Advies Verkenning gezond financieel domein

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN Email: arsd-wijdemeren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

ASD-2021-13

Het College van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Wijdemeren T.a.v. mevrouw R. van Rijn en de heer J. Klink Rading 1 1231 KB LOOSDRECHT

Wijdemeren, 19 februari 2021

Onderwerp:

Advies over de Verkenning naar een financieel gezond domein

Geacht College, Op 28 januari 2021 ontving de Adviesraad de verkenning “Naar een financieel gezond sociaal domein” versie 4.1 van 18 december 2020. Het gaat om een veel omvattend stuk met mogelijk ver strekkende gevolgen. Uiteraard heeft de Adviesraad oog voor de sterk oplopende kosten en de financiële houdbaarheid van het systeem, maar het is weerbarstige materie waarbij gedegenheid voorrang heeft boven snelheid. Wettelijk kader De vraag kan worden gesteld of de decentralisaties in alle aspecten gelukkig zijn geweest. Feit is dat de gemeenten te maken hebben gekregen met regelingen met een open eind karakter, met onvoldoende overdracht van financiële middelen en met bezuinigingsdoelstellingen die niet realistisch lijken te zijn. In een aantal gevallen heeft de gemeente niet of nauwelijks middelen om de toegang tot de zorg te sturen. Ook voert de Rijksoverheid maatregelen door die leiden tot kostenverhogingen en waar gemeenten weinig tegen kunnen beginnen, zoals de invoering van het abonnementstarief. Algemeen advies is om bij de Rijksoverheid aan te dringen op aanpassingen in de regelgeving en op meer middelen. Dat doen gemeenten uiteraard al, maar de reacties zijn nogal afhoudend. Ergens is dat begrijpelijk omdat het beschikbaar stellen van meer middelen niet zonder meer het antwoord is op mogelijk ondoelmatige besteding van middelen.

Gemeenten moeten echter wel aanspraak kunnen maken op toereikende financiering. Een fundamentele herbezinning van de uitgangspunten van het zorgstelsel lijkt wenselijk. Meer concreet is hierbij bijvoorbeeld de vraag of het wenselijk en passend is dat zwaardere zorgvraagstukken, zoals ten aanzien van jeugd, bij (afzonderlijke) gemeenten worden belegd. In het advies gaat de Adviesraad uit van de bestaande regelgeving met alle beperkingen van dien. In sommige gemeenten gaan stemmen op om bij de toewijzing van zorg de randen van de wet op te zoeken of om zelfs in te gaan tegen bestaande jurisprudentie. Recent verscheen een bericht in de regionale bladen dat de gemeente Laren een inkomenstoets wil instellen bij de toewijzing van huishoudelijke hulp, hoewel dit volgens bestaande jurisprudentie niet is toegestaan. De Adviesraad is van oordeel dat gemeenten zich naar hun burgers moeten houden aan bestaande regelgeving en

1

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN Email: arsd-wijdemeren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

ASD-2021-13

jurisprudentie. Gemeenten verwachten dit van hun burgers en burgers mogen dit ook van de overheid verwachten. Kostenbeheersing De verkenning besteedt eerst aandacht aan kostenbesparing en dan pas aan kostenbeheersing. In ons advies draaien we deze volgorde om. Kostenbesparing heeft wellicht eerder effect, maar maatregelen voor kostenbeheersing leiden tot een structureel doelmatigere besteding van middelen. In de verkenning wordt vermeld dat er de afgelopen jaren geen noodzaak was om tussentijds de kosten te monitoren, omdat er geen tekorten waren: in de ogen van de Adviesraad een merkwaardige redenering. Het hele gemeentelijke functioneren moet onderhevig zijn aan beheersingsmaatregelen. Het optreden van tekorten is geen geldige reden om pas dan over te gaan tot adequate beheersingsmaatregelen. Daarom is wellicht nu te laat actie ondernomen en had het in het verleden wellicht goedkoper gekund. Onderkend moet evenwel worden dat de gemeente bij de implementatie van de decentralisaties een opmerkelijke prestatie hebben geleverd en denkbaar is dat daardoor de aandacht voor beheersingsmaatregelen minder is geweest. Grip op de uitgaven In deze paragraaf worden voorstellen gedaan om de informatievoorziening over de inzet en kosten van de zorg te verbeteren. Uitgangspunt is dat de regio informatie uit het sociaal plein ter beschikking stelt en dat analyse op lokaal niveau plaatsvindt.

