AA22-1390 Accountantsverslag Wijdemeren

ACCOUNTANTSVERSLAG 2021

Gemeente Wijdemeren

Aanbiedingsbrief

Aan:

Geachte leden van de raad,

de raad van de Gemeente Wijdemeren T.a.v. Mw. E. Hörchner, raadsgriffier Postbus 190 1230 AD LOOSDRECHT

Wij hebben de jaarrekening 2021 van Gemeente Wijdemeren (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 11 april 2022, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2021. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies van de jaarrekeningcontrole opgenomen. De jaarrekening van de gemeente Wijdemeren geeft een getrouw beeld. Ten aanzien van de rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening verstrekken wij een oordeel met beperking.

Amstelveen, 12 juli 2022 Kenmerk: JB/JvS/JT/HV/AA22-1390

Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders. Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de Gemeente Wijdemeren bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Gelukkig heeft een deel van de controle weer bij u op het gemeentehuis plaats kunnen vinden, wat het eenvoudiger en plezieriger maakt. Het opstellen van de jaarrekening en de hierop volgende controle zijn dit jaar uitdagende processen geweest. Het gevolg hiervan was een minder efficiënt proces qua tijdsbesteding voor zowel de gemeente als het controleteam. Wij vertrouwen erop u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet,

Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA

VOLGENDE PAGINA

INHOUDSOPGAVE

DASHBOARD

BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

drs. J.M.A. Brak RA Partner en extern accountant Gemeente Wijdemeren

Inhoudsopgave

1. DASHBOARD

2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE

4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE

4

1. Dashboard

1.1 Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING





AANDACHTSPUNTEN VOOR 2022

Op basis van de interim- en jaarrekeningcontrole 2021 zijn de aandachtspunten voor 2022: 

De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 580.000 respectievelijk € 1.740.000. Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.



De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.



De WNT is nageleefd.



Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de SiSabijlage.

ONTWIKKELINGEN





RESULTAAT 2021

Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2021 een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid te verstrekt. In onze controleverklaring geven wij een beperking inzake de rechtmatigheid.





5

2021

Begroting (na wijziging)

Monitoren financiële positie gemeente.

Saldo van baten en lasten

-1.801

-1.264



Behouden van kennis binnen organisatie en stabiliteit van de financiële kolom en borging van eigenaarschap.

Mutatie reserves

600

1.017

Doorontwikkeling van de administratieve organisatie en interne controle naar rechtmatigheidsverantwoording over 2023.

-1.201

-247





Preventieve controle op naleving Europese en interne aanbestedingsregels.

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

Het aantal SiSa-regelingen is in 2021 toegenomen naar 19. De regelingen vloeien voornamelijk voort uit COVID-19 gerelateerde activiteiten, welke de gemeente voor de burger moet organiseren. Het aantal activiteiten nemen voor de gemeente toe, alsmede de taken voor de administratie en afleggen van verantwoording over deze activiteiten. De verliesvoorziening grondexploitatie is toegenomen met € 501.000. De toename van de voorziening wordt veroorzaakt door de gewijzigde ramingen in verband met o.a. de langere looptijd van project Porseleinhaven als gevolg van het lopende geschil, kostenstijgingen en indexatie. De lasten voor het Sociaal Domein (programma 5) zijn toegenomen ten opzichte van voorgaand jaar en overschrijden de begrote lasten 2021.

DASHBOARD

(x € 1.000)

JAARREKENING









Het resultaat over 2021 bedraagt € 1,2 miljoen negatief na mutaties in reserves (2020: € 1,4 miljoen negatief). De lasten wijken circa 5% af van de totale begrotingsomvang. Deze afwijking ligt boven de drempel die wij als passend beschouwen voor gemeenten. De oorzaken van de afwijking lopen uiteen en worden toegelicht op pagina 14.

UW FINANCIËLE POSITIE VERGELEKEN

Aanbestedingsrechtmatigheid: Op basis van de spendanalyse hebben wij de lasten uit hoofde van een aantal contracten als onrechtmatig meegewogen in ons oordeel. De geconstateerde fouten hebben betrekking op diensten en leveringen en bedragen voor 2021: € 840.000 (2020: € 644.000). Begrotingsoverschrijdingen geconstateerd, deze hebben geen impact op het rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening. Aanpassing toerekening baten € 207.000 en lasten € 207.000 omgevingsvergunningen aan boekjaar. Per saldo nihil effect op het resultaat. Onzekerheden bestaan ten aanzien van rechtmatigheid van het sociaal domein bestaande uit de PGB’s via het SVB (€ 235.000) en Wmo ZIN en Jeugdzorg ZIN via onder andere de Regio Gooi- en Vechtstreek (€ 302.000)

FINANCIËLE POSITIE

Resultaat

BEVINDINGEN

GTK 2020 Minst

Meest

2020 2021

risicovol Neutraal risicovol

Solvabiliteit

23%

22%

>50%

20-50%

< 20%

Grondexploitatie

3%

0%

< 20%

20-35%

> 35%

Netto/gecorrigeerde schuldquote

60%

65%

< 90%

90-130%

> 130%

Structurele exploitatieruimte

-1%

-2%

> 0%

Belastingcapaciteit

138% 140%

< 95%

BIJLAGEN

0% < 0% 95-105%

>105%

6

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole 2.2 De jaarrekening is getrouw

2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening 2.4 Uw aandachtspunten

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole (1)

7

COVID-19 enorme impact op boekjaar 2021

Inleiding: COVID-19 en de jaarrekening 2021 Tijdens de controle hebben wij aandacht besteed aan de impact van de coronapandemie op de gemeente Wijdemeren. Hieromtrent hebben wij overleg gevoerd met het management/de directie. De coronacrisis heeft grote gevolgen gehad voor de operationele activiteiten van de gemeente Wijdemeren. Daarbij zijn de financiële gevolgen van de crisis beperkt. In de jaarrekening en de tussentijdse rapportages is door de organisatie gerapporteerd over deze impact voor de gemeente Wijdemeren. Ook voor 2022 zal dit naar verwachting nog het geval zijn.

