AA21-1270 Gemeente Wijdemeren DEF accountantsverslag 2020 v 08.07.2021

ACCOUNTANTSVERSLAG 2020

Gemeente Wijdemeren

Aanbiedingsbrief

Aan:

Geachte leden van de raad,

de raad van de gemeente Wijdemeren T.a.v. Mw. E. Hörchner, raadsgriffier Postbus 190 1230 AD LOOSDRECHT

Wij hebben de jaarrekening 2020 van Gemeente Wijdemeren (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 13 oktober 2020, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2020. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies van de jaarrekeningcontrole opgenomen. Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke wethouder. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.

Amstelveen, 8 juli 2021 Kenmerk: JB/NS/DR/AA21-1270

Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Dit jaar kwamen daar nog de gevolgen van het coronavirus bij, waardoor wij niet bij u op locatie konden langskomen en alle informatie en vragen digitaal hebben moeten afstemmen. Het gevolg hiervan was een iets minder efficiënt proces vanwege de inherente beperkingen aan de digitale middelen. Desondanks denken wij dat het proces goed is verlopen. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij vertrouwen erop u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, BDO Audit & Assurance B.V. namens deze,

Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA

VOLGENDE PAGINA

INHOUDSOPGAVE

DASHBOARD

drs. J.M.A. Brak RA MFSME Partner en extern accountant Gemeente Wijdemeren

Inhoudsopgave

1. DASHBOARD

2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE

4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE

4

1. Dashboard

1.1 Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING

5

AANDACHTSPUNTEN VOOR 2021



De jaarrekening 2020 is getrouw.



De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen.



Ongecorrigeerde controleverschillen met betrekking tot getrouwheid blijven onder de goedkeuringstolerantie, maar met betrekking tot rechtmatigheid niet.



Jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.



De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.



De WNT is nageleefd.



Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de SiSabijlage.

RESULTAAT 2020

Op basis van de interim- en jaarrekeningcontrole 2020 zijn de belangrijkste aandachtspunten voor komend jaar: 

Preventieve controle op naleving Europese en interne aanbestedingsregels.



Doorontwikkeling Administratieve Organisatie en Interne Controle naar rechtmatigheidsverantwoording.



Beheersing op lasten Tozo-regeling.



IT-Beheersomgeving en functiescheiding binnen het financiële systeem

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

Grondexploitaties

De bij de controle gehanteerde goedkeuringstolerantie bedraagt 1% van de totale lasten. Op basis hiervan is de goedkeuringstolerantie bepaald op 568.000 voor fouten en € 1.704.000 voor onzekerheden.

Per ultimo boekjaar 2020 bedraagt de voorziening € 10 miljoen op een bruto boekwaarde van € 11,7 miljoen.



De nog te realiseren opbrengsten bedragen voor de 2 nog lopende projecten € 3,2 miljoen en de nog te realiseren kosten bedragen € 1,5 miljoen.



De schattingen voor de projecten zijn aanvaardbaar. Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de waardering voor de projecten.





Sociaal domein 

Onzekerheden in het sociaal domein zijn lager dan voorgaand jaar.

DASHBOARD

JAARREKENING

2020

Begroting (na wijziging)

Saldo van baten en lasten

2.660

2.135

Mutatie reserves

-1.287

-1.792

Resultaat

1.373

343

Het resultaat over 2020 bedraagt € 1,4 miljoen negatief na mutaties in reserves (2019: € 2,2 miljoen negatief), terwijl € 343.000 negatief was begroot. Het resultaat wijkt 1,8% af van de totale begrotingsomvang. NB: Voor de cijfers in dit verslag worden verliezen verder met een – aangegeven. In de jaarrekening van gemeente Wijdemeren zijn baten juist met een – aangegeven.

ONTWIKKELING GREX / SOCIAAL DOMEIN



(x €1.000)

UW FINANCIËLE POSITIE VERGELEKEN

Aanbestedingsrechtmatigheid: Op basis van de spendanalyse hebben wij de lasten uit hoofde van een aantal contracten als onrechtmatig meegewogen in ons oordeel. De geconstateerde fouten hebben betrekking op diensten en leveringen en bedragen voor 2020 € 644.000. Er zijn begrotingsoverschrijdingen geconstateerd die geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten. Deze tellen derhalve niet mee in ons oordeel.



Er is geen overschrijding geconstateerd van de investeringskredieten.



Sociaal domein: Er is onzekerheid in het sociaal domein voor totaal € 248.000.

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

2,37

2,50

2,30

2,00 1,50

2,29

1,25 1,11

1,00 2016

2017

2018

2019

2020

De ratio weerstandsvermogen komt voor 2020 lager uit door met name een lager beschikbaar weerstandsvermogen. De risico’s van de coronacrisis waren in 2019 nog niet kwantitatief meegewogen.

BIJLAGEN

6

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole 2.2 De jaarrekening is getrouw

2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening 2.4 Aandachtspunten voor 2021

2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole

COVID-19 enorme impact op boekjaar 2020. Zie hiervoor onze managementletter en de BADO-notitie.

7

Inleiding: COVID-19 en de jaarrekening 2020 De situatie en ontwikkelingen rond het coronavirus hebben een grote impact gehad op het afgelopen jaar en dus ook op de jaarrekening over het boekjaar 2020. Ook voor 2021 zal dit naar verwachting nog in belangrijke mate het geval zijn. Wij hebben in onze managementletter u hierover ook al geïnformeerd en zijn de afgelopen periode meerdere keren in overleg geweest met uw organisatie. Eind februari is de BADO-notitie met betrekking COVID-19 “effecten en risico's voor decentrale overheden” uitgekomen. In deze notitie is een groot aantal aandachtspunten beschreven voor het opstellen en controleren van de jaarrekening 2020. Deze notitie is behandeld in de Sectorcommissie Decentrale Overheden van de NBA en is daarmee ook richtinggevend geweest bij onze controle van de jaarrekening 2020. Wij verwijzen voor deze aandachtspunten, de impact op getrouwheid en rechtmatigheid, de controleaanpak en de specifieke attentiepunten ten aanzien van de posten in de jaarrekening naar deze notitie (zie: notitie-effecten-en-risicos-corona-voor-jaarrekening-2020-decentraleoverheden.pdf (nba.nl)). In deze paragraaf informeren wij u over het proces van onze controle in relatie tot COVID-19 en onze specifieke bevindingen die impact hebben op onze controle, de verslaggeving en onze controleverklaring.

