Bijlage 2 Advies Adviesraad Sociaal Domein

ASD-2024-5

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANI(EVEEN Email: arsd-ryj.i5§rnelgglpgsq§g["com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

Het College van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Wijdemeren Rading 1 1"231 KB LOOSDRECHT

Wijdemeren,

I april 2CI24

Onderwerp: Advies over het concept lntegraal Beleidskader Sociaal Domein Geacht College, Op 12 maart 2024 ontving de Adviesraad het concept (voor consultatie) lntegraal Beleidskader sociaal domein. Op 15 maart 2024is dit concept in een extra vergadering van de Adviesraad namens de gemeente toegelicht door de heer Jos Gerritsen en mevrouw Linda Stomphorst. ln deze brief treft u onze reactie op het concept lntegraal Beleidskader aan.

Beleidskader in relatie tot de maatschappelijke agenda ln 2023 heeft een tweetal consultatiebijeenkomsten plaatsgevonden met maatschappelijke partners in de meest brede zin. De eerste bijeenkomst stond vooral in het kader van het ophalen van informatie. De tweede bijeenkomst vond plaats in november 2023 en had vooralals doel om een terugkoppeling te krijgen op een eerste opzet van de maatschappelijke agenda. Deze maatschappelijke agenda bevatte concrete voornemens voor de uitvoering van het beleid in het sociale domein. De maatschappelijke agenda was wellicht iets te gedetailleerd om te kunnen dienen als beleidsstuk. De Adviesraad kan zich vinden in de doelstellingen en uitgangspunten die in het beleidsplan zijn

geformuleerd. Dat neemt niet weg dat de Adviesraad het voorliggende beleidskader onvoldoende concreet vindt. Doelen worden op een vrij hoog abstractieniveau beschreven, waarbij niet duidelijk is hoe invulling wordt gegeven aan de maatregelen om deze doelen te bereiken. Uit de toelichting tijdens de bijeenkomst van 15 maart 2024 heeft de Adviesraad begrepen dat de bedoeling is om een knip aan te brengen tussen beleid aan de ene kant en de concrete invulling daarvan aan de andere kant. Na lezing van het beleidskader blijven wij toch te veel zitten met de vraag: "wat gaat u nu doen?" Ons advies is om daar in het beleidskader toch meer invulling aan te geven, De Adviesraad is meer geïnteresseerd in de maatschappelijke agenda en kan met dit Beleidskader

niet echt uit de voeten. De Adviesraad is er voorstander van orn het beleidskader en de maatschappelijke agenda als één geheelte behandelen. Wellicht kan de maatschappelijke agenda in dat kader van een aantal detailpunten kunnen worden ontdaan. Vanuit zijn functie vindt de Adviesraad het vanzelfsprekend dat dat de Adviesraad betrokken blijft bij de uitwerking van het beleidsplan in concrete voorstellen.

1

ASD-2024-5

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren Pla Hollands End 9!l 12IT4 NP ANKEVEEN Email: arsd-wiidemerenl8qurLlook.eorn Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

Wat is nieuw en wat doen we niet meer of anders? De Adviesraad vindt het voor het inzicht zinvol om een apart hoofdstuk te wijden aan de wijzigingen ten opzichte van het huidige beleid. Wat is nieuw? Wat doen ure niet meer? Wat is de invloed van

het lntegraal Zorgakkoord (lZA) op het beleid en wat is de invloed van het Regioplan op het beleid. Een belangrijk onderdeelvan het IZA is preventie. Dat kost geld. Als er meer geld naar preventie gaat,

waar komt dat dan vandaan? Graag ziet de Adviesraad hier een concrete onderbouwing. Bijlage 1 Beleidsplan armoede en schuldhulpverlening Het beleidsplan armoede en schuldhulpverlening is als bijlage bij het integraal beleidsplan gevoegd. De achterliggende reden, vermoeden wij, is uitkomst van de discussies over het Rekenkamerrapport over het armoedebeleid en de schuldhulpverlening. De Adviesraad vraagt zich af of dit de juiste weg is. Het genoemde beleid maakt deel uit van het integraal beleidskader, of is een apart stuk dat ook

een afzonderlijke behandeling verdient, Ons beeld is dat ook deze bijlage vríj algemeen van opzet is. De nationale Ombudsman heeft vrij recent een rapport uitgebracht over dit onderwerp. De

Adviesraad zou graag de weerslag van dit rapport op het beleid van de gemeente willen zien in het beleidsplan. Het financieel meerjarenperspeËtief

ln het beleidskader is een financieel meerjarenperspectief opgenomen en een taakstelling vanaf 2025. Verreweg het grootste gedeelte van de programmabegroting 2024-2027 bestaat uit open-eind posten waarvan de beheersingsmogelijkheden beperkt zijn. De Advíesraad heeft geen oordeel over de hoogte van de bedragen, maar gaat ervan uit dat de bedragen toereikend zijn om aan de wettelijke verplichtingen te kunnen voldoen en om de beschreven doelstellingen te kunnen halen. De Adviesraad is zich bewust dat veel taken naar de gemeenten zijn overgeheveld zonder passende

