Bijlage 2 Begroting 2027 Werkvoorzieningsschap Tomin groep
Tekst van het document
Provincie Noord-Holland
Werkvoorzieningsschap TOMINGROEP Begroting 2027 Versie 20 maart 2027
INHOUDSOPGAVE Beleidsbegroting Inleiding Uitgangspunten begroting 2027 Organisatieschema Bedrijfsactiviteiten Tomingroep Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen en Bedrijfsvoering Financiering Verbonden partijen
3 4 6 7 8 10 12 13
Financiële begroting Programmabegroting 2027 Toelichting op de programmabegroting Gedetailleerde toelichting programmabegroting 2027 Financiële positie Investeringsbegroting Programmabegroting 2028-2030 Toelichting op de meerjarenraming 2028-2030
15 16 19 22 23 24 25
Bijlage Taakvelden
27
Pagina | 1
Beleidsbegroting
Pagina | 2
Inleiding De zes gemeenten in de regio Gooi- en Vechtstreek en de gemeenten Eemnes en Almere voeren in een gemeenschappelijke regeling (GR) de regie over de uitvoering van de sociale werkvoorziening voor hun inwoners die daarvoor geïndiceerd zijn. Dit is integraal opgedragen aan het Werkvoorzieningsschap Tomingroep. Het Werkvoorzieningsschap is belast met de uitvoering van de Wet sociale werkvoorziening en biedt via Tomingroep BV werk aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in het kader van onder andere de Participatiewet (P-wet). Het bestuur van het Werkvoorzieningsschap bepaalt aan hoeveel mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werk geboden dient te worden en hoe de verdeling over de doelgroepen is. De andere hoofdtaken van het bestuur zijn het vaststellen van de begroting en meerjarenraming, het vaststellen van de jaarrekening en het vaststellen van het jaarverslag. In het bestuur hebben alle acht deelnemende gemeenten zitting. De samenstelling van het bestuur is op 1 januari 2026 als volgt: Gemeente Almere Blaricum Eemnes Gooise Meren Hilversum Huizen Laren Wijdemeren
Lid De heer P. Tang Mevrouw J.M.G. Lanphen Mevrouw M. Havinga (vice-voorzitter) Mevrouw H.B. Boudewijnse (voorzitter) De heer B. Heller Mevrouw K. van Werven De heer F.K. de Groot Mevrouw R. van Rijn
De daadwerkelijke bedrijfsactiviteiten worden georganiseerd door Tomingroep BV. Binnen de BV wordt zorggedragen voor een passende bedrijfsvoering. Het Werkvoorzieningsschap Tomingroep is de enige aandeelhouder van Tomingroep BV. Tomingroep heeft als doel om zoveel mogelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, door het bieden van werk, scholing, begeleiding en bemiddeling, te helpen bij het verkrijgen en behouden van een betaalde baan binnen of buiten Tomingroep. De SW-werknemers werken volgens een volwaardige arbeidsovereenkomst bij het Werkvoorzieningsschap en zijn collectief gedetacheerd bij Tomingroep BV. In een samenwerkingsovereenkomst zijn de verhoudingen tussen het Werkvoorzieningsschap Tomingroep en de Tomingroep BV vastgelegd. Sociaal beleid Het sociaal beleid is erop gericht dat de medewerkers zich in de werksituatie zo ruim en zo goed mogelijk ontplooien. Werk moet worden ervaren als leuk, veilig, passend en het moet zinvol zijn. Voor de SW-werknemers kan dat een functie zijn binnen Tomingroep BV, via Tomingroep BV bij derden (detachering), of een functie rechtstreeks bij derden in dienst (WSW Begeleid Werken, met ondersteuning en terugkeergarantie). In de werksituatie krijgt ontplooiing via gerichte opleiding en vorming volop aandacht. De basis hiervoor is het Persoonlijk Ontwikkel Plan (POP) en/of het Goede Gesprek.
Waar mogelijk stromen medewerkers door naar een arbeidsplaats hoger op de werkladder. Dan is het werk bij of via Tomingroep een springplank. Waar nodig (bijvoorbeeld door ouder worden of i.v.m. toename van de beperkingen) krijgen medewerkers een passende plek aangeboden lager op de werkladder. In dat geval is het werken bij Tomingroep een vangnet. Naast SW-medewerkers (de oorspronkelijke doelgroep) bedient Tomingroep ook andere doelgroepen in de Participatiewet. Het Werkvoorzieningsschap is echter alleen werkgever van de SWmedewerkers, vandaar dat alleen de kosten en baten met betrekking tot deze medewerkers in deze begroting zijn te vinden. In goede samenwerking met de afdelingen werk&inkomen van de gemeenten en met de werkgeversdienstverlening ontwikkelt Tomingroep zich tot werk-leerbedrijf voor alle inwoners die een steuntje in de rug nodig hebben naar/op de reguliere arbeidsmarkt, met als doel dat zoveel mogelijk mensen een reguliere baan vinden en behouden. Hiermee is Tomingroep een belangrijk arbeidsmarktinstrument voor de gemeenten in de Gooi en Vechtstreek, en de gemeenten Eemnes en Almere. Begin 2026 hebben de colleges van B&W van de acht gemeenten die deelnemen Pagina | 3
aan de Gemeenschappelijke Regeling Werkvoorzieningsschap Tomingroep besloten het werkgebied te splitsen in Noord en Zuid. Dit betekent dat de gemeente Almere zelfstandig een sociaal ontwikkelbedrijf in de gemeente vorm gaat geven. De overige zeven gemeenten van de Gemeenschappelijke Regeling beraden zich op een inrichting voor de sociale infrastructuur van Gooi en Vechtstreek. De ambitie is om nieuwe infrastructuren van zowel Noord als Zuid per 1 januari 2028 operationeel te hebben. Het Algemeen Bestuur heeft van de Colleges de opdracht gegeven om een transitieplan op te stellen waarin voorbereiding, realisatie en inwerkingtreding van de nieuwe structuren elkaar logisch opvolgen. Uitgangspunten hierbij zijn continuïteit, stabiliteit en financiële zorgvuldigheid gedurende de transitieperiode. Aangezien nadere invulling van de nieuwe structuren en de impact van de aanloop naar deze nieuwe structuren op de begroting 2027 thans onbekend is, zijn derhalve geen (financiële) effecten hieruit onderkend bij het opstellen van de begroting voor 2027. Ook is hierom de programmabegroting 2028 – 2030 opgesteld als ware deze transitie (nog) niet ingezet.
Uitgangspunten begroting 2027 Uitgangspunten personeel WSW In de begroting wordt voor 2027 uitgegaan van een bezetting in SE (Standaard Eenheden Wsw) die gedurende 2026 met 8,34% en 2027 met 9,13% daalt (voor 2027 betekent dit een daling van 46 personen, of ongeveer 38 FTE (voltijds plaatsen) in 2027.). De krimpende bezetting wordt veroorzaakt door het feit dat de wet sociale werkvoorziening per 1 januari 2015 is beëindigd, in die zin dat geen nieuwe instroom meer plaatsvindt. Wsw-geïndiceerde inwoners behielden hun oude rechten. Deze krimp leidt tot een bezetting van gemiddeld 427 SE in 2027. Het aantal SE is in de begroting vertaald naar 378 FTE gemiddeld werkzaam bij Tomingroep en 30,2 FTE gemiddeld werkzaam in het kader van Begeleid Werken (dit stemt overeen met 461 personen via de Wsw werkzaam bij Tomingroep en 37 personen Wsw-Begeleid Werken). Genoemde bezetting is ook uitgangspunt voor de meerjarenraming 2028-2030. Binnen Tomingroep zijn ook zo’n 300 personen werkzaam in het kader van de Participatiewet die niet onder de vroegere Wet sociale werkvoorziening vielen. Deze personen zijn in dienst van de Tomingroep BV. Daarom worden de loonkosten en subsidie van deze mensen niet opgenomen in de begroting van de GR. Resultaat 2027 In het jaar 2026 nemen de lasten voor de lonen van WSW met 5,5% toe.
In 2027 gaan we uit van een toename van 5%, deels door verhoging van CAO-lonen, deels door toekenning van periodieken. Uitgangspunt in de begroting van 2027 is dat deze verhogingen volledig worden gecompenseerd middels een verhoging van de Rijkssubsidie. Dit is ook zo in de begroting van 2027 verwerkt. In het verleden werden dit soort verhogingen van de Wsw-salarissen steeds door de rijksoverheid gecompenseerd via de Wsw-subsidie die via de gemeenten naar het werkvoorzieningschap vloeien. Het begrote resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening (voor resultaatsbestemming) van het Werkvoorzieningsschap Tomingroep voor boekjaar 2027 komt uit op een negatief bedrag van € -1,0 miljoen. In dit resultaat zijn onttrekkingen uit de (bestemmings)reserves verwerkt ter aanzuivering van het eigen vermogen van Tomingroep BV conform het garantiebesluit genomen door deelnemende gemeenten in 2026 waarin besloten is een aanvullende exploitatiebijdrage voor 2025 en een verhoging van de exploitatiebijdrage over 2026 aan Tomingroep BV toe te kennen. Tevens is hierin verwerkt een gemeentelijke bijdrage ter hoogte van € 6,1 miljoen om deze exploitatiebijdragen mogelijk te maken aangezien reserves hiervoor ontoereikend waren.