Zie hiervoor onze managementletter en de BADO-notitie

Eind februari 2021 is de BADO-notitie met betrekking tot de ‘COVID-19-effecten en -risico's voor decentrale overheden' uitgekomen. In deze notitie is een groot aantal aandachtspunten beschreven voor het opstellen en controleren van de jaarrekening 2020. Deze notitie is ook van toepassing voor de jaarrekening 2021. Wij verwijzen voor deze aandachtspunten, de impact op getrouwheid en rechtmatigheid, de controleaanpak en de specifieke attentiepunten ten aanzien van de posten in de jaarrekening naar deze notitie (zie: notitie-effecten-enrisicos-corona-voor-jaarrekening-2020-decentrale-overheden.pdf (nba.nl)). In deze paragraaf informeren wij u over het proces van onze controle in relatie tot COVID-19 en onze specifieke bevindingen die impact hebben op onze controle, de verslaggeving en onze controleverklaring. Voor een analyse van het resultaat verwijzen wij naar de jaarrekening (paragraaf Corona) en naar paragraaf 3.1 van dit verslag.

Het proces van de totstandkoming en controle van de jaarrekening is goed verlopen

De totstandkoming van de jaarrekening en het proces van de controle i.r.t. COVID-19 Zoals aangegeven in onze aanbiedingsbrief heeft zowel het samenstellen van de jaarrekening als onze controle deels digitaal en op afstand plaatsgevonden. Naar aanleiding van dit proces hebben wij de volgende opmerkingen: • De samenwerking was, ondanks alle COVID-19 maatregelen, plezierig en constructief. In de eindejaarscontrole konden we gelukkig ook een aantal keer fysiek op het gemeentehuis zijn. • Ter voorbereiding op de jaarrekeningcontrole wordt door de gemeentelijke organisatie documentatie verzameld uit verschillende bronnen. Het digitale werken vormt een extra uitdaging om informatie tijdig en van de juiste kwaliteit uit de verschillende bronnen te verzamelen. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid dit proces met u te evalueren.

De gevolgen van COVID-19 zijn nader toegelicht in paragraaf Corona

Impact op verslaggeving Het BBV kent zoals bekend een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen. Het staat de gemeente vrij om naast de verplichte paragrafen zelf paragrafen aan de begroting of jaarstukken toe te voegen. COVID-19 is een gebeurtenis die niet slechts aan één programma of taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op de gehele gemeente en heeft betrekking op veel programma’s en taakvelden. De gemeente heeft er voor gekozen om in één overzichtelijke paragraaf toe te lichten welke gevolgen COVID-19 op de Gemeente Wijdemeren heeft (gehad) en welke maatregelen, activiteiten en werkzaamheden de gemeente heeft genomen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole (2)

Belangrijkste bevindingen:

8

Tozo-regeling De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is een van de steunmaatregelen van het kabinet om zelfstandige ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis en voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen op te vangen. De regeling kent verschillende tranches met verschillende rechtmatigheidsvereisten:  Tozo 1: aanvragen tussen 1 maart 2020 tot 1 juni 2020.  Tozo 2: aanvragen vanaf 1 juni 2020 tot 1 oktober 2020.  Tozo 3: aanvragen vanaf 1 oktober 2020 tot 1 april 2021.  Tozo 4: aanvragen vanaf 1 april 2021 tot 1 juli 2021.  Tozo 5: aanvragen vanaf 1 juli 2021 tot 1 oktober 2021. Uw gemeente heeft in het kader van de Tozo-regeling een voorschot van het Rijk ontvangen van € 1,9 miljoen. Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af aan het Rijk. De regeling wordt uitgevoerd door Gemeente Hilversum onder verantwoordelijkheid van Gemeente Wijdemeren (mandaat). De bestedingen in het kader van de Tozo-regeling over 2021 bedragen € 1,4 miljoen voor levensonderhoud en € 50.000 verstrekking in het kader van bedrijfskapitaal. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd aan de hand van de aanwijzingen van het ministerie in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole d.d.

31 januari 2022 en de nadere richtlijnen van de Sectorcommissie Decentrale Overheden van de NBA. Uit onze controle zijn geen fouten en onzekerheden gebleken. Op grond van de Tozo-regeling worden fouten en onzekerheden verwerkt in de definitieve rijksbijdrage Tozo. Overige corona gerelateerde bevindingen In onze controle hebben wij uitgebreid aandacht besteed aan de impact van het coronavirus op de jaarrekening 2021. De belangrijkste bevindingen uit onze controle die relevant zijn in relatie tot uw interne beheersing of ons oordeel bij de jaarrekening zijn: ▪ ▪ ▪ ▪

DASHBOARD

De Tozo-regeling. Extra lasten voor Toezicht en handhaving regionale noodverordening coronamaatregelen. Lokale maatregelen voor ondernemers. De vaststelling van (additionele) subsidies.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 De jaarrekening is getrouw

De jaarrekening 2021 is getrouw

9

Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2021 van de Wijdemeren een goedkeurende controleverklaring af te geven met betrekking tot de getrouwheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva per 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd van beperkte omvang welke door de gemeente zijn gecorrigeerd. Naast de geconstateerde en verwerkte controleverschillen, zijn tijdens onze controle tevens resterende controleverschillen geconstateerd ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 29.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. De rapporteringstolerantie is conform het controleprotocol bepaald op 5% van de goedkeurende materialiteitsgrens. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

Afgrenzing baten omgevingsvergunningen

+ 207

-

Afgrenzing lasten omgevingsvergunningen

-207

-

VERWIJZING

Getrouwheid

Sociaal domein – pgb Jeugdzorg en Wmo

235

Paragraaf 4.2

Sociaal domein – Wmo ZIN en Jeugdzorg ZIN

302

Paragraaf 4.2

Totaal Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

-

537

580

1.740

Uitvoeringsmaterialiteit* (72% van de materialiteit)

