312022007.23.281 Gemeente Wijdemeren - Jaarrekening 2022 gewaarmerkt

Ra o weerstandsvermogen Berekening beschikbare ruimte Algemene reserve Op basis van de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit kunnen we een berekening maken van de ruimte in de Algemene reserve per 31 december 2022. In onderstaand overzicht tre u het resultaat van die berekening.

92

Bedragen x € 1.000 Begroting Begroting 2022 2023 769 1.749 843 100 100 100 pm pm pm 67 67 70 936 1.916 1.013

Omschrijving

2022

a b c d e

Algemene reserve Stille reserves Saldo rekening/begroting onvoorzien Beschikbare weerstandscapaciteit

f g h

Totaal risico's minus correctie kansberekening Benodigde weerstandscapaciteit

7.510 -5.034 2.476

4.935 -3.195 1.740

6.288 -4.021 2.267

i

Vrij beschikbare ruimte Alg. reserve

-1.540

176

-1.254

Toelich ng: Uit het overzicht blijkt dat op basis van de gegevens uit deze begro ng de vrij beschikbare ruimte in de Algemene reserve nega ef is. Ra o weerstandsvermogen De ra o weerstandsvermogen is de verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de gekwan ficeerde risico’s. Dit wordt uitgedrukt in een verhoudingsgetal. De ra o van het weerstandsvermogen kan per 31 december 2022 als volgt worden berekend:

Beschikbare weerstandscapaciteit

€ 936

----------------------------------------------- =

------- = 0,38 (was 0,45)

Benodigde weerstandscapaciteit

€ 2.476

Het is van belang te weten of er sprake is van een toereikend weerstandsvermogen. Om de ra o van het weerstandsvermogen te beoordelen, gebruiken we onderstaande normering van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement:

Ratio weerstandsvermogen Ratio > 2,0 1,4 < ratio < 2,0 1,0 < ratio < 1,4 0,8 < ratio < 1,0 0,6 < ratio < 1,0 Ratio < 0,6

Betekenis Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende

Bij een ra o van 1,0 is de beschikbare weerstandscapaciteit gelijk aan de benodigde weerstandscapaciteit. In de nota risicomanagement 2019 is de ondergrens van de ra o weerstandsvermogen op 1,0 vastgesteld. Geconcludeerd kan worden dat het weerstandsvermogen van Wijdemeren “ruim onvoldoende” in staat is om de onderkende risico’s op te vangen.

93

Toelich ng op de risico's A. (Grond)exploita es Aan de grondexploita es zi en hoge risico’s verbonden. Voor de gronden die al in exploita e zijn genomen zijn voorzieningen gevormd ter hoogte van het geprognos ceerd tekort. Daarnaast is per grondexploita e een risicoanalyse gemaakt. Gestreefd wordt naar het elimineren of verminderen van een risico. In het voorkomende geval moet een risico geaccepteerd worden. Indien het resultaat hierdoor dusdanig verslechtert dat een verhoging van een voorziening noodzakelijk is, zal deze bij de eerstvolgende herziening (of tussen jds) worden bijgesteld. Meerdere risico’s die bij de grondexploita es worden onderkend hebben een rela e met een jdige doorloop jd. De uitvoering kan vertraging oplopen als gevolg van het stopze en of aanpassen van deelplannen maar ook door vertraging van de vergunningverlening. De kans van optreden van de diverse risico’s zijn vertaald naar percentages variërend tussen de 20% en 60% voor het bepalen van de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. Risico’s waarbij de kans van optreden groter is dan 60% zijn uit voorzich gheid volledig meegenomen in de waardering van de grondexploita es en hier niet meegenomen. B. Projecten Aan de uitvoering van projecten zijn risico’s verbonden.

