Bijlage 2. Raadsbesluit (geamendeerd) rekenkameronderzoek Armoede en schuldhulpverlening

RAADSVOORSTEL

Par.afd.hfd.

Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s)

Gewijzigd voorstel Portefeuillehouder Domein Team Bijlagen Datum Onderwerp

Z.81645/D.415424 15 februari 2024 Maatschappelijke Zaken Datum: 08 februari 2024 nee Wethouder R. de Haan Griffie Griffie 3 11 januari 2024 Raadsvoorstel rekenkameronderzoek Armoede en schuldhulpverlening in Wijdemeren

CONCEPT-BESLUIT Voorgesteld wordt: In te stemmen met de aanbevelingen in het Onderzoek Armoede en schuldhulpverlening in Wijdemeren, met in acht name van de bestuurlijke reactie vanuit het college: 1. Bedenk vooraf wat de meerwaarde is van het opnieuw opstellen van een overkoepelend beleidsplan. Kijk hierbij goed voor welke doelgroep het armoedebeleid bij Wijdemeren moet zijn en richt het beleid niet vanzelfsprekend op alleen alleenstaanden in de bijstand. 2. Actualiseer het verplichte plan schuldhulpverlening. Doelgroepen en acties omtrent preventie en vroegsignalering worden daarmee zichtbaar voor de raad maar vooral ook de inwoners weten dan wat ze van de gemeente kunnen verwachten. 3. Actualiseer de beleidsregels armoedebeleid en breng het aantal voorzieningen en de hoogte van de bijdragen in lijn met omliggende gemeenten. 4. Breng actief onder de aandacht dat de mensen recht hebben op deze voorzieningen. Onderzoek waarom de doelgroep zo weinig gebruik maakt van bepaalde regelingen en pas hier de communicatie op aan. 5. Verzamel systematisch data over de uitvoering van het armoedebeleid en de schuldhulpverlening door deze op te vragen bij de diverse ketenpartners, dit te analyseren en doe indien nodig aanvullend onderzoek naar gegevens die ontbreken.

Het betreft gegevens over de omvang van de diverse te onderscheiden doelgroepen, het bereik, het gebruik van de aangeboden mogelijkheden van ondersteuning en hulp, de hiermee gemoeide (directe en indirecte) uitgaven, de tevredenheid over de ervaren dienstverlening. Het aanvullend inkomen en hulp bij (dreigende) schulden is voor de inwoners die het betreft van levensbelang. 6. Evalueer en analyseer de uitkomsten en verrijk deze met de uitkomsten van landelijke benchmarks. Doe dit op een gestructureerde wijze in samenwerking en in afstemming met de ketenpartners en kom tot verbeteringen waar noodzakelijk of gewenst. Maak hiervan jaarlijkse voortgangsrapportages om te bespreken met de gemeenteraad.

1. Inleiding De rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar het armoedebeleid en de schuldhulpverlening. Dit heeft geresulteerd in een onderzoeksrapport getiteld “Onderzoek Armoede en schuldhulpverlening in Wijdemeren ‘’. De hoofdvraag van het onderzoek luidt: “Voldoet het beleid voor armoede en schuldhulpverlening aan de wettelijke eisen en voert de gemeente het beleid effectief en efficiënt uit?”. De rekenkamer doet een aantal aanbevelingen. Het college heeft in zijn bestuurlijke reactie aangegeven dat ze de aanbevelingen overneemt. 2. Argumenten 2.1.1 De rekenkamer is een instrument van de raad De rekenkamer onderzoekt de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van het door de gemeente gevoerde beleid. De rekenkamer heeft ingezet op een onderzoek waarvan de resultaten bruikbaar zijn en hoopt dat de uitkomsten de raad ondersteunen bij het uitvoeren van de controlerende en kaderstellende taak. 2.1.2 Het onderzoek heeft plaatsgevonden na overleg met de raad In november 2022 is met de begeleidingscommissie uit de gemeenteraad van gedachten gewisseld over de mogelijke onderwerpen voor onderzoek. Daarbij is ook dit onderzoek als mogelijkheid aan de orde gesteld. 3. Kanttekeningen/Risico’s In de bestuurlijke reactie heeft het college aangegeven de aanbevelingen van de rekenkamer over te nemen. Bij een aantal aanbevelingen zijn kanttekeningen geplaatst.