417

Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie

29

Wij hebben, voor zover mogelijk, het college verzocht om deze controleverschillen te corrigeren. Het college heeft door ons geconstateerde verschillen boven de rapporteringstolerantie gecorrigeerd, m.u.v. de afgrenzing van baten en lasten omgevingsvergunningen. Deze kwam te laat in het proces vast te staan en het effect op resultaat en vermogen is nihil. De fout betreft het te laat als gerealiseerd beschouwen van de opbrengsten, de gemeente kiest het moment van factureren terwijl de verordening uitwijst dat het overgrote del bij de aanvraag reeds als gerealiseerd beschouwd kan worden. Voor fouten onder de rapporteringstolerantie bevestigt het college dat zij van oordeel is dat deze posten zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel. Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen (onder de rapporteringstolerantie) zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid. * De uitvoeringsmaterialiteit is een afgeleide van de materialiteit en hanteren wij als een afslag voor niet ontdekte fouten als gevolg van het gebruik maken van steekproeven en deelwaarnemingen in de controle. DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening

De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2021 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen m.u.v. een saldo ad € 1.254.000.

10

Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid geconstateerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 29.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

Ongesaldeerde getrouwheidsfouten en/of onzekerheden

414

537

Paragraaf 2.2

Aanbestedingsrechtmatigheid

840

-

Zie hieronder

1.254

537

580

1.740

Rechtmatigheid

Totaal Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden) Uitvoeringsmaterialiteit (72% van de materialiteit)

417

Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie

29

Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen gezamenlijk materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een verklaring met beperking verstrekt met betrekking tot de rechtmatigheid. De goedkeuringstolerantie bedraagt € 580.000 voor fouten. Met een totaal van € 1.254.000 aan rechtmatigheidsfouten wordt onze goedkeuringstolerantie overschreden. Aanbestedingsrechtmatigheid De onrechtmatigheden die wij hebben vastgesteld bestaan uit een divers aantal contracten. Hiervan is een groot deel van de contracten ouder dan drie jaar. De geconstateerde onrechtmatige contracten zijn doorlopende contracten. Nieuwe Europese Aanbestedingen op de doorlopende contracten zijn noodzakelijk om de onrechtmatheid te verlagen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.4 Uw Top-4 aandachtspunten voor 2022

11

Inleiding Bij de jaarrekening 2021 hebben wij een aantal aandachtspunten geconstateerd voor 2022 en verder. Hieronder geven wij kort onze waarnemingen weer ten aanzien van de belangrijkste aandachtpunten. Voor het aandachtspunt rechtmatigheidsverantwoording (paragraaf 4.1) verwijzen wij naar de paragraaf verderop. Monitoring financiële positie

Monitoring financiële positie gemeente De ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente is kwetsbaar en vereist belangrijke aandacht van zowel de ambtelijke organisatie als de gemeenteraad. Wij attenderen u op de volgende financiële ontwikkelingen en potentiële risico’s die voortvloeien: • • •

•

In het investeringsplan 2022-2025 zijn voor de aankomende jaren forse investeringen in het fysieke domein gepland. De gevolgen van het Investeringsplan 2022-2025 voor de solvabiliteit zijn niet in de berekening opgenomen in de programmabegroting 2022-2025. Zoals meer gemeenten heeft de gemeente Wijdemeren moeite om tot een sluitende begroting te komen. De solvabiliteitsrisico is gedaald naar 22%. De gemeente heeft aanvullend vreemd vermogen nodig om geplande investeringen te kunnen realiseren. Zoals in de begroting 2022-2025 opgenomen is de verwachting dat de solvabiliteitsratio onder de 20% uit zal komen en daarmee in de categorie meest risicovol van het GTK. Er is sprake van een negatief resultaat 2021, hiermee teert de gemeente verder in op haar vermogen, een ontwikkeling die duidelijk zichtbaar is in het kengetal weerstandsvermogen. De Algemene reserve moet verbeteren om de risico’s waaraan de gemeente wordt blootgesteld te kunnen opvangen. Het weerstandsvermogen is gedaald tot 0,62. Deze ratio is onvoldoende wanneer afgezet tegen de normering van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement en voldoet niet aan de ondergrens van 1,0 zoals vastgesteld door de Raad in de nota risicomanagement 2019.

Het risico bestaat dat de gemeente Wijdemeren op termijn onder strenger toezicht komt van de provincie. Wij adviseren u bij in het gevoerde beleid rekening te houden met de huidige kwetsbare financiële positie van de gemeente Wijdemeren. Kennis en stabiliteit personeelsbestand

DASHBOARD

Behoud van kennis binnen organisatie en stabiliteit van de financiële kolom en borging van eigenaarschap De gemeente Wijdemeren ondervindt uitdagingen in het beleggen van eigenschap voor processen binnen de organisatie. Door deze uitdagingen is het lastig om benodigde informatie accuraat en tijdig uit de organisatie te halen. In combinatie met personeelswisselingen ontstaat het risico op het niet belegd hebben van taken en verantwoordelijkheden voor processen. Wij adviseren om een totaaloverzicht van taken en verantwoordelijkheden te maken waarin deze taken en verantwoordelijkheden zijn toegewezen aan functie. Dit overzicht dient dan ter waarborging dat alle taken worden uitgevoerd en verantwoordelijkheden worden genomen.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.4 Uw Top-4 aandachtspunten voor 2022

Doorontwikkeling administratieve organisatie en interne controle

12

Doorontwikkeling van de administratieve organisatie en interne controle naar rechtmatigheidsverantwoording over 2023 In 2022 is de functie concerncontroller belegd in een dubbelfunctie met teamleider financiën. Door deze dubbelfunctie is de concerncontroller mede verantwoordelijk voor de beheersing van financiële processen. Voor het objectief beoordelen van de resultaten uit de verbijzonderde interne controle is het niet wenselijk om eenzelfde persoon zowel als toets verantwoordelijke (concerncontroller) als procesverantwoordelijke te hebben. Deze organisatorische indeling sluit niet aan bij de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording, waarbij het college op basis van VIC-rapportages een oordeel geeft omtrent rechtmatigheid. Deze organisatorische indeling vergroot de omvang van onze controlewerkzaamheden, omdat wij niet kunnen steunen op de VIC-rapportages welke zijn aangeleverd vanuit de concerncontroller. De verbijzonderde interne controle is in 2021 alleen voor de processen inkoop en sociaal domein gedaan. Voor 2022 is nog geen VIC-plan beschikbaar. Het is noodzakelijk dat de uitvoering van de verbijzonderde interne controle voor boekjaar 2022 wordt georganiseerd binnen de gemeente.

