Bijlage 4 Natuurtoets
Tekst van het document
Rading 128 Loosdrecht
natuurtoets
colofon
28 maart 2019 - tekst
dr. A.J.M. Schenkeveld
- productie
bureau Schenkeveld Visstraat 1, 4101 AC Culemborg Telefoon: 0345- 534245, E: 06-28307831 Email: bramschenkeveld@ziggo.nl
- opdrachtgever
Aannemersbedrijf F. Wallenburg, Loosdrecht
- contactpersonen
ir. W. Noom van buRO, Amersfoort
Rading Loosdrecht – natuurtoets
Inhoudsopgave 1 2 3 4
Inleiding................................................................................................ 3 Methode ............................................................................................... 5 Gebiedsbeschrijving ............................................................................ 5 Flora en fauna ...................................................................................... 6 Flora en vegetatie............................................................................................... 6 Vogels ................................................................................................................ 6 Zoogdieren ......................................................................................................... 6 Vissen, amfibieën en reptielen ........................................................................... 7 Ongewervelde dieren ......................................................................................... 7 Conclusie ........................................................................................................... 7
5 Ingreep ................................................................................................. 8 Initiatief ............................................................................................................... 8 Effecten .............................................................................................................. 8
6 Conclusie ............................................................................................. 9
2
bureau Schenkeveld - Culemborg
Rading Loosdrecht – natuurtoets
1
Inleiding Initiatief Aannemersbedrijf F. Wallenburg is van plan op een kavel aan de Rading 128 te Loosdrecht met de bestemming ‘bedrijf’ woningbouw te realiseren in de vorm van een appartementencomplex van twee lagen met 6 wooneenheden. De bestaande garage zal hiervoor worden gesloopt. Ligging De betreffende kavel ligt aan de Rading aan de westzijde tegenover de ingang van de manege ‘de Kamphorst’. Het perceel grens aan de west-, noord- en zuidzijde aan drie woonkavels. Meer zuidoostelijk ligt een naaldbosje. Het plangebied is ca. 8,5 are groot.
figuur 1: ligging plangebied aan de Rading 128 te Loosdrecht Planologisch kader Ten behoeve van de woningbouw is een partiële herziening van het bestemmingsplan Kernen Ankeveen, Kortenhoef en Nieuw-Loosdrecht 2012 nodig. Ten behoeve hiervan wordt door buRO, bureau voor ruimtelijke ordening en advies te Amersfoort een nieuw plan met toelichting opgesteld. Hierin is ook aandacht voor het aspect natuur. Volgens de huidige wetgeving moet elke ruimtelijke ingreep getoetst worden aan voorheen de Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet en overig relevant natuurbeleid. Sedert 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming van kracht. Deze vervangt de Flora- en Faunawet en de Natuurbeschermingswet.
3
bureau Schenkeveld - Culemborg
Rading Loosdrecht – natuurtoets
Wet natuurbescherming De Wet natuurbescherming regelt sedert 1 januari 2017 de bescherming van waardevolle natuur. Ze vervangt de oude Flora- en faunawet, de Natuurbeschermingswet en de Boswet. In de wet zijn artikelen opgenomen ter bescherming van soorten (hoofdstuk 3), gebieden (hoofdstuk 2) en houtopstanden (hoofdstuk 4). Bij een ruimtelijke ingreep moet voor handelingen met schadelijke gevolgen voor Natura 2000-gebieden of waarbij verbodsbepalingen worden overtreden betreffende soorten Vogelrichtlijn, soorten Habitatrichtlijn of andere nationaal beschermde planten- en diersoorten bij de provincie een ontheffing worden aangevraagd. De onderzoeksplicht rust bij de initiatiefnemer. Het is de gewoonte om voorafgaand aan een uitgebreide beoordeling te onderzoeken of er met betrekking tot het initiatief überhaupt broed- en wintervogels, andere planten-, diersoorten en habitattypen, waarvoor de nieuwe wet is bedoeld in het geding zijn. Dit verslag is de weergave van een dergelijk verkennend onderzoek ook wel quick scan of voortoets genoemd. Een dergelijke voortoets wordt ook uitgevoerd voor projecten, die buiten de eigenlijke begrenzing van een Natura 2000gebied liggen, maar wier effecten zich mogelijk wel doen gelden op de verderop gelegen natuurwaarden (‘externe werking’).
