Bijlage 7 Rapport met toelichting op AERIUS-berekening

AERIUS Calculator Stikstofberekening Aanleg baggerdepots Weiland te Kortenhoef

Plangegevens Naam:

AERIUS-berekening: Aanleg baggerdepots | Weiland te Kortenhoef

Plantype:

AERIUS Calculator 2024.1.2

Status:

Definitief

Datum:

4 maart 2025

Projectnummer:

25054

Opdrachtgever: Betreft project:

J.P. Schilder B.V. Perceel: GVL00-A-1995 1241 te Kortenhoef c.schilder@jpschilder.nl

Opsteller:

Aeriusmodel.nl Aeriusmodel.nl is onderdeel van Kooistra Natuur & Milieu Kleasterdyk 47C, 8831XA Winsum (Frl) T) 0636294916 E) Kooistra@aeriusmodel.nl

Contactpersoon:

J. Kooistra MSc

Inhoud PLANGEGEVENS

2

1.

INLEIDING EN VOORNEMEN

4

2.

PROGRAMMA AANPAK STIKSTOF EN DE AERIUS-BEREKENING

5

2.1 2.2 2.3

PROGRAMMA AANPAK STIKSTOF (PAS) AERIUS CALCULATOR 2024 ACTUALISATIE AERIUS CALCULATOR

5 6 6

3.

TOETSING ONTWIKKELING

7

3.1 LIGGING PLANGEBIED T.O.V. NATURA 2000-GEBIED 3.2 METHODE 3.2.1 BEOOGDE SITUATIE 3.3 UITGANGSPUNTEN 3.3.1 AANLEGFASE (BOUWFASE)

7 7 7 8 8

4.

11

CONCLUSIE

BRONNEN

12

BIJLAGE 1: BRANDSTOFVERBRUIK MOBIELE WERKTUIGEN

13

BIJLAGE 2: UITDRAAI AERIUS-CALCULATOR PROJECT 25054

14

3

1. Inleiding en voornemen Mevrouw Schilder van J.P. Schilder B.V. heeft een stikstofberekening aangevraagd (hierna: initiatiefnemer). Initiatiefnemer is voornemers om een tweetal baggerdepots te realiseren nabij Kortenhoef. Aangezien er nieuwe baggerdepots gerealiseerd wordt, zal er een berekening voor de bouwfase opgesteld worden. Het plangebied bestaat uit het perceel dat kadastraal bekend staan als ‘s-Graveland, sectie A, nummers 1995, 1966 & 1967. In deze berekening wordt uitgegaan dat het project een doorlooptijd heeft van ongeveer 1 week (5 werkdagen). In figuur 1.1 wordt de ligging van het plangebied globaal weergegeven (rood gearceerd).

Figuur 1.1: ligging van het plangebied (bron: initiatiefnemer)

Als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling wordt stikstof uitgestoten, zoals bij de verbranding van fossiele brandstof, welke kan neerslaan in kwetsbare natuur. Initiatiefnemer heeft Aeriusmodel.nl gevraagd om de effecten van deze emissie op kwetsbare Natuur 2000 gebied te onderzoeken. In dit kader is een AERIUS-berekening uitgevoerd.

4

2. Programma Aanpak Stikstof en de AERIUS-berekening 2.1 Programma Aanpak Stikstof (PAS) Volgens de Wet natuurbescherming is een vergunning nodig voor activiteiten die kunnen leiden tot schade aan Natura 2000-gebieden, bijvoorbeeld als gevolg van stikstofdepositie (uitstoot en neerslag van stikstof). Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. In Natura 2000– gebieden worden bepaalde diersoorten en hun natuurlijke leefomgeving beschermd om de biodiversiteit te behouden. Te veel stikstof is slecht voor planten die leven op voedselarme grond. Als deze planten verdwijnen, kan dat ook slecht zijn voor dieren die in dat gebied leven. Daarnaast leidt stikstof tot verzuring van de bodem. In sommige delen van de Natura 2000-gebieden is de hoeveelheid stikstof te hoog. De overheid wil de hoeveelheid stikstof in de natuur (stikstofdepositie) terugdringen. Daarvoor introduceerde zij in 2015 het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Dit programma was ook gericht op het versterken van de natuur en het maakte tegelijkertijd economische ontwikkeling mogelijk. Op 29 mei 2019 heeft het hoogste bestuursorgaan van ons land, de Raad van State, de vergunningen op basis van het PAS ongeldig verklaard omdat dit in strijd is met de Europese natuurwetgeving. De overheid werkt nu aan een nieuwe aanpak stikstof.

