Bijlage 3 Reactie op zienswijzen Startnotitie PHP 2026-2029

Nota van beantwoording Verwerking zienswijzen op de Startnotitie Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026 t/m 2029 2 OKTOBER 2025 DOC-25013047 Op 17 april 2025 is de startnotitie Preventie- en Handhavingsplan Alcohol en Middelen 2026 t/m 2029 naar de gemeenteraden verzonden met de gelegenheid om zienswijzen kenbaar te maken, tot uiterlijk 11 juli 2025. Zienswijze punt

Ingebracht door

Reactie

1) Proces, planning, werkwijze en rolneming Het proces, de planning de verdere werkwijze en de rolverdeling zijn helder beschreven en hierin kunnen wij ons vinden.

Blaricum Eemnes Hilversum Laren Wijdemeren Gooise Meren Huizen

Fijn dat u zich kunt vinden in het voorgestelde proces, de planning, werkwijze en rolneming.

Blaricum Eemnes Hilversum Laren Wijdemeren Huizen Gooise Meren

Dank voor uw input. Wij zijn het met u eens dat er blijvend aandacht nodig is voor preventie van middelengebruik, met name onder jongeren. De verkoop is daarbij een belangrijk aspect.

2) Proces, planning, werkwijze en rolneming Ja, wij kunnen ons vinden in het voorgestelde proces, planning, werkwijze en rolneming. Het proces, de planning en de verdere werkwijze en de rolverdeling zijn helder beschreven. 3) Evaluatie De uitkomsten van de evaluatie zijn herkenbaar en hieruit blijkt dat er nog steeds aandacht nodig is voor het alcohol en middelengebruik, met name onder jongeren. Niet alleen het gebruik, maar ook de verkoop aan jongeren blijft de aandacht verdienen. Omdat de resultaten in de regio verbeteringen behoeven, zien wij graag in het PHP terug welke extra inspanning er verricht worden om deze resultaten omhoog te krijgen. Hierbij achten wij het van groot belang dat er heldere doelstellingen worden geformuleerd, voorzien van meetbare indicatoren. In het PHP lezen wij graag terug hoe dit gemonitord wordt.

Fijn dat u zich kunt vinden in het voorgestelde proces, de planning, werkwijze en rolneming.

Het PHP bevat heldere doelstellingen en meetbare indicatoren om voortgang te monitoren. Deze zijn te vinden in hoofdstuk 5: Doelstellingen, waarbij per doelgroep en indicator de doelpercentages zijn weergegeven. Hoe deze doelstellingen en de activiteiten uit het plan worden gemonitord is terug te vinden in hoofdstuk 7: Coördinatie, monitoring en financiering. Onder meer door de Gezondheidsmonitors van de GGD, een trendonderzoek onder risicogroepen en het ouderonderzoek.

4 ) Looptijd van vier jaar Wij zijn verheugd om te zien dat er is gekozen voor een looptijd van vier jaar. Niet alleen wordt hiermee aan de wettelijke norm voldaan, maar hiermee wordt de gemeenteraad ook in positie gehouden om het beleid tijdig bij te stellen. We zien namelijk dat de ontwikkelingen op het gebied van alcohol en met name middelengebruik zich de laatste jaren snel ontwikkeld. 5) Aandacht voor roken en vapen Voortbordurend op het voorgaande zien we dat er aanvullend aandacht komt voor het tegengaan van roken en vapen. De enorme toename van het vapen onder jongeren baart ons zorgen. Het is goed om te zien dat met het nieuwe preventie en handhavingsplan extra wordt ingezet op dit onderwerp.

6) Toevoeging vanuit Hilversum: Wij constateren echter dat de toevoeging van het thema roken en vapen aan het PHP plaatsvindt zonder uitbreiding van het beschikbare budget. Gezien de forse toename van het vapen onder jongeren achten wij intensivering op dit thema noodzakelijk. Wij verzoeken u daarom in het definitieve beleidsplan inzichtelijk te maken op welke thema’s en doelgroepen bij gelijkblijvend budget wordt afgeschaald, en welke aanvullende middelen nodig zijn om de bestaande inzet te handhaven en op het thema vapen te intensiveren.

Blaricum Eemnes Hilversum Laren Wijdemeren Huizen Gooise Meren Blaricum Eemnes Hilversum Laren Wijdemeren Huizen Gooise Meren Hilversum

Met betrekking tot de Gezondheidsmonitors volgen we de landelijke planning (elke vier jaar een meting). Dit is een dermate belangrijk onderzoek dat we om de volgende redenen niet frequenter uitvoeren: verminderen van draagvlak door extra belasting scholen, de hoge kosten en het verlies van meerwaarde omdat een landelijke benchmark ontbreekt. Fijn dat u zich kunt vinden in de voorgestelde looptijd.