Voor een analyse van het resultaat verwijzen wij naar de jaarrekening (paragraaf Corona) en naar paragraaf 3.1 van dit verslag.

Het proces van de totstandkoming en controle van de jaarrekening is goed verlopen.

De gevolgen van COVID-19 zijn nader toegelicht in paragraaf Corona

De totstandkoming van de jaarrekening en het proces van de controle i.r.t. COVID-19 Zoals aangegeven in onze aanbiedingsbrief onze controle van de jaarrekening grotendeels digitaal en op afstand plaatsgevonden. Naar aanleiding van dit proces hebben wij de volgende opmerkingen: • Ook al zijn we het digitale werken al meer dan een jaar gewend, het blijft mooi om te constateren dat het mogelijk is geweest de jaarrekening op te stellen en te controleren. De samenwerking was, ondanks alle COVID-19 maatregelen, plezierig en constructief. • Het proces heeft wel enige vertraging opgelopen, mede doordat nieuwe afspraken zijn gemaakt over de aan te leveren documenten die moeilijker te realiseren waren voor de gemeente. Er is tevens vertraging geweest in de oplevering van de jaarrekening, dit kent een samenhang met een aantal bijzondere (eenmalige) events in het boekjaar en met COVID-19. • De vertraging in de aanlevering heeft impact gehad op onze doorlooptijd van de controle en de efficiency in de controle. Dit tezamen met de bijzondere events hebben gezorgd voor additionele controleonderwerpen en urenbesteding bij zowel BDO als de gemeente. Hierover hebben wij u 27 januari 2021 reeds geïnformeerd per brief, waarna dit is besproken met de auditcommissie. Vervolgens zijn updates d.m.v. e-mail correspondentie verzonden.

Impact op verslaggeving Het BBV kent zoals bekend een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen. Het staat de gemeente vrij om naast de verplichte paragrafen zelf paragrafen aan de begroting of jaarstukken toe te voegen. COVID-19 is een gebeurtenis die niet slechts aan één programma of taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op de gehele gemeente en heeft betrekking op veel programma’s en taakvelden. De gemeente heeft er daarom voor gekozen om in één overzichtelijke paragraaf toe te lichten welke gevolgen COVID-19 op de Gemeente Wijdemeren heeft (gehad) en welke maatregelen, activiteiten en werkzaamheden de gemeente heeft genomen. Overige corona gerelateerde bevindingen In onze controle hebben wij uitgebreid aandacht besteed aan de impact van het coronavirus op de jaarrekening 2020. De belangrijkste bevindingen uit onze controle die relevant zijn in relatie tot uw interne beheersing of ons oordeel bij de jaarrekening zijn: ▪ Definiëren van toetspunten in het beleid voor misbruik en oneigenlijk gebruik; ▪ Gebruikmaken van signalen vanuit het inlichtingenbureau op inkomen en voor welk bedrag.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 De jaarrekening is getrouw

De jaarrekening 2020 is getrouw

8

Wij hebben bij de jaarrekening 2020 van de Gemeente Wijdemeren een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid en een verklaring met beperking met betrekking tot de rechtmatigheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2020 als van de activa en passiva per 31 december 2020 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd welke door de gemeente zijn gecorrigeerd. Naast de geconstateerde en verwerkte controleverschillen, zijn tijdens onze controle tevens resterende controleverschillen geconstateerd ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 28.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. De rapporteringstolerantie is conform het controleprotocol bepaald op 5% van de goedkeurende materialiteitsgrens. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

Sociaal domein – PGB Jeugdzorg en Wmo

-

163

§ 4.2

Sociaal domein – ZIN Jeugdzorg en Wmo

-

85

§ 4.2

Totaal

-

248

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

568

1.704

Performance materialiteit (67,5% van de materialiteit) *

383

1.149

Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie

28

28

Getrouwheid voorgenomen te corrigeren

Wij hebben, voor zover mogelijk, het college verzocht om deze controleverschillen te corrigeren. Het college heeft door ons geconstateerde verschillen boven de rapporteringstolerantie gecorrigeerd. Voor fouten onder de rapporteringstolerantie bevestigt het college dat zij van oordeel is dat deze posten zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel. Deze verschillen en de analyse van de impact zijn bevestigd in de bevestiging van het college bij de jaarrekening. Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid. * De performance materialiteit is een afgeleide van de materialiteit en hanteren wij als een afslag voor niet ontdekte fouten als gevolg van het gebruik maken van steekproeven en deelwaarnemingen in de controle.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening

De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2020 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen m.u.v. een saldo ad 644.000, waardoor wij een oordeel met beperking afgeven ten aanzien van rechtmatigheid

9

Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid geconstateerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 28.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. In het kader van de rechtmatigheidscontrole hebben wij de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van een zogenaamde spendanalyse. Naar aanleiding van deze spendanalyse blijkt dat sprake is van onrechtmatigheden voor contracten van een aantal aanbieders. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

-

248

§ 2.2

Rechtmatigheid Ongesaldeerde getrouwheidsfouten en/of onzekerheden Aanbestedingsrechtmatigheid

644

Totaal

644

248

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

568

1.704

Performance materialiteit (67,5% van de materialiteit)

383

1.149

Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie

28

28

Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen gezamenlijk materieel zijn voor de jaarrekening als geheel en hebben derhalve een verklaring met beperking verstrekt met betrekking tot de rechtmatigheid.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.4 Aandachtspunten voor 2021