De depositie van stikstof vindt plaats in de vorm van NOx (stikstofoxide) en NH3 (ammoniak). De depositie van NOx vindt onder meer plaats bij de verbranding van fossiele brandstoffen. De depositie van NH3 is voor het overgrote deel afkomstig van de landbouw. Om voor afzonderlijke projecten aan te tonen wat het effect is op Natura 2000-gebieden is het rekeninstrument AERIUS in het leven geroepen. De eerder afgegeven bouwvrijstelling voldoet niet aan het Europese natuurbeschermingsrecht. Uit de rechtspraak van het Europese Hof van Justitie in Luxemburg volgt allereerst dat alleen toestemming voor een project mag worden gegeven als uit onderzoek blijkt dat zeker is dat individuele beschermde natuurgebieden daardoor geen schade oplopen. Dat is wat anders dan een beoordeling op een hoger schaalniveau waarvan de wetgever uitgaat. Verder volgt uit de rechtspraak van het Europese Hof dat een maatregelenpakket zoals de wetgever voorstelt alleen als onderbouwing gebruikt mag worden als die maatregelen ook echt zijn uitgevoerd en de verwachte voordelen daarvan vaststaan. Het pakket van maatregelen dat de wetgever heeft gebruikt als onderbouwing om de bouwvrijstelling in de Wet natuurbescherming op te nemen, voldoet daar niet aan. Het overgrote deel van de maatregelen is namelijk nog niet uitgevoerd.

In de tussenuitspraak wordt geconstateerd dat de bouwvrijstelling niet mag worden toegepast. Dat betekent niet dat er een algehele bouwstop geldt. Net als in de situatie van vóór de bouwvrijstelling, blijft het mogelijk om voor een plan of project een zogenoemde voortoets uit te voeren en, zo nodig, een passende beoordeling te maken. Daarnaast kan voor projecten van groot openbaar belang toestemming worden gegeven als daarvoor geen alternatieven zijn en de natuurschade gecompenseerd wordt.

5

2.2 AERIUS Calculator 2024 AERIUS Calculator is het ‘online rekeninstrument’ wat wordt toegepast voor toestemmingverlening voor de Wet Natuurbescherming (Wnb), en de initiatiefnemer en het bevoegd gezag ondersteunt bij het bepalen van de stikstofbelasting op stikstofgevoelige natuur in Nederland en net over de grens. AERIUS Calculator is in de basis een geavanceerde maar gebruiksvriendelijke applicatie, die toegang geeft tot goedgekeurde rekenmodellen en relevante data - zoals emissiefactoren en habitattypen/leefgebieden - die noodzakelijk zijn voor het beoordelen van de impact van stikstofdepositie voor plannen en projecten op stikstofgevoelige natuur. AERIUS Calculator stelt de gebruiker in staat om activiteiten te definiëren waarbij (stikstof) emissies ontstaan en berekent de verspreiding van die stikstofemissies door de atmosfeer. De gebruiker krijgt inzicht in de stikstofdepositiebijdrage van de ingevoerde activiteiten/emissiebronnen op een vast hexagonengrid binnen Natura 2000-gebieden, eventueel aangevuld met resultaten op rekenpunten die de gebruiker zelf heeft gedefinieerd. Voor verschillende situaties is de gebruiker in staat de stikstofdepositie in de (kwetsbare) natuurgebieden te analyseren en een eventuele vergunningaanvraag voor te bereiden.

