Bijlage 2 Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs, Uitvoeringsplan 2025
Tekst van het document
Uitvoeringsplan Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2025 Regio Gooi en Vechtstreek
Pagina 1 van 18
Inhoud 1. Preventie .......................................................................................................................................................................................3 1.1 Betrekken ouders...........................................................................................................................................................3 1.2 Ouderpanel ......................................................................................................................................................................3 1.3 Deskundigheidsbevordering rondom diverse thema’s (tabak, alcohol, blowen, lachgas, gaming, overmatig medicijngebruik) .............................................................................................................................................4 1.4 Ondersteuning scholen met behulp van Gezonde School-aanpak voor thema’s: ..............................4 1.5 Verspreiden landelijke e-learning ‘verantwoord alcohol schenken’ .........................................................5 1.6 Stimuleren landelijk beschikbare training in bespreekbaar maken van alcoholgebruik bij zwangeren ...............................................................................................................................................................................6 1.7 Stimuleren Gezonde Sportomgeving
....................................................................................................................6 1.8 Nieuwsbrief Gezonde Sportvereniging.................................................................................................................6 1.9 Verspreiden en stimuleren gebruik leeftijdschecker .......................................................................................7 1.10 Campagne Hier fix je NIX ........................................................................................................................................7 1.11 Landelijke/regionale actie alcoholvrije maand ................................................................................................7 1.12 Vergroten kennis en vaardigheden onder uitgaanders tot 24 jaar ........................................................8 1.13 Vergroten bewustzijn en versterken vaardigheden bij jongeren met verslavingsproblemen .....9 1.14 Bevorderen vroegsignalering bij jongeren .......................................................................................................9 1.15 Verminderen riskant alcohol- of drugsgebruik ...............................................................................................9 1.17 Terugdringen beginnend problematisch alcoholgebruik jongeren .......................................................9 1.18 Verminderen
risicovol alcoholgebruik 55-plussers .................................................................................... 10 1.19 Stoppen schadelijk alcoholgebruik door jongeren tot 24 jaar .............................................................. 10 1.20 Doorbreken cirkel van intergenerationele psychische problemen en verslavingsproblemen .. 11 2. Regelgevende activiteiten .................................................................................................................................................. 12 3. Toezicht en Handhaving ...................................................................................................................................................... 13 3.1 Toezicht Alcoholwet .................................................................................................................................................. 13 3.2 Kwaliteitsmethodiek (convenantmethode) regionaal vervolgproject ................................................... 13 3.3 Aanpak dronkenschap en doorschenken ......................................................................................................... 14 3.4 Afstemming dealen bij school ...............................................................................................................................
14 3.6 Aanpak drankkoerier ................................................................................................................................................. 15 3.7 Handhaving................................................................................................................................................................... 15 4. Monitoring en evaluatie ...................................................................................................................................................... 16 4.1 Mysteryshoponderzoek ........................................................................................................................................... 16 4.2 Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen ............................................................................................ 16 4.3 Monitoring drugsmarkt ........................................................................................................................................... 17 4.4 Onderzoek middelengebruik bij hoogrisicogroepen ................................................................................... 17 4.5 Registratie en nazorg alcohol gerelateerde incidenten .............................................................................. 17
Pagina 2 van 18
1. Preventie Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Beoogde start- en einddatum Kosten PHP Uitvoering door Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Beoogde start- en einddatum Kosten PHP Uitvoering door
Pagina 3 van 18
1.1 Betrekken ouders Ouders hebben een sleutelrol als het gaat om opvoeding en alcohol, roken, blowen, lachgas, gokken en gaming. Kinderen van ouders die afspraken met hun kind maken, het goede voorbeeld geven en hierover in gesprek gaan/blijven met hun kind, gaan gemiddeld later en minder drinken. En dit heeft ook een positieve invloed op de preventie van roken, blowen, lachgas en overmatig gamen bij kinderen. Betrekken van ouders is hierdoor voorwaardelijk om succesvol op de jongeren te kunnen interveniëren. Toch vinden ouders het soms moeilijk dit gesprek te voeren. Daarom worden ze hierin ondersteund. Toename ouders die achter de boodschap NIX18 staan Afname percentage ouders dat (heel) vaak drinkt in het bijzijn van hun kind Ouders stimuleren om afspraken te maken over NIX18 Ouders ondersteunen om met hun kind in gesprek te gaan over alcohol- en middelengebruik. Balans in aanbod preventieve verslavingszorg voor algehele samenleving (universele preventie) en aandacht voor risicogroepen en moeilijk bereikbare groepen (selectieve en geïndiceerde preventie). Jaarlijks 10 ouderavonden, dit kan individueel op een school maar ook regiobreed. Als aanvulling op de ouderavonden is er in 2021 een ouderpakket ontwikkeld. Dit pakket is in 2022 doorontwikkeld. Bij elke regionale ouderavond kunnen ouders dit ouderpakket kosteloos aanvragen.