10

Inleiding Naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2020 hebben wij een aantal bevindingen en aanbevelingen over het afgelopen boekjaar weergegeven. Daarnaast willen wij, vanuit onze natuurlijke adviesfunctie, de volgende aandachtspunten voor het komende jaar benoemen. 1. Beheersing van de inkoopfunctie In 2020 zijn contracten onterecht niet Europees aanbesteed. Advies is om meer preventieve beheersingsmaatregelen te treffen ter borging van de naleving van de Europese aanbestedingswetgeving. 2. Invoering van de rechtmatigheidsverantwoording We hebben de afgelopen jaren gezien dat er stappen zijn gezet in de verdere ontwikkeling van de interne controle, maar constateren ook dat voor de accountantscontrole in veel gevallen niet gesteund kan worden op (zichtbare) interne beheersingsmaatregelen. Naar onze mening zal dit ook in 2021 opnieuw aandacht vragen, in combinatie met ontwikkelingen zoals de rechtmatigheidsverantwoording van het college vanaf 2021. Deze rechtmatigheidsverantwoording is de nieuwe stip op de horizon waarbij per proces keuzes gemaakt kunnen worden. Het ambitieniveau moet de gemeente (per proces) zelf bepalen. De gemeente Wijdemeren moet nog belangrijke stappen maken voor de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Een belangrijk aandachtspunt is het beleggen van de interne controle en het IT beheer in de processen.

Wij adviseren om deze resultaten zichtbaar te maken in het tussentijdse verantwoordingsproces van de gemeente. Dit is nader toegelicht in hoofdstuk 4.1 3. Beheersing op lasten Tozo-regeling Zoals wij in paragraaf 4.2 benadrukken is het vormgeven van het M&O beleid voor de Tozo-regeling een aandachtspunt voor de gemeente. Na het bepalen van het M&O beleid bestaat voor de gemeente de uitdaging om toezicht te houden op de uitbesteding van de beheersing van de Tozo-gelden. Onderdeel hiervan is het opstellen van een rapportagecyclus waarin periodiek inzicht wordt verkregen in de controleresultaten uit het proces. 4. IT-beheersomgeving In onze managementletter hebben wij uitgebreid gerapporteerd over de IT-beheermaatregelen. Op onderdelen (met name autorisaties) resteren nog bevindingen en aanbevelingen. Mede gezien het onderbrengen van diverse interne controlemaatregelen in de ITbeheeromgeving, adviseren wij de IT-beheeromgeving verder te optimaliseren rekening houdend met de eerder gecommuniceerde bevindingen in onze managementletter.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

11

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Resultaat 2020 3.2 Uw financiële positie vergeleken

3.3 Ons beeld van uw financiële positie

3.1 Resultaat 2020

Resultaat 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 1.030.000

12

Het resultaat van Gemeente Wijdemeren over het jaar 2020 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 1 miljoen nadelig. In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x 1.000)

2020

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

VERSCHIL

IN %

Saldo van baten en lasten

2.660

2.135

525

0,9

Onttrekkingen reserves

-1.889

-2.415

526

0,9

Dotatie aan reserves

602

623

-21

0,0

1.373

343

1.030

1,8

Resultaat

NB: Voor de cijfers in dit verslag worden verliezen verder met een – aangegeven. In de jaarrekening van gemeente Wijdemeren zijn baten juist met een – aangegeven. Belangrijkste afwijkingen in het resultaat 2020 op programma’s

De belangrijkste afwijkingen van de begroting na wijzigingen (berekend op basis van de begrote lasten ad € 58,1 miljoen) worden toegelicht in de jaarrekening onder hoofdstuk 4 paragraaf 6 “Exploitatie resultaat voor en na bestemming ” vanaf pagina 138. Het resultaat 2020 wijkt € 1.030K af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces. De hogere lasten worden onder andere veroorzaakt door: ➢ Hogere lasten dotatie voorziening pensioen huidige wethouders op basis actuariële berekening, per saldo: € 177.000 ➢ Continuïteitsbijdrage en extra Covid-19 kosten: € 408.000 ➢ Nadelig resultaat op de grondexploitatie Porseleinhaven van € 237.000 ➢ Dotatie voorziening debiteuren ad € 142.000

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.2 Dashboard financiële positie

13

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

2,80 2,60 2,40 2,20 2,00 1,80 1,60 1,40 1,20 1,00

SOLVABILITEITSRATIO

45,0% 40,0%

2,54

2,29

2,37 1,50

30,0%

PB19

JR19

PB20

90,0% 80,0% 70,0% 60,0% 50,0% 40,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0%

10,0% PB18

JR18

PB19

JR19

PB20

JR20

RATIO GRONDEXPLOITATIE

16,0%

85,0% 70,0%

15,0%

14,0% 12,0% 58,0%

48,0% 62,0%

Gemid. NL*

46,0% 37,0%

37,0% 37,00%

10,0%

9,0%

9,5%

8,0% Gemeente Wijdemeren

9,5%

6,0%

4,0%

4,0%

0,0% JR18

PB19

JR19

PB20

JR20

PB18

JR18

PB19

JR19

PB20

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

Gemeente Wijdemeren Gemid. NL*

3,0% JR20

* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde voor gemeenten in de categorie < 25.000 inwoners. Data gebaseerd op Benchmark Nederlands Gemeenten van BDO.

DASHBOARD

9,50%

7,0%

6,0% 2,0%

PB18

Gemid. NL*

15,0%

JR20

NETTO SCHULDQUOTE

Gemeente Wijdemeren

24,0% 23,0%

20,0% 1,11

JR18

33,0%

30,0%

25,0% 29,0%

1,37

PB18

39,0% 39,0% 39,0% 39,0%

35,0%

3.3 Ons beeld van uw financiële positie

Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien

Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden Uw financiële positie is voldoende Uw weerstandsvermogen is 1,11

De gemeente kan aan haar lange termijnverplichtingen voldoen

14

Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.

Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat vanaf begrotingsjaar 2021 gaat gelden. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie. Weerstandsvermogen Gemeente Wijdemeren is voldoende In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 1,7 miljoen. In het weerstandsvermogen ultimo 2020 is een bedrag van € 3 miljoen meegeteld van vrij aanwendbare bestemmingsreserves. In geval van calamiteiten is het mogelijk om een deel van deze reserves een andere aanwending te geven. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De Gemeente Wijdemeren heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 4,5 miljoen (2019: € 4,8 miljoen). Het weerstandsvermogen van de Gemeente Wijdemeren is volgens het GTK 2020 en op basis van de in september 2019 vastgestelde nota Risicomanagement voldoende te noemen.

Solvabiliteit en netto schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2020 23%. Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de Gemeente Wijdemeren in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. De netto schuldquote bedraagt 58% en gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 60%. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden.

Financieel risico als gevolg van de grondexploitatie is minst risicovol

DASHBOARD

De netto schuldquote laat een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van de signaleringswaarden volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020). De solvabiliteit is afgenomen ten opzichte van voorgaand jaar (ultimo 2019: 33%) maar valt nog in de categorie neutraal. De netto-schuldquote valt in de categorie minst risicovol. Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de Gemeente Wijdemeren is 3% (de waarde van de grond ten opzichte van de totale baten). De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

15

4. Belangrijkste bevindingen

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording 4.2 Sociaal domein uitgelicht

4.3 Ontwikkeling grondexploitaties 4.4 BBV, WNT en SiSa 4.5 Begrotingsrechtmatigheid 4.6 Significante schattingsposten 4.7 Overige bevindingen

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (1/2)

Nog aandachtspunten in de interne beheersing. Onze controle vooral gegevensgericht. Zie ook managementletter 2020.

Onze aanpak voor 2021 is vooral gegevensgericht.

16

Interne beheersing en onze controleaanpak Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze managementletter d.d. 27 januari 2021. Samenvattend hebben wij geconstateerd dat er bij uw gemeente, net als veel andere gemeenten, nog aandachtspunten resteren. Dit betekent niet dat uw gemeente niet in control is, maar wel dat het in control zijn voor ons niet toetsbaar blijkt uit controlesporen in de processen en systemen. Derhalve konden wij het afgelopen jaar voor onze controle (nog) niet steunen op uw interne beheersing en hebben wij de jaarrekening voornamelijk achteraf en gegevensgericht gecontroleerd (middels deelwaarnemingen, cijferbeoordelingen, steekproeven etc.). Het niveau van interne beheersing is de primaire verantwoordelijkheid is van het college / de organisatie. Het college heeft besloten als ambitie te hanteren om in het verslagjaar 2022 op niveau iii (interne beheersingsmaatregel, waarop de accountant kan steunen bij zijn organisatiegerichte werkzaamheden) Verbijzonderde Interne Controle uit te voeren. Dit is een mooi streven, ook in relatie tot de rechtmatigheidsverantwoording. Als deze ambitie wordt waargemaakt, kunnen wij onze controleaanpak daarop aanpassen. In onze managementletter hebben wij reeds het volgende hierover opgenomen.

De VIC werkprogramma’s op basis van het interne controleplan geven reeds inzicht in de uitgevoerde controls en de opzet van de AOIB. De VIC kan worden verbeterd door de interne controles te beleggen in de lijn en deze te laten toetsen voor de verbijzonderde interne controle. De BADO notitie is in het intern controleplan 2020 reeds uitgewerkt. Om te kunnen steunen op de interne beheersingsmaatregelen dient de VIC interne beheersingsmaatregelen te omvatten, die de accountant kan toetsen in het kader van zijn organisatie- en procesgerichte werkzaamheden. Dit hangt samen met het voldoen aan Controle standaard (COS) 610. Bij een interne auditfunctie die voldoet aan COS 610 is de interne auditfunctie onafhankelijk gepositioneerd van de lijnorganisatie. De VIC krijgt dan, met het nader invulling geven aan de ambitie, een meer systeem-procesgericht karakter. Fraude De komende jaren zal er vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden gegeven aan fraudepreventie. Onze beroepsorganisatie de NBA heeft hiertoe een notitie “Best practice maatregelen frauderisicobeheersing voor bestuurders en toezichthouders” onderhanden. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen zoals de gemeenteraad bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde.

Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude kunnen de gelegenheden tot fraude afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. Landelijk vinden er diverse pilots plaats waar in de controleverklaring 2020 van de accountant uitgebreider wordt gerapporteerd over het thema fraude. De best practice van de NBA is erop gericht het fraudebewustzijn en de frauderisicobeheersing te vergroten. Graag vestigen wij uw aandacht op het vergroten van de actieve rol van de gemeenteraad / auditcommissie ten aanzien van frauderisicobeheersing. Bijvoorbeeld door jaarlijks één of meerdere onderkende frauderisico’s (en indien van toepassing de interne beheersingsmaatregelen die zijn genomen om deze frauderisico’s te mitigeren) nader te laten onderzoeken door de interne audit afdeling, een accountant of een gespecialiseerde (fraude)onderzoekers.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording (2/2)

Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2021

17

Update Invoering rechtmatigheidsverantwoording door het college In onze eerdere rapportages zijn wij uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de rechtmatigheidscontrole door de externe accountant naar de rechtmatigheidsverantwoording door het college. De commissie BBV heeft in december 2020 de concept notitie rechtmatigheidsverantwoording met de nadere spelregels voor de rechtmatigheidsverantwoording ter consultatie openbaar gemaakt. Wij hebben vernomen dat op deze consultatie veel reacties zijn binnengekomen die door de commissie BBV worden verwerkt. Gelijktijdig vindt de wetsbehandeling in de Tweede Kamer plaats. Daarna volgen nog de nodige aanpassingen van het BBV en andere wetgeving. Formele besluitvorming hierover is nog niet genomen, echter inmiddels is de verwachting dat de rechtmatigheidsverantwoording in 2022 wordt ingevoerd. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste gemeenten een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor uw organisatie en interne beheersing.