Een vingerwijzing naar de gezamenlijkheid wordt gedaan door de introductie van (boven)lokale datawarehouses. Het advies van de Adviesraad is om te onderzoeken of het bovenlokale breder kan worden ingevuld. Bij zorgverzekeraars is dit verankerd in de driehoek “zorgcontractering-controlling/statistiek en onderzoek/actuariaat-materiële controle”. Het gaat om de analyse en duiding van grote hoeveelheid gegevens over zorgsoorten en zorgaanbieders. Het vereist deskundigheid om effectief gebruik te kunnen maken van de data. Bij de individuele gemeenten zijn de zorgaantallen relatief beperkt en zal het moeite kosten om op lokaal niveau overal voldoende deskundigheid op te bouwen. Ons advies is om te onderzoeken of het haalbaar is om op regionaal niveau een afdeling zorgactuariaat/controlling in te richten. Dit vergt een behoorlijke investering, maar een goede inrichting kan een veelvoud aan besparingen opleveren omdat gerichter en met meer kennis van zaken tegenwicht kan worden gegeven bij de inzet van zorg. Op pagina 39 wordt een kostenpost voor een projectleider en een data analist opgevoerd. Het enige doel van het project is er voor te zorgen dat hogere kosten niet meer als verrassing komen. Merkwaardig is dat extra kosten worden opgevoerd voor iets dat eigenlijk vanzelfsprekend deel hoort uit maakt van een goede bedrijfsvoering.

In de maatregelentabellen op de pagina’s pagina 39 en 41 worden wel in 2021 kostenposten opgevoerd, maar worden geen opbrengsten opgenomen. Dit is onwaarschijnlijk. Betere kennis van de inzet van zorg en de kosten daarvan moet leiden tot lagere kosten en/of tot grotere aanwijsbare

2

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN Email: arsd-wijdemeren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

ASD-2021-13

maatschappelijke effecten in de vorm van een doelmatiger inzet van zorg. Ex-ante kwantificering is daarbij wellicht moeilijk. Versterken kostenbewustzijn De verkenning behandelt het kostenbewustzijn op drie niveaus: de inwoner, de consulent en de zorgprofessional. De inwoner De inwoner heeft geen zicht op de kosten van zijn zorg, maar hij heeft hier ook geen direct belang bij. CZ heeft als enige ziekenfonds in de jaren 90 van de vorige eeuw overzichten naar haar verzekerden gestuurd met daarop de kosten van de door de verzekerde geconsumeerde zorg. Dat had geen noemenswaardig effect, omdat de verzekerde hier ook geen belang bij had. Voorstellen om de inwoner een financieel belang te laten hebben bij het niveau van zijn zorg zijn in de ogen van de adviesraad niet wenselijk. Bij het huidige niveau van het eigen risico van de zorgverzekering zijn ongewenste vormen van zorgmijding te zien. Dit risico ligt ook bij de WMO op de loer. De consulent Dat consulenten weinig inzicht hebben in de kosten van zorgtrajecten is in de ogen van de Adviesraad een tekortkoming in het kennisniveau van de consulenten. Anderzijds mag van zorgconsulenten worden verwacht dat zij een goede professionele inschatting kunnen maken van de in individuele gevallen noodzakelijke zorg. Te lichte en te zware inzet van zorg zijn beide niet in het belang van de inwoner.

