20260306 Commissievoorstel Middenweg

COMMISSIEVOORSTEL

Par.afd.hfd.

Zaaknummer Raadsvergadering Commissie(s)

Gewijzigd voorstel Portefeuillehouder Domein Team Bijlagen

Z.75768/D.450449 N.v.t. Ruimte & Economie Datum: 24 maart 2026 Nee Wethouder G. Zagt Omgeving Beheer Openbare Ruimte Bijlage 1: Voorlopig ontwerp Middenweg d.d. 22 september 2025 (10 tekeningen) Bijlage 2: Tekening prioritering beschoeiingen Bijlage 3: Trade off matrix scenario's Bijlage 4: Financieel overzicht scenario's Bijlage 5: Projectbudget (totaal) Bijlage 6: VO-raming d.d. 30-10-2025 (niet-openbaar) Bijlage 7: Risicodossier Voorlopig ontwerp (niet openbaar) Bijlage 8: SSK-raming bij Uitgangspuntennotitie (niet openbaar) 3 maart 2026 Sonderende notitie herinrichting Middenweg

Datum Onderwerp Commissievoorstel: 1. Kennis te nemen van de sonderende notitie ‘Herinrichting Middenweg’ en indien gewenst wensen en bedenkingen mee te geven ten aanzien van de scenario’s van de herinrichting Middenweg. 1. Inleiding Met deze sonderende notitie informeren wij u over de stappen die we gezet hebben om te komen tot een commissie- en raadsvoorstel voor de herinrichting van de Middenweg. Dit commissie- en raadsvoorstel wordt u aangeboden bij de cyclus van mei 2026. Alvorens dit raadsvoorstel aan uw gemeenteraad aan te bieden willen wij uw raad de gelegenheid geven om wensen en bedenkingen mee te geven ten aanzien van de herinrichting van de Middenweg. Deze sonderende notitie strekt tot dat doel. 1.1. De Middenweg in uw raad In 2023 is het Beleidsplan Integraal Beheer Openbare Ruimte opgesteld. De uitwerking van dit plan heeft geresulteerd in een aantal sectorale beheerplannen voor wegen, riolering, openbaar groen, civiele kunstwerken, openbare verlichting, speel- en beweegvoorzieningen en straatmeubilair waarin onder meer de benodigde onderhouds- en vervangingsmaatregelen nader zijn bepaald.

In de Begroting 2024 zijn voor de vervangingsopgave van de Middenweg twee budgetten opgenomen: een voor het onderhoud van de weg (€ 4.275.700) en een voor het herinrichten van de weg zodat deze past bij het vigerende snelheidsregime van 50 km/u en beter het fietsverkeer faciliteert (€ 4.056.000). Om te komen tot een keuze voor de herinrichting van de Middenweg hebben wij uw gemeenteraad op verschillende momenten meegenomen.

Pagina 1 van 7

Beeldvormende sessie april 2024 Op 4 april 2024 is in een Beeldvormende Sessie een presentatie gehouden over de diverse onderzoeken die t.z.t. zijn uitgevoerd en over mogelijke varianten voor herinrichting. Tijdens de BVS is ook een eerste globale kostenraming gedeeld. Na de BVS is gewerkt aan een uitgangspuntennotitie voor de herinrichting van de Middenweg. Beeldvormende Sessie & Raadsvoorstel oktober 2024 Op 24 oktober 2024 is het raadsvoorstel ‘Uitgangspuntennotitie reconstructie Middenweg’ aan uw gemeenteraad aangeboden. In de uitgangspuntennotitie ligt de nadruk op de kaders voor de verkeerskundige uitgangspunten. Dit naar aanleiding van de maatschappelijke onrust die bij bewoners en ondernemers in de Horstermeerpolder ontstond na de beeldvormende sessie van 4 april 2024. Tijdens een beeldvormende sessie op 10 oktober 2024 is uw raad uitgebreid geïnformeerd over de resultaten van de afwegingen voor de verkeerskundige uitgangspunten. Bij het raadsvoorstel ‘Uitgangspuntennotitie reconstructie Middenweg is als bijlage het rapport van Stantec toegevoegd is. In deze rapportage is in hoofdstuk 4 gesproken over een globale kostenraming van 16 miljoen euro. Op de technische vraag over de precisering van de projectraming is geen duidelijk antwoord gekomen. De onderbouwing van deze kostenraming is destijds niet toegevoegd.