Aanbevelingen 1 tot en met 4 Deze wil het college betrekken bij het integraal beleidsplan sociaal domein en de maatschappelijke agenda. Aanbeveling 5 Het college wil data verzamelen via de monitor sociaal domein. Ook zal er in het eerste kwartaal van 2024 een dashboard beschikbaar komen met de belangrijkste indicatoren. Aanbeveling 6 Hierbij geeft het college aan in overleg te gaan met Divosa om de benchmark gegevens te herstellen. Vervolg Tenslotte geeft het college als vervolg aan, dat de gunstige timing van het uitkomen van dit rekenkamerrapport het mogelijk maakt om onze inspanningen op het gebied van armoede en schuldhulpverlening direct nog verder aan te scherpen in het integraal beleidskader en de maatschappelijke agenda. Deze zullen in de eerste helft van 2024 besproken worden met de gemeenteraad. 4. Financiële consequenties Er zijn geen financiële consequenties voorzien. 5. Aanpak (planning/uitvoering/communicatie) Het onderzoeksrapport wordt op de website van de gemeente Wijdemeren geplaatst. De rekenkamer is bij de commissiebehandeling op 8 februari aanwezig voor het geven van (eventuele) toelichting en het beantwoorden van vragen. 6. Duurzaamheidsaspecten Niet van toepassing. Wijdemeren, 11 januari 2024 De voorzitter van de raad, Ch.B. Aptroot De griffier, drs. E.B. Hörchner 2

RAADSBESLUIT

De raad der gemeente Wijdemeren; Gelezen het voorstel van de griffier en de voorzitter d.d. 11 januari 2024; Gelezen het staande de raadsvergadering gewijzigde amendement A-10-1; Constaterende, dat • 699 huishoudens in armoede leven en 573 huishoudens te maken hebben met schuldverlening; • De rekenkamer heeft vastgesteld dat de gemeente zich richt op mensen in de bijstand (20,3%), terwijl de doelgroep veel breder is: AOW/AWW-uitkering (52,5%), huishoudens met inkomsten uit arbeid of eigen onderneming (18,1), WW-uitkering/uitkering uit de Ziektewet /arbeidsongeschiktheidsverzekering (9,1%); • De rekenkamer heeft vastgesteld dat de gemeente werkt met 12 ondersteunende regelingen, die meer dan 5 jaar oud zijn en na vaststelling niet meer zijn geïndexeerd; • De 12 regelingen niet in lijn zijn met die van omliggende gemeentes; • Dat uitermate beperkt gebruik gemaakt wordt van deze regelingen (m.u.v. kwijtschelding belastingen); • Het college in haar bestuurlijke reactie op het onderzoek, voor aanbeveling 1 t/m 4 verwijst naar het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein en de Maatschappelijke agenda.

Overwegende, dat • Deze huishoudens recht hebben op de wettelijke en gemeentelijke regelingen; • De huidige prijsstijgingen hun situatie extra zorgelijk maakt; • De ondersteuning aan deze huishoudens niet kan wachten op het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein; • Dit beleidsplan zich vanaf 2022 in een beeldvormende fase bevindt en niet staat ingepland op de LTA van 2024.

Besluit: • In te stemmen met de aanbevelingen in het Onderzoek Armoede en schuldhulpverlening in Wijdemeren van de Rekenkamer. • Per direct het volgende ten uitvoer brengen en niet wachten op het Integraal Beleidsplan Sociaal Domein en bijbehorende Maatschappelijke Agenda: o Breng actief en in begrijpelijke taal onder de aandacht op welke voorzieningen inwoners in armoede aanspraak kunnen maken, om het gebruik ervan snel te verhogen; o Zet extra in op het actief informeren van huishoudens over de regelingen, anders dan de bijstandsgerechtigden; 3

o

• •

Zorg bij aanvragen voor toekenning van bijzondere bijstand voor maatwerk en gelijke behandeling in gelijke gevallen. Bedenk daarbij dat op dít moment toekenning in Wijdemeren significant veel naar beneden afwijkt t.o.v. het gemiddelde in Nederland, in het bijzonder bij de voorzieningen voor wonen en financiële transacties (uitgaven om schulden te verminderen). o Aanbeveling 2: Actualiseer het verplichte plan schuldhulpverlening. Doelgroepen en acties omtrent preventie en vroeg signalering worden daarmee zichtbaar voor de raad maar vooral ook de inwoners weten dan wat ze van de gemeente kunnen verwachten; o Aanbeveling 3: Start per direct een onderzoek ten behoeve van het actualiseren van de beleidsregels armoedebeleid en teneinde het aantal voorzieningen en de hoogte van de bijdragen in lijn te brengen met de gerede partners, te weten Gooise Meren en Hilversum en dientengevolge een raadsvoorstel in te brengen in de eerste raad na april 2024. Het Integrale Beleidsplan Sociaal Domein en bijbehorende Maatschappelijke Agenda uiterlijk juni ter besluitvorming aan de raad voor te leggen; Bij de bespreking van het Integrale Beleidsplan Sociaal Domein ontvangt de raad tevens de actuele cijfers van het gebruik van de 12 regelingen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 15 februari 2024 De raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

drs. E.B. Hörchner

Ch.B. Aptroot

4