Doorlopend ● €4.000,● Inzet Jellinek: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg Jellinek (bij regiobrede ouderavonden in samenwerking met GGD) 1.2 Ouderpanel Ouders hebben een sleutelrol als het gaat om opvoeding en alcohol- en middelengebruik. Daarom zijn veel activiteiten uit het PHP gericht op de doelgroep ouders. Om deze activiteiten (nog) beter af te stemmen op de behoeften van ouders en meer draagvlak onder ouders te creëren, vragen we input en feedback van ouders. Onder meer tijdens ouderavonden en via pop-up ouderpanels. Daarnaast is er in samenwerking met Jeugd en Gezin in 2022 gestart met een nieuwsbrief voor ouders over opvoedthema’s waaronder alcohol en middelengebruik. Afstemming met en draagvlak bij ouders bij de ontwikkeling en implementatie van onderdelen uit het PHP. Ouders worden betrokken in het evalueren en ontwikkelen van activiteiten uit het PHP via ouderavonden en pop-up ouderpanels. Doorlopend ● €500,GGD
Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Beoogde start- en einddatum Kosten PHP Uitvoering door Product
Toelichting op het product
Wat willen we bereiken?
Pagina 4 van 18
1.3 Deskundigheidsbevordering rondom diverse thema’s (tabak, alcohol, blowen, lachgas, gaming, overmatig medicijngebruik) Professionals op scholen, sportverenigingen, in de zorg en (jeugd)hulp kunnen een belangrijke rol spelen in (vroeg)signaleren en bespreekbaar maken van (overmatig) gebruik van tabak, cannabis, lachgas, gokken, gaming of medicijngebruik. Toch is dit nog niet voor iedere professional vanzelfsprekend en zijn meer kennis en vaardigheden nodig. Meer kennis en vaardigheden bij professionals over alcohol- en middelengebruik en hoe dit bespreekbaar te maken. Jaarlijks 15 deskundigheidsbevorderingstrajecten aan professionals (leerkrachten, jongerenwerk, POH’ers, huisartsen, sport, jeugdhulp, horeca). De training die wordt aangeboden verschilt per doelgroep. Trainingen die worden aangeboden zijn erkend in de database.van het Loket Gezond Leven. Doorlopend ● €,● Inzet Jellinek: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg Jellinek 1.4 Ondersteuning scholen met behulp van Gezonde School-aanpak voor thema’s: 1. Roken, alcohol- en drugspreventie, met als onderdeel de inzet van het programma Helder op School; 2. Welbevinden op school. De Gezonde School-aanpak helpt scholen om doelgericht en effectief te werken aan de gezondheid van leerlingen/studenten en docenten. Scholen die meedoen kunnen kiezen uit één of meerdere Gezonde School thema’s.
Vanuit het PHP worden VO scholen gestimuleerd aan de slag te gaan met het Gezonde Schoolthema Roken-, Alcohol-, en Drugspreventie (RAD). Daarnaast worden vanuit het PHP PO en VO scholen gestimuleerd om aan de slag te gaan met het Gezonde School thema Welbevinden op school. Reden is dat de Richtlijnen verslavingspreventie laten zien dat het versterken van algemene vaardigheden, zoals zelfcontrole, probleemoplossende vaardigheden en sociale vaardigheden effectief is in verslavingspreventie. Met het thema Welbevinden versterken we de weerbaarheid van de jongeren. De Gezonde School-aanpak is niet alleen een lesmethode of lespakket. Het is een brede aanpak, waarbij scholen worden ondersteund om op een effectieve, schoolbrede en structurele wijze invulling te geven aan hun gezondheidsbeleid. De Gezonde School-aanpak bestaat uit vier pijlers: ● Schoolbeleid ● Educatie ● Signaleren ● Schoolomgeving Scholen kunnen, op basis van hun eigen situatie, zelf keuzes maken in de manier waarop ze hier invulling aan geven. Hiervoor adviseert de GGD over landelijk goed onderbouwde interventies. We streven ernaar dat eind 2025: ● Acht middelbare scholen een of meer interventies van het thema RAD hebben opgenomen in hun aanpak/beleid. Scholen die aan de slag gaan met dit thema, worden gestimuleerd om dit te doen met het programma ‘Helder op School’.
Twintig basisscholen en tien middelbare scholen een schoolbrede aanpak welbevinden op school hebben. Jaarlijks kunnen scholen zich aanmelden voor een landelijke toekenning van €3.000,- om aan de slag te gaan met de Gezonde School-aanpak. De GGD wijst scholen in Gooi en Vechtstreek op de mogelijkheid zich hiervoor in te schrijven. Vanwege de beperkte beschikbaarheid van de landelijke ondersteuning, stelt de GGD budget beschikbaar voor scholen die niet in aanmerking komen voor de landelijke toekenning. ●
Wat gaan we daarvoor doen?
Naast ondersteuningsbudget, krijgen scholen die aan de slag gaan met Welbevinden op school of Roken, alcohol en drugspreventie ondersteuning van een Gezonde School adviseur van de GGD.
