Bijlage 6 - Inrichtingsplan

Châlet Parc De Vechtoever Inrichtingsplan Nederhorst den Berg Augustus 2021

Colofon Opdrachtgever: Châlet Parc De Vechtoever BV Ontwerp: Sylvia Massy Landscape design Studio Grafische vormgeving: Sylvia Massy Fotografie: Sylvia Massy Drukwerk: Plaza Grafica Roermond Roermond, Augustus 2021

Inrichtingsplan Châlet Parc De Vechtoever Nederhorst den Berg Augustus 2021

Opdrachtgever Châlet Parc De Vechtoever BV Ontwerp Sylvia Massy

Landscape design studio

Munsterstraat 8 6041GA Roermond

Inhoudsopgave

1. Inleiding

P. 3

2. Situatie

P. 4

3. Analyse

P. 11

4. Herinrichting

P. 15

5. Uitbreiding

P. 25

6. Groenstructuur

P. 41

7. Beheer

P. 53

I. Inleiding Châlet Parc De Vechtoever is een aantrekkelijk, groen recreatiepark. Het is gelegen in in het buitengebied van Nederhorst den Berg in de gemeente Wijdemeren. Langs de Zuidwestelijke zijde van het park loopt de rivier de Vecht en het wordt omgeven door de Horn- en Kuijerpolder. Het is een unieke plek waar recreanten rust en ruimte vinden, terwijl ze zich in de directe nabijheid van 3 grote steden bevinden. Het park is ingericht met châlets die op ruime kavels geplaatst zijn. In het gebied wordt een bijzondere plek ingenomen door wat men in het park "De Vennen" noemt. Het is een groene zone waar waterplassen omgeven worden door groen. Op verschillende plekken is er vrij zicht over de omliggende polders. Terwijl De Vechtoever een groen park is, is er altijd ruimte voor verbetering. De eigenaar van het park, Green Spirit Parken, heeft de wens en de noodzaak om het park verder te verduurzamen en te vergroenen en het beheer te reguleren en extensiever te maken om zodoende, in samenhang met de verplaatsing van recreatiekavels, tot een bedrijfsverantwoordelijke exploitatie te komen. De groene delen van De Vechtoever worden goed bijgehouden en zien er verzorgd uit. Echter, daarin ligt ook de mogelijkheid tot verbetering als het gaat om een natuurlijkere aanpak en uitstraling.

Door op verschillende plekken het beheer te wijzigen en extensiever te maken, ontstaat er meer ruimte voor de natuur. Dit gaat niet ten koste van de verzorgde uitstraling: het is tegenwoordig, in tegenstelling tot enkele jaren geleden, geaccepteerd en zelfs wenselijk dat niet al het groen strak geschoren en gemaaid wordt. Veel recreanten zullen waardering hebben voor een grotere natuurbeleving in het park, zeker gezien de huidige aandacht die bestaat voor ecologie. Een tweede wens van Green Spirit Parken is om een tot op heden ongebruikt deel van het park in gebruik te nemen. Het betreft twee weilanden die ten noorden van het huidige park liggen. Enerzijds wil Green Spirits Parken een beperkt aantal châlets toevoegen aan het park. Anderzijds is het, vanwege de bijzondere ligging, van belang dat de châlets goed ingepast worden in de omgeving. Gecombineerd met de wens van gemeente en provincie om weidevogels te bevorderen in de Horn-en Kuijerpolder, moet het plaatsen van de châlets op een passende wijze plaatsvinden. De openheid van het landschap moet worden gerespecteerd, terwijl tegelijkertijd de châlets landschappelijk ingepast moeten worden. Green Spirit Parken heeft Sylvia Massy Landscape design Studio gevraagd om een ontwerp uit werken.

In verschillende ontwerpfasen zijn we gekomen tot enkele belangrijke uitgangspunten voor het ontwerp: - Uitbreiding van het park door ingebruikname van het plangebied - Landschappelijke inpassing van de châlets - Vergroten van de natuurwaarde, met speciale aandacht voor weidevogels - Vernatting van het plangebied - Handhaven van belangrijke zichtlijnen In het najaar 2021 volgt een tweede fase optimalisering van De Vechtoever. In overleg met recreanten wordt een beheerplan opgesteld, waarin zowel recreanten als beheerder gestimuleerd worden tot een natuurlijker beheer van het park. Het beheerplan zal aanbevelingen geven voor zowel de algemene gebieden als de privétuinen van recreanten.

3

2. Situatie

Plangebied en context

5 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Ligging Châlet Parc De Vechtoever ligt in in het buitengebied van Nederhorst den Berg in de gemeente Wijdemeren. Langs het park loopt de rivier de Vecht. De oevers van de Vecht vormen een belangrijk deel van het park en bieden mooie uitzichten en wandelmogelijkheden Aan de noordzijde wordt het park omgeven door de Horn- en Kuijerpolder. Ook dit heeft een open en ruim karakter. Er is enige lintbebouwing in de directe omgeving, gelegen langs de rivier de Vecht. Het dichtsbij-zijnde dorp is Nederhorst den Berg, gelegen aan de oostzijde van het plangebied. De afstand tussen het plangebied en de rand van Nederhorst den Berg is ongeveer 600 meter. Ongeveer 4 kilometer verder, aan de westelijke zijde ligt het dorp Nigtevecht. De opzet van het park is ruim. De laatste jaren worden de percelen vergroot en er is veel aandacht voor groen, zowel op de percelen als in de vorm van vennen, groene wandelgebieden, laanbeplanting en houtsingels.

