Bijlage 1 evaluatie Preventie- en Handhavingsplan alcohol en drugs 2021 tm maart 2024
Tekst van het document
Evaluatie Preventie- en Handhavingsplan 2021 t/m 2024 Onderstaande tabel geeft een tussentijds overzicht van status van doelstellingen uit het PHP 2021 t/m 2024 (t/m maart 2024) Doel eind 2024
2019
2022
Status 2024
Recent alcoholgebruik onder jongeren*
22%
29% (20191)
32% (20212)
Nieuwe cijfers Q2 2024
+/-
Het verschil tussen 2019 en 2021 is niet significant.
Recent bingedrinken onder jongeren*
15%
20% (20191)
22% (20212)
Nieuwe cijfers Q2 2024
+/-
Het verschil tussen 2019 en 2021 is niet significant.
Recent cannabisgebruik onder jongeren*
7%
9% (20191)
6% (20212)
Nieuwe cijfers Q2 2024
+
Recent lachgasgebruik onder jongeren*
1%
1% (20191)
-
Nieuwe cijfers Q2 2024
?
Zwaar drinken onder 18 t/m 24 jarigen
8%
11% (20163)
18% (20204)
Nieuwe cijfers Q2 2025
-
Nieuwe cijfers Q2 2025
-
Niet uitgevraagd in Gezondheidsmonitor VO 2022 Niet uitgevraagd in Gezondheidsmonitor VO 2022 en 2024 Wel in Gezondheidsmonitor JV 2022, gezien de andere onderzoeksmethode kan dit niet vergeleken worden met de VO monitor. Wel met de nieuwe cijfers van de monitor JV (2024).
Doelstelling
Voortgang
Toelichting
Jongeren en jongvolwassenen
Recent cannabisgebruik onder 18 t/m 24 jarigen
13%
onbekend
18% (20204)
Recent lachgasgebruik onder 18 t/m 24 jarigen
1%
onbekend
1% (20204)
2% (202012)
+/-
Ouders die achter de boodschap NIX18 staan
80%
66% (20185)
63% (20216)
Nieuwe cijfers Q3 2024
+/-
Ouders die afspraken maken over NIX18
60%
33% (20185)
26% (20216)
Nieuwe cijfers Q3 2024
-
Ouders die (heel) vaak drinkt in het bijzijn van hun kind
40%
50% (20185)
29% (20216)
Nieuwe cijfers Q3 2024
+
40%
onbekend
Cannabis: 37% (20216)
Nieuwe cijfers Q3 2024
+
26%
32% (20167)
27% (20204)
26% (20228) nieuwe cijfers Q2 2025
+
Naleving leeftijdsgrens 18 jaar
83,0%
66% (20189)
50% (202110)
67% (202311)
+
Jongeren* dat aangeeft dat er wordt gedeald bij school
10%
19% (20191)
16% (20212)
Nieuwe cijfers Q2 2024
+
* Leerlingen klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs
6 Ouderonderzoek 2021
1 Gezondheidsmonitor Jeugd 2019
7 Gezondheidsmonitor Volwassenen (VO) 2016
2 Gezondheidsmonitor Jeugd 2021
8 Gezondheidsmonitor Volwassenen (VO) 2022
3 19 t/m 24 jarigen; Gezondheidsmonitor Volwassenen
9 Mysteryshoponderzoek 2018
(VO) 2016 4 Gezondheidsmonitor Volwassenen (VO) 2020 5 Ouderonderzoek 2018
10 Mysteryshoponderzoek 2021
Lachgas is niet uitgevraagd in de corona gezondheidsmonitor jeugd 2021. Resultaat uit de Gezondheidsmonitor VO 2022 niet vergelijkbaar met eerdere jaren i.v.m. wijziging in antwoordopties.
