmasten, uitgevoerd door een gespecialiseerd meetbedrijf. De test geeft inzicht in de kwaliteit en restjaren voor een veilig gebruik.
Storingen Inwoners kunnen storingen aan het boven- en ondergrondse deel van de installatie melden via ons meldingssysteem Fixi of telefonisch bij het klantcontactcentrum (KCC). Storingsmeldingen gaan vaak over een niet-functionerend armatuur en minder vaak een mechanisch defect zoals een aanrijding. De beheerder krijgt deze meldingen dagelijks onder ogen, maakt een prioritering en geeft sturing aan de uitvoering. Wanneer veiligheid in het geding is of sprake is van een hinderlijke situatie wordt direct de noodzakelijke maatregelen genomen. Het overgrote deel van het voedingsnet is in eigendom van de netbeheerders Liander of Stedin. Storingen hieraan worden middels een portal aan hen doorgegeven en door hen verholpen.
Schade en incidentele gebreken Het verhalen van schade is extern belegd bij het bedrijf NODR. Schades worden - zoveel mogelijk verhaald op de veroorzaker of, indien onbekend, bij het Waarborgfonds.
4.2 Vervangingsonderhoud In deze paragraaf beschrijven we de gehanteerde uitgangspunten voor het vervangen van de masten en armaturen wanneer het einde van de economische of technische levensduur is bereikt. Op grond hiervan kunnen vervolgens de benodigde investeringen bepaald worden.
Masten Voor het vervangen van lichtmasten gelden de volgende uitgangspunten:
De economische levensduur voor masten is bepaald op 40 jaar.
Masten die de economische levensduur bereiken, worden op stabiliteit getest. Op basis van deze test wordt de restlevensduur vastgesteld.
11
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
Op basis van de beschikbare gegevens zijn de masten onderverdeeld in drie groepen van verschillende ouderdom:
Masten tot 40 jaar (3659 stuks)
Masten van 41 t/m 50 jaar (476 stuks)
Masten ouder dan 50 jaar (443 stuks)
Om geen ontoelaatbare risico’s te lopen wordt ervoor gekozen om in ieder geval alle masten ouder dan 50 jaar op korte termijn (in de planperiode van 4 jaar) te vervangen. De masten met een leeftijd tussen 40 en 50 jaar worden, alvorens ze te vervangen, eerst nog mechanisch getest om zo de nog resterende levensduur te bepalen. Op grond daarvan wordt besloten wanneer deze vervangen dienen te worden. Voor de bepaling van het vervangingsbudget is vooralsnog aangenomen dat alle masten uit deze categorie ook in de planperiode vervangen worden. Dit zijn gemiddeld nog eens 119 masten per jaar. De masten jonger dan 40 jaar worden in het 40ste jaar bemeten, waarna een restlevensduur bepaald wordt. Wanneer deze masten het einde van hun levensduur behaald hebben, worden zij vervangen.
Armaturen Voor het vervangen van armaturen gelden de volgende uitgangspunten:
De economische levensduur voor armaturen is gesteld op 20 jaar.
De technische levensduur van ledarmaturen is afhankelijk van de degeneratie van de lamp.
Nieuw aan te brengen armaturen zijn voorzien van energiezuinige ledlampen en een (statische) dimfunctionaliteit.
De technische levensduur is te verlengen door extra te dimmen.
4.3 Energieverbruik Op dit moment is 50% van het areaal voorzien van energiezuinige ledverlichting. De andere helft moet nog voorzien worden van ledverlichting. In 2013 waren er nog geen ledlampen in gebruik en was het totale energieverbruik 729.000.kWh. Het areaal had toen een omvang van 4050 armaturen. Het gemiddeld vermogen van het areaal was 45 Watt per armatuur. Op dit moment hebben we 4589 armaturen in ons areaal, waarvan 2285 armaturen voorzien zijn van ledlampen en 2304 armaturen nog voorzien zijn van andere lichtbronnen. Het gemiddeld vermogen van de ledlampen is 20 Watt per armatuur. Het gemiddeld vermogen van de andere lichtbronnen is 45 Watt per armatuur. Het totaalverbruik is tussen 2013 en nu gereduceerd van 729.000 kWh naar 597.000 kWh. Dit is een besparing van 20%. In het Energieakkoord waaraan gemeente Wijdemeren zich heeft geconformeerd, is vastgelegd dat er in 2030 minimaal 50% energiereductie moet zijn bereikt ten opzicht van 2013 (zie bijlage A). In tabel 12
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
GEMEENTE WIJDEMEREN
3 is te zien dat, om deze energiebesparing in 2030 te halen, het noodzakelijk is om alle overige 2304 armaturen voor 2030 te voorzien van ledlampen. Dit impliceert een vervangingsopgave van 2304 armaturen in 6 jaar.