Stelling van Amsterdam In de nabijheid van het plangebied loopt de Stelling van Amsterdam. De Stelling van Amsterdam is een 135 kilometer lange verdedigingslinie rondom Amsterdam, aangelegd tussen 1880 en 1914. De Stelling bestaat uit 42 forten en 4 batterijen en een groot aantal dijken en sluizen op een afstand van 15 tot 20 kilometer van Amsterdam. Het dichtsbijzijnde fort ligt in Nigtevecht op een hemelsbrede afstand van c.a. 2 kilometer van het plangebied. Door de afstand, tussenliggende bebouwing en groenstroken is er geen directe landschappelijke relatie tussen de stelling van Amsterdam en het plangebied. Het landschap dat het plangebied omringd maakt wel onderdeel uit van hetzelfde gebied als de stelling van Amsterdam.

De waarden van die aan de stelling van Amsterdam verbonden worden, zullen in het ontwerp gerespecteerd worden, te weten: - Openheid - Inundatie Conclusie: De ligging van De Vechtoever biedt veel kansen om aan te sluiten bij belangrijke regionale landschappelijke kenmerken, zoals openheid en kleinschaligheid. Hoewel De Vechtoever gelegen is binnen de stelling van Amsterdam, is er geen directe onderlinge landschappelike relatie. Desalniettemin kan De Vechtoever bijdragen aan de waarden van de Stelling van Amsterdam door vernatting in de vorm van poelen, door het verbreden van sloten en door de bestaande zichtlijnen te respecteren.

Natuurgebieden In de nabijheid van het park liggen belangrijke natuur-en watergebieden, zoals de Horn-en Kuijerpolder, die, net zoals de oevers van de Vecht, deel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). De rivier de Vecht vormt een natuurverbinding in het NNN. Geen directe landschappelijke relatie met Stelling van Amsterdam 6

Omgeven door agrarisch areaal

In de nabijheid van Natura 2000 gebieden (Wetlands) 7 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Situatiekaart Vecht

Eilandseweg

Vennen

Vecht

Vecht

Bestaande indeling Châlet Parc De Vechtoever 8

Legenda Percelen met hagen

Parkeerplaatsen

Châlets

Wegen

Sloten

Tennisbaan

Zwembad

Bosje/ houtsingel

Situatie Châlet Parc De Vechtoever is een groen park en ruim opgezet. Het wordt aan drie zijden omgeven door de rivier de Vecht. De rivier vormt de grootste aantrekkingskracht van het park. De percelen verschillen in vorm en formaat. De oudere percelen zijn grilliger dan de nieuwere percelen, die vaak wat rechter aangelegd zijn. Hoewel de recreanten hun percelen zelf inrichten, zijn er richtlijnen voor hagen en schuttingen. Op diverse plekken staan hekken, zoals rondom het zwembad. De entree ligt midden in het park. Rondom de entree is de uitstraling cultuurlijk met kleurige bloemperken en een vijver. Een groot deel van het park bestaat uit vennen en groen. Dit is een mooi wandelgebied met zicht op de polders.

Grasland, intensief gemaaid

Het park wordt omgeven door landbouwgebied. Hier wordt intensieve landbouw bedreven.

Pad

Langs de oevers van de Vecht staan fruitbomen. Deze hebben te lijden van de hoge grondwaterstand.

Bosjes, bomen en heesters

Solitaire boom

Langs de randen van het park liggen bosjes en houtsingels. Daardoor wordt het park aan het zicht onttrokken vanaf de weg en vanaf Nederhorst den Berg

Grenzen van het park 9

Foto's

De Vechtoever is gelegen aan de rivier de vecht, met wandelpaden langs het water

Châlets en percelen zijn ruim opgezet 10

Vennen en groene ruimte maken een belangrijk onderdeel uit van het park

3. Analyse

Analyse Groen gebied

De Vechtoever is gelegen in een landelijk en groen gebied. In de afgelopen decennia is de directe omgeving sterk verstedelijkt. Zo ligt de Vechtoever nabij de metropoolregio Amsterdam en Noordvleugel van de Randstad, tussen de steden Amsterdam, Utrecht, Almere en Hilversum. De recreanten van De Vechtoever zijn afkomstig uit deze stedelijke kernen en vinden bij de Vechtoever rust en ruimte. Natuurbeleving en buitenleven spelen een grote rol in het aanbod van De Vechtoever.

Recreatie

Châlet Parc De Vechtoever ligt in het groenen waterrijke landschap van de gemeente Wijdemeren en is onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland. Hier zijn vele recreatieve routes te vinden.

Groen gebied in sterk verstedelijkt gebied 12

Op zonnige dagen is het landschap een trekker van formaat voor mensen uit de wijde (metropool)regio. Er is volop ruimte om te wandelen, fietsen of te varen en te genieten. Er is veel waterrecreatie. De Vechtoever met zijn horeca en aanlegplekken langs de Vecht vormt een onderdeel van het aanbod aan recreanten. Niet alleen voor vaste recreanten, maar ook voor dagjesmensen en toevallige passanten. De Vechtoever richt zich daarbij op rustige recreanten, zoals fietsers, mensen met een bootje, wandelaars.

Noordelijk deel van dit gebied. De overgang van open landschap naar gesloten landschap (bos) en de overgang van de droge zandgronden naar de vochtige laagveengebieden vormen het leefgebied voor zeldzame planten en diersoorten. Ook biedt de gemeente Wijdemeren een leefgebied aan veel weidevogels, zoals in het weidevogelleefgebied Horn- en Kuijerpolder.