Aanbestedingsbeleid

DASHBOARD

Preventieve controle op naleving Europese en interne aanbestedingsregels In 2021 is wederom vastgesteld dat er sprake is van contracten welke onterecht niet zijn (Europees) aanbesteed. Binnen de gemeente Wijdemeren bestaat geen totaaloverzicht van bestedingen. Het ontbreken van dit overzicht en de signaleringsfunctie op de te starten aanbestedingstrajecten zorgt voor onrechtmatige bestedingen. Wij adviseren om middels een gedurende het jaar onderhouden en bijgewerkte spendanalyse een totaaloverzicht te maken van de bestedingen en binnen de gemeente eigenaarschap toe te delen voor het borgen van naleving van de Europese aanbestedingsregels. Middels preventieve controls, zoals inkoopformulieren, kan de eigenaar van het proces borgen dat budgethouders de Europese Aanbestedingsregels naleven.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

13

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Resultaat 2021 3.2 Uw financiële positie vergeleken

3.3 Dashboard financiële positie 3.4 Ons beeld van uw financiële positie

3.1 Resultaat 2021

Resultaat 2021 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt EUR 954.000 negatief

14

Het resultaat van Gemeente Wijdemeren over het jaar 2021 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 954.000 negatief. In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x 1.000)

2021

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

VERSCHIL

IN %

Saldo van baten en lasten

-1.801

-1.264

-537

-42%

Onttrekkingen reserves

1.801

2.094

-293

-14%

Dotatie aan reserves

-1.202

-1.078

-124

-12%

Resultaat

-1.201

-247

-954

-385%

In overzicht komen afwijkingen van 1.000 voor i.v.m. afronding van de jaarrekening in duizendtallen Belangrijkste afwijkingen in het resultaat 2021 op programma’s

De belangrijkste afwijkingen van de begroting na wijzigingen worden toegelicht in de jaarrekening onder de verschillende programma’s opgenomen in hoofdstuk 1. Het resultaat 2021 wijkt af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces. Zoals in de jaarrekening terug te lezen is zijn de belangrijkste afwijkingen in de gerealiseerde cijfers 2021:  





 

DASHBOARD

Programma 3: de gemeente heeft hogere lasten geraamd voor onderhoud bruggen (€ 129.000 voordelig) en onderhoud wegen (€ 71.000 voordelig) dan gerealiseerd. Programma 4: de toegerekende salariskosten voor recreatie, toerisme en economisch beleid overschrijden de raming (€ 110.000 nadelig) als gevolg van de extra inzet voor transitie plassenschap en vanwege de te laag geraamde lasten economisch beleid bij de begroting. Programma 5: de gemeente heeft niet begrote lasten voor arbeidsmarktbeweging gerealiseerd (€ 102.000 nadelig) en er is sprake van een stijging van de lasten WMO voor onder andere woonvoorzieningen (€ 109.000 nadelig), huishoudelijke hulp (€ 116.000 nadelig). Voor begeleiding en doelgroepenverkeer vallen de lasten lager uit dan begroot (€ 124.000 voordelig). Voor de uitvoering van jeugdwettaken heeft een overschrijding van de begroting plaatsgevonden (€ 396.000 nadelig) als gevolg van toenemende complexiteit en COVID-19. Programma 7: de lasten inzake ruimtelijke ordening zijn lager uitgevallen dan begroot, hiertegenover staan lagere opbrengsten in verband met kostenverhaal bij de initiatiefnemers (€ 371.000 nadelig).

Er heeft bijstelling van de raming van de bouwgronden in exploitatie plaatsgevonden wat heeft geleidt tot verhoging van de verliesvoorziening (€ 501.000 nadelig) in verband met bijstelling van de urenraming en inzet van de huisadvocaat vanwege de uitvoering vaststellingsovereenkomsten en lopende bezwaar- en beroepsprocedures. Programma 8: financiële meevaller op de baten algemene uitkering van € 300.000 vanuit de decembercirculaire. Programma 9: overschrijding van de lasten voor overhead voor € 209.000 ziet met name toe op uitgaven personeelszaken en ICT.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.2 Uw financiële positie vergeleken I Kengetallen vergeleken

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

SOLVABILITEITSRATIO

3,00 2,50

35,0%

2,29 2,54

1,68

23,0%

0,62

0,00

24,3%

20,0%

15,0%

0,50

24,3%

22,0%

24,0%

20,0%

1,00

Wijdemeren Gemid. NL*

10,0% 5,0% 0,0%

JR19

PB20

JR20

PB21

JR21

NETTO SCHULDQUOTE

JR19

16,0%

95,0%

14,0%

85,0%

85,0% 69,3%

76,3%

65,0%

82,0% 58,4%

82,8%

JR20

63,7%

PB21

JR21

7,8%

7,8%

12,7%

12,0% Wijdemeren

8,0%

Gemid. NL*

6,0% 4,0%

58,0%

45,0%

14,1%

10,2%

10,0%

82,8%

55,0%

4,0%

7,0%

2,0%

46,0% JR19

PB20

RATIO GRONDEXPLOITATIE

105,0%

35,0%

25,9%

25,0%

1,11

1,50

75,0%

30,2%

26,4% 30,0% 33,0%

2,00

15

Gemid. NL* 3,0%

1,0%

0,0% PB20

JR20

PB21

JR21

JR19

PB20

JR20

PB21

0,0% JR21

* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten in de categorie 50.000-100.000 inwoners. Data gebaseerd op Benchmark Nederlands Gemeenten van BDO.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

