2026-RI-37 Veiligheids- en leefbaarheidsplan
Tekst van het document
Gemeente Wijdemeren Postbus 190 1230 AD Loosdrecht
Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Wijdemeren Door tussenkomst van de raadsgriffier Rading 1 1231 KB Loosdrecht
Datum: Uw kenmerk Ons kenmerk Onderwerp
Bezoekadres Rading 1 1231 KB Loosdrecht T. 14 035 T. +31 35 65 59 595 E. info@wijdemeren.nl www.wijdemeren.nl
29-04-2026 Z.92105 RIB Veiligheids- en leefbaarheidsplan noodopvang Rading 1 Loosdrecht
Geachte leden van de gemeenteraad, Op 17 april 2026 informeerde wij uw raad over ons besluit in te gaan op een verzoek van het COA voor het realiseren van tijdelijke spoednoodopvang aan de Rading 1 te Loosdrecht voor maximaal 110 mensen. Naar aanleiding van gesprekken met omwonenden heeft het college van Burgemeester en Wethouders van Wijdemeren op 24 april 2026 besloten om het aantal asielzoekers naar beneden bij te stellen naar 70. Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over het vastgestelde dynamisch Veiligheids- en leefbaarheidsplan. Het doel van dit plan is een samenhangend pakket aan maatregelen en afspraken te realiseren om de gewenste leefbaarheid en veiligheid in en rondom (directe nabijheid en openbare ruimte) de tijdelijke noodopvanglocatie zo goed mogelijk te waarborgen en eventuele ongewenste gedragingen te beperken en waar mogelijk te voorkomen. Daarnaast is het doel van dit plan om bij eventuele incidenten de gevolgen te minimaliseren. Het plan is door de burgemeester besproken met de lokale driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie) en het COA. Vaststelling is gebeurd door het college van burgemeester en wethouders, vanwege de raakvlakken met andere portefeuilles.
Het plan is dynamisch en kan tussentijds worden gewijzigd en bijgesteld, in afstemming met de lokale driehoek, naar aanleiding van mogelijke incidenten, evaluaties of andere ontwikkelingen. Het treedt in werking op de dag dat de opvanglocatie wordt geopend. Vervolggesprekken en vrijwilligers Naar aanleiding van de aangepaste plannen zijn er opnieuw gesprekken gevoerd met groepen betrokkenen. Zo is er gesproken met vertegenwoordigers van de georganiseerde Vrouwenmars en met omwonenden. Daarnaast zijn er door betrokken wethouders (vervolg-)gesprekken gevoerd met (sport-) verenigingen, ondernemers en onderwijspartijen. Een van de aspecten die regelmatig naar voren kwam tijdens de gesprekken met inwoners zijn de zorgen over een zinvolle dagbesteding voor de doelgroep. Wij zijn dan ook blij dat er zich vanuit de samenleving een groot aantal vrijwilligers hebben gemeld die graag een rol willen spelen bij de tijdelijke noodopvang. Ook zijn er contacten met bijvoorbeeld Vluchtelingenwerk Nederland en andere partijen die hieraan kunnen bijdragen.
Tot slot Uiteraard hebben wij ook goede notie genomen van de maatschappelijk onrust die is ontstaan naar aanleiding van het besluit. Heldere, eenduidige communicatie blijft van groot belang en wij spannen ons in om zoveel als mogelijk in verbinding te blijven met de samenleving. Het college is ervan overtuigd dat wij deze tijdelijke spoednoodopvang op een menswaardige, veilige en leefbare wijze vorm kunnen geven. Samen kunnen wij als samenleving op succesvolle wijze invulling geven aan deze grote maatschappelijke opgave. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, de burgemeester,
drs. E.L. Ruizeveld de Winter
drs. M.L. Verheijen
Veiligheids- en leefbaarheidsplan Noodopvang Rading 1 Wijdemeren
30-04-2026 Co-creatie COA en gemeente Wijdemeren
1
Inhoud 1. Algemeen........................................................................................................................................ 3 1.1 Aanleiding ..................................................................................................................3 1.2. Doelstellingen ...........................................................................................................3 1.3. Locatie en reikwijdte veiligheidsplan ..........................................................................4 1.4 Geldigheid veiligheidsplan ..........................................................................................4 2. Organisaties en verantwoordelijkheden...................................................................................... 5 2.1 COA ...........................................................................................................................5 2.2 Gemeente ..................................................................................................................5 2.3 Politie .........................................................................................................................6 2.4. Contactgegevens voor inwoners .................................................................................6 3.