Professioneel optreden van de consulent zou op zichzelf al een waarborg moeten zijn voor een doelmatige inzet van zorg. Kennis van de kosten van de zorg kan hierbij wel ondersteunend, maar niet leidend zijn. De zorgprofessional Daar waar het inkomen van de zorgverlener direct afhankelijk is van tijdsbesteding of zwaarte van de inzet bestaat een risico dat overbehandeling plaatsvindt, ondanks dat van de zorgprofessional mag worden verwacht dat deze professioneel optreedt. Zorgverzekeraars analyseren behandelgegevens van zorgverleners en vergelijken die met elkaar om significante verschillen in behandelingen voor gelijksoortige aandoeningen op te sporen en bespreekbaar te maken en om benchmarks op te stellen. Hierbij kan een regionale afdeling zorgactuariaat een rol spelen, al moet dan wel van een zekere massa sprake zijn. Uitbesteding en/of samenwerking met andere regio’s kunnen de massa vergroten en de operationele kwetsbaarheid verminderen. Voorgestelde oplossingsrichtingen Het benchmarken van zorg, het instellen van persoonsvolgende budgetplafonds, het werken met basispakketten/pluspakketten en kortdurende persoonsvolgende contractering verdienen overweging. Dit moet eerst nader worden uitgewerkt en onderzocht.

De bonus op het afschalen van zorg, de staffelkorting en de automatische standstill termijn lijken ons vooralsnog ongewenst, maar de Adviesraad ziet graag een nadere uitwerking tegemoet.

3

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN Email: arsd-wijdemeren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

ASD-2021-13

Kostenbesparing algemeen De Adviesraad is het er mee eens dat de zorgkosten tegen het licht worden gehouden. Belangrijke randvoorwaarde is dat iedereen die bepaalde zorg nodig heeft die zorg ook kan krijgen. Verder is van belang om goed te onderzoeken welke gevolgen kostenbesparingen hebben op de kosten van andere vormen van zorg en op het welzijn en de gezondheid van de inwoner. Een voorbeeld dat in de verkenning zelf wordt gegeven, is het budgetplafond voor beschermd wonen. Dat leidt tot wachtlijsten en de inzet van andere vorm van zorg. De zorg die door de gemeenten wordt gegeven of wordt gefaciliteerd heeft een bepaald doel. Het lijkt gewenst om het ambitieniveau van de verschillende vormen van zorg nader te concretiseren. Nu zijn die ambitieniveaus op een hoog abstractieniveau beschreven met als algemene en nogal kretologische omschrijving, zoals iedereen doet mee. Het lijkt ons gewenst om de ambitieniveaus nader te concretiseren. Dan worden ze beter meetbaar en zijn ze ook controleerbaarder op- en af te schalen. Voorbeeld is de inzet van het aantal minuten huishoudelijke hulp. Wijdemeren was in 2017 en 2018 met een gemiddelde inzet van ongeveer 5.200 minuten de op één na laagste gemeente in de regio. In 2019 was de inzet met 4.459 minuten verreweg de laagste en zomaar circa 15% lager dan voorgaande jaren.

Heeft men de kostenstijging door de toestroom van cliënten beperkt door het toekennen van ondermaatse huishoudelijke hulp. Of is er een andere onderliggende reden, bijvoorbeeld omdat de betreffende inwoner een groter deel van het werk zelf kon uitvoeren. Het normenkader van KPMG/HHM (goedgekeurd door de Centrale Raad van Beroep en daarmee richtinggevend onder het motto: pas toe, of leg uit) gaat uit van een norm van 6.480 minuten per jaar. Wijdemeren ligt daar 30% onder. Daar moet een beleid(swijziging) onder gelegen hebben waar de Adviesraad graag over was geïnformeerd. Analyse en kostenbesparing In de verkenning worden veel cijfers en kwantitatieve ontwikkelingen genoemd. Wat node wordt gemist is de onderbouwde reden van de onderliggende oorzaken van deze ontwikkelingen. In een aantal gevallen is sprake van een ontwikkeling die in lijn ligt met de doelstelling van de decentralisaties. Dan lijkt het vreemd om nu te morrelen aan de zorg die het gevolg is van de beoogde ontwikkelingen. Voorbeelden zijn de verkorting van de opnameduur in ziekenhuizen en de doelstelling om ouderen langer thuis te laten wonen. Hierdoor ontstaat meer zorgbehoefte thuis. In dit kader kan het wel nuttig zijn om kritischer te zijn op de toepassing van de juiste wetten. Valt iets onder de ZVW, de WLZ of de WMO.

