Bijlage 7 - Onderzoek weidevogels

Afdoend onderzoek Weidevogel: Chalet Parc de Vechtoever

2 oktober 2019

Pagina 1

Samenvatting Voor de Kuijerpolder te Nederhorst den Berg worden plannen voorbereid voor de uitbreiding van Chalet parc de vechtoever. De Hornen Kuijerpolder is echter onlangs aangewezen als weidevogelleefgebied. Onderzocht is wat de effecten van de uitbreiding op de weidevogels is. Binnen de verstoringszone rondom het chalet parc zijn geen weidevogels aangetroffen. De effecten zijn daarom afezig.

Inhoud 2 – Inleiding 3 – Beschrijving gebied 4 – Beleid t.b.v. weidevogels 5 – Waarnemingen 6 – Advies en bronnen B1- waarnemingen in 2019

De aanwijzing van de Horn- en Kuijerpolder als weidevogelleefgebied is niet geschiedt conform de normen die gesteld zijn door de provincie. De aanwezigheid van marters of ringslang kunnen niet met absolute zekerheid worden uitgesloten. Door het nemen van gerichte maatregelen kan een effect op deze soorten worden voorkomen.

Inleiding Green Spirit B.V. is bezig met de uitwerking van plannen voor de uitbreiding van chalet parc de vechtoever. De locatie ligt aan de zuidrand van de Horn- en Kuijerpolder. De geplande uitbreidingslocatie bestaat overwegend uit weiland. Voor de locatie is onderzocht of er effecten zijn op beschermde soorten. Eerst onlangs, mei 2018, heeft de provincie Noord-Holland bepaald dat de Horn- en Kuijerpolder een beschermd weidevogelleefgebied is. Door die aanwijzing lijkt woningbouw geblokkeerd. Een beoordeling van effecten op weidevogels maakt onderdeel uit van het onderzoek. In eerste instantie wordt ingegaan op het beleid m.b.t. weidevogels en de aanwijzing van de weidevogelleefgebieden. Daarna wordt in een bureaustudie bepaald op welke basis de beslissing (waarschijnlijk) is genomen en wat theoretisch de effecten kunnen zijn van de woningbouw. De gegevens uit de bureaustudie worden getoetst door de weidevogels te inventariseren. Hiervoor is in 2019 de Horn- en Kuijerpolder geïnventariseerd. Tenslotte wordt een conclusie getrokken over de effecten op de weidevogelstand.

Globale ligging van de ontwikkelingslocatie.

Colofon Opdrachtgever Projectnummer Datum Auteur Gecontroleerd Status

Green Spirit B.V. 19,187 2 oktober 2019 P.J.H. van der Linden T. Ursinus concept

Els & Linde B.V. Spechtstraat 59 1223 NX Hilversum mob 06 - 27564247 e-mail vanderlinden@elsenlinde.nl

Pagina 2

H02

Planomgeving: locatie, omgeving en beschermde natuurgebieden De Horn- en Kuijerpolder is een polder in agrarisch beheer. De polder heeft een drooglegging van 50-80 cm (grondwatertrap II). Gebieden die binnen het Natura 2000 vallen of binnen het natuurnetwerk liggen op enige afstand. Het Natura 2000-gebied Oostelijke Vechtplassen ligt op 220 m, gerekend vanaf het te ontwikkelen gebied. Het Natuurnetwerk ligt op dezelfde afstand. Natura 2000 Via de Natura 2000 zijn gebieden beschermd van internationaal belang. Voor deze gebieden zijn doelstellingen geformuleerd voor het behoud van habitats en planten en dieren. Deze Natura 2000 gebieden zijn ook beschermd tegen invloeden van buiten, zoals stikstofdepositie en grondwaterstromen. Natuurnetwerk Nederland Door nieuwe natuur te ontwikkelen, kunnen natuurgebieden met elkaar worden verbonden. Zo kunnen planten zich over verschillende natuurgebieden verspreiden en dieren van het ene naar het andere gebied gaan. Het totaal van al deze gebieden en de verbindingen ertussen vormt het Natuurnetwerk van Nederland. Het Natuurnetwerk Nederland wordt via de ruimtelijke verordening beschermd Ligging van de Natura 2000-gebieden. Weidevogelleefgebied De belangrijke gebieden voor weidevogels zijn in Noord-Holland beschermd. Binnen de gebieden gelden strikte regels, de weidevogels mogen niet verstoord worden.