Jaar
Armaturen Branduren Led
Lamp Gem. Watt Gem. Watt kWh
p.j.
led
lamp
Energiereductie
2013
4050
4000
0
4050
0
45
729000 0%
2023
4589
4000
2285
2304
20
45
597000 20%
2030
4589
4000
4589
0
20
0
367000 50%
Tabel 3: Energiereductie na verledden. Het gemeentelijke energieverbruik heeft betrekking op diverse soorten objecten: niet alleen de openbare verlichting, maar ook diverse soorten gebouwen en gemalen en pompen verbruiken energie. Energie en energieverbruik is daarmee een gemeente breed thema.
13
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
5. FINANCIËN Goed inzicht in de beheerkosten is van groot belang. De vervangingswaarde van het openbare verlichtingsareaal van 4578 lichtpunten bedraagt immers zo’n 4,6 miljoen euro. In dit hoofdstuk worden de benodigde financiële middelen voor het in stand houden van de openbare verlichting bepaald. De kosten voor de OVL zijn te verdelen in de volgende categorieën:
Klein onderhoud
Vervangingsonderhoud
Energie- en netbeheerkosten
De in dit hoofdstuk bepaalde kosten zijn gebaseerd op tarieven uit het lopende onderhoudscontract, een recente aanbesteding en de huidige tarieven van netbeheerders en energiebelasting. Ten tijde van het opstellen van dit beheerplan zijn de prijzen voor energie en grondstoffen aan sterke schommelingen onderhevig. Omdat er geen duidelijkheid bestaat over het tijdelijke of blijvende karakter van deze prijsstijgingen en de effecten hiervan op arbeidskosten, materiaal en materieel, is gekozen om de strategie uit te werken op basis van het prijspeil 2023 en geen jaarlijkse indexering door te voeren.
5.1 Klein onderhoud Het klein onderhoud omvat alle werkzaamheden zoals beschreven in hoofdstuk 4. Het benodigde budget voor klein onderhoud wordt geraamd op €105.000 per jaar. In tabel 4 is de opbouw van dit budget aangegeven. De getallen zijn gebaseerd op ervaringscijfers in combinatie met (verwachte) marktontwikkelingen.
Het
huidige
budget
voor
onderhoud
en
beheer
van
het
openbare
verlichtingsareaal is €68.000. Dat betekent dat er een tekort is van €37.000.
14
GEMEENTE WIJDEMEREN
Werkzaamheden
Raming
Algemene beheerkosten
€10.000
Klein onderhoud
€75.000
Schades
€7.500
Inspecties en metingen
€12.500
TOTAAL
€105.000
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
Tabel 4: Opbouw benodigd budget klein onderhoud
5.2 Vervanging De vervangingen zijn gebaseerd op de vervangingsopgave zoals deze in hoofdstuk 4 is beschreven. Achtereenvolgens komen de vervanging van de masten en armaturen aan de orde.
Masten In hoofdstuk 4 is aangegeven dat alle masten ouder dan 50 jaar in de planperiode 2024-2027 worden vervangen. Dit zijn 443 masten, wat neerkomt op gemiddeld ongeveer 111 masten per jaar. Vanuit de masten die ouder zijn dan 41 jaar zullen er in deze planperiode jaarlijks 119 masten vervangen worden. In totaal zullen er 230 masten per jaar vervangen gaan worden, waarvan 109 masten zonder en 121 masten met armatuur. Een mast zonder armatuur kost ongeveer €750 per stuk; een mast met armatuur ongeveer €1000. In de kosten is het volgende inbegrepen:
Leveringen en handelingen
Netbeheerkosten van Liander en Stedin voor het losnemen en weer aansluiten van een lichtmast
Voorbereiding, administratie en toezicht (VAT)
Armaturen Gebaseerd op de resterende vervangingsopgave voor ledarmaturen moeten er jaarlijks 303 armaturen vervangen worden. Een armatuur inclusief plaatsen kost ongeveer €500. In de kosten zijn inbegrepen:
Leveringen en handelingen
Voorbereiding, administratie en toezicht (VAT)
15
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
Tabel 5 bevat een overzicht van de benodigde budgetten voor de komende vier jaar en het huidige budget. 2028 t/m 2033
BENODIGDE MIDDELEN
2024
2025
2026
2027
Masten zonder armaturen
€82.000
€82.000
€82.000
€82.000
€70.000
Masten inclusief armaturen
€121.000
€121.000
€121.000
€121.000
€100.000
Armaturen
€151.500
€151.500
€151.500
€151.500
€133.000
TOTAAL
€354.500
€354.500
€354.500
€354.500
€303.000
gemiddeld
Tabel 5: Benodigde middelen vervangingsopgave masten en armaturen.