Verantwoordelijkheden - veiligheid en leefbaarheid .................................................................. 6 3.1. Beheer van de opvanglocatielocatie ...........................................................................6 3.2. Veiligheid en leefbaarheid binnen de opvanglocatie ....................................................7 3.3. Veiligheid en leefbaarheid buiten de opvanglocatie .....................................................8 4.
Incidenten en risico’s ...........................................................................................9
4.1.
Huisregels COA....................................................................................................9
4.2.
Strafbare feiten/orde verstoringen ........................................................................9
4.3.
Melden van overlast en/of incidenten....................................................................9
4.4.
Lijn naar bevoegd gezag bij incidenten ................................................................ 10
4.5.
Signaleren en melden van risicovolle en/of criminele invloeden ........................... 10
5.
Communicatie, afstemming en overleggen ......................................................................... 11
6.
Aanpassingen op het terrein van de opvanglocatie ............................................................. 11
7.
Aanpassingen in de openbare ruimte ................................................................................... 12
8.
Zichtbaarheid, verbinding en surveillance in de openbare ruimte ..................................... 13
Bijlage 1: Huisregels COA noodopvang ......................................................................................... 14
2
1. Algemeen 1.1 Aanleiding Er is sprake van een hoge instroom van vluchtelingen in combinatie met een gebrek aan opvangplaatsen. Het aanmeldcentrum in Ter Apel en ook andere opvanglocaties zitten overvol. Er is onvoldoende doorstroom naar en binnen de landelijke opvangcentra waardoor er weer een situatie dreigt te ontstaan dat mensen buiten moeten slapen. Minister Bart van den Brink van Asiel en Migratie heeft op 26 maart 2026 in een brandbrief aan alle Nederlandse burgemeesters aangegeven dat er landelijk een tekort is van circa 4.500 opvangplekken voor asielzoekers. Hij roept alle gemeenten op om hulp te bieden. Het college van Burgemeester en Wethouders van Wijdemeren heeft maandag 13 april 2026 het verzoek van het COA ontvangen om maximaal 110 asielzoekers tijdelijk op te mogen vangen op de eerste verdieping van het gemeentehuis. Omdat het om spoednoodopvang gaat, heeft de gemeente zo snel als mogelijk geschakeld. Het college heeft op 17 april 2026 het besluit genomen, en zo snel als mogelijk daarna zijn de direct omwonenden geïnformeerd. Naar aanleiding van gesprekken met omwonenden heeft het college van Burgemeester en Wethouders van Wijdemeren op 24 april 2026 besloten om het aantal asielzoekers naar beneden bij te stellen. Er zullen nu maximaal 70 asielzoekers worden opgevangen. De eerste bewoners zullen niet eerder dan 6 mei arriveren.
De bewoners zullen gefaseerd naar Loosdrecht komen, tot een maximum van 70 personen. De locatie blijft tot uiterlijk 1 november 2026 in gebruik als noodopvanglocatie.