Bij invoering van de rechtmatigheidsverantwoording, wordt de gemeente Wijdemeren immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het college een (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid. De wetswijziging is niet alleen een technische verandering maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie.

Stand van zaken binnen uw gemeente

Stand van zaken binnen uw gemeente Gemeente Wijdemeren heeft concrete stappen genomen ter voorbereiding op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording.

Uw organisatie heeft voor de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording inmiddels een concept ‘Notitie rechtmatigheidsverantwoording gemeente Wijdemeren’ opgesteld. Deze notitie wordt voorgelegd aan het college en zal na het zomerreces voorgelegd worden aan de raad. Zelf geeft u aan dat: “Door de ontwikkeling van het komen tot een rechtmatigheidsverantwoording is borging van het naleven van wet- en regelgeving in de bedrijfsprocessen nog belangrijker geworden. Borging in het proces waarborgt een dagelijks rechtmatig handelen en voorkomt verrassingen achteraf. De basis ligt in de 1e lijn en samen met de 2e en 3e lijn hebben zij een belangrijke rol om de organisatie voortdurend scherp te houden. De borging van de rechtmatigheidsverantwoording ligt in lijn met de borging van de kwaliteit in de organisatie en daarmee onze visie op interne beheersing. Het uitvoeren van de rechtmatigheidsbeoordeling past van nature in de rol van de verbijzonderde interne controle (VIC). Immers daar vindt vanouds de beoordeling plaats van de beheersing van de processen gericht op getrouwheid en rechtmatigheid. Concreet vertaald is het voorstel dat de VIC expliciet zorgdraagt voor de controle op de rechtmatigheid van de baten, lasten en balansmutaties en een concept verantwoording opstelt. De concerncontroller draagt vervolgens zorg voor afstemming met de organisatie en het college c.q.

raad en de verwerking van de verantwoording in de jaarrekening.“

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht (1/3)

Sociaal domein 2020 bedragen circa € 8 miljoen

18

Sociaal domein in de jaarrekening De lasten van Gemeente Wijdemeren met betrekking tot het sociaal domein bedragen over 2020 circa € 8 miljoen (2019: 9,7 miljoen). In hoofdlijnen zijn deze lasten als volgt opgebouwd: ONDERDEEL (*1.000.000)

Realisatie 2020

Begroting 2020

Realisatie 2019

Jeugdzorg ZIN

4

4

4,4

Wmo ZIN

4

4

4,9

Pgb

0,4

Totaal

8

8

9,7

Hoewel de kosten voor zowel Wmo als Jeugdzorg de afgelopen jaren niet meer zijn gestegen voor de gemeente Wijdemeren, zijn de landelijke financiële ontwikkelingen nog zorgwekkend en een steeds groter deel van de beschikbare middelen in de begroting van de gemeenten worden hierdoor besteed aan het sociaal domein. Dergelijke stijgingen zijn op de lange termijn niet houdbaar, temeer ook omdat de gemeente Wijdemeren de aanvullende uitgaven niet kan claimen bij het Rijk. De gemeente Wijdemeren onderneemt diverse initiatieven om de kosten van het sociaal domein terug te dringen. Het is zaak om daarbij kritisch de ontwikkeling van de uitgaven in het sociaal domein te blijven bewaken. Onzekerheden Sociaal domein De gemeente heeft in regioverband (“Regio Gooi- en Vechtstreek”) met andere gemeenten Jeugdzorg en Wmo ingekocht. Gezien de situatie die voor de zorgaanbieders door de Coronacrisis is ontstaan is de oplevering van de verantwoording door de Regio vertraagd. De Regio heeft eind mei een voldoende beeld gekregen en de verantwoording voltooid waarna door de accountant van de Regio daarbij een verklaring is afgegeven. Voor de meeste zorgaanbieders is voor 2020 uiteindelijk een controleverklaring ontvangen ten aanzien van de geleverde zorg over 2020.

Uit de controle bij de Regio blijkt dat van een aantal zorginstellingen nog onvoldoende controle-informatie is ontvangen, waarmee kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties zijn verricht. Dit zorgt voor een onzekerheid van € 85K. Er is geen sprake van rechtmatigheidsfouten. Bij de aansluiting van de verantwoording van de Regio is tevens een verschil geconstateerd in de aansluiting van het OHW ad € 108K dat in de jaarrekening 2020 is gecorrigeerd.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht (2/3)

Fout pgb mede gebaseerd op projectiebrieven

Geraamde fout in de persoonsgebonden budgetten De SVB controleert zorgovereenkomsten, toetst facturen en declaraties en betaalt uit aan zorgverleners of andere instellingen. Uw gemeente verstrekt de beschikkingen pgb en is verantwoordelijk voor een adequate cliëntregistratie en het vaststellen van de prestatielevering. Uit de accountantscontrole 2020 bij de SVB blijkt dat landelijk sprake is van een oordeel met beperking. Ten aanzien van de rechtmatigheidsfouten zijn de foutpercentages opgenomen in de gemeente specifieke projectiebrieven. Voor Gemeente Wijdemeren zijn de percentages voor rechtmatigheidsfouten en voor getrouwheidsfouten voor zowel de Wmo als Jeugdzorg opgenomen in onderstaande tabel: PGB PER CATEGORIE

Rechtmatigheid fouten pgb Financiële fouten pgb Onzekerheden pgb geraamd op € 163K

19

FINANCIËLE RECHTMATIGHEIDSFOUT

FINANCIËLE GETROUWHEIDSFOUT

Jeugdzorg

1,83%

1,98%

Wmo

1,63%

1,87%

De financiële rechtmatigheidsfout voor pgb voor de Gemeente Wijdemeren bedraagt circa € 6.370, bestaande uit € 2.056 Wmo en € 4.315 Jeugdzorg. Voor de getrouwheidsfouten geldt dat deze gelijk zijn voor alle gemeenten in Nederland. financiële getrouwheidsfout bedraagt € 7.078, bestaande uit € 2.358 Wmo en € 4.720 Jeugdzorg. In het kader van de rechtmatigheid nemen wij van de hiervoor genoemde posten geen bedrag mee in onze oordeelsvorming, omdat deze onder de tolerantie vallen.