Het resultaat van het Werkvoorzieningsschap Tomingroep vóór aanzuivering van het eigen vermogen van Tomingroep BV en exclusief gemeentelijke bijdrage bedraagt een positief saldo van afgerond € 1,4 miljoen. Tomingroep BV betaalt aan het Werkvoorzieningsschap een loonwaarde voor de gedetacheerde SWmedewerkers van € 3,0 miljoen. Het Werkvoorzieningsschap betaalt aan Tomingroep BV een begeleidingsvergoeding en een vergoeding voor dienstverlening als personeelszorg, administratie en gebouwbeheer van € 3,0 miljoen. Het saldo van deze twee geldstromen leidt derhalve niet tot een (netto) betaling van één der entiteiten aan de andere. Het begrote resultaat 2027 houdt o.a. rekening met de doorgevoerde loonstijging in 2026, vanwege de CAO en vergelijkbare loonstijging voor 2027 maar nog niet (geheel) met eventuele stijgingen van het wettelijk minimumloon (WML). Stijgingen van het WML werden in het verleden meestal geheel gecompenseerd in de Wsw-subsidie.
Pagina | 4
Het Rijkssubsidiebedrag is gebaseerd op de circulaire Gemeentefonds 2025. Het Rijkssubsidiebedrag waarmee begroot is, bedraagt voor 2026 € 43.036 per SE en voor 2027 € 45.188 per SE. In de begroting 2026 en 2027 en in latere jaren is het uitgangspunt dat de loonstijgingen door de Rijksoverheid geheel worden gecompenseerd via een verhoging van het macrobudget SW. In de begroting wordt het voorgeschreven model van de provinciale toezichthouder gebruikt. Dit betekent dat de cijfers voor de begroting 2027 worden afgezet tegen de cijfers uit de begrotingen van voorgaande jaren. De begroting van 2025 die in 2024 is vastgesteld door het Algemeen Bestuur, is vervangen door een aangepaste begroting 2025 en de begroting van 2026 die in 2025 door het Algemeen bestuur zijn vastgesteld door het Algemeen Bestuur, is vervangen door een aangepaste begroting 2026 om op deze wijze een beter beeld te geven van de verwachte ontwikkelingen in die jaren. Hilversum, …. maart 2026
Mevrouw H.B. Boudewijnse Voorzitter Algemeen Bestuur
De heer I.W.J.K.N. Korte Directeur
Pagina | 5
Organisatieschema WERKVOORZIENINGSSCHAP Tomingroep
8 deelnemende gemeenten
Algemeen bestuur
Dagelijks bestuur
WSW-personeel*
* Het WSW-personeel is gedetacheerd bij één van de bedrijfsonderdelen van Tomingroep BV, is via Tomingroep BV gedetacheerd bij een werkgever in de regio, of is in dienst bij een externe werkgever in het kader van Wsw-regeling Begeleid Werken. Wsw-personeel is overwegend werkzaam in de eigen werksoorten als verpakken en montage, kringloopwinkels, groenonderhoud, gemeentereiniging, schoonmaak, catering of is gedetacheerd bij een werkgever in de regio. Er is ook een scala aan functies ter beschikking bij de staf- en ondersteuningsafdelingen van Tomingroep De staf- en hulpafdelingen zijn: • Receptie • (Directie)secretariaat • Marketing & Communicatie • Personeel & Organisatie • Arbeidsontwikkeling • Financiën & Control • Salarisadministratie • Kwaliteit, Arbo & Milieu • Informatisering & Automatisering • Beheer & Huisvesting • Technische dienst • Inkoop • Centraal magazijn
Pagina | 6
Bedrijfsactiviteiten Tomingroep Tomingroep heeft verschillende bedrijfsactiviteiten waarin mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zich kunnen ontwikkelen met als doel dat zij op het best passende, zo regulier mogelijke werkplek aan het werk gaan. (Zo hoog mogelijk op de werkladder) Bij voorkeur bij een reguliere werkgever, al dan niet via detachering. Hieronder een overzicht van de diverse activiteiten. Tomin Groenvoorziening verzorgt het ontwerp, de aanleg, het onderhoud en het beheer van tuinen, parken, plantsoenen en openbare ruimte voor bedrijven, particulieren, gemeenten en instellingen. Stads Beheer Service (SBS) verzorgt het integrale beheer van de openbare ruimte in deelnemende gemeenten. Daarnaast behoren seizoensgebonden activiteiten zoals het klaarmaken en opruimen van evenemententerreinen tot de activiteiten. SBS heeft ook een garage/werkplaats voor machineonderhoud. Tomin Schoonmaak beschikt over moderne apparatuur en milieuvriendelijke middelen om o.a. bedrijfsruimten, sportaccommodaties, instellingen en scholen schoon te maken. Tomin Schoonmaak verzorgt dagelijkse schoonmaakwerkzaamheden, glasbewassing, graffitiverwijdering, opleveringsschoonmaak, gevelreiniging en vloeronderhoud. Tomin Catering verzorgt de bedrijfsrestaurants van Tomingroep zelf en van enkele andere opdrachtgevers.
Ook verzorgt Tomin Catering de catering voor bijvoorbeeld bedrijfsborrels of andere (feestelijke) gelegenheden. Tomin Verpakken en montage is gespecialiseerd in zowel machinaal als handmatig verpakken en het monteren/ samenstellen van allerlei (half-)fabricaten. De machinale mogelijkheden zijn o.a. flowpack, barcodering, cellofoneren, bundelpak, sealen en krimpen, klick-lock, trans-wrap en stickeren. Tomin Retail heeft drie Kringloopwinkels in Almere, Hilversum en Naarden, waar veel mensen worden begeleid in het leren werken. De Kringlopers verkopen allerhande aangeleverde goederen en functioneren als een warenhuis. De trendy winkels zijn goed voor de circulaire economie en voor de portemonnee. Tomin Detachering houdt zich bezig met zowel individuele detachering als groepsdetachering. De afdeling bemiddelt personeel op het gebied van administratie, industrie, logistiek, techniek en overige dienstverlening. Focus@Work Uitzendbureau houdt zich bezig met o.a. uitzenden, werving & selectie, detacheren en payrollservice en biedt arbeidsbemiddeling in onder andere groen, schoonmaak, techniek, horeca, industrie en logistiek. Eind 2024 is een groot deel van deze activiteiten uitbesteed aan een pay-roll partner.
Pagina | 7
Weerstandsvermogen en risicobeheersing Bij het weerstandsvermogen gaat het om de mate waarin het Werkvoorzieningsschap Tomingroep in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit betekent dat het beleid veranderd moet worden. Daarnaast vormt ook de algemene reserve een buffer tegen onverwachte financiële tegenvallers. De begroting en toelichting geeft inzicht in het vermogen van het Werkvoorzieningsschap Tomingroep om risico’s die niet in de jaarrekening zijn verwerkt op te vangen. Als risico’s worden beschouwd alle redelijk voorzienbare gebeurtenissen, die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot het balanstotaal c.q. het eigen vermogen en de omvang van de exploitatie dan wel het exploitatieresultaat. Het eigen vermogen van het Werkvoorzieningsschap Tomingroep ultimo 2025 bedraagt 9,56 miljoen euro. Voor verdere details wordt verwezen naar de jaarrekening. De deelneming Tomingroep BV is voor de verkrijgingsprijs op de balans opgenomen in de jaarrekening van het Werkvoorzieningsschap Tomingroep. Voor de intrinsieke waarde van Tomingroep BV per 31 december 2025 wordt verwezen naar de nog op te stellen jaarrekening van Tomingroep BV (naar verwachting medio 2026). Kengetallen:
Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen Solvabititeitsratio Structurele exploitatieruimte Belastingcapaciteit
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025 2,9% 2,9% 56,8% -5,6% n.v.t.
2026 31,9% 31,9% 9,1% -34,1% n.v.t.
2027 30,8% 30,8% 0,0% -3,4% n.v.t.
2028 30,4% 30,4% 0,0% 0,0% n.v.t.
2029 30,6% 30,6% 0,0% 0,0% n.v.t.
2030 30,8% 30,8% 0,0% 0,0% n.v.t.
Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Hoe hoger de schuld en hoe lager de eigen middelen, hoe hoger de netto schuldquote. De netto schuldquote geeft het niveau van de schuldenlast aan ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Veelal wordt een netto schuldquote kleiner dan 100% als voldoende beschouwd. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin het Werkvoorzieningsschap in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van het Werkvoorzieningsschap. Voor een bedrijf wordt vaak een solvabiliteit van 25% of hoger als voldoende beschouwd. Door de stijging van het macrobudget in verband met de loon- en prijsontwikkelingen, vooral door de (sterke) daling van het aantal Wsw-ers terwijl de macro omvang van het budget nog steeds is gebaseerd op het verwachte verloop toen de instroom in de Wsw werd gestopt in 2015, is het eigen vermogen van het Werkvoorzieningsschap toegenomen. In 2026 wordt voor de derde maal een onttrekking uit de bestemmingsreserve gedaan om het eigen vermogen van Tomingroep BV aan te zuiveren. Hierdoor neemt de solvabiliteitsratio af.
Structurele exploitatieruimte Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. De structurele baten zijn voornamelijk de rijkssubsidie WSW. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Het Werkvoorzieningsschap ontvangt volgens jaarcontract bij een negatief resultaat een garantietoekenning van Tomingroep BV zodat er een nulresultaat wordt gerealiseerd bij het Werkvoorzieningsschap. Deze garantiebepaling is m.i.v. 2024 buiten gebruik gesteld. Vanaf 2024 vindt er aanzuivering in de vorm van een exploitatiebijdrage van het eigen vermogen van Tomingroep BV plaats als gevolg van de negatieve resultaten in deze entiteit. De meeste andere gemeenten in Nederland betalen al vele jaren in enige vorm exploitatiebijdragen aan hun sociaal ontwikkelbedrijf. Tomingroep behoort tot 2026 tot de kleine groep bedrijven die niet financieel ondersteund hoefden te worden door hun gemeente(n). Aan deze situatie komt in 2027 een einde. Het eigen vermogen is dan dermate geslonken dat gemeentelijke exploitatiebijdrage noodzakelijk is.
Een belangrijke reden voor het slinken van het eigen vermogen in de afgelopen jaren is het besluit van de deelnemende gemeenten om de kosten van de begeleiding van de groep inwoners die vanuit de P-wet werkzaam zijn bij Tomingroep op een veel lager niveau te vergoeden Pagina | 8
dan gebruikelijk is in Nederland. Vanaf 2027 is een gemeentelijke bijdrage begroot om voorgaande aanzuivering mogelijk te maken welke voortvloeit uit het door het algemeen bestuur genomen besluit tot garantie vanuit het Werkvoorzieningschap Tomingroep aan Tomingroep BV. De begrote bijdrage volgt op grond van artikel 23 van de Gemeenschappelijke Regeling, nu het Werkvoorzieningschap Tomingroep onvoldoende in staat is deze garantstelling aan Tomingroep BV gestand te doen. Subsidiesaldo Het subsidiesaldo is het verschil tussen de ontvangen rijkssubsidie en de directe personeelslasten van de SW-medewerkers. Het subsidiesaldo kan fluctueren als gevolg van wijzigingen van het subsidiebedrag door de Rijksoverheid, besluiten van het ministerie over compensatie voor loon-en prijsstijgingen, nieuwe wetgeving of politieke keuzes, en van loonkostenwijzigingen als gevolg van de CAO voor de WSW. De verwachting voor 2027 is dat het subsidiesaldo Wsw € 1,7 miljoen positief zal zijn. Ondanks de forse loonstijging in de jaren 2023 tot en met 2025, vooral als gevolg van de stijging van het wettelijk minimumloon, blijft het subsidiesaldo ook in de komende jaren positief omdat uitgangspunt onder deze begroting is dat er door de Rijksoverheid gecompenseerd gaat worden via de Wsw-subsidie en er substantieel minder WSW-ers zijn, waardoor de bijdrage per SE sterk gestegen is.
Door de structurele aanhoudende verliezen in de BV, door o.a. krimp van de organisatie en forse loonstijgingen maar met name de ontoereikende loonkostensubsidie en begeleidingsvergoeding voor mensen in de P-wet, zal het eigen vermogen van de BV moeten worden aangezuiverd. Deze mutatie komt ten laste van de staat van Baten en Lasten en leidt tevens tot volledige uitnutting van de reserves. Jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) dienen de verplichtingen die gerelateerd zijn aan de jaarlijks terugkerende arbeidskosten niet als financiële verplichting in de balans te worden opgenomen (zoals verplichtingen t.a.v. verlofsaldi en jubileumuitkeringen). In de jaarrekening worden deze verplichtingen onder de paragraaf “niet uit de balans blijkende verplichtingen” vermeld. Deze verplichtingen moeten als een risicobedrag worden beschouwd. Groot onderhoud gebouwen De onderhoudskosten worden direct in het betreffende jaar verantwoord voor zover zij niet geactiveerd kunnen worden. Dit uitgangspunt is meegenomen bij de opstelling van de begroting voor de jaren 2025-2030. Risico’s Het Werkvoorzieningsschap Tomingroep biedt werkgelegenheid onder aangepaste omstandigheden aan personen die kunnen en willen werken. De activiteiten zijn georganiseerd bij Tomingroep BV.
In het jaarcontract met Tomingroep BV was vastgelegd dat de BV een nihil resultaat bij het Werkvoorzieningsschap garandeert. Deze garantie is buiten werking gesteld. De omgekeerde garantie, het Werkvoorzieningschap garandeert een bepaald minimumniveau van het eigen vermogen van de BV, is meegenomen in onderhavige begroting waarbij dit minimumniveau gesteld is op de verkrijgingsprijs van Tomingroep BV door het Werkvoorzieningschap (ca. € 2,5 miljoen). Door de veranderde omstandigheden in subsidiestromen vallen de overschotten van de Wsw-subsidie in het Werkvoorzieningschap en de tekorten van de subsidiëring van de P-wet banen en trajecten in de BV. Risico’s die van invloed kunnen zijn op de cijfers van 2027 (en later) zijn: • •
De financiële en personele impact van de transitie naar, en de inrichting van nieuwe sociale infrastructuren voor Noord en Zuid Politieke ontwikkelingen, wetswijzigingen, Europese richtlijnen en renteontwikkelingen (waaronder de stijging van het wettelijk minimumloon en een minimum uurtarief waarbij niet zeker is of het ministerie van SZW, zoals tot nu toe wel gebruikelijk, deze stijgingen zal compenseren via het macrobudget. Pagina | 9
• •
• • •
• •
Uitkomsten van Cao-onderhandelingen voor SW-medewerkers (al dan niet gecompenseerd in de SW-subsidie). Onvoldoende resultaat van Tomingroep BV, door bijv. plotselinge omzet terugval (bedrijfsmatig) of overige bedrijfsrisico’s t.a.v. prijzen, voorraden, debiteuren, claims, etc., en daarbij tevens een onvoldoende eigen vermogen om een eventueel garantieberoep te kunnen betalen. De veranderende geopolitieke situatie draagt in belangrijke mate bij aan de kans dat deze risico’s zich daadwerkelijk zullen voordoen. Sociaaleconomische ontwikkelingen of politieke besluiten die leiden tot verdere bezuinigingen op de rijkssubsidie dan nu voorzien in de begroting. Andere landelijke ontwikkelingen en aanpassingen in de regelgeving met betrekking tot de sociale werkvoorziening en P-wet. Herstructurering van afdelingen (in de BV) en eventuele afwaardering van activa. Het Werkvoorzieningsschap kent geen eigen afdelingen (activiteiten). De waardering van de activa (m.n. gebouwen) geeft geen reden tot grote risico’s van afwaarderingen. Mocht er een risico bestaan dan betreft dit het mogelijke effect van leegstand waar geen alternatieve aanwending voor is. Tijdigheid subsidiebetalingen door de deelnemende gemeenten. Eventuele (onverzekerde) aansprakelijkheidsrisico’s en juridische claims.