De uitvoering kan vertraging oplopen als gevolg van het stopze en of aanpassen van deelplannen maar ook door vertraging van de vergunningverlening. De kans van optreden van de diverse risico’s zijn vertaald naar percentages variërend tussen de 20% en 60% voor het bepalen van de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen. C. Overige risico's Uit de inventarisa e van de risico’s kwamen 34 risico’s naar voren. De 18 belangrijkste risico’s zijn beschreven. De overige 16 risico’s bedragen qua maximale omvang € 1.582.000. Tevens zijn voor de overige risico’s ook diverse beheersmaatregelen getroffen waardoor het uiteindelijke risico sterk verminderd is. De bedragen worden te klein geacht om deze risico’s afzonderlijk te beschrijven. D. Hogere uitgaven Sociaal domein Binnen de uitvoering van het sociaal domein, bestaande uit de WMO, de Jeugdzorg en de uitvoering van de par cipa ewet, bestaan er meerdere risico’s. Daarnaast is een kentering in de landelijke trend dat de zorgvraag s jgt, nog niet waargenomen. Ook nar de toekomst wordt ondanks een raming van een toename van de kosten, rekening gehouden met het risico van extra s jging. E. Asbest en bodemverontreiniging Bij reconstruc e projecten is de kans aanwezig op asbest en bodemverontreiniging wat niet op voorhand bekend is ondanks de bodemonderzoeken die vooraf worden verricht. Tot op heden hee dit risico zich niet voorgedaan. F.

Implementa e omgevingswet De implementa e van de Omgevingswet is door het Rijk uitgesteld tot 1 januari 2024. Deze wet brengt veel verandering met zich mee. Met behulp van een rekenmodel van de VNG en Deloi e is al eerder een inscha ng gemaakt van incidentele en structurele kosten door de jaren heen. Op grond van de uitkomst daarvan is al in een eerder stadium een bestemmingsreserve gevormd, van totaal € 600.000 (zijnde 25% van de VNG en Deloi e raming). Deze bestemmingsreserve ziet op dekking van de invoeringskosten, exploita elasten en fric ekosten. De kosten voor het opstellen van het Omgevingsplan (vervangt de bestemmingsplannen) zijn in de meerjarenbegro ng 2022 e.v. opgenomen. Het is niet zeker of hiermee alle voorbereidingen binnen de begro ngsbedragen kunnen worden opgelost. De eerder genoemde bestemmingsreserve is per ul mo 2022 op.

94

Structurele lasten vanaf het moment van invoering van de omgevingswet zijn beperkt begroot. Hiervoor is een risicobedrag opgenomen. G. Wet Sociale Werkvoorziening (WSW) De WSW is ondergebracht in de Par cipa ewet. Het Werkvoorzieningschap Tomingroep voert dit voor de deelnemende gemeenten uit. Er bestaat een risico dat de Tomin-groep in enig jaar tegenvallende resultaten hee . Maatregelen worden blijvend ingezet om te zorgen dat de opbrengsten de kosten blijven dekken. Toch resteert er voor de gemeenten een risico dat zij eventuele onvoorziene tekorten moeten aanvullen. H. Riolering Het rioolstelsel is de laatste jaren veel beter in kaart gebracht, hierdoor weten we beter hoe het func oneert en kunnen we risico's verkleinen. Grote calamiteiten hebben zich de laatste jaren niet voorgedaan. De meest waarschijnlijke calamiteiten zijn het gedeeltelijk instorten van het stelsel, een onvoorziene langdurige buiten gebruikstelling en milieuschade. De komende jaren zullen we onder meer rioolgemalen renoveren, planma g het stelsel reinigen en inspecteren en fou eve lozingen op het oppervlaktewater reduceren. Voor normale onderhoudskosten en kapitaallasten van investeringen is een onderhoudsvoorziening beschikbaar. In de voorziening is geen rekening gehouden met calamiteiten. I. Bruggen Jaarlijks inspecteren wij onze bruggen en voeren repara es uit.

Bij onvoldoende onderhoud en/of een te zware aslast kan een brug beschadigen. In dat geval moeten omleidingen worden ingesteld, wellicht een noodbrug geplaatst worden, repara es worden uitgevoerd of een nieuwe brug worden gebouwd. In de afgelopen drie jaar hebben zich geen calamiteiten met bruggen voorgedaan. J. Beschoeiingen De gemeente hee een grote hoeveelheid beschoeiingen in onderhoud. De staat van een aantal delen is nog slecht. De achterstanden in het onderhoud zijn in kaart gebracht in het "Beheerplan overige waterwerken". Met de uitvoering van dit beheerplan worden gedurende de jaren 2022-2026 fasegewijs de achterstanden ingelopen. Hiermee wordt de hoogte van eventuele schades beperkt. Het risico is dat door het wegslaan van beschoeiing de aanliggende wegconstruc e erns g verzakt. K. Onderhoud kapitaalgoederen Naast de genoemde risico’s bij riolering, bruggen en beschoeiingen, is of wordt het onderhoud van de overige zaken, zoals wegen, speeltoestellen andere aspecten binnen de openbare ruimte, in kaart gebracht. Ook hieruit blijken achterstanden, waarbij vanuit de beheerplannen deze achterstand gefaseerd wordt ingelopen. Hiermee wordt de hoogte van eventuele schades zoveel mogelijk beperkt. L. Provinciale bodemtaken Tezamen met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024) worden de provinciale bodemtaken overgedragen aan de gemeenten.