Het weidevogelleefgebied kent geen externe werking. Recent is de Horn- en Kuijerpolder aangewezen als weidevogelleefgebied.

Ligging van de Natuurnetwerk Nederland.

Pagina 3

H03

Beleid met betrekking tot weidevogels De bescherming van weidevogelleefgebieden is in Noord-Holland geregeld via de omgevingsverordening; Titel 4 Weidevogelleefgebieden, artikel 25 Weidevogelleefgebieden. De beschermingsmaatregelen zijn kort gezegd: er mag niets worden uitgevoerd of ontwikkeld dat schade doet aan de weidevogelstand. Het provinciaal bestuur kan jaarlijks – gehoord de raad – op basis van inventarisaties besluiten de begrenzing te wijzigen. In de wijziging van 2018 is de Horn- en Kuijerpolder opgenomen als beschermd. In de toelichting staat: ‘[…] Deze aanvullende kerngebieden (die voldoen aan het kerngebiedenbeleid) worden nu namelijk nog niet beschermd door de PRV en lopen mogelijk risico onderdeel te zijn van nieuwe (stedelijke) ontwikkelingen.’

Ambitiekaart uit het Natuurbeheerplan 2019 (geen weidevogelambitie in de Horn- en Kuijerpolder).

Uit weidevogelvisie: ‘Anders dan in het verleden zal de provincie de komende twaalf jaar veel gerichter investeren in gebieden die geschikt zijn (of zijn te maken), waar zich bepaalde minimum dichtheden aan weidevogels bevinden (de zogeheten kerngebieden) en waar een effectieve maatregelmix wordt ingezet.’ Dit beleid – middelen richten op kerngebieden – is tot op heden staand beleid. In de weidevogelvisie wordt beschreven waaraan een kerngebied moet voldoen. Daarbij worden twee typen onderscheiden: • gruttokerngebied, met minimaal 10 bp/100 ha, en: • weidevogelkerngebied met minimaal 20 bp/100 ha (waarbij kievit, krakeend en graspieper niet worden meegewogen). In de visie wordt tevens aangegeven dat er een telling is in 2009 waarop de kerngebieden gebaseerd worden en evaluaties in 2012, 2015 en 2018. De provincie publiceert haar waarnemingen in de NDFF. Op basis van de gegevens uit de NDFF is de volgende tabel samen te stellen. De Horn- en Kuijerpolder is ca. 190 ha groot (de Kuijerpolder, ten noorden van de Torenweg, is 149 ha). Uit de tabel blijkt duidelijk dat niet wordt voldaan aan de criteria voor een weidevogel of een gruttokerngebied. Als de gehele Hornen Kuijerpolder wordt beoordeeld, en de hele polder is aangewezen, dan is in 2018 de dichtheid van de grutto 3,7 bp/100 ha en van weidevogels 11,0 bp/100 ha. Soort

Weidevogels in de Kuijerpolder (bron: NDFF).