Voor de volledigheid is deze kostenraming nu wel bij de stukken gevoegd (bijlage 8 SSK-raming bij uitgangspuntennotitie). Hieruit blijkt een kostenraming van 17.629.400 miljoen euro excl btw (pagina 9). Deze kostenraming had in 2024 bij de stukken gevoegd moeten worden, dit is niet goed gegaan. Wij hadden dit eerder moeten signaleren en wij hadden hierover eerder met u moeten communiceren. Dat betreuren wij. Uw gemeenteraad heeft het raadsvoorstel ‘Uitgangspuntennotitie reconstructie Middenweg’ geamendeerd vastgesteld. Het college heeft bij de behandeling van de uitgangspuntennotitie in oktober 2024 toegezegd om voor de definitieve uitvoering een uitgewerkt budget aan de raad voor te leggen, omdat de toenmalige projectraming boven het beschikbare budget sloot. Raadsinformatiebrief maart 2025 Op basis van het geamendeerde voorstel is gekomen tot een schetsontwerp die wij uw raad in de maart 2025 via een Raadsinformatiebrief hebben doen toekomen. In de RIB is aangegeven dat de toenmalige projectraming boven het beschikbare krediet uit zou komen. Destijds is aangegeven dat de verwachting is dat het project herinrichting Middenweg uitgevoerd kan worden binnen de beschikbare kredieten, aangevuld met de Provinciale subsidie en de beschikbare budgetten vanuit de diverse vervangingskredieten.

Beelvormende sessie januari 2026 Tijdens de Beeldvormende sessie van januari 2026 hebben wij u de scenario’s gepresenteerd voor de herinrichting van de Middenweg alsmede de financiële consequenties. Commissievoorstel 2026 Momenteel ligt de sonderende notitie ‘herinrichting Middenweg’ voor. Met deze notitie willen wij uw raad de gelegenheid geven om wensen en bedenkingen mee te geven ten aanzien van de scenario’s die geschetst zijn voor de herinrichting van de Middenweg. In alle scenario’s komen de kosten voor herinrichting boven de reeds in de Begroting opgenomen budgetten uit. Op eerdere momenten is uw raad meegenomen in de mogelijke kostenontwikkeling op hoofdlijnen (zie hierboven) maar tot de BVS van januari is uw raad niet eerder expliciet geïnformeerd over de mogelijkheid van een aanzienlijke kostenstijging. Dat hebben wij niet goed gedaan en spijt ons.

Pagina 2 van 7

2. Scenario’s De ‘uitgangspuntennotitie reconstructie Middenweg’ is uitgewerkt in een schetsontwerp en voorlopig ontwerp voor de herinrichting van de Middenweg. Om te komen tot een definitief ontwerp moet een keuze gemaakt worden ten aanzien van de vervangingsopgave van de beschoeiing. De beschoeiingen vervullen langs de Middenweg een essentiële rol in het waarborgen van de stabiliteit en veiligheid van de omgeving. - Zij keren de gronden langs de watergang en voorkomen afschuivingen van het talud, waarmee directe instabiliteit van de rijbaan wordt voorkomen. - De beschoeiingen dragen zorg voor de stabiliteit van zowel de rijbaan als het fietspad; bij onvoldoende sterkte of overbelasting kan schade zoals scheefstand, verzakkingen en scheurvorming in het asfalt optreden. - Daarnaast ondersteunen de beschoeiingen aangrenzende civiele elementen, zoals perceelbruggen, doordat zij het grondlichaam insluiten en zijdelingse verplaatsingen beperken. - Naast deze primaire grondkerende functie dragen de beschoeiingen ook bij aan het duurzaam functioneren van de ondergrondse infrastructuur (nutsvoorzieningen). Stabiliteit van het talud en de wegconstructie is van directe invloed op kabels en leidingen; verplaatsingen of zettingen zullen schade aan deze voorzieningen veroorzaken.