5.3 Energie- en netbeheerkosten De prijzen voor energie zijn de afgelopen 2 jaar sterk gestegen en fluctueren momenteel sterk. Daarnaast zijn de netbeheerkosten van Liander en Stedin in de afgelopen periode flink gestegen (met ongeveer 45%). Dit komt deels door de hoge inkoopkosten, maar ook vanwege forse investeringen die nodig zijn voor de energietransitie. Voor haar inkoopprijzen is de gemeente afhankelijk van de marktontwikkelingen. In tabel 6 is een indicatieve berekening gemaakt van de ontwikkeling van de energiekosten voor de openbare verlichting waarbij als uitgangspunt is aangenomen dat de energieprijzen in 2030 gelijk zijn aan de huidige prijzen, en dat alle oude lampen door energiezuinige ledlampen zijn vervangen. Jaar
kWh
Energieprijs*
Totaal*
2013
729.000
€0,16
€116.640
2023
597.000
€0,35
€209.132
2030
367.000
€0,35
€128.492
Tabel 6: Energiekosten openbare verlichting *bij uitgangspunt dat energieprijs 2023 gelijk is aan die in 2030
16
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
GEMEENTE WIJDEMEREN
5.4 Benodigde middelen per jaar In tabel 7 is een overzicht gemaakt van de benodigde budgetten voor de komende jaren. Eventuele toekomstige areaaluitbreidingen zijn niet in de berekeningen meegenomen. De gemiddelde kosten in de periode 2028 t/m 2033 nemen af. In het bijzonder geldt dit voor het klein onderhoud, aangezien een deel van de achterstand dan is vervangen.
BENODIGDE MIDDELEN
2028 t/m 2033
2024
2025
2026
2027
Klein onderhoud
€105.000
€105.000
€105.000
€105.000
€85.000
Vervangingsonderhoud
€354.500
€354.500
€354.500
€354.500
€303.000
Energie*
€215.000
€200.000
€185.000
€170.000
€130.000
gemiddeld
Tabel 7: Benodigd middelen openbare verlichting 2024 t/m 2033 *Bij gelijkblijvende energieprijzen
17
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
GEMEENTE WIJDEMEREN
6. CONCLUSIES EN ADVIES Conclusies De in het beheerplan beschreven bevindingen en resultaten leiden tot de volgende conclusies:
Het tempo van armaturen vervangen moet verhoogd worden willen we het Energieakkoord halen.
De vervangingsopgave van masten kan niet uitgevoerd worden met het huidige budget.
De huidige beschikbare budgetten voor beheer, onderhoud en vervanging zijn niet toereikend.
Masten boven een bepaalde leeftijd moeten structureel gecontroleerd worden voor het bepalen van de optimale restlevensduur.
De data van het areaal moet verder op orde gebracht worden.
De eigen netwerken moeten inzichtelijk gemaakt worden en overdragen naar de netbeheerders.
In onderstaande tabel zijn de voor de komende planperiode 2024 – 2027 benodigde onderhouds- en vervangingsbudgetten weergegeven: BENODIGDE MIDDELEN
2028 t/m 2033
2024
2025
2026
2027
Klein onderhoud
€105.000
€105.000
€105.000
€105.000
€85.000
Vervangingsonderhoud
€354.500
€354.500
€354.500
€354.500
€303.000
Energie*
€215.000
€200.000
€185.000
€170.000
€130.000
gemiddeld
Tabel 8: Benodigde middelen openbare verlichting (voor toelichting zie 5.1 / 5.2 / 5.3)
Adviezen Om de openbare verlichting in de gemeente Wijdemeren te verbeteren en de doelstelling van het Energieakkoord te halen, wordt het volgende advies gegeven:
Budgetoptimalisatie: Het is van cruciaal belang om het budget voor onderhoud en vervanging van de openbare verlichting te verhogen. Het huidige budget belemmert de benodigde investeringen om ledarmaturen in het hele areaal te implementeren. De financiële middelen moeten vergroot worden om een gestage vervanging van verouderde armaturen en masten mogelijk te maken.