EHS of NNN Inmiddels is de begrenzing van de Ecologische Hoofdstructuur van Nederland (EHS) zo goed als afgerond. Na de herijking in 2011 en de naamsverandering in 2014 in Natuurnetwerk Nederland (NNN) ligt het in de bedoeling alle begrensde kavels voor 2027 te verwerven en in te richten en te beheren als beschermd natuurgebied. De verwerving gebeurt vooralsnog op vrijwillige basis. Voor gebieden in de EHS geldt het nee, tenzij...principe. Ingrepen hierin kunnen alleen doorgang vinden, als er geen alternatieven zijn en het initiatief van groot openbaar belang is. Het nee, tenzij-beleid is een getrapte benadering. De basis voor deze stappenbenadering is een goede beschrijving van de in het gebied voorkomende wezenlijke kenmerken en waarden. Uit onderzoek moet vervolgens blijken of deze wezenlijke waarden en kenmerken significante schade ondervinden door de ingreep.
Het perceel is geen onderdeel van de ecologische hoofdstructuur van Nederland / Natuurnetwerk Nederland (EHS/NNN). Wel grenst het aan de oostzijde vrij direct aan bestaande natuur onderdeel van het NNN, niet aangewezen als Dennen-, eiken- en beukenbos (N15.02) in het Natuurbeheerplan 2019. Het plangebied grenst niet aan Natura 2000, het Europees netwerk van natuurgebieden (zie figuur 2). Het dichtstbijzijnde beschermde natuurgebied is polder de Ster ten westen van Nieuw-Loosdrecht, onderdeel van het Natura 2000-gebied Oostelijke Vechtplassen op meer dan 1 km afstand. Probleemstelling In deze notitie wordt onderzocht in hoeverre de sloop van het bestaande garagegebouw, de nieuwbouw van een appartementencomplex en de verandering van het gebruik (van bedrijf naar wonen) in strijd zijn met de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming en of er dientengevolge ontheffing van de verbodsbepalingen of een Vvgb (volgens de WABO) voor de omgevingsvergunning (handelingen met gevolgen voor beschermde gebieden, planten en dieren) moet worden aangevraagd. De ingreep wordt niet getoetst aan wetgeving op het gebied van gebiedsbescherming (artikelen 2.1-2.11), omdat de ingreep klein is en ver verwijderd van gevoelige beschermde natuur. Deze bevinden zich bij De Ster op circa 2 km afstand.
Toetsing aan de Provinciale Ruimtelijke Verordening Noord-Holland 2017 is misschien wel relevant, omdat het dichtstbijzijnde bestaande natuurgebied binnen de begrenzing van de EHS of NNN heel dichtbij ligt (< 20 m). De natuurtoets is onderdeel van de toelichting bij het nieuwe bestemmingsplan.
4
bureau Schenkeveld - Culemborg
Rading Loosdrecht – natuurtoets
figuur 2: Situering plangebied (rood omcirkeld) in relatie tot het NNN (groen aangeduid) (PRV 2017)
2
Methode Op 28 maart 2019 is het terrein bezocht om de beschermde planten en dieren, die het plangebied en directe omgeving bewonen en gebruiken te inventariseren. Daarnaast is in de literatuur en via internet gezocht naar gegevens over de verspreiding van bijzondere soorten in de (wijde) omgeving.
3
Gebiedsbeschrijving Het plangebied ligt op de dekzandgordel rond de stuwwal van Hilversum. De Rading is de grens tussen Loosdrecht en Hilversum en vormde de achterkade van de ontginning vanaf de Loosdrechtsedijk in oostelijke richting. Pas na de Tweede Wereldoorlog zijn er woningen en bedrijven gebouwd langs deze weg. Daarvoor was het plangebied in gebruik als akker. Het vliegveld Hilversum kreeg in de Tweede wereldoorlog zijn huidige vorm. Het MOB-terrein en het dennenbos zijn vlak hierna aangelegd. De garage en beide maneges zijn in de zeventiger jaren van de vorige eeuw gebouwd/opgericht. De bodem betreft een laarpodzolgrond (cHn21). De bovengrond is humeus, leemarm, fijn zand. De grondwatertrap is VI (GHG 40-80 cm –mv, GLG > 120 cm –mv). Het maaiveld ligt op ca. 1 m NAP. Het gebied wordt niet ontwaterd door sloten. Het grondwaterpeil ligt gemiddeld op 0 m NAP. Het perceel is grotendeel bezet met een bedrijfsgebouw oorspronkelijk neergezet als garage ten behoeve van de autohandel (Auto Wessel), maar recentelijk in gebruik voor de handel in hulpmiddelen voor de minder valide mens (Tomzorg). Het gebouw is rechthoekig, van staalbouw en ca. 4 m hoog aan de voorzijde en 6 m aan de achterzijde. Het dak is plat en bedekt met bitumen. De buitenschil bestaat uit metselwerk (spouw), glas en damwand.