Voor de herinrichting van de Middenweg is een viertal scenario’s (zie bijlage 2 t/m 6) uitgewerkt voor wat betreft de beschoeiingen. Deze zijn in onderstaande tabel opgenomen en gewogen: Omschrijving

Scenario 1: alleen maaiveldinrichting en fietsbruggen, excl beschoeiing

Scenario 2: maaiveld + vervanging beschoeiingen Rood *

Scenario 3: maaiveld + vervanging beschoeiingen Rood en Oranje *

Werk niet maakbaar n.v.t.

++

+++

Scenario 4: maaiveld + vervanging beschoeiingen Rood, Oranje en Groen * +++

--

---

----

hinder bij toekomstige beschoeiiingswerkzaamheden Veiligheid tijdens herinrichting

n.v.t.

--

0

n.v.t.

n.v.t.

--

++

++

veiligheid na realisatie

n.v.t.

--

0

+++

Budget Prognose projectkosten

n.v.t. € 10.530.815

€ 16.549.315

-€ 19.350.115

---€ 20.722.815

Beoordeling

niet maakbaar

-/+

+++

----

Is het werk maakbaar hinder tijdens realisatie

* Voor kleurcodering te vervangen oeverbeschoeiingen wordt verwezen naar Bijlage 2 Tekening prioritering beschoeiingen. Deze kleurcodering zegt iets over de technische noodzaak om te vernieuwen.

3. Staat en vervangingsopgave beschoeiingen De Middenweg kent houten, stalen en composiet beschoeiingen. De aanwezige beschoeiingen zijn in juni 2024 visueel geïnspecteerd. Er is veel begroeiing op en door de houten delen heen. Op basis van “expert judgement” (beheerder kunstwerken & directievoerder beschoeiingen) is de conclusie getrokken dat de houten delen op zijn. Aanvullend onderzoek, waarbij de houten beschoeiingsdelen door beschadiging worden getest, werd niet nodig geacht. Wel is de

Pagina 3 van 7

corrosieaantasting van de stalen beschoeiingen onderzocht. Bij het maken van het voorlopig ontwerp zijn de materialen glasvezelversterkt kunststof (GVK) en staal voor de nieuwe beschoeiingen verkend. Hout is als materiaal niet beschouwd. Reden is dat de technische levensduur (30 jaar) van hout korter is dan de ontwerplevensduur van de weg die op 40 jaar is vastgesteld. Daarbij is de kerende hoogte van de beschoeiingen zodanig dat deze te hoog is om met hout kostenefficiënt op te vangen. Er is expliciet rekening gehouden met het aanwezige bodemmilieu en de waterkwaliteit in de Horstermeerpolder, via de norm CUR166. Voor de vervanging gaan we uit van een stalen beschoeiing, op basis van de volgende afwegingen: - Voor staal wordt volgens het Beheerplan Civiele Kunstwerken uitgegaan van een technische levensduur van 60 jaar, terwijl deze bij GVK 40 jaar is; - Er zijn veel aansluitingen met erftoegangsbruggen. Aannemelijk is dat het op maat snijden van stalen beschoeiingplanken eenvoudiger is dan in het geval van GVK-beschoeiingen; - Er is beperkte ervaring met de afname van treksterkte van GVK-beschoeiingen gedurende de levensduur.

Hierdoor is het onbekend in hoeverre de GVK-beschoeiingen aan het einde van haar levensduur te verwijderen zijn, terwijl voor staal hier afdoende gangbare methodieken beschikbaar zijn; - Hergebruik van GVK aan het einde van de levensduur is met de huidige technieken nog zeer beperkt tot niet mogelijk, terwijl staal kan worden omgesmolten en gerecycled. Afweging op bestaande stalen en composiet beschoeiingen Het risico op bezwijken voor de bestaande stalen en composieten beschoeiingen wordt als laag ingeschat. Daarnaast leidt het vroegtijdig vervangen van de beschoeiingsdelen tot kapitaalvernietiging. Deze constructies zijn echter niet ontworpen op de nieuwe situatie. Vanwege het lage risico op bezwijken wordt geadviseerd deze beschoeiingsdelen niet te vervangen. De stalen beschoeiingen kunnen nog ongeveer 20 jaar mee; de composiet beschoeiingen nog ongeveer 40 jaar. Bovendien zijn er mogelijkheden om de belasting ter hoogte van de aanwezige stalen beschoeiingen te verlagen, die bij het maken van het definitief ontwerp verder worden uitgewerkt en berekend. 4. Financiën Overige beheerassets & subsidie In het meerjareninvesteringsplan zijn voor de Middenweg twee kredieten gereserveerd, te weten Middenweg wegen bedrag t.w.v. € 4.275.700 en Middenweg mobiliteit t.w.v. € 4.056.000.