1.2. Doelstellingen Het hoofddoel van het plan is de veiligheid en leefbaarheid in- en rondom de opvanglocatie (directe nabijheid en openbare ruimte) voor iedereen in Wijdemeren te borgen. Er wordt ingezet op een gecoördineerde en efficiënte aanpak in geval van eventuele incidenten en calamiteiten, in nauwe samenwerking met hulpdiensten en andere betrokken partijen. Een onderdeel hiervan is ook om bij eventuele incidenten de gevolgen te minimaliseren. Daarnaast wordt er ingezet om eventuele ongewenste gedragingen te beperken en waar mogelijk te voorkomen. Dit plan heeft daarom een samenhangend pakket aan maatregelen en afspraken. Ook de veiligheid van asielzoekers in en rondom de noodopvanglocatie is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het COA, de gemeente Wijdemeren en de betrokken veiligheidspartners. Zodra de asielzoekers op de noodlocatie aanwezig zijn, zijn zij immers ook inwoners van de gemeente Wijdemeren met alle rechten en plichten op het gebied van veiligheid die daarbij horen. Om dit te bereiken zijn de volgende focuspunten vastgesteld: 3
-
-
Het veilig wonen op de opvanglocatie. Hiertoe heeft het COA huisregels opgesteld en een bedrijfshulpverleningsplan opgesteld; Het inspelen op eventuele incidenten binnen en buiten het perceel van de opvanglocatie; Het inzetten van extra toezicht en surveillance in de omgeving rondom de opvanglocatie; Het monitoren van de effecten van de opvanglocaties op de directe omgeving en het nemen van passende maatregelen waar nodig; Het veilig kunnen bewegen in de leefomgeving door de asielzoekers. De hierop genomen maatregelen zijn gericht op preventie, begeleiding, toezicht en snelle interventie bij mogelijke incidenten; Het benoemen van verantwoordelijkheden en werkwijzen van het COA en haar beveiligingspartner, afgestemd met politie, boa’s, brandweer en andere betrokken partners.
1.3. Locatie en reikwijdte veiligheidsplan Het voorliggende veiligheidsplan beschrijft de afspraken met betrekking tot de leefbaarheid en veiligheid van de opvang van asielzoekers in de tijdelijke opvanglocatie de Rading 1. Het plan bevat operationele afspraken tussen het COA, de gemeente en betrokken veiligheidspartners zoals de politie. Het plan biedt ook specifieke informatie over de voorbereiding op mogelijke incidenten tijdens de opvang. Dit veiligheidsplan is complementair aan de bestuursovereenkomst en aanvullende werkafspraken. Bij de term veiligheidsplan kunnen verschillende beelden ontstaan. Zo is dit plan geen bedrijfsnood- of bedrijfshulpverleningsplan, want daarvoor is het COA verantwoordelijk. Dit is apart opgesteld. Dit veiligheidsplan betreft nadere uitwerkingen middels werkafspraken op het gebied van openbare orde en veiligheid zodat helderheid ontstaat over de verantwoordelijkheden van betrokken actoren.
1.4 Geldigheid veiligheidsplan Het plan wordt door de burgemeester besproken met de lokale driehoek (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie) en het COA. Vaststelling gebeurt door het college van burgemeester en wethouders, vanwege de raakvlakken met andere portefeuilles. Daarna wordt het plan gedeeld met de gemeenteraad en op de website van de gemeente gepubliceerd op 30 april 2026. Het veiligheidsplan treedt actief in werking op de dag dat de opvanglocatie wordt geopend, wat op zijn vroegst 6 mei 2026 zal zijn. Het plan is dynamisch en kan tussentijds worden gewijzigd en bijgesteld, in afstemming met de lokale driehoek, naar aanleiding van incidenten, evaluaties of andere ontwikkelingen. Daarnaast kunnen conclusies uit het omwonendenoverleg leiden tot voorstellen voor aanpassing.
4
2. Organisaties en verantwoordelijkheden 2.1 COA Het COA is verantwoordelijk voor de opvang, begeleiding en in-, door- en uitstroom van asielzoekers. Het COA huisvest en begeleidt op een professionele manier mensen in een kwetsbare positie in een veilige en leefbare omgeving. De beheersing van mogelijke incidenten, calamiteiten en crises is daarbij een onmisbare taak die het COA op een professionele wijze invult. Hierbij vindt afstemming plaats met bijvoorbeeld de gemeente en de politie. Het COA is verantwoordelijk voor de organisatie en financiering op het gebied van medische zorg. De uitvoering hiervan valt niet onder het veiligheidsplan. Het COA is ook verantwoordelijk voor 24/7 aanwezigheid, zorg, rust en orde in de opvanglocatie en de daarbij behorende buitenruimte. Het COA draagt er zorg voor dat de locatie 24/7 telefonisch te bereiken is.