Bron: gebiedsvisie Wijdemeren 2021

Ecologie

Een groot deel van de gemeente Wijdemeren, waaronder het gebied ‘OostelijkeVechtplassen’, maakt onderdeel uit van Natura 2000: een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden. De Vechtover is gelegen in het

Fietsroutes rondom De Vechtoever

Gelegen nabij Natura 2000 gebieden

Aandachtsgebieden

Op diverse plekken stenige parkeerplaatsen

Rondom het zwembad en tennisbaan is weinig groen

Kaal hekwerk maakt enkele plekken minder aantrekkelijk

Bomen lijden onder hoge grondwaterstand

Grond langs oever ingeklonken

Strak maaibeleid in groene delen van het park

Delen van het park ogen oningericht

Gebruik van diverse uitheemse hagen en schuttingen

Houtsingels en bosjes zijn teveel uitgedund 13

Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Conclusie Het Châlet Parc De Vechtoever is vanwege de unieke ligging aan de Vecht en nabij belangrijke natuurgebieden bij uitstek geschikt om te vergroenen. Hoewel de mogelijkheden beperkt zijn, vanwege de recreatieve functie van het park, zijn er toch een aantal veranderingen te benoemen die doorgevoerd kunnen worden in het bestaande park. Extensief beheer Het park is zeer goed onderhouden, helaas gaat dat ten koste van de natuurwaarde van het park. In diverse zones van het park is extensief mogelijk. Dit zal ten goede komen aan de vergroening van het gebied en de natuurwaarde vergroten voor kleine dieren. Vergroenen van stenige plekken Het park kent enkele zeer stenige plekken waar weinig beplanting is toegepast. Met name rond de entree, de tennisbaan en het zwembad kan meer beplanting gebruikt worden. Dit zal op hete dagen ook voor meer verkoeling zorgen. Vernatting en rietland De oevers van de Vecht zijn beschoeid en hoewel de grond eromheen zeer nat is, is er toch geen sprake van oevervegetatie. In de natte delen die een à twee keer per jaar onder water staan is het mogelijk om rietlanden te laten ontstaan. Indien nodig kan verdere vernatting vrij eenvoudig ontstaan door afgraving.

14

Gebruik streekeigen sortiment in tuinen Recreanten onderhouden zelfstandig hun percelen. Zij kunnen gestimuleerd en geenthousiasmeerd worden om meer streekeigen soorten te gebruiken in hun tuinen. Inheemse hagen Bij de aanleg van nieuwe percelen of bij wisselingen kunnen schuttingen vervangen worden door hagen. Uitheemse hagen kunnen vervangen worden door streekeigen hagen. Het plaatsen van streekeigen hagen en bomen kan bij recreanten gestimuleerd worden. Waterresistente bomen Langs natte oevers kunnen streekeigen, waterresistente bomen geplaatst worden. Huidige bomen die sterk lijden onder hun standplaats kunnen vervangen worden. Bosjes en houtsingellen aanvullen Bosjes en houtsingels die sterk uitgedund zijn kunnen worden aangevuld met streekeigen wortelgoed. Daardoor worden vitale bosjes gecreëerd, die van belang zijn voor vogels en kleine zoogdieren. Verticale beplanting Kale hekken en muren kunnen begroeid worden met klimplanten. Dit oogt aantrekkelijker en heeft veel waarde voor vogels, insecten en kleine zoogdieren.

Visie Door de maatregelen toe te passen, zoals hiernaast beschreven (Kiezen voor inheemse soorten, vernatting, extensief beheer, tegengaan van verhitting door aanpak van stenige plekken, stimuleren van rietland en bosjes) zal De Vechtoever een optimaliseringsslag maken en verder groeien naar een groener en natuurlijker park. De eerste stap daarvoor is enkele jaren geleden gezet met de aanleg van de vennen. Aandachtsgebieden kunnen op een eenvoudige manier aangepakt worden en leiden tot een snel resultaat. Naast de maatregelen die genomen kunnen worden in de algemene verblijfsplekken en langs oevers, kunnen verblijfsrecreanten op hun percelen gestimuleerd worden tot bewustere keuzes die de natuurwaarde van het park vergroten. Door een beheerplan op te stellen en recreanten te betrekken bij de plannen en te informeren over de mogelijkheden kan De Vechtoever samen met recreanten de volgende stap zetten naar vergroening van het park. De genoemde maatregelen om de natuurwaarden en biodiversiteit in het park te vergroten gaan hand in hand met de waarden voor de Stelling van Amsterdam: inundatie en openheid. Onze visie is dat door de beoogde maatregelen het plangebied versterkt wordt op landschappelijk en ecologisch gebied.

4. Herinrichting

Plankaart Polder

Ei se land we g

Natuurontwikkeling Polder Uitbreiding

De Vecht

De Vecht

P

De vennen

Châlet Parc De Vechtoever

P

Polder

P P

P

De Vecht

Plankaart groenaanpassingen Châlet Parc De Vechtoever 16

Legenda Salix alba (knotwilg langs waterkant)

Sloten omgeving

Rietlanden

Bebouwing omgeving

Kruidenrijk grasland

Pad

Poel

Vennen

Sloot met flauwe oever

Receptie en horeca

Châlets met sedumdak

P

Bestaande châlets

Op plekken langs de Vecht waar de bodem ingeklinkt is en vernatting ontstaat, kan van de situatie gebruik gemaakt worden door rietlanden te laten ontstaan. Dit is met name aan de Vechtoever en langs de vennen.