Wijdemeren

BIJLAGEN

3.3 Dashboard financiële positie I Radars kengetallen

NETTO SCHULDQUOTE

SOLVABILITEIT

16

BELASTINGCAPACITEIT 50

90

105

95

130

63% 220

-100

< 90%

22%

20

90-130%

0

> 130%

(GECORRIGEERDE) SCHULDQUOTE

< 20%

140% 100

20-50%

> 50%

150

< 95%

95-105%

> 105%

STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE

GRONDEXPLOITATIE

90

50

0

35 130 20

65% -100

< 90%

DASHBOARD

220

90-130%

> 130%

JAARREKENING

0% 100

0

< 20%

FINANCIËLE POSITIE

-2%

20-35%

> 35%

BEVINDINGEN

5

-5

< 0%

BIJLAGEN

0%

> 0%

3.4 Ons beeld van uw financiële positie

17

Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien

Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.

Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden

Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie.

Uw financiële positie is onvoldoende

Weerstandsvermogen Gemeente Wijdemeren is onvoldoende In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt € 884 duizend (2020: € 1.728 duizend), daar tegenover staat een benodigde weerstandscapaciteit van € 1.432 duizend (2020: € 1.553 duizend). De afname van de weerstandsratio in de jaarrekening 2021 is het voornamelijk gevolg van de verwerking van het negatieve resultaat. Het risico dat voortvloeit uit de grondexploitatie Porseleinhaven is een belangrijke oorzaak van de daling van het weerstandsvermogen.

Uw weerstandsvermogen is afgenomen De financiële positie van de gemeente is kwetsbaar.

Solvabiliteit en netto schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2021 22% ten opzichte van 23% ultimo 2020. Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de Gemeente Wijdemeren in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. Deze ontwikkeling van de solvabiliteitsratio vormt een financieel risico voor de gemeente Wijdemeren. Wij adviseren in de bepaling van het meerjarenbeleid rekening te houden met de impact van de investeringen op de solvabiliteitspositie van gemeente Wijdemeren en dit kengetal te monitoren. In de huidige begroting is de relatie tussen de ontwikkeling van de solvabiliteitsratio met de investeringen in het IP 2022-2025 niet zichtbaar. De netto schuldquote bedraagt 63% en gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 65%. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden. De netto schuldquote vertoont een negatieve ontwikkeling ten opzichte van voorgaand jaar. Deze quote valt in het minst risicovolle deel volgens de GTK 2020.

Financieel risico als gevolg van de grondexploitatie is minst risicovol

DASHBOARD

Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de Gemeente Wijdemeren is teruggelopen van 3% naar 0% (de waarde van de grond ten opzichte van de totale baten). De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

18

4. Belangrijkste bevindingen

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording 4.2 Sociaal domein uitgelicht

4.3 Ontwikkeling grondexploitaties 4.4 BBV, WNT en SiSa 4.5 Begrotingsrechtmatigheid

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (1/2)

Nog aandachtspunten in de interne beheersing. Onze controle vooral gegevensgericht. Zie ook managementletter 2021

19

Interne beheersing en onze aanpak voor 2021 Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze managementletter d.d. 26 januari 2022. Samenvattend hebben wij geconstateerd dat er bij uw gemeente, net als veel andere gemeenten, nog aandachtspunten resteren. Dit betekent niet dat uw gemeente niet in control is, maar wel dat het in control zijn voor ons niet toetsbaar blijkt uit controlesporen in de processen en systemen. Derhalve konden wij het afgelopen jaar voor onze controle (nog) niet steunen op uw interne beheersing en hebben wij de jaarrekening voornamelijk achteraf en gegevensgericht gecontroleerd (middels deelwaarnemingen, cijferbeoordelingen, steekproeven etc.). Samengevat waren de belangrijkste punten uit onze managementletter: - VIC werkzaamheden 2021 waren ten tijde van interim-controle nog niet gestart. - Borging naleving van de aanbestedingswetgeving in processen in onvoldoende. Gedurende 2021 is geen spendanalyse bijgehouden. de contracten(- en verplichtingen)administratie biedt nog niet de gewenste informatie. Wij hebben in onze managementletter opgeroepen om de mogelijkheden op het gebied van de interne beheersing te bepalen, zodat wij ook onze controleaanpak daarop kunnen aanpassen.

Enerzijds omdat het niveau van interne beheersing de primaire verantwoordelijkheid is van het college/de organisatie en anderzijds om te voorkomen dat wij de lat in onze controleaanpak te hoog leggen en daar elk jaar met dezelfde bevindingen over blijven rapporteren.

Fraude(risico) beheersing is een actueel thema dat voor 2022 nadrukkelijk in de controleverklaring wordt meegenomen

Fraude De komende jaren zal er vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden gegeven aan fraudepreventie. Onze beroepsorganisatie, de NBA, heeft in 2022 de notitie ‘Frauderisicobeheersing aanbevelingen voor bestuurders en toezichthouders’ uitgebracht. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen, zoals de gemeenteraad, bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde. Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude, kunnen de gelegenheden die tot fraude leiden, afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. De landelijke pilots waar in de controleverklaring 2020 van de accountant uitgebreider wordt gerapporteerd over het thema fraude (o.a. Gemeente Breda) hebben bijgedragen aan de best practices. De best practices van de NBA zijn erop gericht het fraudebewustzijn en de frauderisicobeheersing te vergroten. In onze managementletter hebben wij reeds aandacht gevraagd voor dit onderwerp. Graag gaan wij met u in overleg over het vergroten van de actieve rol van de gemeenteraad/auditcommissie ten aanzien van frauderisicobeheersing.