Beoogde start- en einddatum
Kosten PHP Uitvoering door
Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Beoogde start- en einddatum Kosten PHP Uitvoering door
Pagina 5 van 18
Scholen die aan de slag gaan met het thema Roken, alcohol en drugspreventie worden vanuit de GGD gestimuleerd om dit te doen middels het goed onderbouwde programma ‘Helder op school’. De GGD ondersteunt scholen bij de invulling van de vier pijlers en traint leerkrachten voor het inzetten van het lesmateriaal Helder op school. Aanvullend worden scholen verwezen naar de training ‘Signaleren en bespreekbaar maken’ en ouderavonden die worden verzorgd door Jellinek. ● Maart 2025: scholen wijzen op mogelijkheid landelijke Gezonde School stimuleringsregeling ● Doorlopend: begeleiden van scholen bij het thema Welbevinden op School en Roken, alcohol en drugspreventie ● Doorlopend: ondersteuning van scholen bij het thema Roken, alcohol en drugspreventie/ het programma Helder op School ● €8.500,GGD voor advisering en ondersteuning scholen, Jellinek (voor ouderavonden en training signaleren en bespreekbaar maken) 1.5 Verspreiden landelijke e-learning ‘verantwoord alcohol schenken’ Als vervolg op het Nationaal Preventie Akkoord (2018) is een e-learning ‘verantwoord alcohol schenken’ voor horeca en sportclubs ontwikkeld.
Deze e-learning richt zich op: • Het naleven van de leeftijdsgrens • Het voorkomen van wederverstrekking • Het niet schenken van alcohol aan dronken personen Bekendheid en gebruik van de e-learning ‘verantwoord alcohol schenken’ door sportclubs en horeca in Gooi en Vechtstreek. • De GGD schenkt in haar nieuwsbrief Gezonde sportvereniging aandacht aan deze e-learning. • Gemeenten geven tijdens lokale bijeenkomsten voor sportverenigingen aandacht aan deze e-learning. • Gemeenten brengen in lokaal horeca overleg of door middel van een brief horecaondernemers op de hoogte van deze e-learning. Informeren doorlopend €,GGD (sport), gemeenten (sport en horeca)
Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Beoogde start- en einddatum Kosten PHP Uitvoering door Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Beoogde start- en einddatum Kosten PHP Uitvoering door Product Toelichting op het product Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Pagina 6 van 18
1.6 Stimuleren landelijk beschikbare training in bespreekbaar maken van alcoholgebruik bij zwangeren Eén van de ambities uit het Nationaal Preventie Akkoord (2018) is de ambitie om alcoholgebruik onder zwangeren terug te dringen naar 0%. Als onderdeel hiervan is landelijk een (online) training ontwikkeld voor professionals in de geboortezorg. Bekendheid van de (online) training bespreekbaar maken van alcoholgebruik bij professionals in de geboortezorg. Via het Verloskundig Samenwerkingverband Gooi en Vechtstreek worden professionals in de geboortezorg actief geïnformeerd. Informeren doorlopend €,GGD 1.7 Stimuleren Gezonde Sportomgeving Bij het schenken van alcohol komt verantwoordelijkheid kijken. Naleving van de leeftijdsgrens en het verbod op doorschenken bij sportverenigingen biedt extra uitdagingen omdat veel verenigingen met veel verschillende vrijwilligers werken. JOGG-TeamFit ondersteunt sportverenigingen bij het verantwoord omgaan met alcohol. Meer kennis/handelingsperspectief bij sportverenigingen om invulling te geven aan een verantwoord alcoholbeleid (NIX18 en voorkomen van doorschenken bij dronkenschap). Eind 2025 hebben twintig sportverenigingen gebruik gemaakt van TeamFit bij het verbeteren van hun alcoholbeleid.
• Gemeenten vragen via regionale en lokale bijeenkomsten aandacht voor een Gezonde Sportomgeving en stimuleren sportverenigingen om gebruik te maken van de inzet van TeamFit. • TeamFit ondersteunt sportverenigingen bij het verbeteren van het alcoholbeleid als onderdeel van hun gezonde sportomgeving aanpak. • De regionale samenwerking wordt versterkt. Hiertoe wordt er jaarlijks een bijeenkomst georganiseerd met partners. Doel hiervan is: monitoren aantal sportverenigingen, elkaar informeren, praktische punten in samenwerking oplossen. Eind 2025 €,Gemeenten (sport), TeamFit-JOGG 1.8 Nieuwsbrief Gezonde Sportvereniging Om sportverenigingen te informeren en stimuleren stappen te zetten op weg naar een gezonde sportomgeving, verstuurt de GGD sinds een aantal jaar driemaal per jaar een nieuwsbrief Gezonde Sportvereniging. Sportverenigingen bewust maken van hun verantwoordelijkheid/inspireren in relatie tot preventie van (overmatig) alcoholgebruik. Driemaal per jaar versturen van een nieuwsbrief Gezonde sportvereniging.