Vervanging: Het vervangen van masten en armaturen moet stapsgewijs gebeuren. Het is raadzaam om, op basis van de in dit plan bepaalde aantal te vervangen masten en armaturen, een concreet meerjarig vervangingsplan op te stellen dat duidelijk aangeeft welke masten en armaturen wanneer vervangen moeten worden. 18
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
Energieakkoord en dimmen: Om de gestelde doelen voor energiebesparing in 2030 te behalen, is het van essentieel belang om de overige 2304 armaturen te voorzien van ledlampen. Bovendien moet er onderzocht worden of het dimmen van de verlichting op bepaalde uren nog verdere energiereducties kan opleveren.
Netbeheer: Gezien het feit dat een deel van het OVL-netwerk eigendom is van de gemeente en het overgrote deel van netbeheerders Liander en Stedin, is het raadzaam om het gemeentelijk deel gedetailleerd in kaart te brengen en over te dragen aan de netbeheerders. Een goede coördinatie tussen de gemeente en de netbeheerders zal bijdragen aan een efficiënt beheer van de openbare verlichting.
Databeheer: Hoewel de kwaliteit van de areaalgegevens inmiddels aanzienlijk verbeterd is, zijn nog niet alle data op orde. Er dient uitgezocht te worden welke data nog ontbreken en hoe deze efficiënt (zowel in tijd als in kosten) inzichtelijk gemaakt kan worden. Wanneer dit gedaan is, moeten de gegevens verwerkt worden in de beheerapplicatie.
Door het implementeren van deze adviezen zal de Gemeente Wijdemeren in staat zijn om het energieverbruik verder te verminderen, de openbare verlichting te optimaliseren en te voldoen aan de gestelde doelen voor energiebesparing en duurzaamheid. Investeringen in de openbare ruimte worden voor langere periodes gedaan. Dit is ook het geval met openbare verlichting. Lichtmasten staan er minimaal 40 jaar en armaturen moeten minimaal 20 jaar meegaan. Dit betekent dat beslissingen die nu genomen worden belangrijke consequenties hebben voor de toekomst. Een goed beheer van de openbare verlichting draagt bij aan een veilige en aantrekkelijke leefomgeving voor de inwoners van de gemeente.
19
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
BIJLAGE A: DUURZAAMHEID A.1 Energie- en Klimaatakkoord In 2013 is het Energieakkoord tot stand gekomen. Dit is een akkoord tussen gemeenten, provincies, werkgevers, vakbeweging, natuur- en milieuorganisaties, andere maatschappelijke organisaties en financiële instellingen. Hierin zijn er energiebesparingsdoelstellingen afgesproken die ook impact hebben op het terugdringen van het energieverbruik van de OVL-installatie. Naar schatting verbruikt OVL in ons land 1,5 procent van de elektriciteit, waarvan het overgrote deel door de gemeentelijke OVL. In 2019 is het Klimaatakkoord tot stand gekomen waarin voort wordt gebouwd op het Energieakkoord. De afspraken uit het Energieakkoord zijn opgenomen in het Klimaatakkoord. De nadruk in het Klimaatakkoord ligt op CO2-reductie. Deze afspraken zijn met een groot aantal partijen gemaakt, waaronder veel partijen uit het Energieakkoord. De landelijke ambitie voor OVL is om in het jaar 2030 minimaal 50% energiebesparing te hebben bereikt ten opzichte van 2013. Terugdringen van het gebruik van energie en de daarmee gepaard gaande reductie van de CO2- emissie is een belangrijk thema van het milieubeleid van de gemeente. Het terugdringen van de milieubelasting door het energieverbruik kan grofweg op twee manieren:
Inkoop van duurzame energie
Verminderen van het verbruik
Energie besparen (verminderen van het gebruik) kan op verschillende manieren worden bereikt:
Toepassing van zuinige ledverlichting, met behoud van verlichtingskwaliteit
Dimmen
Saneren van verlichting (verwijderen van overbodige verlichting)
A.2 Ledverlichting Voor het toepassen van ledverlichting binnen de OVL zijn er geen belemmeringen meer als het gaat om licht- en elektrotechnische aspecten. Er zijn geen hogere investeringskosten dan bij toepassing van conventionele systemen, terwijl de exploitatiekosten (energie- en onderhoudskosten) lager zijn. Het toepassen van conventionele materialen is momenteel geen optie meer. Continuering van de ingezette beleidslijn om ledarmaturen te plaatsen leidt tot de meest optimale energiereductie.