Bijvoorbeeld door jaarlijks één of meerdere onderkende frauderisico’s (en indien van toepassing de interne beheersingsmaatregelen die zijn genomen om deze frauderisico’s te mitigeren) nader te laten onderzoeken door de interne audit afdeling, uw accountant of gespecialiseerde (fraude)onderzoekers.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (2/2)

Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2022

20

Update Invoering rechtmatigheidsverantwoording door het college met ingang van 2023 In onze eerdere rapportages zijn wij uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de rechtmatigheidscontrole door de externe accountant naar de rechtmatigheidsverantwoording door het college. De commissie BBV heeft in december 2020 de concept notitie rechtmatigheidsverantwoording met de nadere spelregels voor de rechtmatigheidsverantwoording ter consultatie openbaar gemaakt en heeft in augustus 2021 de kadernota rechtmatigheid 2022 gepubliceerd. Desalniettemin is de huidige verwachting dat de rechtmatigheidsverantwoording per boekjaar 2023 wordt ingevoerd. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste gemeenten een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor uw organisatie en interne beheersing. De wetswijziging is niet alleen een technische verandering, maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie.

Stand van zaken binnen uw gemeente

Stand van zaken binnen uw gemeente Gemeente Wijdemeren heeft enkele stappen genomen ter voorbereiding op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Uw organisatie heeft voor de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording een concept ‘Notitie rechtmatigheidsverantwoording gemeente Wijdemeren’ opgesteld in 2021. Hierna hebben beperkte ontwikkelingen plaatsgevonden. Hierbij heeft u aangegeven inzake de status van de rechtmatigheidsverantwoording dat momenteel inhoudelijk niet veel is veranderd ten opzichte van vorig jaar. Dit is mede door de hectiek in het team en de vele veranderingen in de organisatie niet van de grond gekomen. Gemeente Wijdemeren is voornemens in het vierde kwartaal van 2022 partijen uit te nodigen voor een offerte voor ondersteuning op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Daarnaast zal een aantal medewerkers trainingen/cursussen gaan volgen op dit gebied. Monitoring van de voorgang van de rechtmatigheidsverantwoording is essentieel. Rollen en verantwoordelijkheden toekennen hierin belangrijk, opstellen plan van aanpak en normenkader, vaststellen verantwoordingsgrens, mogelijk three-lines-of-defense tekst, M&O criterium vaststellen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht (1/3)

Sociaal domein 2021 bedragen circa € 22,9 miljoen

21

Sociaal domein in de jaarrekening De lasten van Gemeente Wijdemeren met betrekking tot het sociaal domein bedragen over 2021 circa € 22,9 miljoen (2020: € 24,7 miljoen). In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: ONDERDEEL

2021

2020

Jeugdzorg

5,2

4,1

Wmo

6,2

5,3

Tozo

1,6

3,1

Participatiewet

7,8

8,6

Totaal

20,8

21,1

De landelijke (financiële) ontwikkelingen met betrekking tot het sociaal domein blijven zorgwekkend en vragen veel aandacht van gemeenten. Maatschappelijke ontwikkelingen, waaronder vergrijzing, leiden tot een groter beroep op ondersteuning. Ook de effecten van corona zijn merkbaar in het sociaal domein. Een steeds groter deel van de beschikbare middelen in de begroting van de gemeenten worden hierdoor besteed aan het sociaal domein. Dergelijke stijgingen zijn op de lange termijn niet houdbaar, temeer ook omdat de gemeente Wijdemeren de aanvullende uitgaven niet kan claimen bij het Rijk. De gemeente Wijdemeren onderneemt diverse initiatieven om de kosten van het sociaal domein terug te dringen, waaronder de kostenbeheersmaatregelen waarmee in 2021 is begonnen. Het is zaak om kritisch de ontwikkeling van de uitgaven in het sociaal domein te blijven bewaken. Onzekerheden Sociaal domein De gemeente heeft in regioverband (“Regio Gooi- en Vechtstreek”) met andere gemeenten Jeugdzorg en Wmo ingekocht. Gezien de situatie die voor de zorgaanbieders door de Coronacrisis is ontstaan is de oplevering van de verantwoording door de Regio vertraagd. De Regio heeft medio mei een voldoende beeld gekregen en de verantwoording voltooid waarna door de accountant van de Regio daarbij een verklaring is afgegeven.

Voor de meeste zorgaanbieders is voor 2021 uiteindelijk een controleverklaring ontvangen ten aanzien van de geleverde zorg. Uit de controle bij de Regio blijkt dat van een aantal zorginstellingen nog onvoldoende controle-informatie is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Dit zorgt voor een onzekerheid van € 125K. Daarnaast gelden een onzekerheid ten aanzien van door de gemeente ingekochte WMO en Jeugdzorg van € 177K en vanuit het PGB van € 235K. Er is geen sprake van geconstateerde rechtmatigheidsfouten inzake het sociaal domein.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht (2/3)

Fout pgb mede gebaseerd op projectiebrieven

22

Geraamde fout in de persoonsgebonden budgetten De SVB controleert zorgovereenkomsten, toetst facturen en declaraties en betaalt uit aan zorgverleners of andere instellingen. Uw gemeente verstrekt de beschikkingen pgb en is verantwoordelijk voor een adequate cliëntregistratie en het vaststellen van de prestatielevering. Uit de accountantscontrole 2021 bij de SVB blijkt dat landelijk sprake is van een verklaring met beperking. Ten aanzien van de rechtmatigheidsfouten zijn de foutpercentages opgenomen in de gemeente specifieke projectiebrieven. Voor Gemeente Wijdemeren zijn de percentages voor rechtmatigheidsfouten en voor getrouwheidsfouten voor zowel de Wmo als Jeugdzorg opgenomen in onderstaande tabel: PGB PER CATEGORIE

FINANCIËLE RECHTMATIGHEIDSFOUT

FINANCIËLE GETROUWHEIDSFOUT

Jeugdzorg

1,63%

1,52%

Wmo

1,53%

0,62%

Rechtmatigheid fouten pgb niet materieel

De financiële rechtmatigheidsfout voor pgb voor Gemeente Wijdemeren ligt onder de rapportagetolerantie. Voor de getrouwheidsfouten geldt dat deze gelijk zijn voor alle gemeenten in Nederland. De financiële getrouwheidsfout ligt tevens onder de rapportage tolerantie. Er bestaat geen verschil tussen de verantwoording in de jaarrekening en de verantwoording van de SVB.