Beoogde start- en einddatum Kosten PHP Uitvoering door
●
Product Toelichting op het product
1.9 Verspreiden en stimuleren gebruik leeftijdschecker De naleving van de leeftijdsgrens in Gooi en Vechtstreek is verbeterd maar we zijn er nog niet, blijkt uit mysteryshoponderzoek. In de praktijk blijkt dat het voor veel barmedewerkers lastig is om aan de hand van het ID van een jongere na te gaan of iemand daadwerkelijk 18 jaar is. Er worden vaak rekenfouten gemaakt. Daarom ontwikkelde de GGD een aantal jaar geleden een leeftijdschecker: een handige tool om makkelijk na te gaan of een klant 18 jaar is. In 2024 wordt er een onderzoek gedaan naar de ervaringen met de leeftijdschecker en wordt deze geoptimaliseerd. Toename van de naleving van de leeftijdsgrens van 18 jaar bij het verstrekken van alcohol. Jaarlijks een leeftijdschecker toesturen aan alle alcoholverstrekkers in Gooi en Vechtstreek. Januari 2025: versturen leeftijdschecker
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Beoogde start- en einddatum Kosten PHP Uitvoering door Product Toelichting op het product
2025: januari, mei, september
€,GGD
● € 500,GGD, gemeenten
Kosten PHP Uitvoering door
1.10 Campagne Hier fix je NIX In 2019 ging de regionale publiekscampagne Hier fix je NIX van start. Via social media, websites, pr pakketten voor alcoholverstrekkers, thuispakketten voor ouders, etc. wordt de campagne uitgerold. Kijk ook op www.hierfixjenix.nl Continuering van de campagne Hier fix je NIX, zodat bij alcoholverstrekkers, ouders en jongeren NIX18 en het geven van het goede voorbeeld omtrent alcoholgebruik de norm wordt. Jaarlijks realiseren van twee ‘flights’ van deze campagne, waarbij voor een specifiek onderwerp aandacht wordt gevraagd. Bijvoorbeeld de voorbeeldrol van ouders, wederverstrekken, naleven van leeftijdsgrens door alcoholverstrekkers, etc. Tevens wordt de landelijke de campagne ‘Zien drinken doet drinken’, die eind 2020 is gestart, in Gooi en Vechtstreek gecontinueerd. Deze campagne richt zich voornamelijk op het voorbeeldgedrag van ouders van jongere kinderen. ● Q2 2025: Flight campagne ● Q4 2025: Flight campagne Doorlopend: aandacht voor campagne via sociale media en de website www.hierfixjenix.nl ● €10.000,GGD
Product Toelichting op het product
1.11 Landelijke/regionale actie alcoholvrije maand Het terugdringen van overmatig alcoholgebruik onder 55-75 jarigen is één van de doelstellingen uit het PHP. Om stil te staan bij het eigen
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Beoogde start- en einddatum
Pagina 7 van 18
alcoholgebruik en het goede voorbeeld te geven aan de jeugd, stimuleert de GGD inwoners om een maand geen alcohol te drinken. Sinds 2012 via de (inmiddels landelijke) actie IkPas en sinds 2018 tevens via de actie 30dagengezonder.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? Start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Beoogde start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP
Pagina 8 van 18
Uit onderzoek (2021) onder ruim 5.000 deelnemers van IkPas is naar voren gekomen dat deelnemers gemiddeld duidelijk minder vaak en minder glazen per keer zijn gaan drinken. Een vermindering van 31% ten opzichte van voor de actie. Ook na 6 maanden zijn nog steeds deze positieve effecten meetbaar, deelnemers drinken vooral doordeweeks minder. ● Bewustwording over overmatig alcoholgebruik. ● Volwassenen bewust maken van hun eigen alcoholgebruik. ● Volwassenen op een positieve stimuleren hun alcoholgebruik blijvend te matigen. ● Beter voorbeeldgedrag door volwassenen voor de jeugd. Jaarlijks organiseren actie alcoholvrije maand ● Campagne 2025 GGD ● €6.500,1.12 Vergroten kennis en vaardigheden onder uitgaanders tot 24 jaar De gezondheidsschade van alcohol- en drugsgebruik is het grootst bij jongeren. Het gebruik heeft o.a. een ontremmende en verdovende werking, hetgeen kan leiden tot ondoordachte beslissingen, agressie, ongelukken, onveilige seks of zelfs tot een alcoholvergiftiging/overdosis. Daarnaast kunnen alcohol- en drugsgebruik leiden tot slechtere schoolprestaties. Vooral het bingedrinken (het drinken van 5 of meer glazen alcohol tijdens één gelegenheid), wat veel gebeurt tijdens het uitgaan, is schadelijk. In de Gezondheidsmonitor jeugd (2021) geeft 22% van de 2e en 4e klassers aan dat ze in de afgelopen weken hebben binge gedronken.
Onderzoek onder (jonge) uitgaanders in de regio laat stevigere gebruikspatronen zien dan in 2018 (Antenne onderzoek, 2022). Het vergroten van kennis en vaardigheden onder minderjarige en jongvolwassen uitgaanders ten aanzien van alcoholgebruik en middelengebruik. Peergroup voorlichting (16-24 jaar) op één evenement per jaar. Bij ‘peer education’ worden leeftijdgenoten ingeschakeld om voorlichting over genotmiddelen te geven. Peers hebben het belangrijke voordeel dat zij de taal van de jongeren spreken en daardoor de juiste toon kunnen treffen om de voorlichting aan te laten slaan. 2025: n.t.b. op basis van evenementenplanning Jellinek Inzet Jellinek: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg
Product Toelichting op het product Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Beoogde start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP Product Toelichting op het product Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
Start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP Product Toelichting op het product Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP Product Toelichting op het product
Pagina 9 van 18
1.13 Vergroten bewustzijn en versterken vaardigheden bij jongeren met verslavingsproblemen Jongeren (en hun naasten en professionals die met jongeren werken) met verslavingsproblemen informeren en adviseren over problemen en mogelijke oplossingen. Vergroten bewustzijn bij jongeren ten aanzien van de eigen situatie en versterkt is in keuze- en persoonlijke mogelijkheden. Het preventief adviesgesprek betreft een eenmalig individueel gesprek of een consultatie/adviesgesprek waarin voorlichting wordt gegeven over alcohol-, drugsgebruik of gamen en/of gokken en het bijbehorende gedrag. Jaarlijks streven we naar preventieve adviesgesprekken met 56 deelnemers. Doorlopend Jellinek Inzet Jellinek: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg 1.14 Bevorderen vroegsignalering bij jongeren Aanbieden laagdrempelige ondersteuning en interventies om vroegsignalering te bevorderen. Vergroten van bewustzijn van jongeren ten aanzien van middelengebruik en indien nodig toeleiding naar hulp. Vergroten van vaardigheden van beroepskrachten met betrekking tot vroegsignalering riskant middelengebruik jongeren. Het Open Inloopspreekuur vindt plaats op (onderwijs)instellingen in Gooi en Vechtstreek. Eenmaal per twee weken is een preventiewerker van de verslavingszorg 3 uur lang aanwezig voor een open spreekuur bij een betreffende (onderwijs)instelling.