Aantal

Dichtheid (bp/100 ha)

2009

2012

2015

2018

2009

2012

2015

2018

Grutto

2

2

–

7

1,3

1,3

–

4,7

Weidevogels

3

4

–

21

2

2,7

–

14,0

In de weidevogelvisie worden drie doelen gesteld t.a.v. weidevogels; een duurzame populatie, een duurzaam beheer en een duurzame inzet. Oosterveld en Altenburg (2005) stellen gemotiveerd dat een duurzame populatie minimaal 50 broedparen per soort bevat. Het zal duidelijk zijn dat de telling in 2018 in de Horn- en Kuijerpolder te laag scoort om een duurzaam behoud van de populatie te verkrijgen. In het Natuurbeheerplan wordt jaarlijks vastgelegd wat de ambities zijn en waarvoor geld is gereserveerd binnen het natuurbeheer. Uit de gegevens van het meest recente Natuurbeheerplan blijkt dat tot op heden er geen weidevogelbeleid c.q. beheer wordt uitgeoefend in de Horn en Kuijerpolder. Ook van een duurzame inzet is geen sprake.

Pagina 4

H04

Waarnemingen: veldgegevens en gegevens uit de literatuur Desktop research De belangrijkste bron voor de verspreiding van de weidevogels is de NDFF. Uit de meest recente gegevens (2018) blijkt dat in de noordhoek van de polder weidevogels worden waargenomen, en dat in de rest van de polder geen weidevogels worden gemeld. De weidevogels komen dus maar in een beperkt deel van de Horn- en Kuijerpolder voor. Op de kaart staan alle weidevogels (dus incl. kievit, graspieper en krakeend). In totaal zijn maximaal 35 broedparen aangetroffen. In 2016 zijn eveneens een substantieel aantal waarnemingen bekend. In totaal zijn dat 45 broedparen, wel zitten deze dieren noordelijker dat in 2018.

Grutto in het zuidelijk deel van de Horn- en Kuijerpolder (waarneming 2012).

De uitbreiding van het chalet parc de vechtoever is gepland in de zuidrand van de polder, ten noorden van het huidige chalet parc. Weidevogels worden verstoord door hoge objecten zoals woningen. Uit de literatuur blijkt dat de verstoringszone vanuit chalets (gelijk aan woningen) 250 meter bedraagt. Dat kan enigszins verzacht worden tot 200 m door de woningen af te schermen met een groenstrook (bomen en struiken). Het blijkt dat binnen de verstoringszone en het ontwikkelingsgebied in de laatste decennium geen enkele weidevogel is aangetoond. Alle vogels (een grutto uit 2012) zitten ruim buiten de verstoringsafstand. De weidevogels zijn voorjaar 2019 door Els & Linde geïnventariseerd: in het zuidelijk deel van de polder zijn geen weidevogels waargenomen. Uit de inventarisatie volgt dat er geen enkele verstoring is te verwachten. Overige soorten Uit het veldbezoek dat is verricht voor de beoordeling blijkt dat de aanwezigheid van marters (wezel, hermelijn en bunzing) niet zijn uit te sluiten. Binnen de uitbreiding van het Chalet Parc zijn met simpele maatregelen eventuele effecten op de marters te voorkomen. Andere beschermde soorten zijn niet te verwachten. De huidige locatie vormt geen geschikt biotoop voor de ringslang noch voor tijdens de voortplantingsperiode noch tijdens de winterslaap.

Ook voor deze dieren zijn eenvoudige maatregelen op te nemen (aanleg en onderhoud broeihoop) waardoor er geen effect ontstaat. De werkzaamheden moeten buiten de broedperiode worden uitgevoerd om effecten op broedvogels te voorkomen.