Parkeerplaats

Paden en verblijfsplekken gecreeerd door maaibeleid

Routes uitbreidingsgebied

Toelichting Bestaande routes

Zwembad

Tennisbaan

Percelen omgeven door hagen

Kruidenrijk grasland zal ontstaan dat veel vlinders, bijen, kleine zoogdieren etc. aan zal trekken. Door te maaien kunnen paden en verblijfsplekjes gemaakt worden voor extensieve recreatie.

Het groene karakter van het Châlet Parc De Vechtoever kan door een aantal maatregelen versterkt en uitgebreid worden. De nadruk ligt daarbij op het vergroten van de natuurwaarde van het park en inpassing in de omgeving. Naast het informeren en stimuleren van recreanten om inheems sortiment toe te passen in de privétuinen, kan er ook binnen het park meer natuurwaarde gecreëerd worden door extensief maaibeleid langs de oevers, vennen en bermen.

Hier kunnen ook streekeigen bomen geplaatst worden zoals Knotwilgen en Elzen, die beter bestand zijn tegen jaarlijkse tijdelijke natte perioden dan veel van de huidige aanplant. Kale hekken en stenige gedeelten in het park kunnen vergroend worden door het planten van bomen en het plaatsen van klimmende heesters. Hiermee wordt verhitting tegengegaan en wordt een beter leefklimaat geboden aan vogels en insecten. Stenige en hete parkeerplaatsen kunnen door het plaatsen van bomen het het gebruik van drainerende bestrating vergroend en verkoeld worden. Diverse sloten kunnen verbreed en verflauwd worden waardoor oevervegetatie zal ontstaan. ook zullen, vissen, reptielen, kleine zoogdieren en vogels hier een foerageer en nestplek vinden.

17 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Themakaarten voor - na aanpassingen Wonen

Wonen Agrarisch

Natuurlijk

Agrarisch

verblijfsrecreatie

Wonen

Wonen Seminatuurlijk

Seminatuurlijk

verblijfsrecreatie

verblijfsrecreatie Agrarisch

Agrarisch

Agrarisch

Agrarisch

Functies voor aanpassingen

Functies na aanpassingen

FUNCTIES Voor aanpassing wordt het plangebied intensief agrarisch beheerd. Er is geen sprake van natuurontwikkeling, het gebied is niet aantrekkelijk voor weidevogels, kleine zoogdieren of reptielen. Na aanpassingen is een natuurlijk gedeelte toegevoegd aan het gebied. Hoewel beperkt in omvang, kunnen vogels, kleinere zoogdieren, reptielen en vissen hier een woonplek en foerageerplek vinden. VERNATTING Voor de aanpassingen worden de oevers droog gehouden, er zijn geen mogelijkheden voor oevervegetatie omdat de oevers intensief bemaaid worden. Sloten zijn smal, vervuild en de oevers ongeschikt voor oeverbeplanting. Na aanpassing zijn de sloten verbreed waardoor meer oevervegetatie ontstaat. Dit biedt een leefgebied diverse soorten. Langs de oevers van de vecht worden nattere delen extensief beheerd waardoor rietlanden ontstaan.

Vernatting voor aanpassingen

Vernatting na aanpassingen

INTENSIEF/ EXTENSIEF BEHEER Voor de aanpassingen wordt het gehele park intensief beheerd. Hierdoor krijgen ruigtekruiden en oevervegetatie geen kans Na de aanpassingen wordt in grote delen van het park extensief maaibeheer toegepast, waardoor ruigtekruiden en oevervegetatie zullen ontstaan. Deze plekken zijn van groot belang voor insecten, kleine zoogdieren en vogels. Intensief/ extensief beheer voor aanpassingen 18

Intensief/ extensief beheer na aapassingen

Doorsneden

A' A Vecht

Rietgrassen

WaterKruidenrijk resistente gras bomen

Pad

Kruidenrijk gras

Perceel

Châlet

Perceel

Schuur

Weg

Perceel

A'

A Rietland langs de oever van de Vecht

B

Vecht

Rietgrassen

Open plek Kruidenrijk door maaien gras

Waterresistente bomen

Kruidenrijk gras

Pad

Kruidenrijk gras

B'

Sloot

Perceel

B' B

Kruidenrijk gras met zitplekken door maaibeleid 19 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Maatregelen Rietland Drassige delen langs de oevers van de vecht en langs de vennen vernatten en vormen riet en rietgraslanden.

Voorbeeld potentiële plek voor ontwikkeling rietland

De oeverzone heeft een belangrijke betekenis voor de waterkwaliteit, de landschappelijke waarde en de biodiversiteit. Rietland is een belangrijke biotoop voor een groot aantal dieren: vogels nestelen er, vissen kunnen er schuilen, vanuit het riet wordt gejaagd en zowel het riet als het zaad dienen als voedsel.Ook vanuit landschappelijk oogpunt zal met het ontstaan van rietland en oevervegetatie een kwaliteitsslag behaald worden ten opzichte van de huidige kale oevers. Inheems, waterresistente bomen Noodlijdende bomen die te nat staan vervangen door inheemse, waterresistente soorten, zoals Salix alba (knot)Wilg en Alnus glutinosa (Zwarte els) Het verwijderen van noodlijdende bomen en het plaatsen van inheemse, waterresistente bomen zal bijdragen aan verkoeling, biodiversiteit, een huis voor dieren, het reinigen van water, zuurstof en een schone(re) lucht.

Voorbeeld noodlijdende bomen door hoge grondwaterstand 20

Vergroenen Stenige en in de zomer hete delen delen in het park vergroenen door het plaatsen van bomen heesters en hagen. Door bomen en heesters aan te planten verhogen we de biodiversiteit. Elke boom of struik biedt een leefwereld voor ontelbare insecten en vogels. Met name bomen zorgen voor verkoeling en waterberging. Ook hebben bomen een positieve uitwerking op mensen.