Er zitten alleen open stootvoegen aan de onderzijde van het metselwerk, vermoedelijk voor de ventilatie van de kruipruimte. Aan de voorzijde bevinden zich twee grote openingen afgesloten met rolluik. Aan de zuidzijde zitten de personeelsingangen. De achterzijde bestaat uit 2 verdiepingen (vide). Het buitenterrein is verhard met betonsteen en -plaat. Op de zuidelijke perceelgrens staat een scherm bekleed met klimop en een cipressenhaag. De west- en noordgrens van het perceel zijn de buitenzijde van het gebouw zelf. Aan de overzijde van de weg ligt een dennenbosje en de ingang naar een manege (De Kamphorst).
5
bureau Schenkeveld - Culemborg
Rading Loosdrecht – natuurtoets
plangebied gezien vanuit het oosten
4
dennenbosje overzijde
Flora en fauna Flora en vegetatie In het plangebied zelf groeien tussen de straatstenen pioniersoorten als Akkerereprijs, Biggenkruid, Kleine leeuwentand, Kleine veldkers, Klein kruiskruid, Paarse dovenetel, Straatgras, Zandhoornbloem, Zandmuur, Zandraket. Deze samenstelling is een zwakke echo van de toenmalige akkervegetatie van de orde van Gewone spurrie (30B)1. Het dennenbos aan de overzijde betreft van oorsprong Berken-Eikenbos (42Aa1), maar is danig verstoord vooral door de dump van tuinafval. Langs de randen bepalen soorten van het Verbond van Look-zonderlook (33Aa) zoals Akkerkool, Bonte gele dovenetel, hennepnetel, Grote vossenstaart, Fluitenkruid, Kleefkruid, Klimop, Kweek, Ridderzuring, Robertskruid, Ruw beemdgras, Stinkende gouwe, Witte dovenetel, Zeepkruid het aspect. Er komen in het plangebied en directe omgeving geen plantensoorten van de Rode lijst (2015), bijlage IV van de Habitatrichtlijn of genoemd in de bijlage behorend bij artikel 3.10 van de Wet natuurbescherming voor.
Zandmuur tussen straatstenen
dennenbos met ondergroei van Hulst
Vogels Tijdens het veldbezoek d.d. 28 maart 2019 zijn de volgende soorten zijn gehoord of gezien: Ekster, Houtduif, Kauw, Koolmees, Merel, Roodborst, Tjiftjaf, Vink, Winterkoning, Zwarte kraai. Geen hiervan broedt in het plangebied. Het plangebied heeft ook geen functie voor gebouwbewonende soorten als Gierzwaluw, Huismus, Huiszwaluw, Spreeuw. Zoogdieren Er zijn in het plangebied geen (sporen van) zoogdieren aangetroffen. 1
Schaminee, J. e.a., 1995-1999: De vegetatie van Nederland, deel !-V; Opulus Press, Leiden.
6
bureau Schenkeveld - Culemborg
Rading Loosdrecht – natuurtoets
Vleermuizen zijn streng beschermd (Habitatrichtlijn). Er zijn van de omgeving, waarnemingsgebied Nieuw-Loosdrecht, geen recente waarnemingen van vleermuizen bekend2. In het betreffende uurhok (135-465) zijn sedert 1990 de volgende soorten waargenomen: Baardvleermuis, Franjestaart, Gewone dwergvleermuis, Gewone grootoorvleermuis, Laatvlieger, Meervleermuis, Rosse vleermuis, Ruige vleermuis, Watervleermuis3. Van deze soorten kan het plangebied alleen functioneel (vliegroute, verblijfplaats, foerageergebied) zijn voor algemene, weinig verstoringsgevoelige soorten als Gewone dwergvleermuis, Laatvlieger en Ruige dwergvleermuis. Deze vleermuizen zijn gebouwbewonend. Ze hebben kraamkolonies op zolders, in spouwmuren en achter boeiborden. Ze verblijven soms tijdelijk achter luiken en onder scheef liggende pannen. Het garagegebouw is daarom afgezocht op aanwezigheid van sporen van vleermuizen, met name keutels langs de gevel en op de raamkozijnen. Ook zijn alle potentiële verblijfplaatsen voor zover toegankelijk bekeken met een endoscope camera. Dit betreft bijvoorbeeld de ruimte onder de damwand aan de achterzijde. Er is niets gevonden dat op hun aanwezigheid duidt. Vissen, amfibieën en reptielen Er is geen water in het plangebied en directe omgeving. Open water bevindt zich op meer dan 400 m in zuidwestelijke richting (polder Loosdrecht).
