Antwoorden en analyse Corona en Accommodatie Regeling 1-3-21

Antwoorden en analyse Corona & Accommodatieregeling Gemeente Wijdemeren, 1 maart 2021 Edwin van Miltenburg, Mandy van Kooten, Kees Groenewoud. De beschreven percentages zijn gebaseerd op het aantal respondenten. Er zijn in totaal 88 organisaties aangeschreven, er zijn 38 volledig ingevulde enquêtes ontvangen en enkele afzonderlijke schriftelijke reacties. Op basis van een totaal van 38 ontvangen enquêtes is de respons ca. 43%. 1. Huidige situatie m.b.t. het coronavirus / Corona maatregelen Op dit moment is een gedeeltelijke lockdown nog van kracht. De geënquêteerden is gevraagd wat de maatregelen sinds maart 2020 tot op dit moment betekenen voor hun organisatie. TOTAAL ONTVANGEN TOTAAL JA (1) TOTAAL NEE (2) TOTAAL NVT (3)

37 92% 8% 0%

37 65% 30% 5%

37 76% 16% 3%

38 97% 0% 0%

38 21% 42% 34%

37 32% 41% 24%

1. 92% van de respondenten geeft aan een nadelig effect op de organisatie / bedrijfsvoering te merken. Voorbeelden zijn dat de verenigingen en activiteiten nagenoeg stilliggen en dat heeft effect op omzet, leden en vrijwilligers. Er wordt een gebrek aan toekomstperspectief gemeld. 2. Ongeveer tweederde merkt een nadelig effect op personeel / vrijwilligers. Er was een tijdelijke piek in extra werk door Corona, maar nu is er weinig te doen en vrijwilligers in risicogroepen zitten thuis. Er is weinig contact met vrijwilligers en de motivatie loopt terug. Het vinden van nieuwe vrijwilligers is (extra) lastig. 3. Driekwart merkt een nadelig effect op de financiële positie van de organisatie c.q. bedrijfsvoering. De kosten lopen door en er is nauwelijks omzet. Daarbij geldt voor sommige organisaties dat er extra kosten moetens worden gemaakt i.v.m. corona maatregelen. Het effect op het aantal leden en contributie is voor veel organisaties nog nader te bepalen. De activiteiten, omzet (kaartverkoop etc.) zijn stilgevallen. Sponsors vallen weg en nieuwe sponsoren worden (nog) niet gevonden. Gelijktijdig geldt voor de meeste organisaties dat ook vrijwilligers en trainersvergoedingen zijn weggevallen. Compensaties vanuit de Rijksoverheid zijn in enkele gevallen ingezet om onderhuurbetalingen te reduceren of kwijt te kunnen schelden. 4.

Nagenoeg alle respondenten hebben aan hun betalingsverplichtingen kunnen voldoen in 2020. In de toelichting geven zij aan dat dit ‘nog net’ kon en dat ingeteerd moest worden op reserves. 5. 21% van de respondenten heeft in 2020 gebruik gemaakt van het verzoek om ‘opschorting van de huurbetaling’ aan de gemeente, 41% heeft dat niet gedaan en voor 35% geldt dat dit niet van toepassing was. In het geval van het verzoek is niet in alle gevallen ook een bevestiging ontvangen vanuit de gemeente. Er lopen verzoeken om kwijtschelding, Enkele organisaties melden dat opschorten weinig zinvol is omdat dit niet ingelopen kan worden. 6. Voor ongeveer een derde van de respondenten heeft corona ook een nadelig effect op andere aspecten van de organisatie of bedrijfsvoering. De leden van verenigingen missen binding en sociaal contact. Evenementen zijn geschrapt en er is vrees voor leden/klanten verlies. Men vraagt om duidelijkheid over eventuele kwijtschelding vanuit de gemeente. Een enkele respondent meldt klachten van stress (en teleurstelling) omdat wat opgebouwd is verloren dreigt te gaan.

bezoekadres Rading 1, 1231 KB Loosdrecht postadres Postbus 190, 1230 AD Loosdrecht tel 14 035 (vanuit het buitenland 00 31 35 65 59 595)

e-mail info@wijdemeren.nl website www.wijdemeren.nl fax (035) 65 59 599 IBAN NL41 BNGH 0285 0982 33