Voorkomen moet worden dat inwoners van het kastje naar de muur wordt gestuurd, maar thuiszorg in de curatieve sfeer hoort in de ZVW plaats en huishoudelijke hulp van iemand die in de WLZ zit, hoort daar thuis. Financiële onderbouwing van de voorgestelde projecten Er is een groot aantal projecten gedefinieerd. Als alle projecten worden uitgevoerd dan gaat het over de volle looptijd om meer dan EUR 10 miljoen aan projectkosten. Bij de diverse projecten worden omvangrijke besparingen berekend. Deze besparingen behoeven in onze ogen een betere

4

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN Email: arsd-wijdemeren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

ASD-2021-13

onderbouwing. Naast een nadere duiding van de uitgangpunten zien de Adviesraad ook graag een risico-analyse en een bandbreedte. Aan de Adviesraad en ook aan de Gemeenteraad wordt gevraagd om een oordeel te geven over een groot aantal projecten waar een aanzienlijk kostenplaatje aan hangt. De vraag is of een dergelijke massaliteit in zo’n korte tijd wenselijk is voor een goede oordeelsvorming. Aanvullende informatie is tenminste gewenst. Jeugdhulp: Van vindplaats naar werkplaats De gedachte verdient een nader onderzoek en nadere uitwerking. De vraag is of sprake is van een andere insteek die uiteindelijk niet de beoogde besparing of het beoogde effect oplevert. Was de motivering van de huidige werkwijze niet dat de hulp juist het beste huishouden gebonden kon worden gegeven. De Donner school is een school voor speciaal onderwijs. Daar is waarschijnlijk voldoende massa voor de voorgestelde aanpak. Is het haalbaar om ook andere scholen met de nieuwe werkwijze te belasten, terwijl het daar al piept en kraakt? De evaluatie van de pilot is veelbelovend en de berekende besparingen zijn substantieel. De informatie in de verkenning is niet toereikend om een advies te geven. Ook de berekende besparingen behoeven een nadere onderbouwing. Jeugdhulp: In dialoog verwijzen naar effectieve jeugdhulp Het monitoren van de effectiviteit van interventies is zinvol.

Daarbij moeten de behandeldoelstelling en de meetpunten in het traject zo eenduidig mogelijk worden vastgelegd. Een niet effectieve interventie kost onnodig geld, maar wat nog erger is, is dat de betreffende inwoner niet of onvoldoende wordt geholpen. De Adviesraad staat positief tegenover het vormen van een verwijsnetwerk en een verwijsrichtlijn als maatwerk mogelijk blijft. Maak bovendien ouders medeverantwoordelijk. Verblijf jeugd: Uitvoeringsagenda structureel borgen De oplossingsrichting “versterken van de ambulante jeugdhulp in de thuis situatie” lijkt tegengesteld aan hetgeen is gesteld bij “van vindplaats naar werkplaats”. Dit behoeft een nadere toelichting. De Adviesraad ondersteunt de doelstelling om pleegzorg en gezinshuizen te versterken. Daarvoor is wel een toename van de beschikbaarheid daarvan nodig. Ondanks alle inspanningen is die toename tot nog toe maar mondjesmaat. Met in achtneming van het bovenstaande adviseert de Adviesraad positief over de voorgestelde maatregelen. Verblijf jeugd: Gezamenlijke bekostiging van en toegang tot verblijf Gemeenten werken sinds 1 januari 2021 met een doorbraaktafel jeugd. Kennelijk wordt nu, nog geen twee maanden na de installatie daarvan, al getwijfeld aan het succes daarvan. Dat is snel, want de doorbraaktafel heeft nog geen kans gehad om zich te bewijzen. Een advies over de aangevoerde