De resultaten van het Werkvoorzieningsschap Tomingroep kunnen de komende jaren als gevolg van bovengenoemde risico’s fluctueren. Het geconsolideerde vermogen van het Werkvoorzieningsschap Tomingroep en van Tomingroep BV is, rekening houdend met bovenstaande risico’s, niet als adequaat beoordeeld voor de komende jaren. Voor zover de reserves derhalve niet toereikend zijn, komt een eventueel tekort voor rekening van de deelnemende gemeenten. Omdat een groot gedeelte van het eigen vermogen in gebouwen en productiemiddelen zit, dient zich in 2026 en 2027 al een tekort in liquiditeit aan. En, zolang er met de huidige subsidies en vergoedingen geen sluitende bedrijfsvoering voor het Werkvoorzieningschap en BV tezamen mogelijk is, is het aantrekken van liquiditeit bij banken zeer beperkt. Samen met de deelnemende gemeenten wordt permanent gekeken, middels de daarvoor opgerichte Taskforce liquiditeit bestaande uit financieel specialisten van deelnemende gemeenten en Tomingroep, hoe Tomingroep over voldoende liquide middelen kan blijven beschikken. De begroting van 2027 en verder gaat er overigens vanuit dat deze middelen slechts deels aangetrokken kunnen worden. Onderhoud kapitaalgoederen Er is geen voorziening getroffen voor het egaliseren van de kosten van groot onderhoud aan terreinen, gebouwen en installaties (zie ook de paragraaf Groot onderhoud gebouwen).
Bedrijfsvoering Het Werkvoorzieningsschap Tomingroep kent in principe geen eigen activiteiten. Het Werkvoorzieningsschap is aandeelhouder van Tomingroep BV. Het Werkvoorzieningsschap is de entiteit waar de WSW-subsidies worden ontvangen en van waaruit de lonen voor het SW-personeel worden betaald (de SW-medewerkers hebben een arbeidscontract met het Werkvoorzieningsschap volgens de cao voor de WSW). Het Werkvoorzieningsschap heeft naast de SW-medewerkers geen eigen personeel in dienst. Het Werkvoorzieningsschap kent enkele contractuele verbintenissen met Tomingroep BV. Zo ontvangt zij van Tomingroep BV een detacheringsvergoeding voor het detacheren van het SW-personeel bij Tomingroep BV (of haar dochterondernemingen). Anderzijds betaalt het Werkvoorzieningsschap aan Tomingroep BV een begeleidingsvergoeding voor de kosten van de begeleiding van de SWmedewerkers, aanpassingen op de werkplek, en een vergoeding voor de uitvoering van de taken van de stafafdelingen die zijn uitbesteed aan Tomingroep BV (personeelszaken, salarisadministratie, bedrijfsmaatschappelijk werk, financiële administratie, directie- en bestuurssecretariaat. e.d.). Tot slot verhuurt het Werkvoorzieningsschap, als eigenaar van (een deel van) de panden waarin Tomingroep BV gehuisvest is, productie-, winkel- en kantoorruimtes aan Tomingroep BV. Daarvoor ontvangt zij van Tomingroep BV huur.
Het Werkvoorzieningsschap maakt daarvoor onderhoudskosten (beperkt), en rente- en afschrijvingskosten. Contractueel verplichtte Tomingroep BV zich jaarlijks om een eventueel negatief nettoresultaat van het Werkvoorzieningsschap aan te vullen tot nul (garantiebijdrage). Daarvoor was het Werkvoorzieningsschap Tomingroep afhankelijk van positieve resultaten van Tomingroep BV, of van een adequaat eigen vermogen. Vanaf 2025 is in het jaarcontract overeengekomen deze bepaling buiten gebruik te stellen en besloten voor 2024 aan deze bepaling geen invulling te geven. Pagina | 10
Het bestuur van het Werkvoorzieningsschap Tomingroep, bestaande uit de wethouders Werk en Inkomen van haar deelnemende gemeenten, wordt periodiek geïnformeerd over de resultaten (financieel en niet-financieel) van zowel het Werkvoorzieningsschap zelf als van de resultaten en activiteiten van Tomingroep BV. Het bestuur heeft een Raad van Commissarissen benoemd om toe te zien op de bedrijfsvoering van Tomingroep BV en haar dochterondernemingen.
Pagina | 11
Financiering (x € 1.000) In het kader van de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) wordt onderstaand de liquiditeitspositie in relatie tot de kasgeldlimiet en de renterisiconorm weergegeven. Berekening kasgeldlimiet Begrotingstotaal 2027 (lasten) Kasgeldlimiet in procenten van de grondslag Kasgeldlimiet in bedrag
Begroting 2027
31.321 8,20% 2.568
jan-mrt
apr-jun
jul-sep
okt-dec
gemiddeld
Vlottende (korte schuld)
8.673
9.101
9.529
9.958
9.315
Vlottende middelen
3.630
3.630
3.630
3.630
3.630
Totaal netto vlottende schuld
5.044
5.472
5.900
6.328
5.686
Toegestane kasgeldlimiet
2.568
2.568
2.568
2.568
2.568
Ruimte (+)/Overschrijding(-)
7.612
8.040
8.468
8.896
8.254
De kasgeldlimiet wordt per kwartaal bepaald aan de hand van het gemiddelde van de ultimo saldi van de maand. Begroting 2027
2028
2029
2030
(1) Renteherziening op vaste schuld o/g (2) Nieuw aangetrokken vaste schuld (3) Betaalde aflossingen (4) Herfinanciering (5) Renterisico op vaste schuld (1+4)
0 0 3.350 3.000 3.000
0 0 3.000 3.000 3.000
0 0 3.000 3.000 3.000
0 0 3.000 3.000 3.000
(6) Renterisiconorm (9a) Ruimte onder renterisiconorm
6.264 3.264
6.124 3.124
6.054 3.054
5.955 2.955
Stand van de vaste schuld per 1 januari Nieuw aangetrokken vaste schuld
3.350 3.000 6.350 3.350 3.000
3.000 3.000 6.000 3.000 3.000
3.000 3.000 6.000 3.000 3.000
3.000 3.000 6.000 3.000 3.000
31.321 20% 6.264
30.618 20% 6.124
30.271 20% 6.054
29.775 20% 5.955
Renterisico op de vaste schuld
Aflossingen Stand van de vaste schuld per 31 december Berekening renterisiconorm Begrotingstotaal Percentageregeling
De Tomingroep voldoet hiermee aan de kasgeldlimiet en aan de renterisiconorm. Maandelijks worden de volgende posten geboekt tussen WVS en Tomingroep BV. Opbrengst - Huur voor de panden in eigendom Opbrengst - detacheringsvergoeding Kosten - Begeleidingskosten Maandelijks aandeel exploitatiebijdrage
Pagina | 12
De verbonden partijen Verbonden partijen zijn derde rechtspersonen waarmee het Werkvoorzieningsschap Tomingroep een bestuurlijke en/of financiële band heeft. Onder bestuurlijk belang wordt verstaan een zetel in het bestuur van een participatie of het hebben van stemrecht. Van een financieel belang is sprake wanneer de gemeenschappelijke regeling middelen ter beschikking heeft gesteld en die kwijt is in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op het Werkvoorzieningsschap Tomingroep. Het Werkvoorzieningsschap Tomingroep is als gemeenschappelijke regeling een verbonden partij voor de deelnemende gemeenten Almere, Blaricum, Eemnes, Hilversum, Huizen, Laren, Wijdemeren en Gooise Meren. Het Werkvoorzieningsschap Tomingroep heeft een 100% deelneming in Tomingroep BV. Werkvoorzieningsschap Tomingroep en Tomingroep BV hebben een meerjarige samenwerkingsovereenkomst afgesloten. In deze overeenkomst garandeert Tomingroep BV het Werkvoorzieningsschap een nulresultaat en verklaart het Werkvoorzieningsschap dat de SWmedewerkers bij Tomingroep BV worden gedetacheerd. Zoals eerder vermeld is de garantie voor het nulresultaat van het Werkvoorzieningschap voor het jaar 2024 en verdere jaren buiten werking gesteld.
Per jaar wordt een contract gesloten waarin vastgelegd is aan hoeveel SW-medewerkers de BV werk dient te bieden en aan welke overige sociale doelstellingen de BV inhoud dient te geven. In onderstaand overzicht en in de verloopstaat van het geconsolideerd eigen vermogen van Tomingroep wordt het te verwachten resultaat van Tomingroep BV voor de komende jaren benoemd. Dit op basis van een voorlopige begroting 2026 waarin een exploitatiebijdrage vanuit het Werkvoorzieningschap Tomingroep is meegenomen ter dekking van de negatieve resultaten van Tomingroep BV. Staat van verbonden partijen Tomingroep BV Eigen Vermogen Vreemd vermogen Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen Resultaat
Bedragen * € 1 mln Begroting 2026 (ult) 2,5 9,6 5,1 2,6
Prognose 2025 Jaarrekening 2024 (ult) (ult) -0,1 3,0 12,2 12,2 5,1 5,1 -3,1 -3,5
Jaarrekening 2023 (ult) 6,5 9,7 4,7 -3,6
Cijfers 2023 zijn gebaseerd op de gecontroleerde jaarrekeningen van desbetreffend jaar. Cijfers 2024 zijn gebaseerd op gecontroleerde voorlopige jaarrekening van desbetreffend jaar. De prognose 2025 o.b.v niet-gecontroleerde cijfers; begroting 2026 is gebaseerd op de voorlopige begroting 2026.