Enquête gemeente Wijdemeren Onderwerp : Uitvraag gevolgen Corona & Accommodatieregeling Datum : 6 april 2021

2

2. Maatregelen m.b.t. het coronavirus Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan heeft de rijksoverheid maatregelen getroffen die mogelijk ook effect hebben op de aangeschreven organisaties. Of maatregelen die genomen zijn voor bezoekers / leden / gasten / cliënten: TOTAAL ONTVANGEN TOTAAL JA (1) TOTAAL NEE (2) TOTAAL NVT (3) 







   

38 39% 39% 18%

38 55% 34% 8%

34 15% 12% 41%

61% van de respondenten, voornamelijk sportorganisaties, geven aan dat de (club)accommodatie (deels) gesloten was. Jeugd mag nog wel gebruik maken van enkele faciliteiten. Kinderopvang is alleen toegankelijk voor noodopvang en het merendeel van de organisaties die wel door konden of geen eigen bedrijf / accommodatie hebben waren beperkt in het activiteiten aanbod. Bij 39% van de respondenten is de inning van abonnementen, lidmaatschap of contributie van leden (deels) of tijdelijk stopgezet. Sommige sportverenigingen hebben dat gedaan voor de 2e helft van 2020, een derde van het haar of overwegen nog hoe om te gaan met de contributie. Sponsors is de mogelijkheid geboden om (1 jaar) over te slaan, waarvan gebruik gemaakt is. In enkele gevallen zijn (cursus) gelden terugbetaald en in betalingsregelingen of kortingen afgesproken met (onder)huurders. Voor 41% van de gevallen geldt dat per les of product wordt betaald, geen afname is geen betaling. Voor kinderopvang geldt dat de facturen doorlopen, ook zonder noodopvang. Meer dan de helft van de respondenten kon zich aanpassen aan de situatie, maar in alle gevallen is sprake geweest van beperkingen in openstelling, aantallen etc. Voor meerdere sportverenigingen gold sluiting, in een latere fase op jeugdleden na. Sommige projectorganisaties hebben het besluit moeten nemen om de activiteiten voor het seizoen 2020/2021 te annuleren.

Overige opmerkingen / maatregelen: er wordt extra ingezet op schoonmaken, routing en afstand houden. Vergaderingen etc. vinden online plaats. Er is sprake van meer isolement omdat deelnemers aan activiteiten thuis moeten blijven.

3. Nabije toekomst m.b.t. coronavirus TOTAAL ONTVANGEN TOTAAL JA (1) TOTAAL NEE (2) TOTAAL NVT (3) 

38 61% 8% 26%

38 79% 16% 0%

38 32% 24% 0%

38 26% 16% 0%

37 43% 43% 0%

38 0% 0% 0%

Het merendeel ca. 79% denkt dat de organisatie in 2021 aan haar betalingsverplichtingen kan voldoen. Slechts 32% geeft aan in 2021 de huursom / gebruiksvergoeding van de accommodatie (aan de gemeente of een derde) te kunnen voldoen. 24% geeft aan dit niet te kunnen. 26% van de respondenten wenst een verzoek in te dienen voor opschorting van de huurbetaling als huurder / gebruiker bet van gemeentelijk vastgoed. 43% van de respondenten ziet momenteel een bedreiging voor het voortbestaan van de organisatie onder invloed van de corona maatregelen. 11 respondenten zien weinig of geen bedreiging voor het voortbestaan (0-max. 25%). 6 respondenten zien een zeker bedreiging voor het voorbestaan (30-50%). 3 respondent vrezen voor hun voortbestaan (51-89%) en 2 geven aan dat het reëel is dat (90- 100%) dat zij binnenkort niet langer voortbestaan. NB: ook onder de NEE stemmers geven 3 respondenten toch een lichte bedreiging van 5-10% aan m.b.t. hun voortbestaan.