5

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN Email: arsd-wijdemeren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

ASD-2021-13

alternatieven is daarom niet opportuun. Aangenomen mag worden dat de doorbraaktafel concrete doelstellingen heeft meegekregen en dat de mate waarin deze doelstellingen worden bereikt ook wordt gemeten. Over het financieel effect van de voorgestelde maatregelen heeft de Adviesraad geen oordeel aangezien onvoldoende informatie beschikbaar is om de onderbouwing te toetsen. Verblijf jeugd: Gezamenlijke bekostiging van en toegang tot verblijf Gezien de kosten van een verblijfsplaats leent deze vorm van zorg zich wel voor gezamenlijke bekostiging op regionaal niveau. Hier kan een parallel worden getrokken met de hoge kosten verevening zoals deze in het verleden werd toegepast bij ziekenfondsen/zorgverzekeraars. Consequentie daarvan is dat ook de toegang regionaal moet worden georganiseerd. De vraag is dan of daarvoor een nieuwe toetsingscommissie moet worden opgericht. Wellicht kan het bestaande C & A team deze rol vervullen. De Adviesraad ziet wel graag een nadere onderbouwing van de uitgangspunten voor de kostenbesparing. Huishoudelijke hulp De Adviesraad kijkt met zorg naar het, als gevolg van de invoering van het abonnementstarief, toegenomen gebruik van huishoudelijke hulp. Inwoners die uitstekend in staat zijn om deze hulp zelf te bekostigen, doen in toenemende mate een beroep op de maatwerkvoorziening huishoudelijke hulp.

Wellicht kan deze toestroom worden beperkt door meer actief te wijzen op de fiscale regeling “Dienstverlening aan huis”. Bij deze regeling kan een huishoudelijke hulp worden ingeschakeld zonder aan allerlei formaliteiten vast te zitten. Het oogt wellicht als “zwart werken”, maar dat is het niet. De huishoudelijke hulp is er verantwoordelijk voor dat de inkomsten worden opgegeven voor de inkomstenbelasting. Als de huishoudelijke hulp goed rekening houdt met de heffingskortingen hoeft hij of zij daar ook geen belasting over te betalen. Dat laat onverlet dat de kosten doorgaan hoger uitvallen dan die van een maatwerkvoorziening, zeker als er sprake is van stapeling van zorg. Voordeel is wel dat met de huishoudelijke hulp vrijelijk afspraken kunnen worden gemaakt over de werkzaamheden en de tijdstippen waarop dit gebeurt. Bezuinigingen op de maatwerkvoorziening door de werkzaamheden ernstig te verschalen vindt de Adviesraad ongewenst. Er ligt inmiddels een door KPMG/HHM opgesteld toetsingskader. De toekenning van uren in Wijdemeren is al substantieel verlaagd en ligt al aanzienlijk onder het toetsingskader. Bovendien moet door de acceptatie van het toetsingskader goed kunnen worden uitgelegd waarom minder uren worden toegekend. Met name bij oudere inwoners is continuïteit in de uitvoering van huishoudelijke hulp gewenst.

De Adviesraad adviseert negatief over de maatregel om levering van huishoudelijk hulp te versoberen en de toegang aan te scherpen. Als rekening wordt gehouden met de eigen kracht en de financiële mogelijkheden van de inwoner moet het beperken van de toegang en van de levering van huishoudelijke hulp beter worden onderbouwd. De kwetsbare inwoner moet worden ontzien.