2.2 Gemeente 2.2.1. Openbare orde en veiligheid - burgemeester De burgemeester is verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde en veiligheid. Ook kan de burgemeester bestuursrechtelijk optreden op basis van zijn bestaande bevoegdheden indien er afspraken worden geschonden of incidenten plaatsvinden die de openbare orde verstoren. De burgemeester voert ook regelmatig overleg met de teamleiding van politie en de officier van justitie. In deze overleggen is de opvanglocatie indien van toepassing een agendapunt. De burgemeester en officier van justitie maken op grond van artikel 13 van de Politiewet in het driehoeksoverleg afspraken over de inzet van politie in de gemeente. 2.2.2. Programmamanager De gemeentelijke programmamanager heeft/houdt intensief contact met de locatiemanager van de opvanglocatie om de dagelijkse voortgang en ontwikkelingen te bespreken en volgen. 2.2.3. Toezicht en handhaving De gemeentelijke handhavers (en toezichthouders) en dan met name de buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) van het team Handhaving hebben een ondersteunende taak in de handhaving van de (rechts)orde en met name in de leefbaarheid in de omgeving. Rondom zaken die de opvanglocatie aangaan vindt nauwe samenwerking met de politie en het COA plaats.
Het team Handhaving heeft een contactpersoon die tijdens de doorlooptijd van de opvanglocatie fungeert als vast aanspreekpunt en aansluit bij de veiligheidsoverleggen. 2.2.4. Bestuurlijk overleg In het kader van de noodopvang vindt vanuit de gemeente op bestuurlijk niveau overleg plaats met onze verenigingen, onze ondernemers en het onderwijs / kinderopvang. Voor de verenigingen is het bestuurlijk aanspreekpunt wethouder Wind, voor de ondernemers en het onderwijs is het bestuurlijke aanspreekpunt wethouder Klink. 5
2.3 Politie De politie is verantwoordelijk voor de daadwerkelijke handhaving van de (rechts)orde en de opsporing van strafbare feiten. Rondom zaken die de opvanglocatie aangaan vindt nauwe samenwerking met gemeente en COA plaats. De politie heeft een contactpersoon, in deze de wijkagent, die tijdens de doorlooptijd van de opvanglocatie fungeert als vast aanspreekpunt en aansluit bij (veiligheid)overleggen.
2.4. Contactgegevens voor inwoners COA
Politie
Gemeente
Telefoonnummer Locatie Rading 1: 06 21326097 112
E-mail FMNloosdrecht@coa.nl
24/7 noodhulp, spoed, levensgevaar of heterdaad 0900-8844 Algemeen nummer 14 035 Algemeen contactnummer noodopvang@wijdemeren.nl Vragen/opmerkingen over de noodopvang
Ook is er (permanente) verbinding met verenigingen, scholen en ondernemers rondom signalen. Er zijn hiervoor bestuurlijke aanspreekpunten bekend.
3. Verantwoordelijkheden - veiligheid en leefbaarheid Dit hoofdstuk bevat de veiligheids-/organisatieaspecten en randvoorwaarden die relevant zijn voor de noodopvanglocatielocatie en de omgeving daarvan.
3.1. Beheer van de opvanglocatielocatie Het COA is (24/7) verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken in de opvanglocatie en is daarmee ook verantwoordelijk voor de veiligheid en het welzijn van de asielzoekers. Het COA verplicht zich daarmee om maatregelen te treffen op het gebied van sociale en fysieke veiligheid alsmede de inzet van afhandelingen van incidenten, klachten en meldingen. In het overzicht hieronder is weergegeven op welk moment wie aanwezig is op de locatie. Aanwezigen: bewoners, medewerkers, derden (oa. Bezoekers, leveranciers) Openingstijden
Bewoners
Medewerkers COA
Derden (schatting)
08.00 – 18.00 uur
max. 70
2-6
2
1-3
18.00 – 22.00 uur
max. 70
2
2
-
22.00 – 08.00 uur
max. 70
-
4
-
Beveiliging
6
Het COA draagt er in ieder geval zorg voor dat: 1. er 24/7 voldoende BHV-bezetting aanwezig is en dat voor opening een bedrijfsnoodplan is verstrekt aan de gemeente; 2. er 24/7 beveiliging aanwezig is, binnen en buiten, beveiliging ; 3. er 24/7 cameratoezicht aanwezig is; 4. het aanwezige personeel voldoende toegerust is om in geval van calamiteiten te kunnen optreden; 5. de huisregels die de leefbaarheid in en in de directe omgeving van de opvanglocatie garanderen kenbaar zijn gemaakt en worden nageleefd. 6. signalen over spanningen tussen bewoners en/of inwoners worden opgepakt en zo nodig nadere maatregelen worden getroffen, eventueel inzet door het sanctiebeleid.