Enquête gemeente Wijdemeren Onderwerp : Uitvraag gevolgen Corona & Accommodatieregeling Datum : 6 april 2021

3

3.1. scenario’s overheidsmaatregelen Afhankelijk van het beleid van de rijksoverheid worden de maatregelen versoepeld of juist strenger. Wij vragen hoe u de toekomst ziet, wat u verwacht van de komende 6 maanden voor uw organisatie. Daarbij gaan we uit van 3 scenario’s. Kunt u voor elke van de drie scenario’s aangeven wat u verwachtingen zijn? U kunt dit desgewenst beschrijven aan de hand van de thema’s: organisatie, financiën, personeel/vrijwilligers. Scenario 1: Effect op organisatie, financiën personeel/ vrijwilligers Scenario 2: Effect op organisatie, financiën personeel/ vrijwilligers Scenario 3: Effect op organisatie, financiën personeel/ vrijwilligers

De maatregelen worden versoepeld. U kan uw activiteiten de komende maanden weer hervatten tot het niveau van voor de crisis. Men is overwegend positief en wil de draad weer oppakken of ziet een lichte terugval in deelname, leden, vrijwilligers en omzet/ contributie. Enkele organisaties melden ook onzekerheid m.b.t. regels vanuit bonden / rijksoverheid. Scenario 2: De maatregelen blijven zoals op dit moment van kracht, waarbij we ons bevinden in een (gedeeltelijke) lockdown. Dit loopt uiteen van ‘lastig’ tot ‘zeer negatief’. Activiteiten voor de jeugd zullen in huidige vorm (beperkt) doorgaan, voor de rest valt het verenigingsleven stil, kampen organisaties met aanhoudende omzetderving e doorlopende kosten. Meerdere organisatie geven aan dat dit scenario al dramatische effecten zal hebben. De maatregelen worden strenger. De lockdown wordt nog verder aangescherpt. In dit scenario geven de meeste organisaties aan dan drastische maatregelen te moeten neme om geen kosten meer te maken. De bodem van reserves komt inzicht en/of het voortbestaan wordt bedreigd.

3.2. Mogelijkheid voor verzoek tot opschorten van betaling De huurders en gebruikers van gemeentelijke vastgoed hebben eerder in 2020 bericht ontvangen dat de mogelijk bestaat om een verzoek tot opschorting van de huurbetalingen te doen. We vragen dit nu opnieuw, waarbij we er op wijzen dat u aan het verzoek geen rechten kunt ontlenen m.b.t. eventueel afstel van huurbetalingen. Let op: als uw organisatie niet direct bij de gemeente huurt maar bij een andere organisatie kunt u een dergelijk verzoek aan die organisatie kenbaar te maken. TOTAAL ONTVANGEN TOTAAL JA (1) TOTAAL NEE (2) TOTAAL NVT (3) 

38 24% 3% 0%

8 organisaties hebben aan de hand van de enquête een verzoek gedaan tot opschorting van de huurbetaling. Dit komt bovenop de organisaties die dat eerder in 2020 al gedaan hadden. Er zijn weinig opmerkingen bij gemaakt. In 2 gevallen wil men nader overleg over de wijze van gebruik of gedeeltelijke huurvermindering in de periode verminderd gebruik.

Enquête gemeente Wijdemeren Onderwerp : Uitvraag gevolgen Corona & Accommodatieregeling Datum : 6 april 2021

4

Beknopte analyse m.b.t. Corona en maatschappelijk vastgoed: De meeste organisaties en verenigingen hebben de coronamaatregelen in 2020 doorstaan, maar hebben daarbij ingeteerd op hun financiële reserves. Er is in algemene zin sprake geweest van flinke beperkingen in de reguliere bedrijfsvoering, dan wel volledige sluiting voor het overgrote deel van 2020. Dat heeft financiële consequenties, maar betekent ook veel voor de binding met leden, klanten en vrijwilligers. Met het oog op de maatregelen die vanuit het rijk zijn aangekondigd m.b.t. beperkingen en sluiting, is een situatie ontstaan die zowel voor de organisaties als voor de gemeente Wijdemeren niet of nauwelijks beïnvloedbaar was. In de nabije toekomst is de ontwikkeling van COVID19 en de coronamaatregelen die daaruit voortvloeien van sterke invloed op de bedrijfsvoering, financiën als ook het algemeen belang en sociale cohesie van nagenoeg alle respondenten. Als deze situatie langer op deze wijze, of nog scherper aangezet, plaatsvindt vallen meerdere organisaties om of ondervinden langdurig overlast. Deze enquête dateert van januari en medio februari 2021. De lockdownperiode en avondklok zijn in sindsdien verlengd. Er wordt gesproken over mogelijke versoepelingen op termijn, maar die bieden geen garanties. Ook is niet duidelijk voor welke groepen welke versoepelingen wanneer gaan gelden.