In het Algemeen Bestuur van de OFGV is met de deelnemers afgesproken dat met de overdracht het budget dat uit het provinciefonds naar het gemeentefonds wordt overgeheveld, leidend is voor de bijdragen voor deze taak bij de OFGV. Er wordt van uitgegaan dat het Rijk op de overheveling van het budget van provincie naar gemeenten geen kor ng toepast. Dit is echter nog geen garan e. M. Feitelijke bestuursdwang Bij het toepassen van feitelijke bestuursdwang mag het aspect van het kostenverhaal in principe niet meewegen of kan niet meewegen. Het wordt namelijk toegepast in zeer spoedeisende gevallen of in

95

die gevallen waar het dreigende verbeuren van een last onder dwangsom geen soelaas biedt om tot beëindiging of herstel van een overtreding te komen. N. Gegarandeerde geldleningen Het risico bij deze gegarandeerde geldleningen is gering, omdat in veel gevallen het Waarborgfonds Sociale Woningbouw eerst garant staat. En bij hypotheken het Waarborgfonds Eigen Woningen. De gemeente staat voor een bedrag van € 641.500 direct garant. Dit betre € 571.500 voor een woningcorpora e en € 70.000 voor één organisa e. Voor deze laatste wordt een risico van 10% aangehouden. Zie ook de staat van gegarandeerde geldleningen. O. Informa ebeveiliging In 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in werking getreden. Om datalekken te voorkomen zijn er technische en organisatorische maatregelen getroffen. Echter, er blij al jd een risico op een datalek. Indien de gemeente succesvol aansprakelijk wordt gesteld voor een datalek dan is de vervolgschade gedekt op de aansprakelijkheidspolis. Voorts de organisa e bewust maken door te (blijven) s muleren en naleven van verantwoordelijkheden (zoals bijhouden verwerkingsregister, melden datalekken, ac ef rekening houden met privacyaspecten bij projecten, DPIA’s uitvoeren, etc. ). Een eventuele boete is niet verzekerd. Aan de gemeente zijn nog geen boetes opgelegd.

Financiële kengetallen Het Besluit begro ng en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) schrij voor dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een overzicht van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Bij deze kengetallen worden een beoordeling van de onderlinge verhouding van de kengetallen in rela e tot de financiële posi e opgenomen. De kengetallen en de beoordeling geven gezamenlijk op eenvoudige wijze inzicht in de financiële posi e van de gemeente. De vijf kengetallen zijn: 1a. Ne o schuldquote 1b. Ne o schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsra o 3. Grondexploita e 4. Structurele exploita eruimte 5. Belas ngcapaciteit

1a. 1b. 2. 3. 4. 5

Bedragen x € 1.000

R 2021

Netto schuldquote Netto schuldquote* Solvabiliteits-ratio Grondexploitatie Structurele exploitatieruimte Onbenutte belastingcapaciteit

61% 62% 22% 0% -2% 0,0433

B 2022 primaire begr 77% 80% 19% -1% 1%

R 2022 52% 54% 23% 0% -3% 0,0405

Kengetallen in rela e tot financiele posi e. De netoschuldquote ligt op dit moment nog ruim binnen de algemeen gestelde norm van tussen 0%en 100%. De solvabilitaitsra o is t.o.v. 2021 ligt verbeterd (van 22% naar 23%), maar is nog al jd zeer laag.