6

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN Email: arsd-wijdemeren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

ASD-2021-13

De Adviesraad staat voorshands niet negatief tegenover de gedachte om huishoudelijke hulp (mede) als algemene voorziening aan te bieden. Voor een definitief advies is meer informatie over de concrete invulling nodig. Ook bij huishoudelijk hulp hebben wij geen oordeel over de opgevoerde besparingen. Overigens is de Adviesraad wel een voorstander van het invoeren van een inkomensgrens, maar alleen als dat past binnen de geldende regelgeving en jurisprudentie. De integriteit van het overheidshandelen is voorliggend. Begeleiding en dagbesteding: uitvoeren experiment De Adviesraad kan zich geen oordeel vormen over het voornemen om over te gaan tot een experiment met kwetsbare gezinnen aangezien geen criteria worden genoemd. Geadviseerd wordt om:   

Per maatregel criteria vast te leggen en deze goed te onderbouwen, Te zorgen voor vergelijkbare zorgbehoeften in de pilotgroep en de controlegroep, Evalueer ten minste elk halfjaar en beëindig de proef bij negatieve resultaten.

Begeleiding en dagbesteding: Aanscherpen toegang Het is merkwaardig dat consulenten kennelijk niet of onvoldoende op de hoogte zijn met de criteria voor doorverwijzing naar de WLZ. Training in het toepassen van de juiste criteria is gewenst. Ook wordt voorgesteld om nadrukkelijker te vragen naar eigen kracht of hulp van de omgeving. Dit hoort eigenlijk al onderdeel van de huidige werkwijze te zijn. Doorgaans zijn de mogelijkheden van eigen kracht en inzet vanuit het sociaal netwerk al uitgeput voordat iemand een beroep doet op hulp van de gemeente. Voorkomen moet worden dat onbegaanbare paden worden ingeslagen. Begeleiding en dagbesteding: Algemene voorziening lichte begeleiding en dagbesteding De opstellers lijken te bedoelen dat met de algemene voorziening welzijnswerk wordt bedoeld.. Mocht dat zo zijn, dan is sprake van verplaatsing van kosten, omdat welzijnswerk wordt gesubsidieerd. Dagbesteding omvat ook alle lichte vormen van persoonlijke verzorging, verpleging en begeleiding individueel. Deze zorg wordt door welzijnswerkers niet verleend. Daardoor is het een maatwerkvoorziening die niet kan worden gedegradeerd tot algemene voorziening. De Adviesraad adviseert negatief. Begeleiding en dagbesteding: Arbeid in plaats van zorg Niet duidelijk is welke groep inwoners hier wordt bedoeld.

Inwoners die op jonge leeftijd een indicatie (voor dagbesteding) of speciaal onderwijs hebben gekregen, hebben deze niet voor niets gekregen. Als ze van het VSO afkomen met een

7

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN Email: arsd-wijdemeren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

ASD-2021-13

uitstroomprofiel dagbesteding of arbeidsmarkt zal er weinig keuze zijn voor wat zij verder kunnen doen:  

Beschut werk is onvoldoende aanwezig, Vrijwilligerswerk is onbetaald en er zal meestal begeleiding bij nodig zijn.

Regelmatig gesprekken voeren met de betreffende inwoners zal de mogelijkheden om te werken niet vergroten. Het creëren van geschikte werkplekken wel. De Adviesraad adviseert negatief. Beschermd wonen: Heronderzoeken van de wachtlijst en bestaande cliënten (Periodiek) heronderzoeken van personen op de wachtlijst en van bestaande cliënten is op zich nuttig, maar heeft alleen zin als situatie van de betreffende personen is gewijzigd of als de toegangscriteria zijn gewijzigd. In het laatste geval moet duidelijk zijn wat die wijzigingen dan zijn. De verwachting wordt uitgesproken dat ongeveer honderd personen van de wachtlijst verdwijnen. Wie zijn dat en wat gebeurt er dan met deze personen en scheelt dat dan in zorg? De Adviesraad adviseert een prudent en onafhankelijk onderzoek zodat er snel duidelijkheid komt voor de betreffende inwoners. Beschermd wonen: Gezamenlijke bekostiging van en toegang tot beschermd wonen De Adviesraad adviseert positief. Consequentie is dat de gemeenten individueel iets van hun beleidsvrijheid inleveren. Advies is om, voor zover dat al niet gebeurt, de partners in de zorgverzekeringswet actief mee te nemen. Zuilvorming moet worden voorkomen. Het gevolg kan zijn dat inwoners beperkt worden bediend en verder achteruit gaan met uiteindelijk hogere kosten voor de gemeente als gevolg.