Doorlopend Jellinek Verslavingszorg Inzet Jellinek: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg 1.15 Verminderen riskant alcohol- of drugsgebruik Bieden van ondersteuning aan personen die nog geen ernstig alcohol- of drugsprobleem hebben maar wel op een riskante manier gebruiken. Verminderen van riskant alcohol- of drugsgebruik bij personen die nog geen ernstig probleem hebben. Aanbieden Online Zelfhulp Alcohol via www.zelfhulpalcohol.nl. Deelnemers kunnen hier zelfstandig en gratis aan deelnemen. Doorlopend Jellinek Verslavingszorg Inzet Jellinek: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg 1.17 Terugdringen beginnend problematisch alcoholgebruik jongeren Jongeren die in de problemen dreigen te raken door middelengebruik, gokken of gamen. De stap naar reguliere hulpverlening is voor deze jongeren vaak nog niet nodig. Wel merken de jongeren dat ze vaak meer gebruiken dan ze eigenlijk willen en een laagdrempelige traject kan uitkomst bieden.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? Start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP Product Toelichting op het product Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Start- en einddatum Uitvoering door
Pagina 10 van 18
Terugdringen van zich ontwikkelend (beginnend) problematisch middelengebruik / gokgedrag / gamegedrag. Of adequate warme toeleiding naar passende zorg. In vier individuele gesprekken van één uur met een medewerker van de verslavingspreventie wordt getracht het problematische gedrag terug te dringen. Jaarlijks vinden er circa 19 moti-4 trajecten plaats. Doorlopend Jellinek Verslavingszorg Inzet Jellinek: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg 1.18 Verminderen risicovol alcoholgebruik 55-plussers Alcoholgebruik heeft invloed op bijna alle organen in het lichaam en hangt samen met ongeveer 60 verschillende aandoeningen. Slecht slapen, somberheid en depressie hebben een relatie met alcohol. Sociale relaties kunnen onder druk komen te staan: relatie- en familieproblemen, opvoedingsproblemen, verwaarlozing en huiselijk geweld kunnen hiervan een gevolg zijn. Voor ouderen is het gebruik van alcohol extra schadelijk, o.a. omdat ze minder lichaamsvocht hebben. Dezelfde hoeveelheid alcohol leidt hierdoor tot hogere bloedspiegels en snellere intoxicatie. Dit leidt o.a. tot een hoog aantal valincidenten bij ouderen. Ook is een combinatie met eventueel medicijngebruik gevaarlijk. Ouderen die al overmatig drinken gaan vaak meer drinken als ze ouder worden. Zeker als er sprake is van de zogenaamde life-events (overlijdens, pensioen, gezondheid en ziekte, kinderen het huis uit e.d.).
Het verminderen en/of hanteerbaar maken van het alcoholgebruik van 55plussers. De Moti-55 interventie is een door het CGL erkende interventie gericht op de groeiende groep ouderen met risicovol alcoholgebruik. Moti-55 is een individuele theoretisch uitgebreid onderbouwde interventie voor 55plussers met risicovol alcoholgebruik. Jaarlijks wordt gestreefd naar de uitvoering van 6 Moti-55 trajecten. Doorlopend Jellinek Verslavingszorg Inzet Jellinek: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg 1.19 Stoppen schadelijk alcoholgebruik door jongeren tot 24 jaar Ieder jaar worden er tientallen jongeren met een alcoholintoxicatie, ongeval of letsel door alcohol opgenomen in het ziekenhuis. Dit product moet ervoor zorgen dat dit bij eenmalige incidenten blijft. Stoppen met schadelijk alcoholgebruik door jongeren tot 24 jaar. Aanbieden van adviesgesprekken aan jongeren en hun ouders, nadat een jongere met een alcoholintoxicatie, ongeval of letsel door alcohol is opgenomen in het ziekenhuis. Sinds 2022 worden de adviesgesprekken ook aangeboden aan 18-24 jarigen via Tergooi en huisartsen. Doorlopend Jellinek
Kosten PHP
• ●
Product Toelichting op het product Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? Start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP
Pagina 11 van 18
Inzet Jellinek voor poli tot 18 jaar: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg Extra inzet Jellinek voor poli 18-24 jarigen: vanuit budget PHP naar schatting €5.000,-
1.20 Doorbreken cirkel van intergenerationele psychische problemen en verslavingsproblemen Eén op de zes kinderen onder de 18 jaar groeit op met een ouder met psychische problemen en/of een verslaving. Deze kinderen lopen twee tot vier keer meer kans dan andere kinderen om zelf ook psychische problemen of een verslaving te ontwikkelen. Kinderen van ouders met psychische problematiek of verslavingsproblematiek weerbaarder maken, zodat zij minder snel een psychiatrische aandoening of verslaving zullen ontwikkelen. Ouders en betrokken professionals krijgen handvatten om de kinderen hierin te ondersteunen. Jaarlijks KOPPKOV groepen organiseren per leeftijdscategorie met 10-14 bijeenkomsten per traject. • Voorjaar 2025 één KOPPKOV groep voor elke leeftijdsgroep • Najaar 2025 één KOPPKOV groep voor elke leeftijdsgroep Jellinek Inzet Jellinek: vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg
2. Regelgevende activiteiten In 2025 zijn er geen regelgevende activiteiten, aangezien alle activiteiten reeds afgerond zijn. Voor een overzicht van de afgeronde activiteiten, zie Realisatie maatregelen (pagina 25).
