Bijlage 1. Programmabegroting 2026 - 2029

94

Bouwgrond in Exploitatie (BIE) Er is sprake van een BIE wanneer de gemeenteraad een grondexploitatie vaststelt voor een bepaald ruimtelijk plan waar de gemeente grond in eigendom heeft en deze wenst te transformeren naar woningbouw of een andere (bouw)bestemming. De gemeente kent op dit moment één grondexploitatie: Porseleinhaven. Verliezen Wanneer sprake is van geprognosticeerde verliezen geldt dat hiervoor een voorziening wordt gevormd op het moment dat deze voorzienbaar en onafwendbaar zijn. Een dergelijke voorziening is niet statisch en wordt jaarlijks, dan wel bij aanpassing van de planuitkomsten, bijgesteld. De voorziening is gelijk aan het negatieve (verwachte) resultaat van de grondexploitatie van het betreffende complex op eindwaarde. De storting in de voorziening wordt verwerkt in de lopende begroting/jaarrekening. Actualisatie grondexploitaties De grondexploitatie van het project Porseleinhaven is per 1 januari 2025 geactualiseerd. Daarin zijn de werkelijke kosten en opbrengsten uit 2024 verwerkt en waar nodig nieuwe ramingen voor de nog te maken kosten en opbrengsten opgenomen. Deze actualisatie is in voorliggende begroting verwerkt. Per 1 januari 2026 vindt de eerstvolgende actualisatie plaats. In onderstaande tabel zijn de resultaten op eindwaarde vermeld. De verliesvoorziening is bij de jaarrekening 2024 aangepast op basis van onderstaande uitkomsten.

Resultaten op eindwaarde grondexploitaties Grondexploitatie Resultaat op eindwaarde Porseleinhaven € 9.354.200,(bedragen in euro)

Positief / negatief Negatief

Einddatum 31-12-2028

Stimuleringsreserve ruimtelijke ontwikkelingen De Stimuleringsreserve ruimtelijke ontwikkelingen is in mei 2021 ingesteld als uitvloeisel van het vaststellen van de nota Grondbeleid 2020-2024. Deze reserve kent de volgende twee doelen:  Het verevenen van winsten en verliezen uit (toekomstige) gebiedsontwikkelingen.  Het vormen van een buffer voor de bijbehorende risico’s. Voor 2026 is conform raadsbesluit juni 2025 € 86.000 geraamd als voorbereidingskrediet voor het opstellen van een uitgangspuntennotitie met daarin de randvoorwaarden voor de herontwikkeling van de bibliotheek aan de Tjalk in Nieuw-Loosdrecht.

95

5.8 Paragraaf 8 Openbaarheid Op 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo) in werking getreden. Artikel 3.5 van de Woo schrijft voor dat een bestuursorgaan jaarlijks in de begroting aandacht besteedt aan beleidsvoornemens over de uitvoering van de Woo. Deze paragraaf is een invulling van die verplichting. De Woo is ingevoerd om de transparantie van de overheid te bevorderen en het vertrouwen van burgers in overheidsinstanties te versterken. De komende jaren worden de wettelijke verplichtingen om meer overheidsinformatie actief openbaar te maken en toegankelijk te houden, gefaseerd uitgebreid. Samengevat zijn de verplichtingen op te delen in twee categorieën: openbaarmaking op verzoek (reactief) en openbaarmaking op eigen initiatief (actief). In de reactieve openbaarmaking (behandelen van verzoeken van inwoners voor inzage in overheidsinformatie) blijft het een punt van aandacht Woo-verzoeken tijdig af te handelen, achterstanden in te lopen en tijdig informatie in de organisatie op te halen ten behoeve van de openbaarmaking. Hierop werken we continu aan met verbetering van processen, monitoring en waar nodig tijdelijke extra inzet. Naast reactieve openbaarmaking legt de Woo de nadruk op actieve openbaarmaking. Dit betekent dat wij bepaalde informatie uit eigen beweging openbaar moeten maken, zonder dat daar eerst om wordt gevraagd.

Dit onderdeel wordt ten dele opgepakt, deels omdat de wettelijk gefaseerde invoering nog niet volledig is afgerond, deels vanwege de aanstaande fusie en de investeringen die het vraagt. Gekozen is voor een inspanning waarbij we aansluiten bij de minimale wettelijke eisen, zoals het aanwijzen van een Woo-coördinator en inschrijving in het Woo-register. Ook publiceren we declaraties van bestuurders specifiek in de jaarrekening en op de gemeentelijke website.