Voorbeeld stenige gedeelten rondom zwembad en tennisbaan

Kruidenrijk gras Groene delen in het park die strak gemaaid worden laten uitgroeien tot kruidenrijk gras. In de eerste jaren met behulp van een inheems en regionaal kruidenmengsel. Kruidenrijjkgras is van groot belang voor insecten en weidevogels. Zij vinden hier een nestplaats. Ook de ondergrondse biodiversiteit wordt door kruidenrijk gras en extensief beheer sterk vergroot.

Voorbeeld strak gemaaid gras langs de oever van de Vecht Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

21

Gebruik inheemse soorten Recreanten stimuleren tot het gebruik van inheemse soorten voor hagen, bomen en vaste planten Inheemse soorten hebben zich aangepast aan het klimaat en de grondsoort van hun omgeving. Deze lokale plantensoorten doen het dan ook goed. Ze kunnen zichzelf redden en voortplanten. Ze groeien snel en zijn minder vatbaar voor ziektes. Het gebruik van inheemse plantensoorten levert een veel grotere bijdrage aan het verhogen van de biodiversiteit, dan het gebruik van exoten. Coniferenhaag vervangen door inheemse haag

Gebruik hagen i.p.v. schuttingen Recreanten stimuleren tot het gebruik van hagen en hekwerk met klimplanten, i.p.v. schuttingen en muren. Voor veel diersoorten (waaronder insecten, slakken, spinnen) is een haag hun hele leefwereld. Andere soorten gebruiken ze om te schuilen, te rusten, te nestelen of foerageren en weer andere soorten gebruiken hagen bij verplaatsingen door het open gebied als ‘stapstenen’. De haag is ook een stof- en vuilvanger.

Voorbeeld schutting die vervangen kan worden door een inheemse haag 22

Groene parkeerplaatsen Het vergroenen van parkeerplaatsen door het gebruik van drainerende, open bodembedekking en het plaatsen van bomen langs de parkeerplaatsen. Een duurzame parkeerplaats heeft veel groen, onder andere door bomen en "groene tegels". Bomen en tegels gaan verhitting tegen en zorgen door hun drainerende werking voor waterberging.

Voorbeeld stenige plek, geschikt als groene parkeerplaats

Vergroenen door verticale beplanting Kale hekken en muren vergroenen door het plaatsen van klimplanten of inheemse hagen Het toepassen van inheems verticaal groen zorgt voor meer biodiversiteit, gaat verhitting tegen, biedt een woonplaats voor vogels en insecten. Op een beperkte oppervlakte kan er veel bijgedragen worden aan het vergroten van de natuurwaarde van het park.

Voorbeeld Hekwerk geschikt om te laten begroeiien Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

23

Referentiebeelden

24

Groene parkeerplaats van drainerende elementen

Rietgrassen en kruidenrijk gras langs de oever

Hekwerk begroeid met inheemse Clematis

Paden in kruidenrijk gras door maaibeleid

Knotwilgen, riet en rietgrassen langs de oevers van Vecht en diverse sloten,

5. Uitbreiding

Locatie Het plangebied bestaat uit een noordelijk deel en een uitbreidingsgebied Het noordelijk gebied bestaat uit twee weilanden die zijn omgeven door sloten. Twee sloten doorsnijden dit gebied. De uitbreiding van het park is gelegen ten zuiden van de weilanden en wordt in de afbeelding hiernaast benoemd als tussengebied. Aan de westzijde van het gebied loopt de Eilandseweg. Langs de weg liggen verspreid enkele huizen en boerderijen. Direct zicht op het plangebied is er vanuit de openbare weg. Het gebied is toegankelijk via de Eilandseweg. Daar loopt een zijweg naar het plangebied. De zijweg buigt direct af naar Châlet Parc De Vechtoever en loopt niet door de weilanden. De weg is voor eigen gebruik van de beheerder.

Vanaf de Vecht is er geen zicht op het plangebied. Aan de oostzijde is er zicht op de polder en in de verte ligt Nederhorst den Berg.

- Vergroten van de natuurwaarde, met speciale aandacht voor weidevogels

Ten zuiden van het plangebied wordt ingenomen door het bestaande Châlet Parc De Vechtoever, in de afbeelding hiernaast aangegeven als zuidelijk gebied. Direct tegen het plangebied bevinden zich de vennen. De verbeteringen die toegepast zullen worden in het zuidelijke gebied zij beschreven in de voorgaande hoofdstukken.

- Handhaven van belangrijke zichtlijnen

Huidig gebruik Het huidige gebruik van het plangebied is agrarisch. Er wordt intensief maaibeleid toegepast, de grondwaterstand is erg laag, de bodem droog en keihard, in de weilanden groeit raaigras dat kort gemaaid of begraasd wordt. Er zijn geen plas-dras elementen en er wordt geen weidevogelvriendelijk beheer toegepast. Plannen De uitgangspunten voor het totale ontwerp worden ook voor het uitbreidingsgebied genomen: - Uitbreiding van het park door ingebruikname van het plangebied - Landschappelijke inpassing van de châlets