Pagina 12 van 18
3. Toezicht en Handhaving Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Start- en einddatum Uitvoering door Kosten
Product Toelichting op het product
3.1 Toezicht Alcoholwet In de regio Gooi en Vechtstreek wordt risicogestuurd toezicht gehouden. Dit betekent dat we de beperkte toezicht- en handhavingscapaciteit daar inzetten waar het risico op overtreding het grootst is. Binnen de regio Gooi en Vechtstreek worden de toezichthoudende taken van alle gemeenten gezamenlijk uitgevoerd. De controles worden door toezichthouders Alcoholwet (boa’s) in dienst van de centrumgemeente (Hilversum) uitgevoerd. De feitelijke juridische handhaving wordt door de afzonderlijke gemeenten zelf uitgevoerd. Vergroten naleving(sbereidheid) van de Alcoholwet door alcoholverstrekkers. Het huidige toezichtbeleid bestaat hoofdzakelijk uit het structureel uitvoeren van een basiscontrole op de naleving van vergunning(voorschriften) en een leeftijdscontrole voor de naleving van het verbod op het verstrekken van alcohol aan minderjarigen. Dit beleid wordt op enkele onderdelen aangescherpt en vervolgens gecontinueerd ten opzichte van de periode 2017-2020. Jaarlijks maakt elke gemeente, in samenwerking met de gemeente Hilversum, een toezichtplan op, gebaseerd op risicogericht toezicht houden en rekening houdend met de toepassing van de testkopersacties.
In aanvulling op de beschreven werkwijze van de testkopersactie in het PHP zullen ook ondernemers waar sprake is van een positief afgeronde testkopersactie feedback ontvangen/worden geïnformeerd met een complimentenbrief. ● Doorlopend Centrumgemeente Hilversum in samenwerking met deelnemende regiogemeenten. In opdracht van de individuele regiogemeenten wordt toezicht centraal uitgevoerd door de gemeente Hilversum en wordt per kwartaal gefactureerd. Hiervoor sluiten de regiogemeenten met de gemeente Hilversum een samenwerkingsovereenkomst af. 3.2 Kwaliteitsmethodiek (convenantmethode) regionaal vervolgproject Door middel van een zogenaamde convenantmethode wordt onderzocht of de naleving van artikel 20, eerste lid, van de Alcoholwet wordt vergroot. Doel is dat deelnemende horecaondernemers aantonen, door middel van leeftijdscontroles door een onafhankelijk bureau, dat zij de leeftijdsgrens naleven. Daarmee kan een deel van het gemeentelijk toezicht achterwege blijven. De afgelopen jaren is er in Hilversum met deze methode gewerkt. Omdat de resultaten veelbelovend waren bij de sportclubs (van 40% naar 80% naleving), is er in 2023 een regionale pilot opgetuigd (met alle gemeenten behalve Hilversum). Alle gemeenten (incl. Hilversum) in de regio wilden verder met dit project, vanwege de goede ervaringen. Daarom is in 2024 een vervolgproject ingezet, wat doorloopt tot in 2025.