Dat geldt niet alleen voor dit onderwerp, maar voor alle vorm van zorg waar verschillende wetten aangrenzend zijn. Doelgroepenvervoer: het verhogen van de eigen bijdrage WMO-vervoer Gebruikers van het WMO-vervoer krijgen deze maatwerkvoorziening niet zomaar. Zij hebben een beperking waardoor zij niet of nauwelijks van het openbaar vervoer gebruik kunnen maken. Om toch aan maatschappelijk leven te kunnen deelnemen, wordt de WMO taxi ingezet. De Adviesraad ondersteunt de gedachte dat de kosten voor de gebruiker in lijn moeten liggen met die van het openbaar vervoer. Van belang is dat de doorberekeningsgrondslag van beide gelijk is. Nu wordt nog het zone systeem gebruikt, terwijl dat in het OV niet het geval is. Opmerkelijk gegeven is dat van de circa 9.000 verstrekte taxipassen bijna de helft niet wordt gebruikt. Die kosten dan op zich ook niets, maar wel moest de hele toekenningprocedure worden doorlopen. De vraag komt op of aanvragen wellicht onvoldoende kritisch worden beoordeeld. Piek- en daltarief is geen goede maatregel. Vervoer in piektijden kan onontkoombaar zijn voor bijvoorbeeld het bijwonen van een huwelijk of begrafenis of het afleggen van een ziekenbezoek in het ziekenhuis. 8

Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren P/a Hollands End 99 1244 NP ANKEVEEN Email: arsd-wijdemeren@outlook.com Website: www.adviesraad-wijdemeren.nl

ASD-2021-13

Begeleiders op medische indicatie behoren blijvend gratis mee te kunnen reizen. De Adviesraad staat, met in acht neming van de bovengenoemde opmerkingen, positief tegenover een herijking van de eigen bijdrage WMO-vervoer. Of dat de aangegeven besparing zal opleveren, moet nog worden bezien. Niet opgenomen maatregelen De Adviesraad kan zich vinden in het niet toepassen van budgetplafonds. Bij de maatregel combinatiegraad vervoer is geen tekst opgenomen. Een beoordeling is daarom niet mogelijk. In tijden van bezuinigingen dreigt het onderdeel preventie het eerst te sneuvelen. De kosten zijn zichtbaar en de opbrengsten vaak moeilijk te meten. De maatregel is niet opgenomen omdat gemeenten dit lokaal willen aanpakken en inbedden en niet omdat men hierop wil bezuinigen. Daar kan de Adviesraad zich in vinden. Niettemin kan het nuttig zijn om op selectieve wijze regionaal in te steken. Preventie is voornamelijk gedrags- en gedachtenverandering. Dit kan prima regionaal worden ingestoken met een lokale tint. In dit kader verwijst de Adviesraad naar een oproep van drie grote zorgverzekeraars (Zilveren Kruis, CZ en Menzis) om zorgverleners, verzekeraars, gemeenten en andere overheidsinstellingen te verplichten om te werken aan preventie van gezondheidsklachten en zich in te spannen voor een gezonde bevolking.

Voorgesteld wordt om de gezondheidsplicht te verankeren in de vijf bestaande zorgwetten: de Zvw, de Wlz, de Wmo, de Wpg en de Jeugdwet. Tot slot Wij zijn graag bereid deze brief nader toe te lichten. Hoogachtend, namens de Adviesraad Sociaal Domein Wijdemeren.

M.J. Vredenduin

9