Onzekerheden pgb geraamd op € 235.000

De SVB toetst niet op levering van de zorg. Hierdoor is er sprake van een onzekerheid. De gemeente verkrijgt echter zekerheid door intern ingerichte processen, zoals het toekenningsproces, de controles op betalingen en de controleverklaring van zorginstellingen die via de regio ontvangen worden, waardoor deze onzekerheid deels teniet wordt gedaan. De processen van pgb Jeugdzorg en Wmo lopen op een aantal onderdelen verschillend, waardoor voor Jeugdzorg en Wmo niet dezelfde zekerheid wordt verkregen. Tevens verkrijgt de gemeente aanvullende zekerheid vanwege de ontvangsten van het CAK. Op basis van het zekerheidspercentage dat de Gemeente Wijdemeren hierdoor verkrijgt, zijn de onzekerheden voor pgb geraamd op circa € 235.000 bestaande uit € 73.000 Wmo en € 161.000 Jeugdzorg. Via de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Accountants (NBA) is een review gedaan in overleg met ons waardoor wij kunnen steunen op de werkzaamheden van de accountant van de SVB. Daarbij concluderen wij dat de formele fouten zoals geconstateerd door de accountant van de SVB geen impact hebben op het rechtmatigheidsoordeel over de jaarrekening 2021 van uw gemeente.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht (3/3)

Onzekerheid ten aanzien van prestatielevering RGV

23

Wmo ZIN De productieomvang van Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2021 circa € 3,6 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Wmo ZIN vindt plaats vanuit de Gemeente Wijdemeren. De gemeente heeft derhalve zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. Met betrekking tot de lasten Wmo ZIN vraagt de Gemeente Wijdemeren per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Jeugdzorg ZIN De productieomvang van Jeugdzorg ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2021 circa € 4,6 miljoen. De toekenning van voorzieningen in het kader van Jeugdzorg ZIN vindt plaats vanuit de Gemeente Wijdemeren. De gemeente heeft derhalve zelf inzicht in de cliënten en de gemaakte afspraken. Met betrekking tot de lasten Jeugdzorg ZIN vraagt de Gemeente Wijdemeren per zorginstelling om een controleverklaring bij de productieverantwoording op basis van het landelijk protocol. Uit de controle bij de Regio blijkt dat van een aantal zorginstellingen nog onvoldoende controle-informatie is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Dit zorgt voor een onzekerheid van € 125.000 voor WMO en Jeugdzorg. Er is geen sprake van geconstateerde rechtmatigheidsfouten.

Resterende onzekerheid Jeugdzorg en Wmo circa € 177.000 Zelfstandig onvoldoende grip op lasten Wmo en Jeugd

DASHBOARD

Tevens wordt een deel van de lasten inzake WMO en Jeugdzorg direct aan de gemeente gefactureerd, hiervoor worden geen productieverantwoordingen ontvangen. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren, de uitkomsten van de in 2022 ontvangen controleverklaringen en de ontvangen bestuursverklaringen ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid in totaliteit op € 177.000 Wij concluderen dat Gemeente Wijdemeren zelfstandig onvoldoende grip heeft op een groot deel van de lasten inzake Wmo en Jeugdzorg. Dit resulteert in een onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering van de zorg die wij hebben meegewogen in onze oordeelsvorming.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Ontwikkeling grondexploitaties

24

Actualisatie en bijstelling grondexploitaties De balanspost met betrekking tot onderhanden projecten betreft de voorraden (grondexploitaties). Door de invloed van de parameters (zoals kostenstijgingen, fasering, druk op verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de in de toekomst te realiseren opbrengsten hebben wij bij onze controle de grondexploitaties diepgaand gecontroleerd. Redelijkheid belangrijkste schattingselementen vastgesteld

De risico's voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot drie P’s:  Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.  Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?  Prijs: inherent gevolg van de economische crisis is dat de verkoopprijzen van woningen en dus van grond onder druk staan. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd, rekening houdend met het risico dat gronden later of in het geheel niet worden afgenomen? Deze drie P’s zijn tijdens de jaarrekeningcontrole besproken met uw medewerkers. Tijdens deze gesprekken zijn de uitgangspunten gechallenged. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2021 geactualiseerd. Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen.

Voor het boekjaar 2021 zijn bij de gemeente alle grondexploitaties geactualiseerd. Evenals voorgaande jaren heeft begin 2022 een doorlichting van de grondexploitaties plaatsgevonden, dit heeft geleid tot aanpassingen van de voorzieningen Nedervecht en Porseleinhaven. Deze herijking heeft tot een toename in voorzieningen voor verlieslatende projecten in de jaarrekening 2021 geleid van circa € 0,5 miljoen. De uitgewerkte plannen en de bijbehorende berekeningen voor de bouwgronden in exploitatie zijn gedurende de controle met uw medewerkers doorgesproken. De gehanteerde parameters zijn passend binnen de bandbreedte en de mutaties zijn verklaarbaar en voldoende onderbouwd. De projecten hebben een negatieve eindwaarde en derhalve is een voorziening gevormd. Ultimo 2021 is de omvang van de voorziening grondexploitaties € 10,55 miljoen op een bruto boekwaarde van € 10,62 miljoen. De voorziening heeft voor € 8,5 miljoen betrekking op het project Porseleinhaven en is voor dit project in 2021 toegenomen met € 484 duizend. De overige € 2 miljoen heeft betrekking op het project Nedervecht. Naar verwachting zal afronding van project Nedervecht in 2022 plaatsvinden. De huidige verwachting is dat de grondexploitatie Porseleinhaven eind 2025 wordt afgerond. De looptijd van het project is hiermee opnieuw verlengd ten opzichte van vorig jaar.