Pagina 13 van 18
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Start- en einddatum
Naleving(sbereidheid) leeftijdsgrens Alcoholwet vergroten Regionaal vervolg van de kwaliteitsmethodiek sportclubs
Uitvoering door
● Q3 2024: opstarten project kwaliteitsmethodiek ● Q3 2025: afronding en evaluatie Afvaardiging werkgroep PHP: Hilversum (trekker), Wijdemeren
Kosten
€ 10.000,-
Product Toelichting op het product
3.3 Aanpak dronkenschap en doorschenken De Alcoholwet verbiedt doorschenken bij dronkenschap, maar in de praktijk blijkt dit verbod nauwelijks te worden nageleefd. Eén van de oorzaken daarvan is dat barpersoneel moeilijk herkent wanneer een persoon in ‘kennelijke staat van dronkenschap’ verkeert. Naleving van het verbod op doorschenken bij dronkenschap Na een regionaal onderzoek in 2022 is er door de projectgroep en ambtelijke werkgroep PHP besloten om dit onderwerp meer op de kaart te zetten door het lokaal op te nemen in programma’s rondom veilig uitgaan. Daarnaast wordt er jaarlijks een training doorschenken en dronkenschap aangeboden. Doorlopend Hilversum (trekker), gemeenten, Jellinek (uitvoerder training) € 1.000,-
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Start- en einddatum Uitvoering door Kosten Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Pagina 14 van 18
3.4 Afstemming dealen bij school Een school hoort een veilige haven te zijn. Dealen bij school kan nadelige gevolgen hebben voor de veiligheid. Ook is het beperken van de beschikbaarheid van drugs een belangrijke pijler in de preventie van drugsgebruik. Zestien procent van de scholieren geeft aan dat er wordt gedeald bij school (Gezondheidsmonitor Jeugd 2021, dit was 19% in 2019). Scholen geven aan dat het soms lastig ingrijpen is als het buiten het schoolterrein gebeurd. Afname van het dealen bij school te meten in de Gezondheidsmonitor Jeugd en wat scholen zelf melden over af- of toename. Met de regio is afgesproken dat elke gemeente onderzoek doet naar het probleem: wat duiden professionals (en jongeren) zelf in relatie tot onder meer verschijningsvormen van cocaïneproblematiek, kenmerken van jonge aanwas, negatieve rolmodellen, mogelijke rekruteringsprocessen, sociale voedingsbodem en handelingsperspectief. Bovendien wordt onderzocht hoe er regionaal kan worden samengewerkt en worden best practices gedeeld. 1. Per gemeente een contactpersoon voor dit onderwerp en specifiek voor het afstemmen over eventuele signalen. De contactgegevens van deze persoon zijn bekend bij de scholen en bij de GGD; 2. De contactpersonen betrekken waar relevant de GGD voor overleg en advies omtrent het raakvlak met drugsgebruik; 3.
De GGD agendeert het thema in schoolgesprekken die naar aanleiding van de Gezondheidsmonitor Jeugd plaatsvinden; 4. JGZ bespreekt dealen bij school, indien relevant, in hun individuele contactmomenten met leerlingen.
Start- en einddatum Uitvoering door Kosten Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Start- en einddatum Uitvoering door Kosten Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP
Pagina 15 van 18
Doorlopend Schoolgesprekken Gezondheidsmonitor Jeugd vinden plaats in 2024 Hilversum (trekker), overige regiogemeenten, scholen en politie €,3.6 Aanpak drankkoerier Er zijn incidenten met de illegale verkoop van drank (aan minderjarigen) in de regio Gooi en Vechtstreek door zogenoemde ‘drankkoeriers’. Gemeenten hebben het voornemen hier streng tegen op te treden, waarbij maatwerk per geval nodig is. De Alcoholwet heeft verandering gebracht in de aanpak. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) is belast met het toezicht op de verkoop op afstand. Geen illegale verkoop van drank door drankkoeriers. Drankkoeriers die bekend worden met zero tolerance aanpakken. Afstemming met de NVWA over een nieuwe werkwijze. ● Aanpak doorlopend ● Afstemming NWVA 2024/2025 Hilversum €,3.7 Handhaving Ter uitvoering van de handhavingstaken hebben de gemeenten in de regio Gooi en Vechtstreek elk een Sanctiestrategie DHW en een daarbij behorende sanctietabel DHW vastgesteld. In de meeste gemeenten is deze sanctiestrategie in 2018 herzien. Beëindigen en voorkomen van overtredingen op grond van de Alcoholwet in de regio Gooi en Vechtstreek. De huidige werkwijze voor handhaving zoals beschreven in het PHP wordt gecontinueerd, waarbij jaarlijks de toezicht- en handhavingsacties worden geëvalueerd. Doorlopend Regiogemeenten €,-
4. Monitoring en evaluatie Product Toelichting op het product Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Start- en einddatum
Uitvoering door
Kosten PHP Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Start- en einddatum
Uitvoering door Kosten PHP Pagina 16 van 18
4.1 Mysteryshoponderzoek Al jaren wordt in de regio Gooi en Vechtstreek mysteryshoponderzoek uitgevoerd. Dit onderzoek biedt inzicht in de trends en ontwikkelingen m.b.t. naleving van de leeftijdsgrens door alcoholverstrekkers in de regio. Middels een aselecte steekproef inzicht krijgen in naleving van NIX18 bij alcoholverstrekkers in Gooi en Vechtstreek. In 2025 wordt het tweejaarlijkse Mysteryshoponderzoek naleving leeftijdsgrens uitgevoerd door een externe partij. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende verkoopkanalen: supermarkten, sportverenigingen, horeca, slijterijen. Dezelfde indeling van verkoopkanalen word aangehouden als in het landelijk nalevingsonderzoek van VWS. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de verschillende verkoopkanalen: cafetaria’s, horecagelegenheden, ketenslijterijen, borrelshops, zelfstandige slijterijen, sportkantines, ketensupermarkten, zelfstandige supermarkten. Gemeenten leveren een lijst met alle verkooppunten van alcohol aan bij gemeente Hilversum. Gemeente Hilversum levert de totaallijst aan bij de externe partij die het onderzoek uitvoert, middels een representatieve aselecte steekproef. ● Q2 2025: voorbereiding onderzoek ● Sept/okt 2025: uitvoering onderzoek ● Nov 2025: rapportage en bespreking in ambtelijke werkgroep PHP en bespreken welke consequenties dit onderzoek heeft voor de uitvoering van het toezicht in de regio.