2.3 Actualisatie AERIUS Calculator AERIUS Calculator en AERIUS Monitor zijn op 1 oktober 2024 geactualiseerd naar versie 2024. Deze actualisatie bevatte de meest recente inzichten uit metingen en wetenschappelijk onderzoek over de stikstofuitstoot en -neerslag. Op deze manier wordt bij toestemmingsverlening en monitoring uitgegaan van de meest actuele gegevens.

6

3. Toetsing ontwikkeling 3.1 Ligging plangebied t.o.v. Natura 2000-gebied Het plangebied ligt in Kortenhoef en ligt omringd door Natura 2000-gebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (Oostelijke Vechtplassen) ligt op een afstand van rondom het plangebied. In figuur 3.1 is de ligging van het plangebied ten opzichte van het meest dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied weergegeven.

Figuur 3.1: ligging plangebied t.o.v. N2000-gebied

3.2 Methode 3.2.1

Beoogde situatie

Om de emissie/depositie van stikstof, als gevolg van de beoogde situatie te berekenen wordt een onderscheid gemaakt in de aanleg- en gebruiksfase. Aanlegfase Betreft de daadwerkelijke bouw van een voorliggend project zoals bouwrijp maken van het plangebied, aanleg van kabels etc. Tijdens de aanlegfase kan er op twee mogelijke manieren stikstof vrijkomen: è Werkvoertuigen op de bouwlocatie: • betreft het werkmateriaal dat wordt ingezet voor het bouwrijp maken van het plangebied (voorbereidingsfase); • bouwfase (realisatiefase); Voor vrachtverkeer van en naar het plangebied gedurende de aanlegfase wordt een afzonderlijke bron opgenomen. Er is een zo exact mogelijke inschatting gemaakt van het brandstofverbruik voor de mobiele werktuigen. Het brandstofverbruik is afhankelijk van de gemiddelde motorbelasting, het bouwjaar en 7

het vermogen van het mobiele werktuig. De gemiddelde motorbelasting zal tussen de 20% en 35%1 liggen. Er is zodoende gerekend met het pessimistische scenario (35% belasting). Hierbij is rekening gehouden met stationair draaiende mobiele werktuigen. Het beoogde vermogen en bouwjaar van de te gebruiken werktuigen is ingeschat op basis van overleg met de opdrachtgever. Vervolgens hebben we het brandstofverbruik bepaald. Dit is gedaan op basis van de door TNO verstrekte gegevens in de factsheet ‘Mobiele werktuigen – stage klasse emissiefactoren’. 2 Deze gegevens kunnen worden afgelezen in de tabel in Bijlage 1. è Verkeersbewegingen naar de bouwlocatie: dit betreft de verkeersbewegingen van- en naar de bouwlocatie. De mate van intensiteit, samenstelling, snelheid en congestie hebben wij zo goed mogelijk in proberen te schatten. Op basis van deze invoer en emissiefactoren uit de database berekent AERIUS de emissie per meter wegvak voor het gekozen rekenjaar, voor stikstofoxiden (NOX en NO2) en ammoniak (NH3). AERIUS verdeelt de lijnbron vervolgens in gelijke stukken en bepaalt de emissie per stuk weg. Ieder stuk weg wordt als een puntbron doorgerekend met zowel SRM-2 (standaardrekenmethode 2) (tot 5 km) als met OPS (Operationeel Prioritaire Stoffenmodel) (vanaf 5 km).