96

5.9 Paragraaf 9 Wijdemeren ‘Samen Sterker’ De herindeling komt steeds dichterbij. Op 1 januari 2026 gaan de ambtelijke organisaties samen, waarna op 1 januari 2027 de bestuurlijke herindeling plaatsvindt. In dit hoofdstuk staan de herindelingsactiviteiten die in 2026 worden uitgevoerd centraal beschreven. Ter bevordering van de leesbaarheid van deze programmabegroting wordt de herindeling verder zo min mogelijk beschreven in de rest van de begroting.

2026: een jaar van uitdagende context Het wettelijk proces van de herindeling ligt momenteel in Den Haag. Eind juni hebben Gedeputeerde Staten van Noord-Holland een positieve zienswijze op ons herindelingsadvies aan de minister van BZK gestuurd. De verwachting is dat de ministerraad in het vierde kwartaal van 2025 de herindelingswet naar de (nieuwe) Tweede Kamer zal sturen. In het voorjaar van 2026 zal de Tweede Kamer over de herindelingswet stemmen, gevolgd door de Eerste Kamer. Na positieve besluitvorming door de beide Kamers, zal de minister herindelingsverkiezingen in november van 2026 uitschrijven. Los van het wettelijke traject is de bestuurlijke en ambtelijke voorbereiding op de herindeling in Hilversum en Wijdemeren in volle gang. Daarbij wordt 2026 het jaar waarin: 1.

De samengevoegde organisatie vanaf 1 januari 2026 twee gemeentebesturen ondersteunt, aan de hand van de Samenwerkingsovereenkomst die beide colleges in 2025 hebben gesloten. Bij deze ondersteuning hoort ook het uitvoeren van de gezamenlijke beleidsagenda van de colleges (H4 van de programmering harmonisaties), waarin staat beschreven op welke onderwerpen de colleges samen optrekken of elkaar actief informeren over voortgang. 2. De samengevoegde organisatie en de besturen voorbereidingen treffen voor de bestuurlijke herindeling op 1 januari 2027. Met daaronder de activiteiten: a. Uitvoering geven aan het harmoniseren van beleid en voorschriften aan de hand van de programmering die colleges op 10 juni 2025 voor de komende jaren hebben vastgesteld. 2026 staat hierbij over de volle breedte van de gemeentelijke thema’s in het teken van: harmoniseren wat moet vóór de herindelingsdatum van 1 januari 2027 geharmoniseerd moet zijn en voorbereiden van hetgeen onder het mandaat van de nieuwe gemeente valt, na 1 januari 2027. Deze laatste categorie bevat onder meer alle thema’s waar politiek gezien veel te kiezen valt. b. Voorbereiden van de begroting van de nieuwe gemeente op 4 januari 2027. c. Participatieactiviteiten voortzetten in de vorm van dorpscv’s voor de Wijdemeerse dorpen. d. Herindelingsverkiezingen organiseren. 3.

De samengevoegde organisatie de dienstverlening op het niveau houdt zodat inwoners geen nadelige effecten van de fusie ondervinden. 4. De samengevoegde organisatie uitvoering geeft aan de andere activiteiten die in de programmabegrotingen van beide gemeenten worden beschreven. Deze opsomming van werkzaamheden laat zien dat 2026 een ongewoon jaar is, met uitdagingen die zowel van de gemeenteraden, colleges, als de samengevoegde organisatie veel vragen. De ambtelijke fusie die per 1 januari 2026 plaatsvindt maakt dat de ambtelijke organisatie (en daarmee de dienstverlening en besluitvorming) komend jaar onder druk staat. Dit heeft gevolgen voor de ambities, zoals is te zien in deze begroting. Uitgangspunten meerjarenraming Tot 1 januari 2027 behouden de gemeente Hilversum en de gemeente Wijdemeren hun eigen meerjarenramingen. De voorbereidingen voor de eerste begroting van de nieuwe gemeente in januari 2027 beginnen al in 2026. Een uitgebreider spoorboekje hiervoor wordt opgenomen in de startnotitie financieel beleid, die de raden in december 2025 vaststellen. Onderdeel hiervan zal in ieder geval een moment in Q2 2026 zijn om als raden gezamenlijke uitgangspunten voor de nieuwe begroting vast te stellen.