Fijn dat u zich kunt vinden in de voorgestelde toevoeging van preventie roken en vapen aan het PHP.

Dank voor uw input. Wij begrijpen uw zorgen over de ontwikkelingen rondom roken en vapen en ook wij achten het noodzakelijk om hier stevig op in te zetten. U verzoekt ons om de inzet op roken en vapen te intensiveren en niet te bezuinigen op bestaande activiteiten. De bestaande ketenpartners zijn in staat om de extra inzet te leveren, waarbij rekening wordt gehouden met een samenhangend pakket aan maatregelen. Om deze intensivering op preventie roken en vapen te bekostigen is aanvullend budget nodig. De bekostiging van dit budget is voor 2026 gevonden in de regionale IZA SPUK restgelden van 2025. De financiering van het onderdeel roken en vapen (30K) is vanaf 2027, onder voorbehoud van toekenning, geborgd binnen het AZWA (Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord). Financiering

vanuit de begroting B&O is niet passend voor preventie roken en vapen. 7) Borging van de financiën Doordat het preventie en handhavingsplan is gekoppeld aan het beleidsplan bescherming en opvang, zijn ook de beschikbare middelen hiermee vastgelegd. Dat brengt echter wel een beperking met zich mee, waar wij ons grote zorgen om maken. Het is van essentieel belang dat afhankelijk van de vraag van dat moment een integrale afweging van de in te zetten middelen kan worden gemaakt. Op welke wijze hieraan tegemoetgekomen wordt, zien wij graag terug in de vast te stellen startnotitie.

Blaricum Eemnes Hilversum Laren Wijdemeren Huizen Gooise Meren

Dank voor uw input. De opmerking over de vastgelegde financiën binnen het beleidsplan Bescherming & Opvang is ten dele waar. De ‘preventieve interventies’ voor alcohol- en drugspreventie worden bekostigd vanuit het regionale beleids- en financiële kader Bescherming & Opvang. Voor de PHP-uitgaven die bekostigd worden middels gemeentelijke bijdragen (totaal €48.175, wordt niet geïndexeerd) is dit budget in de voorgaande jaren voldoende gebleken. De uitgaven die gemoeid zijn met de inzet van de gecontracteerde verslavingszorgaanbieder stijgen jaarlijks op basis van de daarvoor geldende indexaties en werd/wordt bekostigd vanuit de rijksmiddelen (voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang) via de begroting B&O. De ‘toezicht en handhavingsinterventies’ behoren niet tot het B&O kader en worden dan ook bekostigd vanuit de lokale teambudgetten van gemeenten, waarbij de centrumgemeente Hilversum de kassiersfunctie heeft. Ook de interventies op gebied van preventie roken en vapen vallen niet onder het regionale beleids- en financiële kader Bescherming & Opvang. De wens om snel te kunnen schakelen bij nieuwe trends en ontwikkelingen begrijpen en ondersteunen wij volledig. In het verleden hebben we bijvoorbeeld de plotselinge opkomst van lachgas gezien, en recent de snelle toename van het gebruik van vapes.

Veel interventies binnen het PHP zijn zo ingericht dat de inhoud kan worden aangepast aan de actualiteit. Zo gaat een ouderavond standaard over roken, alcohol en drugs, maar wordt er momenteel extra aandacht besteed aan vapen. Dankzij deze brede, integrale aanpak kunnen we onverwachte ontwikkelingen grotendeels binnen de bestaande activiteiten opvangen.

Mocht er onverhoopt toch extra budget nodig zijn, dan kan dit worden meegenomen in het jaarlijkse bestedingsvoorstel B&O, waarbij eventuele tekorten uit de rijksmiddelen worden aangevuld (of ten laste komen van de reserve). Tot slot houden wij eventuele aanvullende financiering zoals subsidiemogelijkheden in de gaten en zullen wij hier op inschrijven wanneer passend bij de PHP-doelstellingen. 8) Betrekken stakeholders Wij zien graag terug dat jongeren en hun ouders expliciet worden betrokken als belangrijke stakeholders. Daarbij vinden wij het van belang dat er aandacht is voor het onderscheid tussen de verschillende leeftijdscategorieën en de maatregelen voor die categorieën. Daarnaast zien wij dat de relatie met de sport(clubs) expliciet uitgewerkt wordt in het PHP.