Voorstel: In de regel is het niet onlogisch dat als er geen ‘vruchtgebruik’ heeft kunnen plaatsvinden op last van de rijksoverheid, het betalen van de huurvergoeding daarvoor eveneens niet zomaar opgeld doet. Daar is in het geval van commerciële horeca inmiddels ook jurisprudentie over (-50% op de huurvergoeding.). Voor veel gemeenten geldt inmiddels dat zij voor (sport)verenigingen en maatschappelijke huurders over zijn gegaan tot kwijtschelding van de huur/gebruiksvergoedingen die gelden voor periode van gedwongen sluiting. Gemeenten worden in de circulaires gecompenseerd voor corona-effecten op het gebied van culturele en maatschappelijke activiteiten, en buurt- en dorpshuizen. Daarnaast is er voor sport een specifieke regeling. Voor de gemeente Wijdemeren geldt ook een overmacht situatie. Accommodaties konden niet worden ‘geleverd’ dan is daarvoor factureren ook niet reëel. Er is een verbijzondering naar doelgroepen. Sportverenigingen en sportstichtingen zijn in een eerste tranche al gecompenseerd voor huur- en gebruiksvergoeding, Dit betreft de periode medio maart tot en met juni 2020. Er volgt een nieuwe regeling voor in ieder geval het 4e kwartaal van 2020. In de zomerperiode is het gebruiken huur van sportvoorzieningen laag en alleen in september en begin oktober is er nog (zeer beperkt) gebruik geweest alvorens van een nieuwe lockdown sprake was.

Voor sociaal-maatschappelijke organisatie en culturele instellingen geldt een soortgelijke situatie waarbij deels wel sprake was van openstelling, maar onder bijzondere omstandigheden en met aangepaste maatregelen. De overgangstijd was hectisch en in veel gevallen waren maatregelen net geïntroduceerd (afstand, ontsmetting, aantal mensen etc.) toen een opvolgende lockdown werd afgeroepen. Voor de enkele huurders van maatschappelijk vastgoed die onder commercieel tarief huren geldt dezelfde situatie. Over heel 2020 hebben sociaal- maatschappelijke organisatie en culturele instellingen sportverenigingen, sportstichtingen als ook ‘commerciële huurders’ circa 9 maanden niet op enigszins normale wijze kunnen draaien. De gemeente wordt –deels- gecompenseerd. Zonder compensatie of kwijtschelding van huur- en gebruiksvergoeding komt voor langere termijn de vitaliteit van de organisaties en verenigingen in het geding.

Derhalve luidt het voorstel om voor 2020: - Voor sportstichtingen en sportverenigingen maximale compensatie aan vragen voor 9 maanden in 2020, op basis van kwijtschelding van reguliere facturen; Voor sociaal-maatschappelijke organisatie en culturele instellingen en commerciële huurders’ geldt: - 25% (circa het eerste kwartaal van 2020) op normale wijze de facturen te vorderen - 50% kwijt te schelden (er wordt wel gefactureerd voor bewijslast) - Voor het 3e kwartaal (resterende 25% tijd in 2020) te rekenen met 50% van de reguliere huursom per kwartaal. Het advies luidt de situatie van kwijtschelden van huur- en gebruiksvergoeding door te trekken voor het 1e kwartaal van 2021 en zo nodig een gedeelte van of het gehele 2e kwartaal van 2021.

Enquête gemeente Wijdemeren Onderwerp : Uitvraag gevolgen Corona & Accommodatieregeling Datum : 6 april 2021

4.

5

Accommodatieregeling

TOTAAL ONTVANGEN TOTAAL JA (1) TOTAAL NEE (2) TOTAAL NVT (3) 

38 45% 24% 8%

38 3% 66% 11%

38 18% 45% 11%

38 0% 0% 5%

45% van de respondenten was al bekend met de Accommodatieregeling (ook wel bekend als 1/3e Regeling) van de Gemeente Wijdemeren. Van de respondenten heeft 1 organisatie in het verleden (sinds ca. 2011) gebruik gemaakt van de Accommodatie regeling. 18% van de respondenten (dat zijn 7 organisaties) hebben op dit moment plannen voor investeringen 2021 of 2022 waarbij ze overwegen om gebruik te maken van de Accommodatieregeling. In 1 geval is de vraag of deze organisatie voor de huidige regeling in aanmerking kan komen. Het jaartal van de planning hiervoor is in 2 gevallen 2021, 2 gevallen 2022, 2 gevallen 2021/2022 en 1x n.t.b.