Bij de verspreidingsberekening gaat AERIUS uit van bronkenmerken die deels door ons zijn ingevoerd en deels overeenkomen met de bronkenmerken die RIVM hanteert bij het opstellen van de GCN/GDN kaarten. De verkeersafwikkeling in de aanlegfase moet meegenomen worden tot het punt waarop het geacht te zijn opgenomen in het heersende verkeersbeeld, omdat het verkeer zich in hoeveelheid, snelheid, rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg kan bevinden. Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is dit het geval op het moment dat het aan- en afvoerende verkeer zich door zijn snelheid en rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg bevindt. Gebruiksfase Betreft het daadwerkelijke gebruik van de voorgenomen ontwikkeling. In dit geval is er geen sprake van gebruik aangezien de bagger op het weiland gepompt zal worden met leidingen die op het water drijven. Hierbij wordt geen stikstof uitgestoten. Dit kan zodoende buiten beschouwing gelaten worden.

3.3 Uitgangspunten 3.3.1

Aanlegfase (bouwfase)

Voor de berekening van de stikstofdepositie is gebruikt gemaakt van kengetallen op basis van ervaringen bij vergelijkbare bouwprojecten elders in het land. In deze gegevens is uitgegaan van het brandstofverbruik per type werkvoertuig. Het (te verwachten) aantal draaiuren is berekend op basis van het aantal dagen dat een werkvoertuig gemiddeld op de bouwplaats staat. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat een werkvoertuig gemiddeld 6 uur per dag gebruikt wordt. Door middel van deze uitgangspunten is een defensieve inschatting gemaakt van het te verwachten gebruik. In praktijk zal het verbruik en daarbij behorende stikstofdepositie, naar verwachting dan ook lager uitvallen. Aanlegfase Tabel 1: mobiele werkvoertuigen aanlegfase Werktuig Graafmachine (grondrug)

Vermogen 140 kW

Stageklasse Electric

Dieselverbruik (TNO) Electric

Berekend in rapport Electric

Draaiuren Emissie factor Nox (kg/j) 12 nvt

Emissie factor NH3(g/j) nvt

Toelichting: 8

In de aanlegfase wordt de depotlocatie ingericht. Er zal grond aangevoerd worden en een klein grondruggetje aangebracht worden door een graafmachine. Het gebruikte materieel is een graafmachine en een aantal dumpers ten behoeve van het aanvoeren van grond. Er is vanuit gegaan dat de werkzaamheden 12 uur duren, er zal gebruik gemaakt worden van een elektrische graafmachine. Voor de aan- en afvoer van materieel en materiaal zijn verkeersbewegingen opgenomen in de berekening. Hierbij is uitgegaan van ritten in beide richtingen; het aantal ritten is dus met twee vermenigvuldigd. Voor alle werkverkeer is uitgegaan van zwaar vrachtverkeer. Voor de graafmachine zijn 2 verkeersgeneraties meegenomen (aan- en afvoer). Daarnaast zijn verkeerbewegingen van licht verkeer opgenomen voor de personen die dagelijks naar de projectlocatie rijden. Dit wordt meegenomen in de berekening voor de verkeersgeneratie. Er wordt gerekend met een verkeersgeneratie van 42 stuks zwaar verkeer. Verkeersbewegingen naar en van plangebied tijdens realisatiefase De verkeer- en vervoersbewegingen van en naar de inrichting in de aanlegfase worden meegenomen als emissiebron, zodoende moet er bepaald worden tot welke afstand deze moeten worden meegenomen in het onderzoek. Hier zijn in de praktijk geen harde criteria voor.

Er dient in alle gevallen een onderbouwde afweging gemaakt te worden tot waar het verkeer meegenomen wordt. De verkeersafwikkeling zal plaatsvinden over de N201 in zuidwestelijke richting. Op deze weg wordt het verkeer geacht te zijn opgenomen in het heersende verkeersbeeld, omdat het verkeer zich in hoeveelheid, snelheid, rij- en stopgedrag niet meer onderscheidt van het overige verkeer dat zich op de betrokken weg kan bevinden. Er wordt uitgegaan van de volgende verkeersbewegingen naar en van de bouwlocatie gedurende de bouw: Tabel 2: verkeersbewegingen Verkeersbewegingen Personen auto’s (personeel busjes) Middelzwaar verkeer Vrachtverkeer