In bovenstaande tabel worden de resultaten van de vennootschap na exploitatiebijdragen vanuit het Werkvoorzieningschap Tomingroep getoond. Zonder deze bijdragen bedragen deze resultaten voor de jaren 2024, 2025 en 2026 respectievelijk € -6,5 miljoen, € -6,7 miljoen en € -7,1 miljoen. Ten grondslag aan inschatting van de resultaten voor de jaren 2026 en 2027 van Tomingroep BV ligt een aantal veronderstellingen. Gezien de omvang van de negatieve resultaten alsmede de beoogde exploitatiebijdragen vanuit het Werkvoorzieningschap worden deze veronderstellingen onderstaand toegelicht: • Grondslagen voor de resultaten 2026, en daarmee voor 2027, betreffen voorlopige resultaten over 2025 welke o.a. doorgerekend zijn naar 2026 voor ontwikkeling van loonkosten en omzetverwachtingen alsook voor begrote instroomaantallen volgens (verlengde) bestuursopdracht en hierbij benodigde personeelscapaciteit; • De effecten van kostenbesparingsmaatregelen ingezet in 2025 zijn meegenomen in de verwachtingen voor komende jaren. Deze maatregelen betreffen o.a. besparingen ten aanzien van de inhuur van uitzendkrachten voor werkbedrijven en stafdiensten, besparingen m.b.t. de kosten van wagenpark en gebruik hiervan alsook de beperking van kosten ten aanzien van externe adviezen en accountants. • De effecten van keuzes ten aanzien van (aanpassing in) de bedrijfsvoering voor 2026 ev.
welke nog niet eerder van kracht waren zijn tevens meegenomen in de te verwachten resultaten. Voorbeelden hiervan beslissingen ten aanzien van invulling van vacant gekomen (personeels)posities, organisatiestructuur alsook verhuur van beschikbare ruimten.
Pagina | 13
Financiële begroting
Pagina | 14
Programmabegroting 2027 (x € 1.000)
Begroting 2025 Lasten
Begroting 2026
Baten
Lasten
Begroting 2027
Baten
Lasten
Baten
Overige bedrijfsopbrengsten
4.896
4.148
4.171
Bedrijfsopbrengsten
4.896
4.148
4.171
Lonen, salarissen en sociale lasten WSW Kosten Begeleid Werken Afschrijving op materiële vaste activa Onvoorzien 1% totale lasten Overige bedrijfskosten Exploitatiebijdrage Tomingroep BV
18.752
18.329
17.591
782 394 166 2.632 4.100
699 370 0 3.908 10.200
657 355 165 3.953 8.600
Som der bedrijfslasten
26.827
33.505
31.321
Bedrijfsresultaat
-21.931
-29.357
-27.150
Rijksvergoeding Overige subsidie Gemeentelijke bijdrage Garantietoekenning Tomingroep BV
20.580 0 0 0 20.580
20.165 578 0 0 20.743
19.320 584 6.139 0 26.042
86 86
86 86
0
0
0
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor bestemming
-1.433
-8.528
-1.022
Toevoeging aan (bestemmings)reserve Onttrekking aan (bestemmings)reserve
-2.667 4.100
-1.032 9.560
-10 1.032
0
0
0
Financiële baten en lasten Totaal
83 83
Saldo van de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen
Resultaat na bestemming
Totaal der lasten/baten
26.910
26.910
33.505
33.505
31.321
31.321
Pagina | 15
(x € 1.000)
Toelichting op de programmabegroting
Begroting 2025
Begroting Begroting 2026 2027
Overige bedrijfsopbrengsten Huur gebouwen en installaties etc. Detacheringsvergoeding door Tomingroep BV
1.127 3.769
1.148 3.000
1.171 3.000
4.896
4.148
4.171
De detacheringsvergoeding betreft de van Tomingroep BV te ontvangen loonwaarde voor de detachering van sw-medewerkers.
Lonen, salarissen en sociale lasten Wsw-personeel Loonkosten Wsw-werknemers Totale loonkosten Wsw
14.459 14.459
13.965 13.965
13.462 13.462
Sociale lasten Wsw Pensioenpremies Wsw
2.423 1.253 3.676 -75 3.601
2.561 1.232 3.793 -30 3.763
2.413 1.170 3.582 -27 3.555
165 7 392 129 693
160 0 348 93 601
160 5 316 93 573
18.752
18.329
17.591
Ziekengelden Totaal sociale lasten Wsw Bedrijfsgeneeskundige zorg Studiekosten Vervoerskosten Wsw Overige personeelskosten Totaal overige personeelskosten Wsw
Totaal Lonen, salarissen en sociale lasten Wsw-personeel
Onder Overige personeelskosten vallen onder meer: Werkkleding, autokosten, ARBO-voorzieningen, verstrekte vergoedingen personeel en jubilea
In de loonkosten is voor het jaar 2026 rekening gehouden met jaarlijks 8,34% verloop t.o.v. voorliggend jaar. In de loonkosten is voor het jaar 2027 rekening gehouden met jaarlijks 9,13% verloop t.o.v. voorliggend jaar. Voor de jaren 2028, 2029 en 2030 betreft dit respectievelijk 7,03%, 6,52% en 7,6% t.o.v. voorliggend jaar. Voor 2025 was rekening gehouden met een algemene stijging van de salariskosten met 3,8%. Voor 2026 is uitgegaan van een stijging van 5,5%, voor 2027 van 5% en in de jaren daarna van 4,5%.
Pagina | 16
(x € 1.000)
Toelichting op programmabegroting
Aantal WSW-ers (gemiddeld, alleen loondienst) Aantal WSW FTE's (gemiddeld, alleen loondienst) Aantal SE's (gemiddeld, alleen loondienst) Aantal SE's (gemiddeld, inclusief Begeleid Werken) Loonkosten per SE (alleen loondienst) Verhouding van sociale lasten/lonen WSW-ers in %
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
552 452,49 472,14 510,14 39.717 24,9%
507 415,91 433,50 468,21 42.281 26,9%
461 378,08 395,52 427,19 44.476 26,4%
Kosten Begeleid werken
782
699
657
Totaal kosten begeleid werken
782
699
657
SE = standaardeenheid
Kosten Begeleid werken
Dit betreft loonkostensubsidie aan externe werkgevers of Tomingroep BV voor sw-geïndiceerden uit de deelnemende gemeenten die niet in dienst zijn bij het Werkvoorzieningsschap Tomingroep. De groep begeleid werkers wordt groter t.o.v. de dalende werknemers in totaal waardoor het bedrag stijgt.
Afschrijvingen op materiele vaste activa met economisch nut Afschrijvingen onroerend goed, installaties en machines
394
370
355
Totaal afschrijvingen
394
370
355
Huurkosten Onderhoudskosten Verzekeringen en belastingen Dienstverlening Tomingroep BV Diverse overige bedrijfslasten
0 43 101 2.249 238
0 21 108 3.420 359
0 21 112 3.452 368
Totaal overige bedrijfskosten
2.632
3.908
3.953
Overige bedrijfskosten
Huurkosten: Deze bedragen nihil. Voor zover niet in eigendom van het Werkvoorzieningschap komen de kosten van de huur van gebouwen, machines, etc. direct ten laste van Tomingroep BV. Onderhoudskosten: De onderhoudskosten zijn gebaseerd op het meerjaren onderhoudsplan (MJOP) en heeft betrekking op gebouwen en installaties welke eigendom zijn van het Werkvoorzieningschap. Kosten voor onderhoud zijn begroot voor zover zij niet krachtens huurovereenkomst voor rekening van Tomingroep BV komen. Onderhoudskosten die niet geactiveerd kunnen worden, komen direct ten laste van het resultaat van het boekjaar. Mede gezien de beperkte hoogte van de begrote lasten voor het Werkvoorzieningschap wordt geen Onderhoudsvoorziening gevormd. De dienstverlening Tomingroep BV betreft de begeleidingsvergoeding die door het Werkvoorzieningsschap wordt betaald aan Tomingroep BV voor de kosten van BV-personeel dat de WSW-populatie begeleidt alsmede de doorbetaling van de Basisfinanciering Sociale Infrastructuur aan Tomingroep BV ter uitvoering van de WSW-activiteiten. Het aantal FTE dat nodig is voor de begeleiding van de WSW-populatie daalt met hetzelfde % als de daling van de WSW'ers. Met ingang van 2024 wordt een post Onvoorzien meegenomen in de begroting. Deze post wordt bepaald op 1% van de totale lasten exclusief de exploitatiebijdrage aan Tomingroep BV.
Voor 2026 is deze post in de opgenomen aangepaste begroting over dat boekjaar reeds toegewezen aan de component 'Lonen, salarissen en sociale lasten WSW' zodat deze geen saldo meer bevat voor onderhavig jaar.