20
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
GEMEENTE WIJDEMEREN
A.3 Dimmen De meeste moderne armaturen zijn standaard voorzien van statische dimmogelijkheid. Dit houdt in dat dimmen op een vast tijdstip gebeurt. Deze armaturen worden bij levering al standaard met een dimprotocol geleverd. Door het dimmen van verlichting wordt energie bespaard. Bij het standaard dimregime wordt op het totaalverbruik gemiddeld ca. 25% - 40% aan energie bespaard. De precieze grootte van de besparing is afhankelijk van het toegepaste dimregime en lamptype. Dimmen kan ook dynamisch worden uitgevoerd. Met softwaresystemen kan het dimmen op afstand aangestuurd worden. Met sensoren wordt het lichtniveau aangepast aan het gebruik van de weg. Dit heeft
als
voordeel
dat
ingespeeld
kan
worden
op
externe
factoren
zoals
calamiteiten,
weersomstandigheden en verkeersintensiteiten. Een nadeel vormen de (nog) hoge investeringskosten voor het systeem. Bij vervanging naar ledarmaturen past de gemeente sinds een aantal jaren op hoofdwegen en doorgaande wegen bij dimmen het zogenaamde dimregime 3a toe. Bij dit regime wordt de verlichting tussen 21:00 uur tot 06:00 uur in 2 stappen gedimd naar 50%.
Openbare ruimte
Dimmen
Verblijfsfunctie
Nee
Wijkontsluitingswegen
Ja
Stroomwegen
Ja
Industriegebied
Ja
Buitengebied
Ja
Historische kern
Nee
Centrum-, uitgaans- en toeristisch gebied
N.t.b.
21
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
A.4 Vervanging OVL op het juiste moment Als uitgangspunt voor de vervanging van de openbare verlichting geldt de zogenaamde theoretische levensduur. Voor lichtmasten bedraagt deze 40 jaar, voor armaturen 20 jaar. Dit is tevens de afschrijvingsperiode die we als gemeente hanteren. Het werkelijke vervangingsmoment wordt bepaald door het resultaat van de visuele en kwalitatieve inspectie van de lichtmast door middel van stabiliteitsmeting. Het werkelijke vervangingsmoment is vooral afhankelijk van de locatie van de lichtmast en de bodemgesteldheid. De werkelijke levensduur wordt ook wel de technische levensduur genoemd. Lichtmasten worden periodiek op stabiliteit beproefd. Het meetbedrijf geeft minimaal zes jaar garantie op stabiliteit. Door stabiliteitsmeting structureel onderdeel van beheer en onderhoud te maken, wordt het optimale vervangingsmoment bepaald en wordt duurzaam gebruik van materialen bevorderd.
22
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
BIJLAGE B: RICHTLIJNEN B.1 Praktijkrichtlijn NPR 3201 De Nederlandse Stichting Voor Verlichtingskunde (NSVV) heeft in samenwerking met NEN de praktijkrichtlijn ‘Kwaliteitscriteria Openbare Verlichting’ NPR 13201:2017 opgesteld (hierna te noemen NPR). Deze NPR vervangt de Richtlijn Openbare Verlichting (ROVL) uit 2011. De richtlijn is gebaseerd op Europese normen (2015) en aangevuld met ervaringen uit de ROVL-2011. In de NPR is het standaard verlichten van een situatie niet meer als uitgangspunt opgenomen. De huidige techniek stelt ons in staat om meer maatwerk te leveren, waardoor er ruimte is voor alternatieven in de toepassing van verlichting. Zo kan in een bepaalde wegsituatie in plaats van (oriëntatie)verlichting ook worden gekozen voor actieve markering, zoals de ledlampjes in een fietspad. Ook is er nu meer aandacht voor donkere gebieden. Met de nieuwe NPR zijn er voor beheerders praktische handvatten beschikbaar om beleidskeuzes in relatie tot diverse kwaliteitsaspecten en energiebesparing te kunnen maken voor verlichting in de openbare ruimte. De richtlijn wordt in veel gemeenten als leidraad voor de OVL gehanteerd. Het soort openbare verlichting wordt bepaald door de gemeentelijke gebiedsindeling en de functie van de weg (verkeer of verblijf). Om de kwaliteit van de verlichting te bepalen bevat de NPR determineertabellen.
Op basis van de inrichting, het doel en het gebruik van de openbare ruimte wordt een indicatie gegeven voor de te hanteren verlichtingsklasse.