Zichtlijnen omliggende woningen 26

- Vernatting van het plangebied Daarnaast worden ook voor de uitbreiding de waarden van de Stelling van Amsterdam gerespecteerd, te weten openheid en inundatie. Dit zal tot uiting komen door maatregelen als vernatting, het behouden van belangrijke zichtlijnen en het vergroten van natuurwaarde en biodiversiteit in het gebied. De uitbreiding zal o.a. bestaan uit de bouw van 33 châlets. Deze worden geplaatst in het tussengebied, tussen de open weilanden en de het bestaande park. De uitbreiding beslaat c.a. 1/3e deel van het totale plangebied. In het ontwerp zal de geplande bebouwing via groenvoorzieningen worden ingepast in het landschap. De overige 2/3e deel van het gebied (noord) zullen worden gebruikt voor landschappelijke inpassing en het vergroten van de natuurwaarde en biodiversiteit van het gebied. Er zal aandacht geschonken worden aan vernatting d.m.v. het verbreden van sloten en het aanleggen van poelen. Dat zal gebeuren door verbreden en verflauwen van sloten, het plaatsen van bosjes en houtsingellen, het aanbrengen van poelen en het stimuleren van kruidenrijk grasland.

Grensaanduiding plangebied, huidige situatie Polder Vecht Plangebied, noordelijk deel

Polder

Polder Eilandseweg

Plangebied, tussengebied

Vennen

Polder

Châlet Parc De Vechtoever zuidelijk deel

Vecht

Grenzen plangebied 27 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Foto's van het plangebied

Zicht op het plangebied vanuit de noordkant van Châlet Parc De Vechtoever.

Zicht vanuit de Eilandseweg 28

Zicht vanuit de Eilandseweg

Plangebied gezien vanuit de vennen van Châlet Parc De Vechtoever

Sloot en houtsingel ten westen van het gebied. Door de bomen zicht op het plangebied

Zicht vanuit vennen naar oostelijk deel plangebied

Luchtfoto vanuit het oosten

De vennen, gelegen aan de zuidzijde van het plangebied 29

Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Plankaart, ontwerp Vecht

Eila

nds ewe g

Polder

endelijke

Natuurvri

sloot

Natuurontwikkeling

t

sloo

Polder

jke s deli

rien

uurv

Nat

e

urvri

Natu

ijke ndel

loot

Châlet Parc De Vechtoever

Uitbreiding

Vennen

Ontwerp gebiedsaanpassing 30

Legenda Châlet met sedumdak

Toelichting plankaart

Flauwe slootover met aansluitende groenstrook Wegen in plangebied

Poel

Bestaande châlets

Langs de nieuwe châlets loopt een rondweg die aansluit op de bestaande routes binnen Châlet Parc De Vechtoever. Verkeer wordt daarmee langs de bestaande routes geleid en zal geen extra overlast bezorgen. Het plangebied is niet toegankelijk vanuit de Eilandseweg.

Châlets met sedumdak

Wandelpad

Perceel omgeven door hagen

Weiland plangebied, kruidenrijk gras

Weilanden omgeving, agrarische bestemming Bosjes, bomen en heesters

Solitaire boom

Aan de noordzijde van Châlet Parc De Vechtoever liggen twee weilanden, omgeven door sloten en houtsingels. In het kleinste weiland, grenzend aan het deel dat de vennen genoemd wordt, is een uitbreiding van het huidige park getekend. In totaal 33 châlets worden geplaatst in ruime percelen, elk met ruimte voor een tuin en parkeergelegenheid. De châlets worden voorzien van een sedum dak. De percelen worden aangelegd met inheemse hagen en ieder perceel krijgt gras en een hoogstam streekeigen boom.

Het tweede weiland aan de noordzijde, wordt extensief beheerd. Hierdoor zullen ruigtekruiden en kruidenrijk grasland ontstaan. Dit is van belang voor weidevogels en kleine zoogdieren. Er lopen diverse sloten om en door het weiland. De hoofdsloten zijn eenzijdig verbreed en verflauwd, waardoor er meer ruimte komt voor overvegetatie.

kleine zoogdieren. Naast de grote ecologische waarde van bosjes en houtsingels is er nog een tweede functie: de nieuwe châlets worden aan het oog onttrokken vanuit de Eilandseweg en vanuit de verderop gelegen woningen aan de rand van Nederhorst den Berg. Daarnaast zijn bosjes en houtsingels streekeigen groenelementen die passen bij de kleinschaligheid van het landschap. In het noordelijke weiland zijn twee grote poelen getekend. Deze poelen hebben een plas-dras oever, grillige vormen en een oppervlakte van 150 - 200 m2. Daarmee zijn de poelen geschikt om kleine amfibieën en reptielen aan te trekken. Door de plas-dras oevers zal een natuurlijke oevervegetatie ontstaan. De poelen liggen iets verwijderd van de groenstroken, zodat er schaduw geworpen wordt op de poelen en algengroei minder kans zal krijgen. De poelen zorgen, samen met het verbreden van de sloten voor vernatting in het plangebied. Het ontwerp houdt rekening met zichtlijnen en ruimtebeleving, met name vanuit de Eilandseweg. De zichtlijnen blijven diep en gericht op de polders. De vista's vanuit de rivier de Vecht blijven onveranderd.

Langs de brede oevers is een groenstrook getekend waar bosjes en houtsingels geplaatst zijn. Deze zijn van belang als foerageer - en nestplaats voor vogels, reptielen en

31 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Referentiebeelden

Openheid, kruidenrijk gras sloten en poelen

De hoofdsloten met flauwe oevers en oevervegetatie 32

Poelen met flauwe oevers en spontane vegetatie

Oevervegetatie, zoals Gele lis en rietgrassen

31 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Visualisatie

Vogelvlucht Noord-Zuid 34

Toelichting van het ontwerp in themakaarten

P

P P

P P P

P

P

P

P

P P P

P P

P

P

P P

P P

P

P P

P

P

P

P

P P P

P

P

P

Grens plangebied

Massa en ruimte in het ontwerp

Routing en parkeren in het plangebied en aanrij route

Plangrens

Massa-ruimte

Routing

De rode stippellijn geeft de plangrens aan. Het noordelijk deel bestaat uit twee weilanden, en wordt doorsneden door een sloot. Sloten geven rondom het hele plangebied de grenzen aan. Het noordelijk deel wordt omgevormd van agrarisch, intensief beheerd gebied naar een natuurlijk gebied dat extensief beheerd en vernat wordt.