Pagina | 17
(x € 1.000)
Toelichting op de programmabegroting
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
Exploitatiejaarbijdrage Tomingroep BV
4.100
10.200
8.600
Totaal exploitatiebijdrage Tomingroep BV
4.100
10.200
8.600
Exploitatiebijdrage Tomingroep BV
De exploitatiebijdrage wordt verstrekt aan Tomingroep BV ter uitoefening van de bedrijfsvoering van het Werkvoorzieningschap in aanvulling op overeengekomen detacheringsvergoeding volgens de jaarcontracten tussen genoemde partijen.
Rijksvergoeding Wsw Omvang rijksvergoeding Wsw
20.580
20.165
19.320
Basis SE's gesubsidieerd Basis SE's gesubsidieerd oude verrekening Subsidie per SE
510,14 0 40.311
468,21 0 43.036
427,19 0 45.188
De subsidie in 2025, in afwijking van bovenstaande, bedroeg inmiddels € 40.692 per SE (inclusief compensatie voor loon- en prijsstijgingen), zoals opgenomen in de jaarrekening 2025.
Overige subsidie
0
578
584
In de overige subsidie is begrepen de toekenning van de Basisfinanciering Sociale Infrastructuur alsmede subsidies onder de noemer impulsgelden ter dekking van gemaakte kosten ter opvolging van de aanbevelingen uit de Mid-term review.
Gemeentelijke bijdrage
0
0
6.139
Dit betreft de gemeentelijke bijdragen ter aanvulling van het negatieve eigen vermogen van de Gemeenschappelijke Regeling tot nihil. Overzicht structurele toevoegingen en ontrekkingen aan de reserves Toevoeging aan reserves Programma uitvoering WSW Begrote onttrekking aan reserves Waarvan structureel Algemene dekkingsmiddellen Totaal
Begroting
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
-4.100 -4.100 0 -4.100
-9.560 -9.560 0 -9.560
-1.032 -1.032 0 -1.032
Jaarlijks wordt de door het Werkvoorzieningschap een exploitatiebijdrage aan Tomingroep BV begroot. Deze exploitatiebijdrage wordt jaarlijks onttrokken aan de (bestemmings)reserve.
Pagina | 18
Gedetailleerde toelichting op de programmabegroting 2027 Algemeen De algemene uitgangspunten voor begroting 2027 ten aanzien van de SW-medewerkers zijn berekend op basis van de verwachte FTE-populatie in dienst van het Werkvoorzieningsschap plus uitvoering Begeleid Werken, rekening houdend met een verloop (afname) van 9,13% op jaarbasis. Overige bedrijfsopbrengsten De rubriek overige bedrijfsopbrengsten betreft enerzijds de huuropbrengsten van het onroerend goed (in rekening te brengen bij huurder Tomingroep BV en externe huurder) en anderzijds de ontvangen loonwaarde die door Tomingroep BV wordt betaald voor de gedetacheerde SW-medewerkers. Lonen, salarissen en sociale lasten WSW-werknemers De personeelsformatie wordt geraamd op basis van de te verwachten bezetting (rekening houdend met uitstroom door verloop). Uitgangspunt voor de bezetting (voorheen taakstelling) is een verloop van 9,13% per jaar (excl. Begeleid Werken). De begroting van de loonkosten voor 2027 is gebaseerd op een bezetting van 378,08 FTE (WSW) gemiddeld. Voor 2027 is rekening gehouden met een loonstijging van 5,5% ten opzichte van 2026. De sociale lasten en de pensioenpremies zijn gebaseerd op de meest actuele informatie per begin 2026. De vervoerskosten betreffen de wettelijk voorgeschreven vergoedingen van reiskosten woon/werk v.v. en speciaal vervoer.
De begrote kosten zijn gebaseerd op de verwachte bezetting. Onder studiekosten zijn begroot de uitgaven aan externe opleidingen van WSW-personeel. Onder “Personeelskosten overig” zijn o.a. opgenomen de kosten van werkkleding (de kosten van werkkleding en veiligheidskleding voor werknemers, onder andere voor hen die vuil werk verrichten of langdurig in de buitenlucht moeten werken, alsmede de kosten van reiniging van deze kleding) en de kosten voor bijzondere persoonsgebonden voorzieningen. Tevens worden hier de kosten voor de bijdrage aan de Arbo-dienst verantwoord. Kosten begeleid werken betreft de loonkostensubsidie voor SW-geïndiceerden uit de deelnemende gemeenten die niet in dienst zijn bij het Werkvoorzieningsschap Tomingroep. Afschrijvingen betreffen de afschrijvingen op de materiële vaste activa volgens de in de jaarrekening opgenomen regels. De afschrijvingen vinden plaats op basis van aanschafwaarde. De afschrijvingspercentages zijn gebaseerd op de verwachte technische of economische levensduur. De afschrijvingen betreffen met name gebouwen en installaties. Aanschaffingen van machines en vervoermiddelen vinden direct in Tomingroep BV plaats.
Onvoorzien Dit betreft een stelpost ter hoogte van afgerond 1% van de lasten exclusief de exploitatiebijdrage aan Tomingroep BV en de begeleidingsvergoeding voor onvoorziene lasten op grond van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie (ex artikel 212 Gemeentewet) Overige bedrijfskosten Dit betreft o.a. de posten onderhoudskosten (gebaseerd op het meerjarig onderhoudsplan), kosten verzekeringen en belastingen, de aan Tomingroep BV te betalen Basisfinanciering Sociale infrastructuur en de begeleidingsvergoeding (o.a. voor de begeleiding van de SW-medewerkers binnen Tomingroep en voor de aan het Werkvoorzieningsschap toe te wijzen stafkosten) en diverse overige bedrijfslasten zoals accountantskosten en advieskosten. Exploitatiebijdrage Dit betreft de bijdrage door het Werkvoorzieningsschap Tomingroep in het resultaat van Tomingroep BV. Rijksvergoeding SW In de begroting voor 2027 wordt rekening gehouden met een vergoeding van € 45.188 per SE, gebaseerd op de verwachte subsidie. De totale subsidie is voorts gebaseerd op de verwachte bezetting waarbij rekening is gehouden met een verloop van 9,13% t.o.v. 2026. In deze begroting is ervan uitgegaan, conform het bepaalde in de gemeenschappelijke regeling, dat de deelnemende gemeenten de vergoeding tijdig en volledig, inclusief de tussentijdse aanpassingen op het SW-budget Pagina | 19
door de overheid, doorbetalen aan het Werkvoorzieningsschap Tomingroep. Deze aanpassingen worden gepubliceerd in de mei- en september-circulaire van het sociaal domein. In oktober wordt geëvalueerd of voor de resterende maanden een correctie hierop moet worden gemaakt. Overige subsidie In de begroting van 2027 wordt rekening gehouden met de toekenning en ontvangst van de Basisfinanciering Sociale Infrastructuur zoals door het Rijk aan gemeenten ter beschikking gesteld alsook van een ontvangst onder de noemer impulsgelden ter dekking van gemaakte kosten ter opvolging van aanbevelingen gedaan in de Mid-term review. Gemeentelijke bijdrage Op grond van de garanties verstrekt door het Werkvoorzieningschap Tomingroep aan Tomingroep BV zal na gestanddoening hiervan in de jaren 2026 en 2027 er volgens begroting in 2027 onvoldoende vermogen in het Werkvoorzieningschap Tomingroep aanwezig zijn en het eigen vermogen negatief worden. Ter aanvulling van dit negatieve eigen vermogen tot tenminste nihil is een Gemeentelijke bijdrage begroot voor tenminste de hoogte van dit negatieve eigen vermogen. Gemeenten zijn op grond van artikel 23 van de Gemeenschappelijke Regeling gehouden deze bijdragen voor hun rekening te nemen. Vanaf het jaar 2028 is een Gemeentelijke bijdrage begroot ter hoogte van het gehele negatieve jaarresultaat (voor deze Gemeentelijke bijdrage).
Financiële baten en lasten De rentebaten betreft de opbrengst uit positieve rekening-courantsaldi van banktegoeden en de rekeningcourant verhouding met Tomingroep BV. De rentelasten bestaan uit rentelasten van langlopende geldleningen en de rentelasten over negatieve rekening-courantsaldi van bankkredieten.