97

Dit betekent het volgende voor de planning & control-producten: P&C-product

Wanneer

Hilversum

Wijdemeren

‘Nieuw’ Hilversum

Jaarrekening 2025 Q2 2026 X X Voorjaarsnota 2026/Kadernota Q2 2026 X X 2027 Gezamenlijke uitgangspunten Q2 2026 X X programmabegroting 2027 incl. harmoniseren belastingen Bestuurlijke herindeling Wijdemeren en Hilversum per 1 januari 2027 Programmabegroting 2027 Q1 2027 X

X

Jaarrekening 2026

Q2 2027

X

Voorjaarsnota 2027

Q2 2027

X

Programmabegroting 2028

Q4 2027

X

Arhi-middelen De gemeente Wijdemeren en Hilversum ontvangen vanuit het Rijk middelen om de kosten van de herindeling te dekken. Deze herindelingsbijdrage (Arhi-middelen) bedraagt 6,5 miljoen euro en wordt over 5 jaar stapsgewijs uitgekeerd, beginnend in het jaar voorafgaand aan de bestuurlijke herindeling (2026). Wijdemeren ontvangt alleen een bijdrage in 2026, omdat de herindeling per 2027 een feit is. Te ontvangen Arhi-middelen

2026

2027

2028

2029

2030

Hilversum

651.000

2.086.000

1.042.000

1.042.000

1.042.000

Wijdemeren

651.000

-

-

-

-

1.302.000

2.086.000

1.042.000

1.042.000

1.042.000

Totaal Kosten van de fusie (frictiekosten)

Het overgrote deel van de kosten van de ambtelijke integratie en bestuurlijke fusie wordt opgenomen in de begroting van Hilversum. Dit gebeurt op basis van een separate begroting die inzicht geeft in de te verwachten kosten die voor de ambtelijke fusie en de bestuurlijke herindeling worden gemaakt. Deze begroting gaat over 2025 tot en met 2027 en is momenteel in concept gereed. De kosten die gepaard gaan met de herindeling worden ten laste gebracht van de Arhi-middelen die Hilversum ontvangt. Voor de gemeente Wijdemeren worden in 2026 geen herindelingskosten verwacht. Het budget voor de loonkosten staat integraal ter beschikking van Hilversum. Het ambtelijke apparaat van Wijdemeren is in 2026 ondergebracht bij de gemeente Hilversum. De gemeente Wijdemeren en gemeente Hilversum hebben hiervoor financiële afspraken gemaakt over de huisvestingskosten en de ICT-lasten. Voor de huisvesting van o.a. onze medewerkers huurt de gemeente Hilversum extra kantoorruimte. Ook worden bestaande kantoorruimten in het stadskantoor van Hilversum aangepast. De totale kosten hiervan worden geschat op 7,5 miljoen, waarvan voor 2026 20% wordt doorbelast naar de gemeente Wijdemeren. Deze doorbelaste kosten, gemaximeerd op 1,35 miljoen, komen ten laste van de algemene reserve en zijn in de begroting 2026 verwerkt.

Reserve herindeling In Wijdemeren zijn in 2024 en 2025 ook voorbereidingskosten gemaakt voor de herindeling. Deze kosten zijn vooruitlopend op de herindelingsbijdrage gedekt vanuit de algemene reserve. Om de herindelingsbijdrage goed in de begroting 2026 op te nemen, wordt een reserve herindeling ingesteld. Na het ontvangen van de bijdrage van het Rijk in 2026 wordt deze in de reserve herindeling gestort. De in 2024 en 2025 gedane aanvragen worden verrekend met de algemene reserve. Hierdoor blijft het restantbudget goed in beeld.

98

Financieel toezicht Sinds december 2024 is, bij het vaststellen van het herindelingsontwerp, het financieel toezicht van de provincie Noord-Holland van toepassing op Wijdemeren. Dit houdt onder andere in dat Wijdemeren Hilversum moet informeren over specifiek door GS genoemde besluiten. Hilversum dient aan te geven of zij kan instemmen met de besluiten van Wijdemeren. GS betrekken deze afstemming en instemming bij hun toetsing. In maart 2025 zijn het voorstel voor mandatering en een protocol aangenomen die de rollen en taken van Wijdemeren en Hilversum in het toezicht eenduidig en transparant weergeven en de rol van Hilversum effectief en efficiënt laat invullen. Aan de hand van dit vastgestelde protocol bestaat goed overleg tussen beide gemeenten als het gaat om Wijdemeerse voorstellen die financieel impact hebben op de nieuwe gemeente Hilversum. Als gevolg van het financieel toezicht zal de gemeente Hilversum ook over onder meer de begroting 2026 van Wijdemeren aangeven of zij hiermee kan instemmen. Eerder is door Hilversum positief ingestemd met de jaarstukken 2024 en Voorjaarsnota 2025.

99