Ongewervelde dieren In de wijde omgeving van het plangebied, het waarnemingsgebied Nieuw-Loosdrecht (zie www.waarneming.nl), komen voor zover bekend geen beschermde ongewervelde diersoorten voor. Conclusie Het plangebied heeft geen natuurwaarde. De enige in het plangebied zelf aangetroffen wilde soorten betreffen pioniersoorten (planten en insecten) tussen de straatstenen. Het nabijgelegen dennenbos, onderdeel van het NNN betreft een romp- of derivaatgemeenschap binnen het Eiken-verbond met Braam (42RG2 en 42DG1). De natuurkwaliteit hiervan is matig.
2 3
www.waarneming.nl https://www.verspreidingsatlas.nl/zoogdieren
7
bureau Schenkeveld - Culemborg
Rading Loosdrecht – natuurtoets
5
Ingreep Initiatief De ruimtelijke ingreep betreft de bouw van een appartementencomplex met 6 wooneenheden. Figuur 3 toont het ontwerp van het complex en de globale herinrichting van de buitenruimte.
figuur 3: inrichtingsschets Effecten De belangrijkste ecologische gevolgen van het initiatief hangen samen met de sloop van het bestaande gebouw (1), het grondverzet (2), de nieuwbouw (3), de herinrichting van de buitenruimte (4), het nieuwe (woon)gebruik (5). Ad 1)
Bij de sloop van de garage gaan geen jaarrond beschermde nesten van bijvoorbeeld Huismus verloren. Er gaan ook geen nesten van andere vogels verloren. De garage is ook geen verblijfplaats van vleermuizen.
Ad 2)
Bij het grondverzet voor het bouwrijp maken verdwijnen er geen groeiplaatsen van beschermde plantensoorten of verblijfplaatsen van beschermde diersoorten.
Ad 3)
Tijdens de bouw treedt door lawaai, bouwlampen en het verspreiden van vervuilende stoffen verstoring van de natuur in de omgeving op. De omvang hiervan is beperkt en reikt niet tot de beschermde natuur (polder De Ster) op meer dan 1 km afstand. Deze externe werking is geen toetsingscriterium voor het dichtbij gelegen dennenbos (niet aangewezen als natuurtype in het Natuurbeheerplan 2019) onderdeel van de EHS / het NNN. Het effect is overigens gering, omdat de natuurkwaliteit van het bos nu al matig is vanwege verstoring.
Ad 4)
Het plangebied houdt een stenig karakter. Er is slechts plaats voor een enkele boom en haag.
Ad 5)
Aangenomen wordt dat het nieuwe woongebruik minder verstorend is dan het gebruik van het plangebied als garage/handelsonderneming met veel autobewegingen, buitenrumoer en verlichting. De uitstoot van stikstof (NOx en NH3) is in de nieuwe situatie geringer. Deze licht
8
bureau Schenkeveld - Culemborg
Rading Loosdrecht – natuurtoets
positieve effecten hebben overigens nauwelijks betekenis (depositie < 0,05 mol/ha/j) op de ca. 2 km (bij De Ster) verder gelegen verzuringsgevoelige habitattypen Meren met Krabbenscheer en fonteinkruiden (H3150baz) en Overgangs- en trilvenen (H7140B). Bovengenoemde gevolgen worden hieronder alleen aan de bepalingen over soortbescherming van de Wet natuurbescherming getoetst. Omdat het dichtstbijzijnde beschermde natuurgebied ver (ca. 1 km) weg ligt, de ingreep klein is en het nieuwe gebruik zelfs een vermindering van de stikstofuitstoot betekent, wordt het initiatief niet getoetst aan de bepalingen over gebiedsbescherming in de Wet natuurbescherming of de Provinciale Ruimtelijke Verordening (2017). Wet natuurbescherming Er worden er door de sloop en nieuwbouw niet aantoonbaar verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming overtreden.
6
Conclusie De sloop, nieuwbouw en de herinrichting van de kavel aan de Rading 128 te Loosdrecht hebben geen ingrijpende ecologische gevolgen. Er zullen bij de werkzaamheden geen verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming worden overtreden. Voor deze conclusie geldt geen enkele randvoorwaarde. Wel wordt aanbevolen: - Men is terughoudend met buitenverlichting. De buitenlampen worden zo laag mogelijk opgehangen en/of wordt het uitstralend licht naar boven afgeschermd. - Bij de aanplant van bomen wordt gekozen voor inheemse soorten van de betreffende standplaats (zandig, droog, zuur, humeuze bovengrond) zoals Beuk, Grove den, Ruwe berk, Tamme kastanje, Wintereik, Zomereik.
9
bureau Schenkeveld - Culemborg