● Na de bespreking wordt het definitieve rapport opgeleverd. Gemeente Hilversum (opdrachtgever), GGD (mede opdrachtgever), gemeenten (voorbereiding onderzoek), Bureau Objectief voor mysteryshoponderzoek. ● €,- (wordt door individuele gemeenten bekostigd.) 4.2 Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Elke vier jaar voert de GGD de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen uit. Met dit onderzoek verkrijgt de GGD inzicht in de gezondheid, leefstijl en het welbevinden van inwoners in Gooi en Vechtstreek. Doordat het onderzoek elke vier jaar wordt uitgevoerd, wordt hiermee inzicht verkregen in trends en ontwikkelingen. Zo ook voor het gebruik van alcohol en softdrugs. De vorige monitor volwassenen en ouderen was in 2022. Inzicht in (trends en ontwikkelingen) van alcohol en softdrugsgebruik onder volwassenen en ouderen in Gooi en Vechtstreek. Vierjaarlijks uitvoeren van de Gezondheidsmonitor Volwassenen en ouderen ● Zomer 2025: publicatie resultaten Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen 2024. ● Q3 2025: bespreken resultaten Gezondheidsmonitor in ambtelijke werkgroep PHP. GGD Vanuit begroting GGD.
Product Toelichting op het product
Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen?
Start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP Product Toelichting op het product Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
4.3 Monitoring drugsmarkt Volgens wat er in omloop is op de markt van illegale drugs. Nieuwe drugs, de kwaliteit en samenstelling van de middelen. Daarnaast in contact komen met potentiële gebruikers en hen informatie geven over de risico’s van drugsgebruik. Monitoren van de drugsmarkt in de regio Gooi en Vechtstreek en adequaat reageren als er acuut gevaarlijke drugs op de markt verschijnen. Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) en drugstest service. Bij de testlocatie in Hilversum kunnen consumenten eenmaal per week anoniem hun drugs gratis laten testen. Zij kunnen kiezen voor een sneltest of een laboratoriumtest. Jaarlijks wordt er op basis van de uitgevoerde testen een rapportage gemaakt. Hiermee wordt inzicht gegeven in het soort drugs dat wordt gebruikt en de samenstelling hiervan. Bij acuut gevaar wordt er direct een waarschuwingscampagne gestart. Q3 2024: rapportage en bespreking in ambtelijke werkgroep PHP Jellinek Verslavingszorg € ,- (vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg) 4.4 Onderzoek middelengebruik bij hoogrisicogroepen Jaarlijks in kaart brengen trends in middelengebruik en het gebruik bij een hoogrisicogroep. Inzicht verwerven in trends op het gebied van genotmiddelengebruik in de regio teneinde de juiste interventies, op de juiste plaats en voor de juiste doelgroep te kunnen inzetten.
Het uitvoeren van het Antenne onderzoek in de regio Gooi en Vechtstreek. De onderzoeksaanpak kent onder andere een panelstudie en een survey. In de panelstudie worden de laatste ontwikkelingen gevolgd aan de hand van halfjaarlijkse individuele interviews met een panel van insiders. De panelstudie rapporteert over geruchten, signalen en trends in jongerenculturen, maar precieze cijfers ontbreken daarbij.
Start- en einddatum Uitvoering door Kosten PHP Product Toelichting op het product
Pagina 17 van 18
De survey levert juist wel cijfers over middelengebruik in specifieke jongerengroepen. De rapportage wordt besproken in de ambtelijke werkgroep PHP en indien nodig worden er aanpassingen gedaan in de aanpak van het Preventie-en Handhavingsplan. jan-juni 2025: uitvoering onderzoek onder een nader te bepalen risicogroep Jellinek € ,- (vanuit inkoop (preventieve) verslavingszorg) 4.5 Registratie en nazorg alcohol gerelateerde incidenten Verschillende partijen in Gooi en Vechtstreek hebben in meer of mindere mate te maken met alcohol gerelateerde incidenten: GGD, GHOR, politie, Halt, aanbieder (preventieve) verslavingszorg, Veilig Thuis, SEH, RAV. Om nazorg en registratie beter op elkaar af te stemmen is in 2017 de werkgroep registratie en nazorg opgericht.
Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen? Start- en einddatum Uitvoering door
Kosten PHP
Pagina 18 van 18
Inzicht in en afstemmen van zorgaanbod na alcoholgerelateerde incidenten van jongeren in de regio. ● Een betrouwbare meting van het aantal alcohol geregistreerde incidenten in de regio Gooi en Vechtstreek. Tweejaarlijks is er een bijeenkomst met partners. Doel hiervan is: elkaar informeren, praktische punten in samenwerking oplossen. ● Q1 en Q3 2025: werkgroepbijeenkomst. Politie, HALT- leerstraf, SEH, RAV, GHOR, GGD: reguliere inzet Aanbieder (preventieve) verslavingszorg: bij nazorg incidenten Halt: inzet bij overleggen €,●