96

1a. Ne o schuldquote De ne o schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen en gee een indica e van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploita e. De hoogte van de inkomsten bepaalt namelijk in belangrijke mate hoeveel schulden een gemeente kan dragen. Normaal bevindt de ne o schuldquote van een gemeente zich ergens tussen de 0% en 100%. Voor een gemeente geldt dat het licht op oranje springt boven de 100% en op rood springt als deze quote hoger is dan 130%. . Deze ne oschuldquote is gedaald t.o.v. 2021 van 61% tot 52%. Deze schuldquote ligt nog ruim onder de bovengenoemde norm. 1b. Wanneer de ne o schuldquote wordt gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is sprake van onderstaande quote: Deze ne oschuldquote is gedaald t.o.v. 2021 van 62% tot 54%. Ook deze schuldquote ligt nog ruim onder de bovengenoemde norm. 2. Solvabiliteitsra o Dit kengetal gee inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplich ngen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsra o, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De solvabiliteitsra o drukt het eigen vermogen uit als percentage van het totale vermogen.

Het eigen vermogen van een gemeente bestaat volgens ar kel 42 BBV uit de reserves (algemene reserve en bestemmingsreserves) daarbij opgeteld het resultaat uit het overzicht van en lasten en baten (saldo per 31-12). Een solvabiliteitsra o van onder de 30% wordt als laag aangemerkt. De solvabiliteitsra o bedroeg in 2021 landelijk gemiddeld 37,5%. De solvabiliteitsra o van de gemeente Wijdemeren bedroeg in 2021 22% en in 2022 23%. Dit is een lichte verbetering, maar nog ruim onder de al lage ra o van 30%. 3. Grondexploita e Het kengetal grondexploita e gee aan hoe groot de grondposi e (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale geraamde baten. In deze begro ng is nog sprake van één exploita e Porseleinhaven. Op de exploita e wordt de reeds getroffen voorziening in mindering gebracht. Dat bedrag wordt gedeeld door de totale baten uit de programmabegro ng en uitgedrukt in een percentage. Een percentage van meer dan 10% wordt gezien als kwetsbaar. Naar verwach ng wordt de laatste grondexploita e voltooid in 2025. 4. Structurele exploita eruimte Dit kengetal gee aan hoe groot de structurele exploita eruimte is, doordat wordt gekeken naar de structurele baten en de structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten. Een posi ef percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten te dekken.

Wanneer dit cijfer nega ef is, betekent het dat het structurele deel van de begro ng onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. De cijfers en de kengetallen geven aan dat er een nagenoeg structureel evenwicht is tussen de lasten en de baten. Indien het kengetal voor de structurele exploita eruimte een rela ef hoog getal is, kan dat duiden op te weinig ambi es en/of te hoge belas ngopbrengsten. 5. Belas ngcapaciteit (verhouding woonlasten Wijdemeren versus landelijk gemiddelde) Dit kengetal is anders dan het verschil tussen het gemiddelde OZB percentage van de gemeente en het maximale OZB tarief (redelijk peil) waarbij een gemeente kan overgaan tot de aanvraag van de ar kel 12 status. Zie de toelich ng bij lokale heffingen. Dit kengetal gaat over de ruimte die een gemeente hee om haar belas ngen te verhogen, dit wordt vaak gerelateerd aan de totale woonlasten. Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) publiceert deze totale woonlasten ieder jaar in de Atlas van de lokale lasten. Onder de woonlasten wordt verstaan de

97

OZB, de rioolheffing en de afvalstoffenheffing voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde in die gemeente. De belas ngcapaciteit van gemeenten wordt daarom berekend door de totale woonlasten meerpersoonshuishouden in jaar t te vergelijken met het landelijk gemiddelde in jaar t-1 en uit te drukken in een percentage. De woonlasten voor een gemiddelde woning in Wijdemeren bedragen voor 2022 € 1.164 . Het landelijk gemiddelde is door COELO voor 2022 berekend op € 944,00. Het daaruit volgende percentage bedraagt 123%.