Pagina | 20
Aanvulling eigen vermogen Tomingroep BV Uit het meerjarenperspectief van Tomingroep BV blijken structurele verliezen vanaf 2021. Dit omdat het voordeel van de beter gesubsidieerde Wsw-medewerkers in het werkvoorzieningsschap vallen, terwijl de nadelen van de ontoereikend gesubsidieerde medewerkers onder de P-wet geheel in de uitvoerende BV vallen. En dit ook omdat de deelnemende gemeenten een ongebruikelijk lage vergoeding betalen voor de begeleiding van inwoners die in het kader van de P-wet werkzaam zijn bij Tomingroep BV. In het begrotingsjaar 2026 komt het eigen vermogen na aanvulling vanuit het Werkvoorzieningsschap Tomingroep uit op € 2,5 miljoen. De verwachting is dat het structurele verlies van de BV ook voor de jaren na 2026 zal blijven bestaan. Verloopstaat eigen vermogen Tomingroep BV 2022
2023
Eigen vermogen BV per 1/1 (x 1 mln) Resultaat BV Bandbreedte Uittreding Weesp Toevoeging vanuit Schap Bandbreedte
€ €
11,6 € -1,2 €
10,1 € 6,5 € 3,0 € -3,6 € -6,5 € -6,7 € €
€
-0,3
Eigen vermogen BV per 31/12 (x 1 mln)
€
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
-0,1 € -7,1 € -0,5 €
2,5 € -8,1 € -0,5
2,5 € -8,6 €
2,5 € -8,6 €
2,5 -8,6
€
3,0 €
3,6 € €
9,7 € 0,5 €
8,1 € 0,5
8,6 €
8,6 €
8,6
6,5 €
3,0 €
-0,1 €
2,5 €
2,5 €
2,5 €
2,5 €
2,5
Verloopstaat eigen vermogen Werkvoorzieningschap Tomingroep 2022
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
Eigen vermogen Schap per 1/1 (x 1 mln) Resultaat Schap Aanvulling eigen vermogen BV
€ €
5,5 € 1,7 €
7,2 € 10,4 € 10,1 € 3,2 € 2,7 € 3,0 € € -3,0 € -3,6 €
9,6 € 1,7 € -10,2 €
1,0 € 7,6 € -8,6 €
0,0 € 8,6 € -8,6 €
0,0 € 8,6 € -8,6 €
0,0 8,6 -8,6
Eigen vermogen Schap per 31/12 (x 1 mln)
€
7,2 €
10,4 € 10,1 €
9,6 €
1,0 €
0,0 €
0,0 €
0,0 €
0,0
Resultaat geconsolideerd
€
0,5 €
-0,4 € -3,8 € -3,7 €
-5,9 €
-1,0 €
0,0 €
0,0 €
0,0
Resultaat geconsolideerd excl. Gemeentelijke bijdrage
€
0,5 €
-0,4 € -3,8 € -3,7 €
-5,9 €
-7,2 €
-7,2 €
-7,2 €
-7,1
10,1 €
Verloopstaat eigen vermogen posities Tomingroep BV en Werkvoorzieningsschap Tomingroep In bovenstaande opstelling is de toevoeging aan het eigen vermogen en, de tegenhanger, de aanvulling eigen vermogen BV duidelijk zichtbaar. De waarde van het eigen vermogen van de BV wordt hierdoor in de jaren 2026 en volgende jaren op € 2,5 miljoen gehouden. De resultaten van Tomingroep BV sluiten aan bij de resultaten zoals verwacht voor de begroting 2026 en de voorlopige raming over 2027. Voor de jaren 2028 tot en met 2030 is verondersteld dat het resultaat van Tomingroep BV gelijk zal zijn aan dat van 2027. Deze resultaten bevatten vele onzekerheden en dienen meer het doel om de mogelijke ontwikkeling van het totale eigen vermogen weer te geven dan zekerheid te geven over de financiële uitkomst. Gezien de ontwikkeling in de branche, het feit dat de meeste gemeenten in Nederland al een extra bijdrage in de exploitatie doen en gelet op de grootte van de Tomingroep-organisatie is een negatief resultaat in de komende jaren normaal gesproken onontkoombaar. De landelijke discussie over de toegevoegde waarde van de infrastructuur van de sociaal ontwikkelbedrijven kan leiden tot wijzigingen (in positieve zin) van de financiering van de Participatiewet.
Zoals eerder vermeld hebben de Colleges van B&W van de acht gemeenten die deelnemen aan de GR Werkvoorzieningsschap Tomingroep besloten het werkgebied van Tomingroep te splitsen in Noord en Zuid. Dit betekent dat de gemeente Almere zelfstandig een sociaal ontwikkelbedrijf in de gemeente vorm gaat geven. De overige zeven gemeenten van de GR beraden zich op een inrichting voor de sociale infrastructuur van Gooi en Vechtstreek. De ambitie is om nieuwe infrastructuren van zowel Noord als Zuid per 1 januari 2028 operationeel te hebben. Het AB heeft van de Colleges de opdracht gekregen om een transitieplan op te stellen waarin voorbereiding, realisatie en inwerkingtreding van de nieuwe structuren elkaar logisch opvolgen. Uitgangspunten hierbij zijn continuïteit, stabiliteit en financiële zorgvuldigheid gedurende de transitieperiode. Het moge duidelijk zijn dat een dergelijke “herstructurering” grote (financiële) impact zal hebben op komende jaren. Aangezien nadere invulling van de nieuwe structuren en de impact van de aanloop naar deze nieuwe structuren op de begroting 2027 bij het opstellen van deze begroting onbekend is, zijn derhalve geen (financiële) effecten hieruit onderkend bij het opstellen van de begroting voor 2027. Ook is hierom de
Pagina | 21
programmabegroting 2028 – 2030 opgesteld als ware deze transitie (nog) niet ingezet en de huidige gecombineerde GR van 8 gemeenten ongewijzigd continueert. De gepresenteerde resultaten van het Werkvoorzieningsschap Tomingroep sluiten aan bij de gepresenteerde resultaten op pagina 15 en pagina 24 en met de gepresenteerde balans op pagina 22. Het resultaat van Tomingroep BV en het Werkvoorzieningsschap samen is voor de jaren 2026 t/m 2030 bij elkaar opgeteld sterk negatief. Dit leidt tot een verwacht (geconsolideerd) eigen vermogen volgens bovenstaande opstelling van nihil eind 2030. Op basis van deze geprognosticeerde vermogens zou er ondanks een structureel niet sluitende exploitatie feitelijk geen kapitaalsbijdrage benodigd zijn tot en met 2026 vanuit deelnemende gemeenten, maar is wel een vorm van financiering gewenst en benodigd. Vanaf 2027 is wel een Gemeentelijke bijdrage, zoals ook begroot, benodigd. Garantietoekenning Tomingroep BV De garantietoekenning waarin de Tomingroep BV aan het Werkvoorzieningschap Tomingroep een nihil resultaat garandeert is m.i.v. 2024 buiten werking gesteld. Vanaf 2024 is een bijdrage vanuit het Werkvoorzieningschap Tomingroep aan Tomingroep BV begroot.
Voor de jaren 2025 en 2026 is deze geformaliseerd in een garantstelling welke voorziet in een exploitatiebijdrage van maximaal € 7,6 miljoen per jaar en welke tevens voorziet in liquiditeitsverstrekking voor de jaren 2026 en 2027 van maximaal € 7,6 miljoen per jaar. In het kader van de solvabiliteit van Tomingroep BV wordt hierbij het eigen vermogen van Tomingroep BV aangevuld ten laste van de speciaal voor dit doel gevormde bestemmingsreserve en/of ten laste van de overige reserves/het lopende jaarresultaat. Financiële positie
Op basis van werkelijke balansstanden per 31 december 2025, en de begrote baten en lasten 2026 t/m 2030 worden onderstaande balansstanden geprognosticeerd. Balansprognose per ultimo jaar (x € 1.000)
Realisatie Begroting 2025 2026
Begroting Begroting 2027 2028
Begroting Begroting 2029 2030
Materiele vaste activa Financiele vaste activa Overlopende activa
6.505 2.522 6.230
6.516 2.522 3.630
6.816 2.522 3.630
6.782 2.522 3.630
6.748 2.522 3.630
6.639 2.522 3.630
Totaal activa
15.257
12.668
12.967
12.933
12.899
12.790
Eigen Vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Netto-Vlottende schulden Schulden aan participanten Schulden aan kredietinstellingen Vlottende passiva
9.560 269 3.700 1.728 0 0
1.032 41 3.350 8.245 0 0
10 0 3.000 9.958 0 0
0 0 3.000 9.933 0 0
0 0 3.000 9.899 0 0
0 0 3.000 9.790 0 0
Totaal passiva
15.257
12.668
12.967
12.933
12.899
12.790
In bovenstaande opstelling wordt onder overlopende activa een afname van de rekening-courant vordering op Tomingroep BV geprognosticeerd als gevolg van de aanvullende exploitatiebijdrage over 2025 welke in 2026 toegekend wordt vanuit het Werkvoorzieningsschap. Hierbij wordt financiering van de exploitatiebijdragen voor 2026 en 2027 voor zover deze niet gefinancierd worden door Gemeentelijke bijdragen geprognosticeerd onder de Netto-Vlottende schulden. Nadere invulling hiervan is nu nog onbekend en zal in samenwerking met deelnemende gemeenten in de loop van 2026 bepaald dienen te worden.