De SVB toetst niet op levering van de zorg. Hierdoor is er sprake van een onzekerheid. De gemeente verkrijgt echter zekerheid door intern ingerichte processen, zoals het toekenningsproces, de controles op betalingen en de controleverklaring van zorginstellingen die via de regio ontvangen worden, waardoor deze onzekerheid deels teniet wordt gedaan. De processen van pgb Jeugdzorg en Wmo lopen op een aantal onderdelen verschillend, waardoor voor Jeugdzorg en Wmo niet dezelfde zekerheid wordt verkregen. Tevens verkrijgt de gemeente aanvullende zekerheid vanwege de ontvangsten van het CAK. Op basis van het zekerheidspercentage dat de Gemeente Wijdemeren hierdoor verkrijgt, zijn de onzekerheden voor pgb geraamd op circa € 163K. Via de Nederlandse Beroepsorganisatie voor Accountants (NBA) is een review gedaan in overleg met ons waardoor wij kunnen steunen op de werkzaamheden van de accountant van de SVB. Daarbij concluderen wij dat de formele fouten zoals geconstateerd door de accountant van de SVB geen impact hebben op het rechtmatigheidsoordeel over de jaarrekening 2020 van uw gemeente.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 Sociaal domein uitgelicht (3/3)

Belangrijkste bevindingen:

20

Tozo-regeling De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is een van de steunmaatregelen van het kabinet om zelfstandige ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis en voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen op te vangen. De regeling kent verschillende tranches met verschillende rechtmatigheidsvereisten:  Tozo 1: aanvragen tussen 1 maart 2020 tot 1 juni 2020 

Tozo 2: aanvragen vanaf 1 juni 2020 tot 1 oktober 2020



Tozo 3: aanvragen vanaf 1 oktober 2020 tot 1 april 2021

Uw gemeente heeft in het kader van de Tozo-regeling een voorschot van het Rijk ontvangen van € 7.105.000. De uitvoering van de regeling is belegd buiten de gemeente en wordt uitgevoerd door Gemeente Hilversum onder verantwoordelijkheid van Gemeente Wijdemeren (mandaat). Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af aan het Rijk. De bestedingen in het kader van de Tozo-regeling over 2020 bedragen € 2,8 miljoen voor levensonderhoud en € 0,3 miljoen verstrekking in het kader van bedrijfskapitaal. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd aan de hand van de aanwijzingen van het ministerie in de nota verwachtingen accountantscontrole d.d. 8 april 2021 en de nadere richtlijnen van de sector commissie decentrale overheden van de NBA. Op grond van de Tozo-regeling worden fouten en onzekerheden verwerkt in de definitieve rijksbijdrage Tozo. Uit de controle door de accountant van gemeente Hilversum zijn echter geen fouten en onzekerheden gebleken. Daarom zijn er geen bevindingen te rapporteren in bijlage B bij dit rapport. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Wijdemeren geen M&O beleid heeft gedefinieerd voor de Tozo-regeling. Wij adviseren u om dit beleid op te stellen waarin de opzet van uw interne beheersing op de Tozo-regeling wordt beschreven. In 2021 wordt door uw accountant de naleving van dit beleid getoetst op bestaan en werking.

Ondanks dat de gemeente Wijdemeren de administratieve verwerking van de Tozo-regeling heeft uitbesteed aan de gemeente Hilversum, wordt wel van de gemeente Wijdemeren verwacht dat zij dit beleid formuleren en communiceren naar de gemeente Hilversum. Van de gemeente mag worden verwacht dat in dit beleid is vastgelegd hoe omgegaan wordt met IB-signalen, hoe een risico-selectie is gemaakt (inclusief de afweging van de risico’s en de motivering welke risico’s wel en welke niet worden onderzocht), welke steekproeven worden genomen en wanneer (tijdspanne) welke controle plaatsvindt. Als de gemeente geen gebruik maakt van het Inlichtingenbureau zal zij de controle achteraf op toereikende andere wijze moeten vormgeven.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Ontwikkeling grondexploitaties

21

Actualisatie en bijstelling grondexploitaties De veruit grootste balanspost met betrekking tot onderhanden projecten betreft de voorraden (grondexploitaties). Door de invloed van de parameters (zoals kostenstijgingen, fasering, druk op verkoopprijzen, rente-effecten) die bepalend zijn voor de in de toekomst te realiseren opbrengsten hebben wij bij onze controle de grondexploitaties diepgaand gecontroleerd.

Redelijkheid belangrijkste schattingselementen vastgesteld

De risico's voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot drie P’s:  Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt? Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn.  Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente?  Prijs: inherent gevolg van de economische crisis was dat de verkoopprijzen van woningen en dus van grond onder druk stonden. COVID19 lijkt dit effect in ieder geval voor woningbouw (nog) niet te hebben, maar op termijn kan dit wel een rol gaan spelen voor andere grondexploitaties. Ook de stikstofcrisis speelt nog steeds. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd, rekening houdend met het risico dat gronden later of in het geheel niet worden afgenomen? Deze drie P’s zijn tijdens de jaarrekeningcontrole besproken met uw medewerkers. Tijdens deze gesprekken zijn de uitgangspunten gechallenged. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2020 geactualiseerd.

Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze zijn gewaardeerd en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Het eindresultaat van de grondexploitaties is gebaseerd op de eindwaarde berekend voor de grondexploitaties. Voor het boekjaar 2020 zijn bij de gemeente alle grondexploitaties geactualiseerd. Evenals in 2020, heeft ook begin 2021 een doorlichting van de grondexploitaties plaatsgevonden, dit heeft geleid tot aanpassingen van de voorzieningen Nedervecht en Porseleinhaven en herclassificatie van ter Sype naar materiele vaste activa (warme gronden). Deze herijking heeft tot een toename in voorzieningen voor verlieslatende projecten in de jaarrekening 2020 geleid. Tijdens het jaarrekeningtraject waren alle besluiten omtrent de nieuwe parameters in de grondexploitatie genomen. De uitgewerkte plannen en de bijbehorende berekeningen zijn gedurende de controle met uw medewerkers doorgesproken. De gehanteerde parameters zijn passend binnen de bandbreedte en de mutaties zijn verklaarbaar en voldoende onderbouwd. Ultimo 2020 is de omvang van de voorziening grondexploitaties € 10 miljoen op een bruto boekwaarde van € 11,7 miljoen. De voorziening heeft voor € 8 miljoen betrekking op het project Porseleinhaven en is voor dit project in 2020 toegenomen met € 0,2 miljoen.

De overige € 2 miljoen heeft betrekking op het project Nedervecht. Naar verwachting wordt de grondexploitatie Porseleinhaven eind 2024 afgerond. De looptijd van het project is hiermee 2 jaar verlengd ten opzichte van vorig jaar. De grondexploitaties Nedervecht wordt in 2021 voltooid. De eindwaarde van de grondexploitaties Porseleinhaven en Nedervecht zijn negatief. De voorziening is met per saldo in 2020 met € 120.749 verhoogd om zo gelijk te zijn aan de berekende eindwaarden. De nog te realiseren opbrengsten bedragen voor de 2 projecten gezamenlijk € 3,2 miljoen, hiermee is reeds 84% van de verwachte opbrengsten (totaal € 17,1 miljoen) gerealiseerd. De nog te realiseren kosten bedragen € 1,5 miljoen, hiermee is reeds 95% van de verwachte kosten (totaal € 30,3 miljoen) gerealiseerd.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.4 BBV, WNT en SiSa

22

BBV wordt nageleefd

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat Gemeente Wijdemeren de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd.

WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen.

Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 201.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2020 van de Gemeente Wijdemeren niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2020 van de Gemeente Wijdemeren voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Geen bevindingen SiSa-bijlage

DASHBOARD

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2020. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens Bijlage B.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid (1/2)

Overschrijding baten/lasten

23

Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft uw gemeente circa € 58,1 miljoen aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 56,2 miljoen aan werkelijke lasten in 2020. Dit is in totaal een onderschrijding van 1,9 miljoen . Aan baten had uw gemeente een bedrag van € 56,0 miljoen begroot na wijziging, tegenover € 53,6 miljoen aan werkelijke baten in 2020. In totaal gaat het om een lagere realisatie van baten van 2,4 miljoen. Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2020 is er per saldo circa € 1,3 miljoen aan de reserves onttrokken zodat het gerealiseerde resultaat € 1,4 miljoen negatief bedraagt. De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerde en gerapporteerd te worden aan de gemeenteraad.

Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan de gemeenteraad is formeel sprake van een onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien de overschrijdingen geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerd opbrengsten of overschrijdingen bij open-einde regelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd. Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2020, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel.

In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hierna voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma en de overschrijdingen van investeringskredieten.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.5 Begrotingsrechtmatigheid (2/2)

Overschrijding baten/lasten

24

Op de in onderstaande tabel opgenomen programma’s is een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren. Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. ONRECHTMATIG LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA

BEGROTINGSAFWIJKING

1. Bestuur en burger (totaal € 3.072.000)

Overschrijding € 75K past binnen het bestaande beleid welke niet tijdig is gesignaleerd. De lasten worden grotendeels gecompenseerd door opbrengsten.

TELT NIET MEE IN OORDEEL

TELT WEL MEE IN OORDEEL

P

2. Veiligheid (totaal € 3.392.000)

Overschrijding € 212K past binnen het bestaande beleid welke niet tijdig is gesignaleerd. Dit betreft hogere kosten inzake crisisbeheersing en brandweer door COVID19.

P

7. Ruimtelijke ontwikkeling (totaal € 4.386.000)

Overschrijdingen ad € 1.238K passend binnen het bestaande beleid, welke niet tijdig zijn gesignaleerd. De lasten worden gecompenseerd door opbrengsten.

P

Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de analyse begrotingsafwijkingen, zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2020 (hoofdstuk 4 paragraaf 6 “Exploitatie resultaat voor en na bestemming ”). Kredietoverschrijdingen In het kader van de begrotingsrechtmatigheid hebben wij tevens de lastenoverschrijdingen op investeringskredieten beoordeeld om vast te stellen of de gerealiseerde uitgaven binnen de door de gemeenteraad geautoriseerde begroting zijn gebleven. Uit deze analyse blijkt dat op diverse investeringskredieten sprake is van een overschrijding van de door de gemeenteraad vastgestelde investeringskredieten. Volgens het kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV is hierbij in principe sprake van een onrechtmatigheid, maar telt deze niet mee voor het oordeel indien alsnog goedkeuring is gegeven aan de overschrijdingen. Hiervan is in de meeste gevallen sprake. Van een onrechtmatige overschrijding is ook geen sprake als deze samenhangt met een ander investeringskrediet. De overige kredietoverschrijdingen beneden de materialiteit die wel meetellen in ons oordeel bedragen slechts € 1.400.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.6 Significante schattingsposten

Schattingen zijn in het algemeen neutraal van aard

25

Inherent aan het opmaken van een jaarrekening is dat het college schattingen moet maken. Bepaalde schattingen zijn van bijzonder belang door hun invloed op de jaarrekening en de waarschijnlijkheid dat toekomstige gebeurtenissen significant afwijken van de verwachtingen van het management. Een goed inzicht in de jaarrekening vereist kennis van deze posten. Als onderdeel van de controle hebben wij de aanvaardbaarheid van de schattingen beoordeeld. In het hierna opgenomen overzicht hebben wij van de jaarrekeningposten waaraan een belangrijke schatting ten grondslag ligt grafisch weergegeven op welke wijze wij de door het college gebruikte mate van prudentie inschalen. BEDRAG (x € 1.000)

POST IN DE JAARREKENING

BEOORDELING HUIDIG BOEKJAAR

TOELICHTING SCHATTING

Voorziening dubieuze overige vorderingen

404

Op de waardering van de debiteuren is per 31 december 2020 een voorziening van € 404K in mindering gebracht. De onderbouwing voor de schatting is consistent met voorgaand jaar.