Inzet beheerbudgetten Bij de uitwerking van het voorlopig ontwerp is naar voren gekomen dat ook aanpassingen en vernieuwing van de beheerassets kunstwerken (drie fietsbruggen), beschoeiingen, openbare verlichting, riolering en groen nodig zijn. In de begroting zijn voor deze aanvullende onderdelen geen vernieuwingskredieten opgenomen. Vanuit de diverse beheerbudgetten wordt voorgesteld bijdragen ter hoogte van € 1.523.615 te voteren aan het project Herinrichting Middenweg. Dit kan, omdat deze werkzaamheden ook in het kader van beheer zouden moeten worden uitgevoerd. Subsidie De provincie Noord-Holland heeft in haar programma Doorfietsroutes en Verkeersveiligheid het project Middenweg voor € 878.000 opgenomen op haar Realisatielijst 2026 voor de verbetering van de fietsroute. De beschikking wordt eind mei verwacht. Een van de subsidieverplichtingen is dat het werk nog dit jaar in uitvoering genomen moet worden. Mocht dit niet lukken, dan verliest Wijdemeren het recht op deze subsidie. Pagina 4 van 7

Inzet inkomsten MOOR Aan het projectbudget kan ook een bedrag van € 475.000 worden toegevoegd uit de MOOR-inkomsten. MOOR staat voor Meldpunt Opbrekingen Openbare Ruimte. Dit zijn inkomsten van nutspartijen die werkzaamheden in de openbare ruimte uitvoeren. Hiermee kopen ze schadeherstel aan verharding af. Normaal vallen deze middelen terug in de algemene reserve. Voor 2025 bedragen de MOOR-inkomsten € 1.436.000. Voorstel is om hiervan € 475.000 toe te wijzen aan de herinrichting van de Middenweg. Met de raadsbehandeling van de jaarrekening 2025 wordt dit verwerkt. Samen met de twee reeds geprogrammeerde kredieten, resulteert dit in een projectbudget ter waarde van € 11.208.315. Aanvullend krediet Ondanks bijdragen vanuit de diverse beheerbudgetten en de subsidie blijkt het projectbudget nog steeds ontoereikend. In bijlage 4 en 5 is op hoofdlijnen in beeld gebracht wat de financiële impact is van de diverse scenario's en de mate waarin het beschikbare budget (on-)toereikend is. In de nietopenbare bijlagen 6 en 7 vindt u een gedetailleerde raming. Ook zijn de mogelijke risico’s becijferd. Zo geven wij eveneens invulling aan de toezegging van wethouder Kruijt op 24 oktober 2024 dat het college voor de definitieve uitvoering een uitgewerkt budget aan de raad zal voorleggen. Om de herinrichting mogelijk te kunnen maken is dus aanvullend krediet nodig.

Er is in beeld gebracht dat een investeringskrediet van € 8.141.800 nodig is, om scenario 3 maaiveld + vervanging beschoeiingen Rood en Oranje uit te kunnen voeren. In bijlage 4 staan alle financiële scenario's uitgewerkt. Uitgaven & verplichtingen De projectvoorbereiding vordert gestaag, waarbij al diverse uitgaven zijn gedaan en verplichtingen zijn aangegaan. Onderstaand een overzicht van de uitgaven en verplichtingen tot 1-1-2026: Onderzoeken w.o.