Blaricum Eemnes Hilversum Laren Wijdemeren Huizen Gooise Meren

Dank voor uw input. Ouders en jongeren zijn inderdaad belangrijke stakeholders. Zij zijn meegenomen bij de totstandkoming van het plan, en zullen ook betrokken worden bij de uitvoering. In hoofdstuk 3: Totstandkoming nieuwe PHP en terugblik is beschreven hoe het participatieproces eruitzag. Voor alle activiteiten in het plan geldt dat we deze uitvoeren volgens de richtlijnen van verslavingspreventie. Een van de belangrijkste aspecten in deze richtlijnen is het afstemmen van de activiteiten op de leeftijdscategorie. In het plan hebben we daarnaast per actielijn weergegeven welke doelgroep(en) deze raakt.

9) Verschuiving middelengebruik De aanname is dat alcoholgebruik wordt vervangen door voldoende beschikbare en voordelige andere middelen. Wij zien graag dat er aanvullend aandacht is voor verschuivingen in middelengebruik, en bijbehorende risico’s.

1

Meer drugs gebruiken door dure drankjes op festivals| EenVandaag

Blaricum Eemnes Hilversum Laren Wijdemeren Huizen

De relatie met sport is ondergebracht onder meerdere actielijnen. Te weten: actielijn 8 (gezonde sportomgeving), actielijn 9 (kwaliteitsmethodiek sportclubs), actielijn 10 (ondersteuning bij opstellen beleid middelenpreventie en naleving). Dank voor uw input. Wij begrijpen uw zorgen over verschuivingen in middelengebruik. Bijvoorbeeld door recente berichtgeving van EenVandaag over dat dure drankjes op festivals voor meer drugsgebruik zou zorgen1.

Gooise Meren

2 3

Een verschuiving in middelengebruik kan inderdaad een ongewenst gevolg zijn van veranderingen op de markt of van preventieve maatregelen. In de cijfers over middelengebruik in de afgelopen twintig jaar zien we dit op totaalniveau (gelukkig) echter niet terug2. Zo heeft de verhoging van de leeftijdsgrens voor alcohol van 16 naar 18 jaar in 2014 bijvoorbeeld niet geleid tot een toename in het gebruik van cannabis of andere drugs3.

10) Handhaving We vragen in het definitieve plan ook aandacht voor de beschrijving van de handhaving die wordt uitgevoerd.

Blaricum

Dat neemt niet weg dat het essentieel is om ontwikkelingen in middelengebruik scherp te blijven monitoren, vooral onder risicogroepen. Dit doen we onder meer via het jaarlijkse trendonderzoek onder risicogroepen, waarbij de resultaten van de drugstestservice en panelinterviews waardevolle inzichten geven in trends en opkomende middelen. Wanneer er een verschuiving wordt gesignaleerd, handelen we snel en gericht. Gaat het om specifieke doelgroepen, dan zetten we in op gerichte (selectieve) preventie; bij een breder probleem kiezen we voor universele preventie, zoals voorlichting op scholen. Zo zorgen we dat de aanpak aansluit bij de situatie en voorkomen we dat gebruik genormaliseerd wordt. Dank voor uw input.

11) Onderzoek naar hotspots We zien het belang van onderzoek bij preventie van alcohol- en middelengebruik. Graag zouden we in het op te stellen beleid terugzien dat er aandacht is voor onderzoeken die belangrijke hotspots monitoren, zodat er op die plekken effectief kan worden gehandhaafd op alcohol- en middelengebruik.

Hilversum

De inzet op toezicht en handhaving is uitgewerkt in actielijn 9. Het bijbehorende stappenplan en de sanctiestrategie zijn reeds vastgesteld in het Districtelijk Veiligheidscollege (DVC) en zijn meegestuurd met het PHP ter kennisname voor de gemeenteraad. Dank voor uw input. Met betrekking tot de verkooplocaties van alcohol is een hotspotaanpak al onderdeel van het PHP omdat we juist daar onze preventieve en handhavingsactiviteiten op inzetten. De hotspots op het gebied van gebruikerslocaties voor alcohol en middelen (al dan niet door jongeren) waar overlast van ondervonden wordt,

Trimbos: Middelengebruik in het voortgezet onderwijs 12 t/m 16 jaar in Nederland Trimbos: Heeft de verhoging van de leeftijdsgrens voor alcohol geleid tot een stijging van drugsgebruik onder 16- en 17-jarigen?

worden per gemeente in de registratiesystemen bijgehouden en kunnen desgewenst gebruikt worden om onze preventieve activiteiten op in te zetten, ook kan gedacht worden aan fysieke maatregelen om deze locaties minder aantrekkelijk te maken voor deze doelgroep. Dit is opgenomen in actielijn 8.