Type verkeer Licht Middelzwaar Zwaar verkeer

Verkeersbewegingen (heen/terug) 4 0 84

Koude start (licht verkeer)

2

Totale emissie

Toelichting:

NOx (kg/j) NO2 (kg/j) NH3 (g/j)

File 0% 20%

1 0,3 20,9

Voor de verkeersbewegingen naar en van het plangebied is een onderscheid gemaakt tussen lichtverkeer en middel- en zwaar verkeer. Voorzichtigheidshalve is al het verkeer geclassificeerd als zwaar verkeer. Daarnaast is er, rekening houdende met de congestie en stationair draaien van verkeer, gerekend met 20% opstopping door het lossen van de lading. Het verkeer is evenredig verdeeld over de 2 te realiseren depots. Licht verkeer (verkeersgeneratie vaklieden) De totale duur van de aanlegfase en de ontmantelingsfase opgeteld duurt ongeveer 2 werkdagen. Gedurende deze 2 werkdagen arriveert er gemiddeld 1 voertuig op de bouwplaats per dag. Dit leidt tot een verkeersgeneratie van 2 verkeersbewegingen per dag en 4 verkeersbewegingen in totaal 9

(berekening: 2 * 2 werkdagen). 50% van het verkeer wordt gemodelleerd met ‘koude start’ aangezien ervan uitgegaan kan worden dat de werklieden langer dan 2 uren stilgestaan hebben bij vertrek na de werkdag. Middelzwaar en zwaar vrachtverkeer (o.a. aanleveren bouwmateriaal en grond) Voor het totale project is rekening gehouden met 42 zware verkeerseenheden, dit komt neer op 84 verkeersbewegingen. Uitgegaan wordt dat de werkvoertuigen eenmalig naar de bouwlocatie worden gebracht/gereden. Voorzichtigheidshalve gaan we ervan dat al het verkeer gecategoriseerd kan worden als zwaar verkeer.

10

4. Conclusie De AERIUS-calculator 2024 geeft als uitkomst van de berekening dat er geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j zijn. Voor beschreven project ligt de emissie dan ook niet hoger dan 0,00 mol/ha/j. Als gevolg van de berekende emissie vindt er dan ook géén meetbare verhoging van de depositie NOx plaats in Natura 2000-gebieden als gevolg van de bouw en gebruik van de beoogde ontwikkeling. De ontwikkeling leidt niet tot een verslechtering van de milieukwaliteit van Natura 2000- gebieden. Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden. De AERIUS Calculator 2024 biedt voldoende inzicht in het effect van de voorgenomen activiteit op Natura 2000-gebieden voor het aspect stikstof. De uitkomsten van de berekeningen met de AERIUS Calculator zijn geldig en toepasbaar voor ruimtelijke plannen. Het aspect stikstof vormt geen belemmering bij de realisatie van het voorgenomen initiatief en het aanvragen van een vergunning in het kader van de Wet natuurbescherming is dan ook niet noodzakelijk. De AERIUS-analysebestanden van de uitgevoerde berekeningen met rekenresultaten hebben het kenmerk: - 25054 Deze bestanden kunnen ter beschikking worden gesteld aan het bevoegde gezag.

11

Bronnen 1

TNO 2021 373-4553 Mobiele werktuigen - stage klasse emissiefactoren - Emissiefactoren NOx en NH3 uitstoot mobiele machines - Notitie NOx en NH3 uitstoot mobiele machines - Onderbouwing AERIUS emissiefactoren voor wegverkeer, mobiele werktuigen, binnenvaart en zeevaart

2

TNO 2021 R11086 Eindrapport dataonderzoek mobiele machines in Nederland

12

Bijlage 1: Brandstofverbruik mobiele werktuigen

!"#$%%"&%"G("&)*+$,-. (0789))1 #0+01"::$;$",+$" =>>? =>>D =>>G =>>> CEEE CEE= CEEC CEEF CEEA CEEB CEE? CEED CEEG CEE> CE=E CE== CE=C CE=F CE=A CE=B CE=? CE=D CE=G CE=> CECE CEC=