De massa's in het plangebied worden ingenomen door de châlets en bomen. De ruimte van de twee noordelijke weilanden blijft open, waardoor de zichtlijnen vanuit de Eilandseweg in de richting van de achterliggende polder gewaarborgd blijft.

Om de nieuw te vormen natuur zo weinig mogelijk te verstoren zal de toegang tot de uitbreiding via het bestaande park lopen. Op elk perceel zal een auto geplaatst kunnen worden. De uitbreiding is vanaf 1 punt te bereiken.

Ten zuiden van dit natuurlijk gebied ligt de uitbreiding, of middenstuk. Hier worden châlets geplaatst. De châlets worden aan twee zijden begrensd door houtsingels, aan één zijde door de vennen met zijn bosjes. Ten westen van het plangebied lopen de Eilandseweg en de Vecht.

35 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Zichtlijnen vanaf de openbare weg

Zichtlijnen Vanaf de Eilandseweg blijven de belangrijkste zichtlijnen intact. De lange lijnen richting Nederhorst den Berg zijn onveranderd. Richting de nieuwe châlets lopen de zichtlijnen tot de houtsingels die de uitbreiding aan het zicht onttrekken. De openheid van het gebied is een belangrijk uitgangspunt voor de herinrichting. Niet alleen vanwege de waarden van de Stelling van Amsterdam, ook omdat openheid een vereiste is voor de toekomstige vestiging van weidevogels.

36

Bebouwing met sedumdaken in het ontwerp

Vernatting in het ontwerp

Bebouwing met sedumdaken

Vernatting

De châlets worden voorzien van sedumdaken. Daardoor wordt het gebruikte oppervlak deels weer vergroend. Voor de daken kunnen inheemse sedums gebruikt worden, zoals Sedum acre, Sedum album en Sedum sexangrulare.Sedumdaken zijn voor bijen en vlinders interessant als voedingsbron.

De hoofdsloten in het gebied worden omgevormd tot natuurvriendelijke oevers. Dat zijn flauwe oevers met een geleidelijke overgang van land naar water. Niet alleen is de oever breder, maar ook de sloot is veel breder waardoor er meer water doorheen kan stromen als dat nodig is. Deze brede oevers hebben naast een waterafvoerende en waterbergende functie ook een ecologische functie. In de verschillende waterdieptes groeien en leven namelijk verschillende waterdieren en planten. De planten zorgen voor een ideaal leefgebied voor diverse dieren. De beschikbaarheid van beschutting en voedsel maken een goede leefomgeving voor vogels, vlinders, kleine zoogdieren, insecten en libellen. De aanleg van 2 poelen zijn bevorderlijk voor padden en andere amfibieën.

Natuur Verblijfsrecreatie

Agrarisch

natuurlijk gebied

Functies in het ontwerp

Uitbreiding vegetatie in het ontwerp

Functies

Vegetatie

In het ontwerp wordt uitgegaan van twee functies; verblijf en natuur. Rondom het plangebied zal agrarisch gebruik blijven bestaan. De verhouding tusen verblijfsrecreatie en natuur is 1 staat tot twee. Er wordt in het plan dus meer oppervlakte gegeven aan openheid en natuur dan aan recreatie.

De huidige vegetatie in het plangebied bestaat uit grasland, grotendeels Engels raaigras, voor agrarisch gebruik. Het ontwerp voorziet een uitbreiding in vegetatie, zowel in het natuurlijk deel als in het deel bestemd voor verblijfsrecreatie. In het natuurlijk deel door het aanbrengen van boomsingels, poelen, natuurvriendelijke oevers en kruidenrijk grasland. In het recreatieve deel door een zo groen mogelijke inrichting na te streven met inheemse hagen, sedumdaken, het planten van inheemse bomen, en beheersregels die nader uitgewerkt zullen worden in een beheerplan (planning 2021-2022)

Het recreatieve deel wordt zo "groen" mogelijk gehouden door toepassing van sedumdaken, inheemse hagen, het planten van inheemse bomen op de percelen en de omzoming et houtsingels en bosjes.

37 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Doorsnede A deelgebied

A

5m

6m

10 m

In de doorsnede is duidelijk te zien hoe de brede, flauwe oevers ruimte geven voor oevervegetatie. Kruidenrijk gras beslaat het grootste deel van het gebied. De oevers worden eenzijdig verbreed. Aansluitend aan de oevers, die een breedte hebben van c.a. 5-6 m, komt een groenstrook/ boomsingel.