Onderhoud kapitaalgoederen Beleidskader De gemeente draagt we elijke verantwoordelijkheid voor het beheer van de openbare ruimte. Deze ruimte bestaat in Wijdemeren uit veel water en natuurgebied waarvoor de verantwoordelijkheid bij andere (overheids-)organisa es ligt. De openbare ruimte vertegenwoordigt een grote kapitaalswaarde. Efficiënt en effec ef beheer en onderhoud is van groot belang om kapitaalvernie ging te voorkomen. Openbare ruimte algemeen De voornaamste kapitaalgoederen betreffen de wegen, riolering, kunst- en waterwerken, openbare verlich ng, groenvoorziening en openbare gebouwen. Het beheer hiervan is complex en begint bij het vastleggen van diverse gegevens in beheersystemen. In deze systemen worden gegevens bijgehouden als materiaal, ouderdom, loca e en staat van onderhoud. Op basis hiervan worden onderhouds- en vervangingsplannen opgesteld en op elkaar afgestemd vanuit een integrale benadering. Deze plannen vormen de input voor de begro ng en het investeringsplan. Naast de gemeente zijn ook andere instan es verantwoordelijk voor de openbare ruimte binnen de gemeentegrenzen. Het beleid en beheer van de waterwegen valt merendeels onder verantwoording van het Plassenschap Loosdrecht e.o. en het Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht (Waternet). Andere betrokken par jen zijn onder andere het Rijk, provincie, Natuurmonumenten, nutsbedrijven en hulpverleningsdiensten.

Tevens dragen par culieren als eigenaar/huurder, of d.m.v. par cipa e steeds meer bij aan het onderhoud van de openbare ruimte. Met deze par jen wordt, vanuit een integrale benadering en verantwoordelijkheid én efficiency, naar samenwerking gezocht in beheer en onderhoudswerkzaamheden.

Kwaliteitsniveaus Het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond- , Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW) onderscheidt diverse kwaliteitsniveaus. De CROW hanteert de in onderstaande tabel weergegeven niveaus groen en wegen, voor de kwaliteitsbepaling van de kapitaalgoederen. A+

Zeer Goed

Nagenoeg ongeschonden

A B C D

Goed Voldoende Ma g Te slecht

Mooi en comfortabel Func oneel Onrus g beeld, discomfort of enige vorm van hinder Kapitaalvernie ging, func everlies

98

De gemeente hee de kwaliteitsniveaus, voor zover aan de orde, in de desbetreffende beleidsplannen vastgesteld. De beleidsplannen leveren de kaders voor de beheerplannen t.b.v. de uitvoering van het onderhoud. Beleids- en beheerplannen In 2021 zijn de conclusies uit het rapport ‘Beheer en Onderhoud kapitaalgoederen - in control’ door het college van B en W onderschreven en zijn de aanbevelingen overgenomen. Het rapport bevat aanbevelingen om op onder meer bestuurlijk, organisatorisch, financieel en technisch-inhoudelijk vlak de grip en sturing te verbeteren en te borgen. In 2021 is gestart met het oppakken van de adviezen en in 2022 is gestart met werken aan een Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte. Dit beleidsplan beschrij het strategische en financiële kader voor het beheer van de openbare ruimte. De actualisa e van de beheerplannen Wegen, Riolering, Waterwerken, Kunstwerken, Openbare verlich ng, Bomen & groenvoorziening en Speelvoorzieningen worden in dit traject integraal meegenomen en samen met het Beleidsplan Integraal Beheer in 2023 voor besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Per heden is daarom sprake van onderstaande actuele beleids- en beheerplannen en geplande actualisa es. (Noot: aan een groenbeheerplan wordt in 2023 gewerkt.)

Financiële consequenties Onderdeel Beleids- en beheerplan Actualisatie Kwaliteitsniveau conform plannen Wegen Lange Termijn Beheerplan Wegen 2018-2021 2022 C Ja Riolering Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2018-2021 2022 C Ja Waterwerken Beheerplan overige waterwerken 2021-2024 2024 C Ja Kunstwerken Beheerplan Kunstwerken & Uitvoeringsplan 2021-2024 2024 C Ja Openbare verlichting Beleidsplan & uitvoeringsplan OV 2021-25 2025 C Ja Groenvoorziening Bomenbeleidsplan 2012-2035 2022 C Ja Speelvoorzieningen Nota openbare speelruimte 2014-2019 & Uitvoeringsplan Spelen 2017-2024 2024 C Ja Gem. gebouwen Meerjarig onderhoudsplan (MOP) gebouwen 2015-2024 2023 C Ja Verantwoording lasten en baten De lasten en baten, die voortvloeien uit het onderhoud van de kapitaalgoederen worden op totaalniveau verantwoord in programma 3, Openbare ruimte. In de financiële deel van deze rekening zijn de overzichten ‘Wat gaat het kosten’ en de ‘Openbare ruimte per taakveld’ opgenomen. Investeringsplan De investeringen die de gemeente Wijdemeren de komende jaren wil doen zijn opgenomen in het investeringsplan (IP) 2023-2026. Vanuit het traject Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte en de actualisa e van de beheerplannen zijn de projecten uit het IP 2022-2025 nogmaals goed tegen het licht gehouden. Er is gekeken naar de nut en noodzaak, de scope en de kosten van de projecten.