De verlenging en verhoging van de voorliesvoorziening volgen uit de bijgestelde ramingen. in Het geschil rondom de omgevingsvergunning heeft geleidt tot vertraging van het project en hogere lasten, waaronder hogere plankosten en inzet juridische medewerkers. Daarnaast heeft bijstelling van de parameters plaatsgevonden. De nog te realiseren opbrengsten bedragen voor de 2 projecten gezamenlijk € 1,5 miljoen, hiermee is reeds 92% (2020: 84%) van de verwachte opbrengsten (totaal € 20,3 miljoen) gerealiseerd. De nog te realiseren kosten bedragen € 1,4 miljoen, hiermee is reeds 96% (2020: 95%) van de verwachte kosten (totaal € 30,7 miljoen) gerealiseerd. DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.4 BBV, WNT en SiSa

25

BBV wordt nageleefd

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat Gemeente Wijdemeren de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd.

WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen.

Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2021 niet meer bedragen dan € 209.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 van de Gemeente Wijdemeren niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2021 van de Gemeente Wijdemeren voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Geen bevindingen SiSa-bijlage

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2021. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Het aantal SiSa-regelingen is in 2020 en 2021 fors toegenomen. Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Daarnaast zijn er regelingen in het kader van COVID-19. Het monitoren van de besteding van de regelingen is belegd binnen verschillende personen in de organisatie. Wij adviseren u om een centraal coördinerende functie te aan te stellen voor de SiSa en een uniforme werkwijze te hanteren ten aanzien van de financiële verantwoording van de regelingen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid (1/2)

Overschrijding baten/lasten

26

Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft uw gemeente circa € 55,7 miljoen aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 56,8 miljoen aan werkelijke lasten in 2021. Dit is in totaal een overschrijding van circa € 1,1 miljoen (2,0%). Aan baten had uw gemeente een bedrag van circa € 54,4 miljoen begroot na wijziging, tegenover € 55,1 miljoen aan werkelijke baten in 2021. In totaal gaat het om een hogere realisatie van baten van € 0,6 miljoen (1,2%). Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves.

De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerde en gerapporteerd te worden aan de gemeenteraad. Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan de gemeenteraad is formeel sprake van een onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien de overschrijdingen geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerd opbrengsten of overschrijdingen bij open-einde regelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd. Geen begrotingsonrechtmatigheden die meetellen in ons oordeel

DASHBOARD

Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hierna voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma en de overschrijdingen van investeringskredieten.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid 2/2

Overschrijding lasten

Geen begrotingsonrechtmatigheden die meetellen in ons oordeel

27

Bij gemeente Wijdemeren is op drie programma’s en de algemene baten en lasten en overhead een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren. Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. ONRECHTMATIG LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA

BEGROTINGSAFWIJKING

1. Bestuur en burger (totaal € 91.000)

Passend binnen het bestaande beleid en niet ontijdig gesignaleerd. Dit betreft onder andere hogere kosten in verband met COVID-19.

P

Passend binnen het bestaande beleid en niet ontijdig gesignaleerd of gecompenseerd door opbrengsten.

P

Passend binnen het bestaande beleid en niet ontijdig gesignaleerd en overschrijdingen welke worden gecompenseerd door opbrengsten (Tozo) en sprake van openeinderegeling voor bestedingen Wmo en jeugdzorg.

P

2. Veiligheid (totaal € 76.000)

5. Sociaal domein (totaal € 2.342.000)

8 Algemene baten en lasten en 9. Overhead (totaal € 219.000)

TELT NIET MEE IN OORDEEL

Passend binnen het bestaande beleid en niet ontijdig gesignaleerd (DVO Hilversum, personeelskosten)

TELT WEL MEE IN OORDEEL

P

Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de analyse begrotingsafwijkingen, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021 (hoofdstuk 3.6).

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

28

Bijlagen

A.

Onze controle

B.

Bevindingen SiSa-bijlagen

29

A. Onze controle

A. Onze controle (1/6)

30

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de Gemeente Wijdemeren, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Opdracht Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 11 april 2022. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het bestuursverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 11 april 2022 met kenmerk ‘JB/JVS/JT/HV/AA22-0428’. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen.

De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 580.000. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 29.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.

Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controle cliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij bevestigen dat we geen giften hebben gegeven aan dan wel aangenomen van de organisatie of haar personeel. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Wijdemeren zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (2/6)

31

Controleaanpak Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van Gemeente Wijdemeren. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Deze risico’s betreffen:  In onze controlestandaarden (NV COS) wordt expliciet het risico van management override (bewuste beïnvloeding door bestuur of management van de jaarcijfers) als belangrijk te onderkennen significant risico benoemd. Als accountant moeten wij in onze werkzaamheden hier specifiek aandacht aan besteden. Wij zijn van mening dat binnen de gemeente de mogelijkheden, om buiten de getroffen interne beheersmaatregelen invloed uit te uitoefenen op de in de jaarrekening gepresenteerde uitkomsten, beperkt zijn. Om het resterende risico te beperken beoordelen wij schattingsprocessen en bijzondere journaalposten in detail.  Het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels.

Strekking van de controleverklaring inzake getrouwheid Aangezien de jaarrekening 2021 van Gemeente Wijdemeren aan de daaraan te stellen eisen voldoet, zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring af te geven bij deze jaarrekening inzake de getrouwheid en een controleverklaring met beperking inzake de rechtmatigheid. Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van Gemeente Wijdemeren zijn gebaseerd op de veronderstelling dat Gemeente Wijdemeren als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (3/6)

Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

32

De jaarstukken 2021 van uw gemeente bestaan uit:  het jaarverslag 2021 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2021 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden). In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.