B.2 NSVV Richtlijn lichthinder Lichthinder is de overlast die mensen en dieren door licht ondervinden. Lichthinder is een subjectief begrip. Wat de één als prettig ervaart, ervaart een ander als vervelend. De richtlijn NPR 13201 en Richtlijn Lichthinder van de NSVV geven een gemeente houvast om naar een standaard te werken. Het blijft natuurlijk vervelend als inwoners klagen over hinder van verlichting in woningen of als weggebruikers verblind worden bij nieuw geplaatste verlichting. Deze lichthinder kan vaak voorkomen worden door in het ontwerp deze zaken goed te betrekken. Naast lichthinder wordt in de richtlijnen ook gesproken over lichtvervuiling. Lichtvervuiling is de verhoogde helderheid van de nachtelijke omgeving door gebruik van kunstlicht. Het is een vrij recent fenomeen. Het overvloedig verlichten veroorzaakt ecologische schade. Nachtverlichting, zoals verlichting van snelwegen en straten, gebouwen, objecten en assimilatieverlichting in de glastuinbouw 23
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
kan het biologische dag- en nachtritme van mensen en dieren verstoren. Planten worden beïnvloed in hun groeiwijze. Tijdens het ontwerpen en het installeren van uitbreidingen en vernieuwingen aan de openbare verlichtingsinstallatie zal, voor zover mogelijk, lichtvervuiling beperkt worden door:
Het alléén plaatsen van verlichting als dit volgens bestaande richtlijnen noodzakelijk is.
Het alléén daar aanbrengen van licht waar het functioneel is, dus waar het bijdraagt aan verkeersen sociale veiligheid of aan oriëntatie.
Het treffen van voorzieningen om de instraling van licht in woningen te beperken.
Het dimmen van de openbare verlichting op hoofdwegen en doorgaande wegen (tussen 21.00 en 06.00 uur).
B.3 Sociale veiligheid Het gevoel van veiligheid ontstaat vooral als de openbare ruimte als overzichtelijk wordt ervaren. Dit houdt onder meer in dat men voetgangers op voldoende afstand kan herkennen en hun intenties kan inschatten. Deze overzichtelijkheid ontbreekt als het zicht niet vrij is, zoals door pilaren in een tunnel of donkere struiken. Er moet afstemming zijn tussen de openbare ruimte en de verlichting. Naast de verlichtingssterkte speelt gelijkmatigheid van het licht een belangrijke rol. Als er veel donkere plekken in een verder verlicht oppervlak zijn, wordt dit als onveilig ervaren. De onderlinge mastafstand is bepalend voor de gelijkmatigheid van de verlichting.
B.4 Verkeersveiligheid Goede openbare verlichting stelt weggebruikers in staat zich veilig te verplaatsen, waarbij medeweggebruikers het verloop van de weg, obstakels en oneffenheden van het wegdek goed kunnen waarnemen. Ook hier is gelijkmatigheid van de verlichting van belang. Als deze sterk varieert, beïnvloedt dit het waarnemingsvermogen van de weggebruiker negatief door het aanpassingsvermogen van het oog. Naast gelijkmatigheid is het niveau van de verlichting een belangrijke variabele. Het verlichtingsniveau wordt aangepast aan de wegcategorie en de verkeerssituatie. Drukke doorgaande wegen verlangen een hoger verlichtingsniveau dan wegen die minder vaak gebruikt worden. Daarnaast wordt het verlichtingsniveau
vaak
verhoogd
bij
conflictgebieden,
zoals
bij
kruispunten
of
voetgangersoversteekplaatsen. Goede verlichting kan een onoverzichtelijke situatie een stuk veiliger maken.
24
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
B.5 Leefbaarheid Leefbaarheid heeft betrekking op herkenbaarheid, sfeer en/of het benadrukken van het bijzondere karakter van de openbare ruimte. Dit wordt bevorderd als gebruikers van de ruimte zich prettig voelen en de behoefte ervaren om in die ruimte te zijn. Het bijzondere karakter van de openbare ruimte kan zowel op donkere als lichte momenten met behulp van de verlichtingsmaterialen tot uitdrukking worden gebracht. Dit wordt bijvoorbeeld gedaan bij het plaatsen van klassieke lichtmasten in een historische omgeving of door modern vormgegeven verlichting op een recent ontwikkeld plein. Functionele verlichting beïnvloedt de leefbaarheid negatief als de installatie niet functioneert (niet brandend, scheef en/of beschadigd) en positief als de locatie netjes wordt onderhouden. Verlichting kan ook sfeer verhogend werken door middel van een weloverwogen lichtkleur.
25
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
BIJLAGE C: ONTWERP, AANLEG, MATERIALEN EN GEBRUIK DOOR DERDEN C.1 Ontwerp
De gemeentelijke gebiedsindeling en de functie van de weg (verkeer of verblijf) zijn leidend bij de keuze voor het soort openbare verlichting.
Voor de afweging wel/niet verlichten en met welk lichtniveau hanteren we de determineertabellen uit de richtlijn NPR-13201.
De openbare verlichting wordt in overeenstemming met de Nederlandse richtlijn (NPR 13201:2017) geplaatst, waarbij we de minimale waarden per verlichtingsklasse uit deze richtlijn nastreven.