Voorzieningen

8.320

De voorziening VGRP neemt toe doordat de investeringen achter gebleven zijn t.o.v. het gemeentelijke rioleringsplan 2018-2021.

Waardering materiële vaste activa

54.306

De afschrijvingen zijn consistent met voorgaand jaar berekend. Er is geen sprake van een duurzame waardevermindering per 31 december 2020.

Waardering financiële vaste activa

1.693

Er is geen sprake van afwaarderingen per 31 december 2020.

Waardering grondexploitaties, voorziening

1.663

Op de waardering van de grondexploitaties is per 31 december 2020 een voorziening van € 10,1 miljoen in mindering gebracht. Dit is conform de berekende negatieve eindwaarde van de grondexploitaties. Zie toelichting op p.21.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen

conservatief

DASHBOARD

JAARREKENING

neutraal

optimistisch

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.7 Overige bevindingen

Getrouwheid

26

Gecorrigeerde controlebevindingen: Op pagina 8 van dit verslag zijn reeds de ongecorrigeerde controleverschillen weergeven. Naast de ongecorrigeerde controleverschillen, zijn tijdens onze controle controleverschillen geconstateerd welke zijn gecorrigeerd door het management. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

Voorziening bestemmingsplannen

226

-

Grondverkoop Tiny Houses

-150

Getrouwheid

Coronacompensatie

59

WKR

-15

Particuliere initiatieven

-28

Diverse correcties voorgesteld door gemeente

-15

Reserve volkshuisvesting (telt per saldo niet mee)

-54

TOZO lasten en baten te hoog opgenomen, neutraal op resultaat

3.481

SiSa E3 regeling

-176

Sociaal domein – Wmo en Jeugdzorg ZIN -108 Van bovenstaande posten heeft alleen de verhoging van de voorziening dubieuze debiteuren een resultaateffect. -261 Totaal

-

Overige bevindingen Voorzieningen en beheerplannen Voor gebouwen is eind 2019 een nieuw meerjarenonderhoudsplan vastgesteld voor de periode 2019-2028. Dit plan is naar onze mening redelijk summier. Voor onderhoud gebouwen is een reserve gevormd die per 31 december 2020 € 940K (2019: € 1,2 miljoen) bedraagt. Daarnaast is sprake van diverse andere reserves die zien op onderhoud van materiële vaste activa. Bij een nadere onderbouwing met behulp van het externe onderzoek zouden de reserves mogelijk als voorziening kunnen kwalificeren. In de jaarrekening is toegelicht dat de herziening van de nota Reserves en voorzieningen gepland is in 2021. Voor het Gemeentelijk Rioleringsplan is wel sprake van een voorziening. Het begin 2018 vastgestelde GRP 2018-2021 is ambitieus en er zullen grootscheepse investeringen in het gebied nodig zijn om de doelstellingen uit het plan te realiseren. Het is de vraag of dit haalbaar is, aangezien de achterstand en daarmee de voorziening wederom is toegenomen in 2020. Het plan geeft een voorziening van € 3,6 miljoen aan per ultimo 2020 en de stand van de voorziening VGRP is € 6,4 miljoen per ultimo 2020. Doordat de werkelijkheid in deze mate afwijkt van de planning neemt de betrouwbaarheid van het plan af.

Ons advies is evenals vorig jaar om de beheersplannen te actualiseren en deze actueel te houden op basis van de uitgevoerde werkzaamheden en de planning voor de uit te voeren werkzaamheden. In de meerjarenbegroting heeft de gemeente reeds besloten de voorziening af te schalen met € 2,4 miljoen in 5 jaar door aanpassing van de tarieven DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

27

Bijlagen

A

Onze controle

B

Bevindingen SiSa-bijlagen

28

A. Onze controle

A. Onze controle (1/4)

29

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de Gemeente Wijdemeren, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 13 oktober november met kenmerk ‘JB/NS/JT/DR/AA20-1563’. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 568.000.

Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 28.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controle cliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij bevestigen dat we geen giften hebben gegeven aan dan wel aangenomen van de organisatie of haar personeel. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (2/4)

30

Opdracht en controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 13 oktober 2020. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van Gemeente Wijdemeren. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening. De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Deze risico’s betreffen:  In onze controlestandaarden (NV COS) wordt expliciet het risico van management override (bewuste beïnvloeding door bestuur of management van de jaarcijfers) als belangrijk te onderkennen significant risico benoemd.

Als accountant moeten wij in onze werkzaamheden hier specifiek aandacht aan besteden. Wij zijn van mening dat binnen de gemeente de mogelijkheden, om buiten de getroffen interne beheersmaatregelen invloed uit te uitoefenen op de in de jaarrekening gepresenteerde uitkomsten, beperkt zijn. Om het resterende risico te beperken beoordelen wij schattingsprocessen en bijzondere journaalposten in detail.  Het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels  Onterecht niet Europees aanbesteden.  Meer besteden dan geraamd als gevolg van een wezenlijke wijziging in de opdracht. Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2020 van Gemeente Wijdemeren aan de daaraan te stellen eisen voldoet qua getrouwheid, hebben wij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op 8 juli 2021, afgegeven bij deze jaarrekening. Qua rechtmatigheid is een verklaring met beperking afgegeven wegens niet naleving van de aanbestedingswetgeving. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de jaarrekening 2020 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond. Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van Gemeente Wijdemeren zijn gebaseerd op de veronderstelling dat Gemeente Wijdemeren als geheel in continuïteit zal worden voortgezet.

De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle (3/4)

Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

31

De jaarstukken 2020 van uw gemeente bestaan uit:  het jaarverslag 2020 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);  de jaarrekening 2020 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden). In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.