Pagina | 22
Eigen Vermogen In onderstaand overzicht is het verloop van het eigen vermogen volgens bovenstaande geprognosticeerde balansen nader toegelicht en onderverdeeld. (x € 1.000) Realisatie
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
Algemene Reserve Stand per 1 januari Resultaatbestemming voorgaand boekjaar Onttrekking Saldo per 31 december
1.879 1.879
1.879 -1.879 -
-
Bestemmingsreserve Stand per 1 januari Resultaatbestemming voorgaand boekjaar Onttrekking Saldo per 31 december
5.549 2.682 -3.600 4.631
4.631 3.050 -7.681 -
1.032 1.022 10
Gerealiseerd resultaat Stand per 1 januari Resultaatbestemming voorgaand boekjaar Gerealiseerd resultaat Saldo per 31 december
2.682 -2.682 3.050 3.050
3.050 -3.050 1.032 1.032
1.032 -1.032 -
Totaal eigen vermogen
9.560
1.032
10
Voorzieningen In 2025 is een voorziening gevormd voor de regeling vervroegde uittreding (RVU). De commissie BBV heeft namelijk in 2025 haar standpunt omtrent de RVU gewijzigd en schrijft nu (wel) voor een voorziening op te nemen voor WSW-medewerkers die gebruikmaken van de RVU. De voorziening is ultimo 2025 berekend ter hoogte van de toekomstige RVU-uitkeringen aan bestaande deelnemers per 31 december 2025, verhoogd met van toepassing zijnde sociale lasten. Onderstaand is opgenomen het begrote verloop van de voorziening over de jaren 2025 tot en met 2027. Omdat op dit moment geen toetreding tot de regeling meer openstaat voor WSW-medewerkers en onduidelijk is of dit in de toekomst nog zal gaan gebeuren, zijn in komende jaren geen dotaties aan de voorziening begroot. (x € 1.000)
Voorziening RVU
Stand per 1 januari Dotatie Onttrekking Saldo per 31 december
Realisatie
Begroting
Begroting
2025
2026
2027
269 269
269 228 41
41 41 -
Investeringsbegroting 2027 Voor 2027 zijn geen bijzondere investeringen gepland, anders dan uitgaven voor onderhoud en aanpassing van de gebouwen. Dit betreffen investeringen met een economisch nut en geen investeringen met een maatschappelijk nut. De investeringen worden conform de netto methode geactiveerd.
Pagina | 23
Programmabegroting 2028-2030 (x € 1.000)
Begroting 2028 Lasten
Begroting 2029
Baten
Lasten
Begroting 2030
Baten
Lasten
Baten
Overige bedrijfsopbrengsten
4.195
4.218
4.243
Bedrijfsopbrengsten
4.195
4.218
4.243
Lonen, salarissen en sociale lasten WSW Kosten Begeleid Werken Afschrijving op materiële vaste activa Onvoorzien 1% totale lasten Overige bedrijfskosten Exploitatiebijdrage Tomingroep BV
16.953
16.594
16.111
622 334 158 3.951 8.600
598 334 154 3.991 8.600
572 309 149 4.034 8.600
Som der bedrijfslasten
30.618
30.271
29.775
Bedrijfsresultaat
-26.424
-26.052
-25.532
Rijksvergoeding Overige subsidie Gemeentelijke bijdrage Garantietoekenning Tomingroep BV
18.657 484 7.187 0 26.328
18.265 516 7.185 0 25.966
17.819 551 7.076 0 25.446
Financiële baten en lasten Totaal
86 86
86 86
86 86
Saldo van de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen
0
0
0
Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor bestemming
10-
0
0
Toevoeging aan (bestemmings)reserve Onttrekking aan (bestemmings)reserve
0 10
0 0
0 0
Resultaat na bestemming
0
0
0
Totaal der lasten/baten
30.618
30.618
30.271
30.271
29.775
29.775
Pagina | 24
Toelichting op de meerjarenraming 2028-2030 Hieronder treft u de grondslagen aan voor de meerjarenraming van Tomingroep voor de jaren 20282030. Algemeen Uitgangspunt van deze raming is de begroting over het jaar 2027. Waarderingsgrondslagen De waarderingsgrondslagen zoals die in de jaarrekening zijn vastgelegd, zijn onverkort aangehouden bij de bepaling van de meerjarenraming. Investeringen De verwachting is dat er investeringen in het Werkvoorzieningsschap zullen plaatsvinden in de periode 2028-2030. Lasten Lonen, sociale lasten WSW Deze post is berekend op basis van de situatie per januari 2026 waarbij de bezetting over 2026 en 2027 is aangepast met een verloop van 8,34% in 2026 en 9,13% in 2027 en in 2028-2030 met respectievelijk 7,03%, 6,52% en 7,6%. Het gemiddelde salaris is verondersteld geïndexeerd te worden in 2028-2030 met 4,5% per jaar. Kosten Begeleid Werken De kosten hiervan in de jaren 2028 tot en met 2030 zijn begroot met hetzelfde verloop als welk is gehanteerd voor de bezetting van WSW-medewerkers rekening houden met een indexering van 3%.
Onvoorzien Dit betreft een stelpost ter hoogte van afgerond 1% van de lasten exclusief de exploitatiebijdrage aan Tomingroep BV en de begeleidingsvergoeding voor onvoorziene lasten op grond van de Verordening financieel beleid, beheer en organisatie (ex artikel 212 Gemeentewet) Afschrijvingen De afschrijvingen zijn bepaald op basis van het activabestand per ultimo 2025, en de verwachtingen voor 2026 en verder. Er zijn geen wijzigingen in de afschrijvingsmethodiek aangebracht. Voorts zal het beleid ten aanzien van investeringen en desinvesteringen onverkort gehandhaafd blijven. Overige bedrijfskosten De overige bedrijfskosten zijn per post beoordeeld en waar nodig aangepast. Voor zover van toepassing is in de kostenposten rekening gehouden met een aflopend aantal medewerkers op basis van natuurlijk verloop. Exploitatiebijdrage Tomingroep BV Ook voor de jaren 2028-2030 wordt verwacht dat aanvulling van het negatieve resultaat van Tomingroep BV door het Werkvoorzieningschap Tomingroep middels een exploitatiebijdrage benodigd is. De hoogte hiervan is gesteld op de laatste ramingen van het resultaat over 2027 van Tomingroep BV rekening houden met een bandbreedte van € 0,5 miljoen. Baten Rijksvergoeding De berekening van de rijksvergoedingen is gebaseerd op de subsidiebedragen in overeenstemming met de uitgangspunten van de nieuwe participatiewet.
Voor de begrotingsjaren 2027 en de meerjarenplanning 2028 t/m 2030 is uitgegaan van de subsidiebedragen zoals gepubliceerd in de septembercirculaire 2025. Aanvullend is in deze begroting uitgegaan dat de loonstijging over 2026 door het ministerie van SZW volledig wordt gecompenseerd. Ook wordt verwacht dat de loonstijgingen over 2028 t/m 2030 door de Rijksoverheid worden gecompenseerd.
Pagina | 25
Overige subsidie Ook voor de jaren 2028-2030 wordt rekening gehouden met de toekenning en ontvangst van de Basisfinanciering Sociale Infrastructuur zoals door het Rijk aan gemeenten ter beschikking gesteld. Bedragen zijn gesteld op de laatst gepubliceerde bedragen in de circulaire van september 2025. Gemeentelijke bijdrage Op grond van de garanties verstrekt door het Werkvoorzieningschap Tomingroep aan Tomingroep BV zal na gestanddoening hiervan in de jaren 2026 en 2027 er volgens begroting onvoldoende vermogen in het Werkvoorzieningschap Tomingroep aanwezig zijn en het eigen vermogen in 2027 negatief worden. Ter aanvulling van dit negatieve eigen vermogen tot tenminste nihil is een Gemeentelijke bijdrage begroot voor tenminste de hoogte van dit negatieve eigen vermogen. Vanaf het jaar 2028 is een Gemeentelijke bijdrage begroot ter hoogte van het gehele negatieve jaarresultaat (voor deze Gemeentelijke bijdrage). Financiële baten en lasten De rentelasten en rentebaten zijn gebaseerd op de stand van uitstaande en ontvangen leningen en rekening courant vorderingen per ultimo 2026 en de verwachtingen t.a.v. de liquiditeitsontwikkeling over de komende jaren (gebaseerd op de huidige rentetarieven).