financiering. Ook hebben zich kostenontwikkelingen voorgedaan die lastig financierbaar zijn. Gemeenten moeten daarom kritisch zijn op de bestedingen, ook in het sociale domein. Het is goed dat wordt nagedacht over bezuinigingen. ln regionaalverband wordt onder meer nagedacht over een financieel houdbare huishoudelijke hulp. ln het financieel meerjarenperspectief zijn taakstellingen vanaf 2A25 opgenomen tot een bedrag van EUR 525.000. Wij hebben geen oordeel over de haalbaarheid van deze taakstellingen. De vraag komt op of goedkeuring van het IBK door de Gemeenteraad ook meteen een begrotingswijziging inhoudt. De vier levensfasen

ln het sociaal beleid worden vier levensfasen onderscheíden. De gehanteerde leeftijdsindeling is arbitrair en terecht wordt aangegeven dat die fase niet voor iedereen zijn aan te geven. Een suggestie van de Adviesraad is om levensfase 4 tot 18 jaar uit te breiden naar 4 totZ4jaar. Op L8 jarige leeftijd is de jeugd nog niet uít ontwikkeld. De hersenen en het inzicht ontwikkelen zich nog volop. De stap naar werk wordt veelal na het 1,8" levensjaar gezet. En voor jeugdzorg geldt dat

2

ASD-2024-5

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99

1244NP ANKEVEEN Email: arsd-wiidenceren@outlook.cor* Website: www,adviesraad-wijdemeren.nl

gebruik kan worden gemaakt van verlengde jeugdzorg. Het is wellicht wenselijk om een aparte levensfase 16 tot 24 jaar op te nemen. De indeling in vier levensfasen sluit niet dat aan specifieke groepen aandacht moet worden gegeven,

ongeacht de leeftijd. De problematiek van statushouders verdient specifieke aandacht naast hun inburgering en baanparticipatíeproces. Wonen is een onderwerp dat veel burgers raakt en hun leven beïnvloedt en specífiek aandacht in het beleidsplan verdient.

Verantwoordelijkheid, de rol van de gemeente, scherpe keuzes " Waar begint de verantwoordelijkheid van de gemeente." "De gemeente is niet longer de regisseur van alles". "We moeten daarin het gesprek durven voeren over eigen verantwoordelijkheid, over wat redelijk en billijk is, waar we de menselijke maat volgen en hoe we onze (kostbare) inzet kunnen blijven leveren aan de meest kwetsbaren." Een aantal citaten uit het beleidsplan. Deze citaten suggereren inwoners wellicht vaker nul op het rekest krijgen als zij aanspraak maken op ondersteuning vanuit de gemeente. De vraag is of de gemeente de vrijheid heeft om onderscheid te maken tussen kwetsbare inwoner en nog kwetsbaardere inwoners. Een nadere duiding van wat hiermee wordt bedoeld is op zijn plaats. Geconstateerd wordt ook dat het aantal beschikbare mantelzorgers afneemt. Dat legt een extra druk op de betrokkenheid van de gemeente. Wanneer stapt de gemeente in en hoe lang blijft zij afzijdig. De eigen verantwoordelijkheid van de inwoner is leidend en belangrijk. Het is goed dat inwoners steeds nadrukkelijker gevraagd wordt om goed na te denken over de toekomst en de eigen mogelijkheden. De kosten van de zorg nemen toe en ook de onzekerheden

over de financiële toekomst nemen bijvoorbeeld door het pensioenakkoord toe. Maar naar onze mening is de rol van de gemeente niet een afwachtende rol. Het actief aanreiken van hulp en ondersteuning hoort bij de rol van de gemeente, al is het alleen om maar latere, grotere ellende te voorkomen. Een voorbeeld is de schuldhulpverlening in Amsterdam Oost. Er wordt niet volstaan met het sturen van een briefje; er wordt ook actief contact gezocht als een reactie uitblijft. De Adviesraad vraagt ook aandacht voor meer zichtbaarheid van de gemeente bij de inwoners. Ga de

wijken in en zie wat daar aan de hand is. Een verwaarloosde woning kan duiden op problematiek. Ga actief op onderzoek uit en ga niet zitten wachten tot het te laat is. Betrek inwoners bij de ontwikkelen van de uitvoeringsinitiatieven Betrek inwoners bij ontwikkelen van de uitvoeringsinitiatieven. Bij de Regio is Samenkracht! ontwikkeld (hoewel dat op dit moment een wat sluimerend bestaan leidt). Door inwoners direct te betrekken bij het ontwikkelen van uitvoeringsinitiatieven wordt de betrokkenheid van en het eigenaarschap onder de burgers vergroot. En het zorgt ervoor dat de oplossingen beter aansluiten bij de behoeften en de werkelijkheid van de inwoners. Het leidt tot een meer gedragen en effectievere uitvoering van beleid.

3

ASD-2024-5

Adviesraad §ociaal Domein Wiidemeren Pla Hollands End 99 1244 NP ANIGVEEN Email: arsd-vuiidenreren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

Praktij kondersteuner Jeugd bij a lle huisartsen De Adviesraad ziet dit als een positieve ontwikkeling. Huisartsen mogen zelfstandig doorverwijzen,

maar zijn niet altijd voldoende deskundig op dit gebied. Huisartsen kunnen gebruik maken van het regionale expertteam. Meer kennis en deskundigheid in de praktijken kunnen een positieve invloed hebben de toeleiding naar de juiste zorg.

Tot slot

Wij zijn graag bereid deze brief nader toe te lichten. Hoogachtend, namens de Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren.

M.J.

4