$,/0"1

!"# #)2$#))&G/"1#0-",G3456 0<+$#)&"G"::$;$",+$" ./ 0/ 1/ =@=A>B C?D@E C@>F B@=> D@A> =@=FG= C?A@F C@>= B@=B D@AC =@=C?G C?=@D C@GG B@=E D@FB =@==BD CB>@= C@G? B@EB D@CG =@=EA? CB?@? C@GF B@EE D@C= =@E>FD CBA@E C@G= A@>? D@=B =@EGC> CB=@B C@DG A@>= D@EG =@EDC= CA>@E C@D? A@GD D@E= =@E?=B CA?@B C@DF A@GC ?@>B =@EB=E CAA@= C@D= A@DG ?@GG =@EAE? CA=@D C@?> A@DF ?@GC =@EFEF CF>@F C@?? A@?> ?@DB =@ECE= CF?@> C@?A A@?B ?@?> =@E=EE CFA@? C@?C A@?= ?@?F 34//// CFC@F C@B> A@B? ?@BD E@>>EE CC>@> C@BD A@BC ?@BE E@>GE= CCD@? C@BB A@AG ?@AA E@>DEF CCB@A C@BF A@AA ?@FG E@>?E? CCF@= C@BE A@AE ?@FC E@>B=E CCE@> C@AG A@F? ?@C? E@>A=B C=G@D C@A? A@FC ?@CE E@>FC= C=?@B C@AA A@CG ?@=B E@>CCD C=A@F C@AC A@CA ?@E> E@>=FB C=C@C C@AE A@CE ?@EF E@>EAA C=E@= C@FD A@=? B@>G E@G>BF CED@> C@FB A@=C B@>C

$%&'()*+%')'$*,'(*--( 2/ >@D> >@DE >@?= >@B= >@AC >@FA >@CB >@=? >@ED G@>> G@>E G@GC G@DA G@?B G@BD G@A> G@A= G@FF G@CB G@=D G@E> G@EC D@>A D@GD D@D> D@DC

3// =C@E> ==@>D ==@G? ==@DB ==@?A ==@BC ==@AC ==@F= ==@CE ==@E> =E@>> =E@GG =E@DG =E@?G =E@BG =E@AD =E@FD =E@CG =E@=G =E@EG >@>G >@G> >@D> >@DE >@?= >@BC

3./ =A@F> =A@CB =A@== =F@>G =F@GB =F@D= =F@BG =F@AB =F@FC =F@CE =F@ED =C@>B =C@GC =C@DE =C@BG =C@A? =C@FA =C@CC =C@=E ==@>> ==@GD ==@D? ==@?B ==@BF ==@AC ==@F=

30/ =?@?> =?@BF =?@FD =?@C= =?@E? =B@>E =B@DB =B@?E =B@AB =B@FE =B@=? =B@E= =A@GD =A@DF =A@B> =A@AA =A@F= =A@=D =A@EF =F@>E =F@D? =F@?F =F@BE =F@FD =F@CA =F@==

31/ =G@>> =G@GE =G@?C =G@AA =G@CD =G@E> =D@>C =D@DB =D@BG =D@A= =D@CA =D@EG =?@>= =?@DB =?@B> =?@AF =?@CD =?@== =B@>? =B@GE =B@?B =B@BE =B@FB =B@CE =B@E? =A@>=

32/ C=@C> C=@EG CE@GG CE@?G CE@AG CE@CG CE@E> =>@G> =>@DE =>@B= =>@FF =>@=A =G@>? =G@DD =G@B> =G@A= =G@CA =G@E? =D@GG =D@D= =D@BA =D@FD =D@CE =D@EA =?@GD =?@D=