Ouders
Ouders die afspraken maken over lachgas en cannabisgebruik
53% staat achter de grens NIX18 en 10% vindt deze te laag 26% heeft deze afspraak gemaakt en 12% heeft de intentie om de afspraak NIX18 te maken. 88% van de ouders heeft afspraken gemaakt over alcoholgebruik of is dit van plan. Gemiddelde leeftijd die ouders geschikt vinden is 17,3 jaar. Vraagstelling veranderd dus resultaten ‘21 zijn niet vergelijkbaar met ‘18. Lachgas is niet uitgevraagd in het ouderonderzoek 2021.
55 t/m 74 jarigen 55 t/m 74 jarigen dat overmatig drinkt Verstrekkers
Pagina 1 van 4
11 Mysteryshoponderzoek 2023 12 Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen (JV) 2022
NB. Resultaten van 2021 en 2023 zijn niet vergelijkbaar met 2018 omdat er een andere methode is gebruikt. In 2021 en 2023 is er een representatieve steekproef gedaan, in 2018 een hotspotonderzoek.
Realisatie maatregelen huidige uitvoeringsplan - t/m maart 2024 De tabel hieronder geeft inzicht in alle maatregelen en wat de status hiervan is per maart 2024. Gerealiseerd Verwachting realisatie in 2024 volgens planning (Deels) anders ingevuld Deels gerealiseerd Niet gerealiseerd
Product Preventie Ouderavonden
Metrics
Pilot voortzetten
Ouderpanel
Afstemming met en draagvlak bij ouders bij de ontwikkeling en implementatie van onderdelen uit het PHP
Onderzoeken of vanuit IJslands model lokaal kan worden ingezet op zinvolle vrijetijdsbesteding
Verspreiden landelijke e-learning ‘verantwoord alcohol schenken’ Stimuleren landelijk beschikbare training in bespreekbaar maken van alcoholgebruik zwangeren Stimuleren Gezonde Sportomgeving
Bijeenkomst Gezonde Sportomgeving
Pagina 2 van 4
Toelichting
10 ouderavonden totaal waarvan 2x per jaar regionaal
(Digitale) ouder-kind avonden
Deskundigheidsbevordering rondom diverse thema’s Ondersteuning scholen met behulp van Gezonde School aanpak.
Status maart 2024
Jaarlijks 15 deskundigheidsbevorderingstrainingen voor professionals Eind 2024: -RAD een of meerdere interventies: 8 VO -Welbevinden: 20 PO en 10 VO Bekendheid en gebruik e-learning bij sportclubs en horeca Via VSV Gooi en Vechtstreek professionals informeren Eind 2025 hebben twintig sportverenigingen gebruik gemaakt van TeamFit bij het verbeteren van hun alcoholbeleid. Organiseren regionale bijeenkomst voor professionals
Via Trimbos bleek een passende evaluatie niet mogelijk. Daarom is dit in 2021 anders ingevuld d.m.v. een ‘ouderpakket’ om het gesprek tussen ouder en kind te stimuleren. In 2024 en 2025 wordt de evaluatie van deze nieuwe interventie uitgevoerd. De regionale webinars bleken een groot succes. Hier hebben we om feedback en input van ouders gevraagd. Daarnaast zijn we in 2022 gestart met een nieuwsbrief voor ouders die ook ruimte biedt voor interactie. Ook is het ouderpakket met input van ouders ontwikkeld. In januari 2022 heeft de werkgroep besloten voor nu niet actief in te zetten op Zinvolle vrijetijdsbesteding. Deze overweging is gebaseerd op de verwachting hoeveel het op gaat leveren vs. de investering die hiervoor nodig is. Wel worden de werkzame elementen meegenomen in de andere maatregelen die al lopen, daarnaast geven we het belang van zinvolle vrijetijdsbesteding mee in het brede sociaal domein.
Welbevinden deels gerealiseerd: 16 PO/SO scholen zijn bezig met dit thema en/of hebben het themacertificaat. 12 VO scholen zijn bezig met dit thema en/of hebben het themacertificaat. RAD gerealiseerd: 12 scholen zijn bezig met een of meerdere interventies van het RAD thema.