 



Toelichting op de plannen:  Organisatie 1: Plannen graag bespreken.  





 

Organisatie 2: Vergroting of vervanging van huidige huisvesting. Organisatie 3: Afhankelijk van in hoeverre groot onderhoud aan het (voormalig kerk-)gebouw (gemeentelijk monument) onder de regeling valt Organisatie 4: Het gaat om de vervanging van de bestaande lichtmasten, armaturen en lampen. Naast de exploitatiekosten vermindering die we hiermee beogen leidt de aanleg ook tot een belangrijke vermindering van het strooilicht voor de omliggende woningen. Organisatie 5: Investering in padelbanen en winterproof maken gravel tennisbanen als padelbanen op huidige winterbanen gebouwd worden. Organisatie 6: Met de nieuwbouw van de kantine Organisatie 7: Bijplaatsen van units voor slaapkamers, het kindvriendelijk maken van de huidige ruimtes en de tuin voorzien van een schuur en speeltoestellen.

Informatie m.b.t. de Accommodatieregeling: TOTAAL ONTVANGEN TOTAAL JA (1) TOTAAL NEE (2) TOTAAL NVT (3)

36 19% 3% 0%

Investering afhankelijk van 2022 subsidiebedrag Nog in onderzoek n.t.b. Onbekend

2021

Investerings en subsidiebedrag: 50.000,-

2022

Totale Investeringsbedrag: circa 200.000 euro, waarvan onder oude regeling dus 67.000 euro subsidie Onbekend

2021/2022

€ 50.000,00

2021

36 22% 0% 0%

36 19% 3% 0%

36 19% 3% 0%

2021/2022

35 0% 0% 0%

Enquête gemeente Wijdemeren Onderwerp : Uitvraag gevolgen Corona & Accommodatieregeling Datum : 6 april 2021

6

Voor circa 19% van de respondenten zijn de volgende kenmerken belangrijk m.b.t. behoud of aanpassen van de Accommodatieregeling. Bij deze kenmerken zijn de volgende opmerkingen geplaatst: Hoogte van het totale subsidiebedrag per kalenderjaar  Het is mooi dat er een accommodatieregeling is. Het lijkt mij een prima regeling.  Graag maatwerk/in overleg.  Er is nu geen subsidie.  dan weet de gemeenschap wat er beschikbaar is.  Nee, met een maximaal absoluut bedrag op totaalniveau krijg je achteraf toedelingsvraagstuk en onzekerheid omtrent hoogte subsidie en lening. Ook het besluit hoeveel toegekend wordt schuift naar achteren, omdat pas na het jaar duidelijk wordt of aanvraag gehonoreerd wordt. Creëert meer onzekerheid en vertraging.  Wij kunnen moeilijk een antwoord geven op punt 5 t/m 8 omdat we ons dus (zie ons antwoord bij punt 3) in een andere situatie bevinden. Hoogte van het totale subsidiebedrag per aanvraag  Dit moet toereikend zijn om de investering verantwoord te kunnen doen als de economische casus niet rond is te krijgen maar wel uit hoofde van bijvoorbeeld duurzaamheid of andere beleidsdoelen belangrijk is.  Liever meer clubs helpen dan maar 1 of 2.  Ja, plafond van 750.000 euro per aanvraag kan wel wat lager (bijv. de helft 375.000 euro).