Weidevogels in de Horn- en Kuijerpolder (bron: NDFF)

Pagina 5

H06

Conclusie, advies en gebruikte bronnen Effecten Voor de uitbreiding van het chalet parc is het van belang na te gaan of er effecten zijn op beschermde natuurwaarden, in dit geval in het bijzonder op de weidevogels. Rondom het chalet parc is een verstoringszone van 250 m getrokken. Binnen die verstoringszone zijn geen weidevogels bekend. Buiten de invloedssfeer is een oude waarneming van de grutto bekend. De conclusie is dat de weilanden matig tot ongeschikt zijn voor weidevogels. Effecten van de uitbreiding zijn niet aanwezig. Artikel 25 lid 3 geeft enkele mogelijkheden voor een afwijking van de bescherming van het weidevogelleefgebied. In afwijking van het eerste lid kan een bestemmingsplan wel voorzien in de in dat lid omschreven ontwikkelingen indien dit geschiedt ten behoeve van: a een ingreep waarvoor geen aanvaardbaar alternatief aanwezig is en waarmee bovendien een groot openbaar belang wordt gediend; b woningbouw indien er sprake is van de toepassing van de regeling Ruimte voor Ruimte als bedoeld in artikel 16 en waarbij de natuurdoelen leidend zijn; c woningbouw die bijdraagt aan een substantiële verbetering van in de directe omgeving daarvan aanwezige natuurkwaliteiten van het landschap of; d een ingreep die netto geen verstoring van het weidevogelleefgebied geeft.

• • •

• • • • • • •

In het voorliggende situatie is het waarschijnlijk via 25,3c of 25,3d mogelijk om tot realisatie te komen.

• Aanwijzing De provincie heeft criteria opgesteld waaraan een weidevogelleefgebied moet voldoen. Tevens heeft de provincie zichzelf de mogelijkheid gegeven om – op basis van een inventarisatie – wijzigingen in de begrenzing aan te brengen. De Horn- en Kuijerpolder voldoet op geen enkele wijze aan een van de criteria die de provincie zichzelf heeft opgelegd. Het zeer gering aantal broedparen maakt dat er geen duurzame populatie mogelijk is voor een van de weidevogels. Ook de recente inventarisatie geeft geen aanleiding om de gehele Horn- en Kuijerpolder aan te wijzen. In belangrijke delen zijn nog nooit of slechts incidenteel weidevogels gemeld. Alleen in het noorden van de polder is een zekere concentratie van weidevogels aanwezig.

Anonymus (2014) Kerngebieden weidevogels Noord-Holland en een voorstel voor scholeksterleefgebied. Landschap Noord-Holland. Anonymus (2017) Natuurbeheerplan 2018 Noord-Holland. Provincie NoordHolland. Anonymus (2018) Besluit van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland van 11 december 2018 (nr 1060770/1150918) tot wijziging van kaart 4 (ecologie) en kaart 5b (bufferzone) van de Provinciale Ruimtelijke Verordening. Provinciaal Blad. Anonymus (2018) Provinciale Ruimtelijke Verordening mei 2018. Provincie Noord-Holland. Anonymus (2018) Toelichting conceptwijziging Provinciale Ruimtelijke Verordening 2018. Provincie Noord-Holland. Anonymus (2018) Toelichting Weidevogelleefgebieden. Provincie Noord-Holland. Anonymus (2019) Provinciale Ruimtelijke Verordening februari 2019. Provincie Noord-Holland. Oosterveld, E.B. & W. Altenburg (2005) Kwaliteitscriteria voor weidevogelgebieden. Altenburg & Wymenga, Veenwouden. Scharringa, K., R. van ‘t Veer & I. Miedema (2005) Atlas van de natuur in de Vechtstreek. Landschap Noord-Holland, Castricum. Schotman, A.G.M., H. Sierdsema & Th.C.P. Melman (2014) Kerngebieden voor weidevogels in de praktijk. Methodiek gebruikt voor maken voorstel kerngebieden Noord-Holland. Alterra, Wageningen. Sierdsema H., A.G.M. Schotman, E.B. Oosterveld & Th.C.P. Melman (2013) Weidevogelkerngebieden Noord-Holland. Alterra, Wageningen.

Overige soorten De aanwezigheid van marters en ringslang kan niet met absolute zekerheid worden uitgesloten. Geadviseerd wordt om in de uitbreiding voorzieningen voor deze soorten op te nemen.

Pagina 6