In maart 2024 zijn er 22 sportverenigingen bezig met het thema alcohol.
Gepland voor Q2 2024
Nieuwsbrief Gezonde Sportvereniging Verspreiden leeftijdschecker bij sportverenigingen Regionale/lokale uitrol van landelijke campagne alcoholmatiging volwassenen/ouderen Campagne Hier fix je NIX IkPas/30dagengezonder Peergroup voorlichting (16-24 jaar)
Preventief adviesgesprek Open inloopspreekuur Online zelfhulp Moti-4
Moti-55 Alcoholpoli KOPP/KOV Informeren evenementenorganisatoren over verantwoord alcohol schenken
Regelgevende activiteiten Afstemmen lokale verordeningen DHW van gemeenten Voorstel/besluit over aanvullende regelgeving m.b.t. alcohol bij het beleid voor het verlenen van ontheffingen, subsidiebeleid en evenementenbeleid Toezicht en handhaving Toezicht DHW Verbrede inzet toezichthouders DHW Aanpassen sanctiestrategie aan de hand van nieuwe alcoholwet
Pagina 3 van 4
Driemaal per jaar versturen nieuwsbrief Jaarlijks leeftijdscheckers versturen Landelijke campagne regionaal uitrollen.
Jaarlijks realiseren 2 flights Jaarlijkse landelijke IkPas campagne in regio Organiseren 30dagengezonder Jaarlijks drie evenementen
56 deelnemers Op 4 instellingen, eenmaal per twee weken 3 uur aanwezig. Aanbieden van de online tool 19 trajecten per jaar *In 2021 was het doel 29 trajecten omdat er budget van 1.15 is overgeheveld ivm corona 6 trajecten per jaar 35 deelnemers per jaar 6 groepen per jaar Informatiepakket ontwikkelen, samenwerking met evenementenorganisatoren tbv vertaling naar praktijk Verordeningen passend bij de laatste wetgeving, zo min mogelijk lokale afwijkingen 2022: onderzoek en opleveren voorstel voor besluitvorming.
Structureel uitvoeren basiscontrole en leeftijdscontrole Uitzoeken uitruil boa’s met andere regio’s Sanctiestrategie en stappenplan herzien
In 2023 en 2024 is, in samenwerking met de gemeenten, naar alle alcoholverstrekkers een leeftijdschecker gestuurd. Ingezet op IkPas om dit product uit te voeren. Verder houden we in de gaten wat er landelijk wordt ontwikkeld vanuit het Nationaal Preventie Akkoord.
Er zijn weinig geschikte evenementen voor voorlichting in de regio. Om effectieve voorlichting te kunnen geven moet het evenement aan bepaalde voorwaarden voldoen. Jellinek heeft in plaats hiervan extra moti-4 trajecten ingezet. In 2022 en 2023 is er wel voorlichting gegeven bij het evenement Young Go Loud. 78 gesprekken gevoerd in 2023
2023: 8 trajecten Omdat Tergooi hier niet meer bij betrokken is (i.v.m. capaciteit) is zowel het gesprek met ouders, als met de jongere zelf bij Jellinek komen te liggen. In 2023 zijn er daarom 55 gesprekken gevoerd. Dit zorgt voor knelpunten m.b.t. budget/uren. De factsheet alcohol en drugs is in samenwerking met de GHOR ontwikkeld. Deze is gedeeld met vergunningverleners van de gemeenten om feedback op te halen. Vanaf 2023 wordt deze factsheet standaard gedeeld bij het verstrekken van een vergunning voor een evenement. Op de oproepen om mee te denken hebben geen van de evenementenorganisatoren gereageerd.