Plaatsaanduiding doorsnede 38

5m

A'

7m

39 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

40

6. Groenstructuur Verharding Paden 7 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Groenstructuurkaart van het ontwerp

Legenda Extensief beheerd weiland

Privé tuinen omgeven door hagen

Vechtoever: kruidenrijk gras met knotwilgen Bosjes/houtsingels

Kruidenrijk gras, extensief beheer

Châlets met sedumdak

Plas-dras oever met oevervegetatie

Bermen langs percelen

Toelichting: T.o.v. de huidige situatie wordt veel groen toegevoegd. Belangrijk daarbij is dat er gebruik wordt gemaakt van inheems groen. De gebruikte groenelementen als bosjes, plassen, houtsingels en kruidenrijk gras bieden een grote meerwaarde als het gaat om het verbeteren van het leefgebied van diverse diersoorten en planten. Ook landschappelijk gezien versterken de maatregelen de regionale kenmerken (zie beelden p.39) 42

Landschappelijke kenmerken omgeving

Open landschap met een enkele houtsingel of bomenrij

Veenweiden doorsneden door sloten

Meanderende rivier de Vecht

In het ontwerp terug te vinden langs de overs van de Vecht waar waterresistente bomen geplaatst worden ter vervanging van de huidige uitheemse soorten

In het ontwerp terug te vinden in de vorm van natuurvriendelijke oevers in het plangebied

De oever van Vecht vormt een van de aantrekkelijkste delen van het park. In het ontwerp wordt speciale aandacht aan de oevers gegevens door het ontwikkelen van rietkragen langs de Vecht

Polderlandschap

Plassen ontstaan door turfwinning

Bosjes en boomsingels

Door de belangrijkste zichtlijnen te respecteren naar het achterliggende polderlandschap en de massa's naar de randen te plaatsen houdt het ontwerp rekening met het polderlandschap.

De vennen, met eilandjes die op legakkers lijken, passen in het veengebied

De houtsingels en bosjes die opgenomen zijn in het ontwerpen passen bij de kleinschaligheid van de omgeving, waar houtsingels een veelvuldig terugkerend landschappelijk element vormen.

43 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

Relatie met landschappelijke kenmerken van de context Landschappelijke context: De landschappelijke context bestaat uit kleinschalig veenweidegebied met historische landschapselementen, zoals: - Houtsingels - Solitaire bomen - Rijen knotwilgen - Rietlanden - Bosjes

Om het proces te versnellen kan er gebruik gemaakt worden van streekeigen kruidenmengsels. Voor de aanplant en revitalisering van houtsingels en bosjes wordt gebruik gemaakt van streekeigen inheemse soorten, zoals o.a. Sambucus nigra, Salix, Corylus, Fraxinus.

De rivier de Vecht speelt een belangrijke rol in het landschap. Dit heeft gevolgen voor de beplanting. Men treft in de omgeving rietlanden en waterresistente bomen, zoals Salix en Alnus glutinosa. Dit plan speelt in op de landschappelijke context door gebruik te maken van voorgenoemde landschappelijke elementen. Zo worden bestaande houtsingels en bosje gerevitaliseerd en nieuwe singels toegevoegd. Langs de oever van de Vecht worden rijen knotwilgen geplaatst en zullen rietkragen ontstaan. Intensief beheerd grasland wordt vervangen door extensief grasland. Voor een groot deel zal de nieuwe stijl beplanting ontstaan door spontane ontwikkeling. Met name voor het kruidenrijk gras en de rietlanden zal dit gelden. Coryllus avellana / Hazelaar 44

Keuze voor inheemse soorten

Rubus plicatus / Gewone braam

Fraxinus Excelsior / Gewone es

Viburnum opulus / Gelderse roos

Salix alba / Schietwilg

Sambucus nigra / Gewone vlier

Alnus glutinosa / Zwarte els 45

Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

1. Bosjes en houtsingels

46

Aanplant: Wortelgoed Menging: Groepgewijs Plantwijze: Wildverband

Soorten:

Plaatsaanduiding Bosjes en houtsingels

Referentiebeeld houtsingel

Coryllus avellana, Sambucus nigra, Ilex aquifolium, Viburnum opulus, Salix alba, Alnus glutinosa, Rubus plicatus

Doorsnede houtsingel 47 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

2. Kruidenrijk gras Aanplant: Zaaigoed Menging: Wildverband Plantwijze: Spontane ontwikkeling en zaaien

Plaatsaanduiding Kruidenrijk gras 48

Soorten: Inheemse en streekeigen kruiden, zoals Koninginnekruid, Zuring, Ranunculus

Referentiebeeld Kruidenrijk gras

3. Rietland Aanplant: Spontane ontwikkeling en bijplanten van wortelstokken Menging: Wildverband Plantwijze: Wildverband, 5-7 per m2

Plaatsaanduiding Rietland

Soorten: Riet en rietgrassen

Referentiebeeld rietland 49

Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

4. Plas-dras oevers

50

Aanplant: Spontane ontwikkeling en zaaigoed Menging: Wildverband Plantwijze: Spontane ontwikkeling en zaaien

Soorten:

Plaatsaanduiding Plas-dras oevers

Referentiebeeld plas-dras oever

Drijfplanten: Waterlelie, Gele plomp, Watergentiaan Oevervegetatie: Riet, Lisdodde, Lis, Zwanenbloem Ruigtekruiden en gras: Koninginnekruid, Zuring, Ranunculus

Kruidenrijk gras

Houtsingel

Doorsnede Plas-drasoever

Plas-dras zone Overbegroeiing: Riet, Lis, etc.

7m

Onderwater - en oppervlakte begroeiing

5m 51

Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl

7. Beheer 7

Vervolg: Beheerplan voor Châlet Parc De Vechtoever Planning: najaar 2021 Het beheerplan zal een leidraad vormen voor zowel beheerders als recreanten voor een natuurvriendelijker en duurzaam beheer van zowel algemene gebieden als privépercelen.

53 Sylvia Massy Landscape design studio

Munsterstraat 8, 6041GA Roermond

T: 06-11920487

www.sylviamassy.nl