€ 280.000

Milieukundig verhardings- en bodemonderzoek, sonderingen, inmeting, diverse inspecties (beschoeiingen, duikers), proefsleuven K&L, onontplofte oorlogen objecten, flora & fauna, parkeren en geluid

Uitgangspuntennotitie Opmaken Schetsontwerp & bouwteamaanbesteding Opmaken Voorlopig ontwerp & bouwteamaanbesteding Opmaken DO stand 1-1-2026 nog verplicht Bouwteamsamenwerking stand 1-1-2026 nog verplicht Communicatie (divers) Begeleiding gemeente stand 1-1-2026 Verdichten brandkranen

€ 83.000 € 164.000 € 116.000 € 25.000 € 420.000 € 43.000 € 207.000 € 20.000 € 32.000 € 12.630

Financiële optimalisaties en keuzes Economische afschrijvingstermijn stalen beschoeiingen In het Beheerplan Civiele Kunstwerken 2024-2027 is het uitgangspunt dat we beschoeiingen normaliter in 25 jaar afschrijven. Bij het technisch ontwerp van de beschoeiingen Middenweg wordt uitgegaan van een technische levensduur van 60 jaar. In de BBV is vastgelegd dat we bij afschrijving van kapitaalgoederen uit moeten gaan van een economische levensduur. Voorgesteld wordt om de afschrijvingstermijn voor de nieuw te plaatsen beschoeiingen Middenweg Pagina 5 van 7

gelijk te trekken met de economische afschrijvingstermijn van 50 jaar die Hilversum hanteert voor beschoeiingen. Dit resulteert in lagere afschrijvingslasten. 5. Contractvorm Voor de Middenweg is de grote uitdaging HOE het werk gemaakt kan worden. Er zijn grote zorgen bij bewoners en ondernemers over hun bereikbaarheid tijdens de werkzaamheden. Deze worden gevoed door ervaringen zoals bij project Nieuw-Loosdrechtsedijk Boomhoek. Bij de standaard Grond,- Weg- & Waterbouwcontracten gaat de opdrachtgever over het WAT (hoe breed moet de straat worden, welke verharding moet worden toegepast etc) en de aannemer over het HOE (hoe moet het werk gemaakt worden binnen de in het contract gestelde kaders: veiligheid, met welk materieel, hoeveel werkploegen e.d). Daarom is bij de Middenweg gekozen voor een bouwteamsamenwerking met ingenieursbureau én de civiele aannemer. Met deze samenwerkingsvorm is de kennis van HOE het werk gemaakt kan worden nu al aanwezig. Om te komen tot een bouwteam is een Europese aanbestedingsprocedure doorlopen. De samenwerking in het bouwteam leidt tot de uitvoerings-/aannemingsovereenkomst(en) (RAWbestek), inclusief werkfaserings- en BLVC-plan (bereikbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en communicatie) met de civiele aannemer en overige betrokken raamcontractanten.

De civiele aannemer en de overige raamcontractanten bieden een open begroting aan de gemeente aan t.a.v. het uit te voeren werk. De gemeente laat zich bij de totstandkoming van de prijsaanbieding en bij de beoordeling daarvan adviseren door een kostendeskundige, om te bewaken dat een marktconforme prijs wordt uitgebracht. Als een van de uitvoeringspartijen een niet marktconforme aanbieding uitbrengt en er na onderhandeling niet tot overeenstemming over de prijs gekomen wordt, staat het de gemeente vrij om het betreffende werkdeel niet op te dragen. Het werk moet dan alsnog volgens de inkoopregels van de gemeente worden ingekocht/aanbesteed. 6. Wensen en bedenkingen vanuit de gemeenteraad Het college gaat op basis van de inhoudelijke en financiële kenmerken van de scenario’s graag met uw raad in gesprek. Daarbij geeft het college in ieder geval de volgende zaken in overweging: - Scenario 1: de houten beschoeiingen zijn technisch zodanig op, dat herinrichting van de weg niet mogelijk is, zonder vernieuwing van een groot deel van de houten beschoeiingen. Dit betekent dat scenario 1 wat het college betreft niet mogelijk is. - Scenario 2: een deel van de houten beschoeiingen kan gehandhaafd blijven, waarbij de herinrichting van de weg wel mogelijk is. Echter zullen deze houten beschoeiingen alsnog op korte termijn vervangen moeten worden.