Om overlast voor de omgeving te beperken wordt bij het aanbrengen van openbare verlichting rekening gehouden met de richtlijn ‘Lichthinder’ van de NSVV.
De gemeente overweegt verlichting in het buitengebied alleen op die locaties waar dit voor de verkeersveiligheid nodig is en waar de eigen voertuigverlichting en andere mogelijkheden (zoals inrichting van de weg en markering) niet voldoende verkeersveiligheid bieden. Deze zogeheten oriëntatieverlichting komt vooral voor bij kruisingen, zijwegen, inritten en onoverzichtelijke bochten.
Bij de vervanging van de bestaande lichtmasten streeft de gemeente er zoveel mogelijk naar dat de bestaande locatie wordt hergebruikt, om hogere kosten te voorkomen. Als de openbare ruimte integraal wordt aangepast kan herverdeling van lichtmasten plaatsvinden.
Voor centrum-, winkel- en wandelgebieden kunnen afwijkende ontwerprichtlijnen op basis van beeldkwaliteit toegepast worden.
Openbaar gebied met een recreatief karakter zoals natuurgebied, recreatieve wandelpaden, speelvoorzieningen, parken en hondenuitlaatplekken, worden niet verlicht.
De gemeente verlicht geen particulier terrein.
In tegenstrijdige situaties prevaleert de veiligheid en het algemeen belang.
Afwijkingen op de ontwerprichtlijnen worden uitsluitend in overleg en na goedkeuring van de beheerder OVL uitgevoerd.
26
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
GEMEENTE WIJDEMEREN
C.2 Aanleg Bij de aanleg van nieuwe lichtmasten of armaturen worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:
De gemeente volgt de richtlijnen NEN 1010 en NEN 3140 voor de elektrische veiligheid bij aanleg en instandhouding van haar areaal voor het deel waar zij aansprakelijk voor is en voert periodiek inspecties uit.
Lichtmasten worden zoveel mogelijk geplaatst op locaties waar geen belemmering van de lichtbundel op kan treden. Dit betekent bijvoorbeeld bij voorkeur niet te dicht bij een kunstwerk of boom.
Lichtmasten worden zoveel mogelijk geplaatst waar bewoners geen lichthinder ondervinden en ter hoogte van de scheiding van perceelgrenzen.
Indien sprake is van lichthinder in woningen worden passende maatregelen getroffen.
De onderlinge lichtmastafstand dient zo constant mogelijk te zijn. Als het niet mogelijk is de onderlinge lichtmastafstand constant te houden (vanwege b.v. in- en uitritten) dient er een geleidelijke overgang in onderlinge lichtmastafstand te zijn.
Indien mogelijk wordt een lichtmast geplaatst recht tegenover een zij- of dwarsstraat. De eerste lichtmast in de straat wordt op maximaal 10 meter vanaf de zij- of dwarsstraat geplaatst.
Lichtmasten worden niet dichter dan 5 meter bij een stam van een boom geplaatst. Wanneer de bomen van categorie 3 zijn, moet de lichtmast minimaal op 3 meter afstand van de stam staan.
Lichtmasten worden zoveel mogelijk gepositioneerd op locaties waar de kans op parkeer- of andere schade minimaal is.
Binnen de bebouwde kom worden lichtmasten geplaatst op ongeveer 0,6 meter vanuit de wegverharding. Tussen de perceelgrens en lichtmast moet minimaal 0,9 meter beschikbaar blijven. Wanneer dit niet mogelijk is, dient de lichtmast tegen de perceelgrens te worden geplaatst of op minimaal 0,3 meter van de gevel.
Buiten de bebouwde kom worden de lichtmasten op ongeveer 0,5 meter vanuit de wegverharding geplaatst.
Lichtmasten
met
een
lichtpunthoogte
van
3-5
meter
en
een
(rondstralend)
paaltoparmatuur dienen bij voorkeur op een afstand van tenminste 3 meter van gevels geplaatst te worden. Wanneer dit niet mogelijk is dient de lichtmast tegen de perceelgrens geplaatst te worden, indien mogelijk voor een ‘blinde’ gevel. Wanneer geen ‘blinde’ gevel aanwezig is en er ontstaat lichthinder in woningen, worden maatregelen getroffen in het afschermen van de lichtbundel.
De straten in nieuwbouwplannen met een toegang tot achterpaden dienen, ter hoogte van deze achterpaden, voorzien te worden van een lichtpunt. De achterpaden zelf worden niet door de gemeente verlicht.
Eventuele afwijkingen op de ontwerprichtlijnen worden uitsluitend in overleg en na goedkeuring van de beheerder OVL uitgevoerd.