.// CF@B> CF@F? CF@=F CC@>= CC@?> CC@AD CC@CB CC@EA C=@GF C=@?C C=@A= C=@CE C=@EE CE@GE CE@?E CE@AE CE@CE CE@E= =>@G= =>@?C =>@AF =>@CA =>@E? =G@GD =G@?> =G@B=

../ CB@GG CB@?F CB@F> CB@=A CA@>E CA@?? CA@AC CA@=> CF@>B CF@DC CF@A> CF@CD CF@EA CC@GC CC@?E CC@FG CC@=D C=@>B C=@DA C=@BF C=@FC C=@== CE@>= CE@D= CE@B= CE@F=

.0/ CG@=G CD@>= CD@?A CD@FD CD@== C?@GB C?@B> C?@FF C?@EG CB@GF CB@BG CB@FF CB@E> CA@GB CA@?= CA@FD CA@=F CF@>E CF@?D CF@AA CF@C= CC@>G CC@D? CC@BA CC@FC CC@==

.1/ FE@AG FE@=> C>@>E C>@?= C>@FC C>@EA CG@D? CG@AG CG@C= CD@>F CD@?? CD@AE CD@=F C?@GD C?@?= C?@FB C?@=E CB@GA CB@B> CB@FA CB@=E CA@GB CA@?= CA@FD CA@=A CF@>E

.2/ FC@DG FC@A? FC@=B F=@GA F=@BF F=@CF FE@>F FE@?F FE@FF FE@EA C>@DB C>@A? C>@=G CG@>E CG@?C CG@FA CG@E? CD@D> CD@BC CD@CB C?@>> C?@DF C?@AD C?@C= CB@>B CB@DE

!// FB@EG FA@DA FA@AE FA@ED FF@DA FF@AC FF@E> FC@DD FC@A? FC@=A F=@GF F=@BF F=@CC FE@>C FE@?C FE@FC FE@EF C>@DA C>@AB C>@=? CG@GG CG@?E CG@FC CG@EA CD@DD CD@BE

!./ FD@FG FD@EC F?@?? F?@FE FB@>B FB@?= FB@C? FA@>C FA@BG FA@CB FF@>C FF@B> FF@CD FC@>A FC@?F FC@F= F=@>> F=@?G F=@FD F=@ED FE@DD FE@AD FE@=D C>@GG C>@B> C>@FE

!0/ F>@?G F>@C> FG@>= FG@BA FG@=? FD@D> FD@AF FD@ED F?@D= F?@FB F?@EE FB@?B FB@F= FA@>D FA@?F FA@C> FF@>? FF@?F FF@FE FC@>G FC@?? FC@FA FC@EC F=@D= F=@AE F=@=E

!1/ A=@>G A=@BD A=@=D AE@DD AE@FD F>@>G F>@?E F>@C= FG@GF FG@A? FG@E> FD@DC FD@FB F?@>> F?@?A F?@CG FB@>C FB@BD FB@CF FA@GG FA@BA FA@C= FF@GG FF@BB FF@CC FC@>E

!2/ AA@CG AF@GB AF@AC AF@EE AC@B> AC@=D A=@D? A=@F? AE@>? AE@B? AE@=D F>@DG F>@AE F>@EC FG@?A FG@C? FD@G> FD@BC FD@=B F?@D> F?@AF F?@EG FB@DF FB@FG FB@EA FA@?>

Bron: https://www.aerius.nl/nl/factsheets/mobiele-werktuigen-stage-klasse-emissiefactoren/13-01-2022

13

0// A?@BG A?@=C AB@?G AB@CF AA@GE AA@F? AF@>F AF@B= AF@E> AC@?D AC@C? A=@GB A=@AA A=@EA AE@?B AE@CB F>@G? F>@AD F>@EG FG@DE FG@FC FD@>B FD@BG FD@C= F?@GB F?@A>

Bijlage 2: Uitdraai AERIUS-calculator project 25054

14