Dit zal dan wederom tot omgevingshinder leiden. Daarbij kan niet worden uitgesloten dat deze houten beschoeiingsdelen bezwijken tijdens de herinrichtingswerkzaamheden of in de gebruiksfase. Dit leidt tot gevaarlijke situaties en levert hinder op. Scenario 2 is wel mogelijk maar volgens het college niet het meest wenselijk scenario voor de herinrichting van de Middenweg. - Scenario 3: omdat alle houten beschoeiingen worden vervangen, zal er in de nabije toekomst geen omgevingshinder zijn voor gebruikers van de weg zoals bij scenario 2 het geval is. De veiligheid tijdens de herinrichtingswerkzaamheden en na realisatie neemt daarnaast toe, daar het risico op het bezwijken van de weg wordt afgenomen. Scenario 3 is daarmee het meest wenselijke scenario volgens het college. - Scenario 4: het vernieuwen van de recent vernieuwde beschoeiingen (staal en kunststof) leidt tot voortijdige economische en technische afschrijving en daarmee tot kapitaalvernietiging. Bovendien nemen de realisatiekosten toe met € 1.141.093 ten opzichte Pagina 6 van 7

van scenario 3. De nog openstaande boekwaarde (restlevensduur van ongeveer 20 jaar) van € 285.000 zal in één keer worden afgeboekt en als een incidentele last in de exploitatie worden opgenomen. Scenario 4 is wel mogelijk maar vanwege de kapitaalvernietiging acht het college dit niet het meest wenselijke scenario voor de herinrichting van de Middenweg. 7. Overige overwegingen Een gedachte kan zijn om verkeerskundige kaders uit de uitgangspuntennotitie of de landelijke richtlijnen los te laten. Denk hierbij aan opties als het handhaven van de huidige weg- en fietspadbreedtes, de inrichting van een 30km-weg of zelfs een éénrichtingsweg. Geen van deze maatregelen zullen echter -volgens expert judgement- de belasting (verkeer & grond) op de huidige beschoeiingen zoveel wegnemen dat de houten beschoeiingen gehandhaafd kunnen blijven. Deze beschoeiingen zijn technisch op en moeten worden vervangen. De nutsvoorzieningen (gas, water, elektra en telecom) liggen onder de fietspaden. Als de vrijliggende fietspaden worden opgeheven en verwijderd, kunnen de houten beschoeiingen mogelijk nog enige tijd gehandhaafd blijven. Bij het bezwijken van beschoeiingsdelen zal dit niet tot onnodige hinder of onveilige situaties leiden. Wel is er een groot risico op schade/falen van de nutsvoorzieningen als beschoeiingen over langere lengte bezwijken.

Dit laat onverlet dat de houten beschoeiingen technisch op zijn en op enig moment alsnog moeten worden vernieuwd. 8. Besluitvorming/projectaanpak/hoe verder Besluitvorming De input uit de bespreking van deze sonderende notitie (24 maart) wordt verwerkt in het definitieve raadsvoorstel. Het college neemt op 26 maart een besluit over het voorstel dat we aan uw raad willen voorleggen. Dit raadsvoorstel wordt op 24 of 26 april besproken tijdens een raadscommissie. Een besluit door uw raad wordt voorzien op 7 mei 2026. Uitgaande van een positief besluit wordt de omgeving 2e helft mei geïnformeerd over het definitieve ontwerp voor de Middenweg en hoe de planning en bereikbaarheid is als het werk wordt gemaakt. Volgens planning kan de uitvoering dan in oktober/november 2026 daadwerkelijk starten. Vervolg van het project en informeren omgeving Vooruitlopend op definitieve besluitvorming van de raad wordt bij de huidige planuitwerking (maken Definitief ontwerp en werkfasering & realisatieplanning), voorlopig uitgegaan van scenario 3. Hiermee borgen we de voortgang van het project. Communicatie over het Definitief ontwerp of werkfasering & realisatieplanning vindt plaats na het beoogde raadsbesluit op 7 mei. Betrokken bewoners en ondernemers worden na afronding van het Definitief Ontwerp met bijbehorende werkfaserings- en BLVC-plan geïnformeerd over de plannen.

Voor start van de uitvoering worden betrokken bewoners en ondernemers wederom geïnformeerd over de daadwerkelijke start, communicatielijnen en contactpersonen tijdens de uitvoering. Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, de burgemeester,

drs. E.L. Ruizeveld de Winter

Pagina 7 van 7

drs. M.L. Verheijen