Zou wel voor grote investeringen (om nadelige effecten op te vangen van nieuwe regeling) op andere manier proberen bij te springen als gemeente (bijv. aanvulling met renteloze lening, kost gemeente geen geld, alleen financiering). Het aandeel van de subsidie binnen de Accommodatieregeling  Dit moet toereikend zijn om de investering verantwoord te kunnen doen als de economische casus niet rond is te krijgen maar wel uit hoofde van bijvoorbeeld duurzaamheid of andere beleidsdoelen belangrijk is (herhaald antwoord).  Ja, dient gelijk te blijven. 3 deling in gelijke delen geeft juiste prikkels. Initiële eigen bijdrage van club moet aanwezig zijn om ervoor te zorgen dat vereniging eigen geld er in stopt als investering gedaan wordt en dit dus geen onverantwoorde investering wordt. Door lening onderdeel van pakket te laten zijn, maakt administratieve rompslomp om financiering rond te krijgen veel makkelijker. 1/3 deel subsidie is een investering van de gemeente in haar eigen inwoners om intensieve en belangrijke verenigingsleven binnen Wijdemeren in stand te houden. De renteloze lening  De renteloze lening is een instrument dat de gemeente ons inziens budget neutraal kan inzetten en bij uitstek geschikt is voor gevallen waarin de economische casus goed te maken is maar financiering en de terugverdientijd de investering belemmeren.

 Ja, dient onderdeel van het totale pakket te zijn. Indien dit niet onderdeel van pakket is, dient vereniging extern lening zelf te regelen met alle administratieve zaken en processtappen van dien. Overige opmerkingen of toevoegingen: Respondent: “Ik volg proces omtrent accommodatieregeling redelijk goed en omtrent proces moet mij toch wat aan het hart. Deze regeling staat naar verwachting een jaar stil. Dit is totaal onnodig. Dat deze regeling tot onverwachte uitgaven van gemeente kan leiden, is al jaren bekend. Deze regeling had veel eerder aangepast of herziend kunnen worden. Nu is er een gat van 1 jaar waar verenigingen niet verder kunnen met hun plannen. Onze plannen liggen nu stil, want financiering via accommodatieregeling is cruciaal voor ons.

Enquête gemeente Wijdemeren Onderwerp : Uitvraag gevolgen Corona & Accommodatieregeling Datum : 6 april 2021

7

Het is best tenenkrommend hoe de raad afgelopen half jaar bij de wethouder heeft aangedrongen tot opschieten en dat hier niets tot weinig van terecht gekomen is. In mijn ogen terecht dat de raad in december de wethouder flink de les gelezen heeft. Wij drukken gemeente op het hart dat eventuele vertraging in besluitvorming omtrent de nieuwe regeling GEEN invloed mag hebben op het tijdstip van toekenning van financiële middelen! M.a.w. als nieuwe accommodatieregeling van kracht is en aanvraag wordt direct ingediend en goedgekeurd, dan verwachten wij dat geld uiterlijk begin 2022 ook verstrekt wordt. Het zou enorm demotiverend zijn als door traagheid in besluitvorming wij pas in 2023 en niet in 2022 onze plannen (gegeven dat deze onder nieuwe regeling goedgekeurd worden) kunnen realiseren, omdat nieuwe accommodatieregeling zo lang op zich laat wachten. Onze vrijwilligers hebben enthousiaste planning om onze vereniging toekomstbestendig te maken en ik merk dat traagheid in besluitvorming een forse knauw geeft aan dit enthousiasme.” Beknopte analyse m.b.t. Accommodatieregeling: De Accommodatie regeling was bij de helft van de respondenten bekend. Circa 7 organisaties hebben plannen op korte termijn, waarvan er drie in enigerlei mate uitgewerkt zijn en investeringssommen en data bekend zijn.

Wat opvalt, is dat slechts 1 respondent eerder gebruik heeft gemaakt van de regeling (stichting beheer sportaccommodatie Ankeveen). Dat betekent o.a. dat de volgende organisaties niet hebben deelgenomen aan de enquête of dit niet volledig hebben ingevuld:  Historische Kring Loosdrecht aankoop eigen accommodatie  SV Loosdrecht, renteloze lening kunstgrasveld  S.V . ’s-Graveland Ledverlichting en renteloze lening kunstgrasveld  IJsclub (nog niet betaald) De respons, mate van beantwoording en toelichting is eigenlijk te beperkt om significante conclusies uit te trekken. Wel is het opvallend dat dit blijkbaar niet meer of groter leeft onder de aangeschreven organisaties. Een relatief scherpe reactie is afkomstig van één van de gegadigden voor een eventuele Accommodatieregeling die graag aanspraak zouden willen maken op én de renteloze lening én een subsidiedeel. De uitslagen van de enquête zijn afzonderlijk verwerkt in het collegebesluit en raadsvoorstel Accommodatieregeling 2021-2025.