27
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
C.3 Lichtmasten De lichtmast is de drager van het armatuur en de lichtbron. Lichtmasten zijn van gietijzer, hout of kunststof maar gebruikelijker is staal of aluminium. De Gemeente Wijdemeren heeft er in het verleden voor gekozen om hoofdzakelijk stalen lichtmasten toe te passen. Zij heeft deze keuze gemaakt omdat deze lichtmasten robuust zijn en daardoor duurzamer. Ook hoeft deze lichtmast bij kleine aanrijdschades niet direct te worden vervangen. De gemeente hanteert, op basis van de gemeentelijke gebiedsindeling, de volgende standaarden voor lichtmasten:
Op wegen met een verblijfsfunctie worden paaltopmasten toegepast (lichtpunthoogte 4-5m).
Op wijkontsluitingswegen worden lichtmasten met uithouder toegepast (lichtpunthoogte 6-8m).
Op stroomwegen worden lichtmasten met uithouder toegepast (lichtpunthoogte 8m).
Op industrieterreinen worden lichtmasten met uithouder toegepast (lichtpunthoogte 6-8m).
In het buitengebied worden lichtmasten met uithouder toegepast (lichtpunthoogte 6-8m).
In gebieden met een historische achtergrond kunnen klassieke lichtmasten worden toegepast.
In centrumgebieden, uitgaansgebieden en gebieden met een toeristisch karakter kunnen specials toegepast worden.
De gemeente beschikt over een beperkt aantal decoratieve, antieke gietijzeren lichtmasten. Deze masten worden, indien uit de toestandscontrole blijkt dat onderhoud nodig is, zo mogelijk gerenoveerd.
C.4 Armaturen In de afgelopen 15 jaar zijn bijna alle Nederlandse gemeenten overgestapt op ledarmaturen. In principe worden geen conventionele armaturen meer geplaatst. Een aantal jaren geleden waren de prijzen van dit type armaturen nog flink hoger dan conventionele versies. Inmiddels is dit niet meer het geval, integendeel: ledarmaturen zijn inmiddels goedkoper dan conventionele. De gemeente beschikt over een beperkt aantal decoratieve, antieke gietijzeren lichtmasten voorzien van decoratieve armaturen. Deze decoratieve armaturen kunnen vaak goed geconserveerd worden. Deze worden gerenoveerd en voorzien van een led lichtbron. De gemeente hanteert, op basis van de gemeentelijke gebiedsindeling, standaarden voor armaturen:
Op wegen met een verblijfsfunctie worden kegelarmaturen toegepast.
Op wijkontsluitingswegen worden kofferarmaturen toegepast.
Op stroomwegen worden kofferarmaturen toegepast.
Op industrieterreinen worden kofferarmaturen toegepast. 28
GEMEENTE WIJDEMEREN
BEHEERPLAN OPENBARE VERLICHTING 2024-2027
In het buitengebied worden kofferarmaturen toegepast.
In gebieden met een historische achtergrond kunnen klassieke armaturen worden toegepast.
In centrumgebieden, uitgaansgebieden en gebieden met een toeristisch karakter kunnen afwijkende masten toegepast worden.
C.5 Reclameverlichting en “vreemde gebruikers” Gemeente Wijdemeren heeft reclameverlichting aan lichtmasten. Ook is een aantal lichtmasten voorzien van banieren, bloembakken of (aansluiting voor) feestverlichting. Voor het aanbrengen van banieren, bloembakken en feestverlichting is geen specifiek beleid vastgesteld. Deze zijn geplaatst op basis van afspraken die in het verleden zijn gemaakt met ondernemersverenigingen. Nieuwe aanvragen zullen per geval worden beoordeeld. In alle gevallen wordt een aanvraag door de beheerder OVL beoordeeld op constructie en geschiktheid van de lichtmast. De beheerder bepaalt de eisen ten aanzien van de mechanische belasting voor de mast, de elektrische eigenschappen van de aansluiting en het aan te sluiten object. Ieder object dient vanwege de elektrische veiligheid apart gezekerd te zijn. Bij het plaatsen van objecten aan de lichtmast moet voldaan worden aan onderstaande technische randvoorwaarden:
De objecten worden apart gezekerd boven het aansluitblok van de openbare verlichting.
De objecten worden uitsluitend geplaatst op lichtmasten die daar constructief geschikt voor zijn.
Tape wordt toegepast onder de bevestigingsklemmen om beschadiging van de lichtmast te voorkomen.
De installatieverantwoordelijke is te allen tijden bevoegd de randvoorwaarden aan te passen op basis van nieuwe of gewijzigde inzichten of regelgeving.
29