Dit hee geresulteerd in een aantal wijzigingen in de jaarschijven 2023 tot en met 2026 ten opzichte van het IP 2022-2025. Er zijn projecten komen te vervallen, er zijn projecten verschoven in de jd en er zijn nieuwe integrale projecten aan toegevoegd. Bij het ramen van de budge en voor het IP is rekening gehouden met de gestegen prijzen van bouwmaterialen en brandstof. Ook zijn de kosten voor voorbereiding, enginering, toezicht en eigen uren (projectmanagement en advisering) integraal mee geraamd in de budge en.

99

In het investeringsplan 2023-2026 worden investeringen voorgesteld en geraamd tot en met 2026 van in totaal afgerond € 63.920.000. Dit bedrag bestaat voor € 27.440.000 uit investeringen in wegen, voor € 7.071.000 uit investeringen in openbare verlich ng, groen en dergelijke. Dekking van deze investeringen komt ten laste van de algemene middelen. Voor een bedrag van € 29.409.000 komt dekking uit de voorziening riool en de rioolheffing. Zie ook de toelich ng in de paragraaf Weerstandsvermogen bij toelich ng op de ‘ne o schuldquote’.

Wegen Beleidskader De raad hee de minimale kwaliteit van de wegen vastgesteld op C-niveau volgens de CROW systema ek. Vervolgens is als maximum percentage van verhardingen dat niet voldoet aan minimaal C-niveau vastgesteld op 10%. Op basis van de weginspec es tot en met voorjaar 2022 ligt dit percentage op 8,13%, waarmee sprake is een van voldoende niveau. In 2017 is het Lange Termijn Beheerplan Wegen 2018-2021 opgesteld en door de raad vastgesteld. In 2021 is gestart met het oppakken van de adviezen van het Doelma gheidsonderzoek Kapitaalgoederen. Dit werkt door in het Lange Termijn Beheerplan Wegen. De actualisa e van dit beheerplan is doorgeschoven naar 2023 en wordt integraal meegenomen met het Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte. De wegen worden eens per twee jaar geïnspecteerd door een extern bureau (jaarlijks om en om noord en zuid). Op basis van de bevindingen worden de onderhoudsmaatregelen en kosten voor de korte (1-5 jaar) en middellange (6-10 jaar) termijn bepaald. Ook worden waarnemingen en meldingen van bewoners over de staat van onderhoud, meegenomen bij het opstellen van de onderhoudsplannen. Vervolgens worden de onderhoudswerkzaamheden voor de komende jaren in de begro ng verwerkt. Dit betre het regulier klein onderhoud alsook de integrale herinrich ngen/groot onderhoud.

Renova es van grote wegvakken worden integraal benaderd, waarbij waar nodig en mogelijk ook renova es van bijvoorbeeld riolering, openbaar groen en/of openbare verlich ng worden meegenomen. De stand van de Reserve Ra oneel Wegbeheer bedraagt naar verwach ng op 31 december 2022 circa € 5.625.327. Voorgesteld wordt om de reserve ra oneel wegbeheer in 2023 om te vormen tot een voorziening groot onderhoud t.b.v. beheer van het huidige areaal. De omvorming wordt zichtbaar bij het opstellen van de nieuwe beheerplannen in combina e met de herziening van de nota Reserves en voorzieningen. Het bedrag dat na dota e aan de voorziening groot onderhoud resteert, wordt toegevoegd aan de algemene reserve ter versterking van het weerstandsvermogen. Financiën Het Lange Termijn Beheerplan Wegen is de basis voor de jaarlijks stor ngen en on rekkingen aan deze reserve, hiermee wordt ook het verloop van de reserve bewaakt. Voor een overzicht van de lopende en/of voltooide investeringen in projecten waarvan het riool onderdeel is verwijzen wij u naar het kredietoverzicht in het financiële deel van deze jaarrekening.

Riolering Beleidskader

100