De projectgroep heeft de mogelijkheden onderzocht maar ziet geen meerwaarde om op dit moment regionaal aanvullende regelgeving of beleid te ontwikkelen m.b.t. alcohol regulering/preventie bij het beleid voor het verlenen van ontheffingen, subsidiebeleid en evenementenbeleid. Lokaal blijft het natuurlijk wel mogelijk. Dergelijke lokale maatregelen kunnen te zijner tijd worden geëvalueerd en bij een nieuwe versie van het PHP kan er een nieuwe overweging worden voorgesteld.
Dit punt wordt op een andere manier ingevuld nu dat er met testkopers gewerkt kan worden. Er is hierdoor dus al minder kans op herkenning. Ook zijn er nieuwe mensen aangenomen door Hilversum. De regionale Sanctiestrategie Alcoholwet Gooi- en Vechtstreek is n.a.v. de inwerkingtreding van de Alcoholwet op 1 juli 2021 aangepast en op 23 september 2021 geaccordeerd door de regionale burgemeesters tijdens het overleg van het DVC. In het bijbehorende Stappenplan zijn de lokale verschillen in stand gelaten. Alleen de wijzigingen n.a.v. de inwerkingtreding van de Alcoholwet zijn in het Stappenplan verwerkt. Deelproject 3.3 is daarmee afgerond.
Evaluatie convenantmethode Pilot doorschenken
Afstemming dealen bij school Aanpak drankkoerier
Handhaving Monitoring en evaluatie Mysteryshoponderzoek leeftijdsgrens Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen Gezondheidsmonitor jeugd Drugs Informatie en Monitoring Systeem (DIMS) en drugstest service Antenne onderzoek Ouderonderzoek Registratie en nazorg alcohol gerelateerde incidenten
Pagina 4 van 4
Uitvoeren pilots en evalueren pilots. Resultaten voorleggen aan werkgroep PHP Formeren van een brede werkgroep, probleemanalyse met mysteryshoponderzoek naar de naleving van het verbod in de regio Gooi en Vechtstreek, vertaling van de uitkomst van de probleemanalyse naar een plan. Regionale uniforme werkwijze opstellen, onderwerp agenderen in schoolgesprekken Campagne starten om regionale meldpunt te promoten en afstemmen met NWVA over werkwijze Werkwijze continueren en jaarlijks evalueren
De ervaringen met deze methode bij de sportclubs waren goed in Hilversum. De naleving is verbeterd van 40% naar 80% bij de deelnemende sportclubs. Daarom zijn we in 2023 gestart met een regionale pilot voor sportclubs met 15 deelnemers. In 2022 is er een onderzoek gedaan naar de naleving door bureau Objectief en door Jellinek is er onderzoek gedaan onder uitgaanders. Uit beide onderzoeken bleek dat doorschenken aan dronken klanten regelmatig voorkomt. Er is een brief gestuurd naar alcoholverstrekkers over het project en gemeenten nemen doorschenken bij dronkenschap mee in hun plannen op het gebied van veilig uitgaan.
Tweejaarlijks uitvoeren onderzoek Elke vier jaar gezondheidsmonitor uitvoeren
Mysteryshoponderzoek 2023 Gezondheidsmonitoren GGD GV
Elke vier jaar gezondheidsmonitor uitvoeren Doorlopend testen en jaarlijks een rapportage Jaarlijks uitvoeren Antenne onderzoek onder risicogroep Eens per 2/3 jaar ouderonderzoek uitvoeren Tweejaarlijkse bijeenkomst met partners
Gezondheidsmonitoren GGD GV Antenne onderzoek (incl. cijfers DIMS)
I.v.m. gebrek aan capaciteit is dit tot op heden niet verder opgepakt. Onderwerp wordt waar relevant meegenomen in de schoolgesprekken. I.v.m. gebrek aan capaciteit is dit tot op heden niet verder opgepakt.
Antenne onderzoek (incl. cijfers DIMS) Ouderonderzoek 2021 Registratie alcoholgerelateerde incidenten (2023)