3.2. Veiligheid en leefbaarheid binnen de opvanglocatie De leefbaarheid, beheersbaarheid en veiligheid binnen de opvanglocatie (inclusief bijbehorende buitenruimte) is de verantwoordelijkheid van het COA. Bij strafbare feiten of openbare orde verstoringen schakelt het COA de politie in en informeert zij de gemeente. Onderaan dit kopje volgt een schematische weergave. Het COA draagt er in ieder geval zorg voor dat: 1. de opvanglocatie 24 uur per dag telefonisch bereikbaar is voor direct omwonenden, inwoners en operationele diensten. Voor opening van de opvanglocatie wordt een telefoonnummer en e-mailadres bekend gemaakt op de website van het COA, de website van de gemeente Wijdemeren en kenbaar gemaakt in de directe omgeving. 2. de opvanglocatie alsmede ook de bijhorende buitenruimte leefbaar is ingericht, schoon is en dat er activiteiten worden georganiseerd om verveling tegen te gaan. 3. asielzoekers zijn geïnformeerd over de gedragsregels in Nederland. Het COA ziet erop toe dat tijdens de doorlooptijd van de opvanglocatie regelmatig aandacht wordt besteed aan houding en gedrag. 4. het COA personeel dat de groep begeleidt is in eerste instantie tot 21.30 aanwezig, de inzet wordt afgebouwd naar een proportionele verhouding tussen het aantal bewoners en medewerkers, dat betekent dat de eindtijd 20.00 zal worden.
Indien de veiligheid van bewoners dit vereist kan dit weer worden teruggedraaid naar 21.30 uur. De weekenddiensten zijn tijdelijk ook tot 21.00 uur, en ook deze worden op termijn teruggedraaid naar 20.00 uur. Zij dragen zorg voor het genoemd onder 2 en 3. 5. er 24/7 bewaking en BHV aanwezig is, zoals aangegeven in 3.2. 6. iedereen (externen, zijnde niet bewoners) die de locatie bezoekt zich aan- en afmelden bij de COA Locatiemedewerker. (Bewoners zelf hebben een locatiepas).
7
WAT Beheer in de opvang Signaleren van spanningen Dagbesteding Leefbaar inrichten bijbehorende buitenruimte Informeren over gedragsregels en begeleiding daarop Intern opschalen en aanvragen assistentie politie Terrein opvanglocatie schoonhouden Tegengaan overlast gevend gedrag en inschakelen politie/handhaving Meldplicht1 bij gemeente bij incidenten Aanwezigheid 24/7 BHV-bezetting Aanwezigheid beveiliging 24/7, binnen en buiten Voldoende opgeleid personeel 24/7 aanwezig Aanwezigheid cameratoezicht 24/7
WIE COA COA COA COA COA COA COA COA COA / gemeente COA COA COA COA
3.3. Veiligheid en leefbaarheid buiten de opvanglocatie Het COA verplicht zich in om overlast buiten de opvanglocatie te voorkomen en eventuele overlast die wordt ervaren aan te pakken. Dat doet zij samen met de gemeente, de politie en in overleg met omwonenden. De gemeente in de persoon van de burgemeester en de politie zijn verantwoordelijk voor de openbare orde (en veiligheid) in de omgeving van de opvang en in de rest van de gemeente. Overlast kan vele vormen hebben. In de volgende paragrafen wordt beschreven welke maatregelen worden genomen om eventuele overlast te voorkomen en hoe eventueel ervaren overlast kan worden gemeld en behandeld. De (daartoe aangewezen) COA medewerker(s) van de locatie ziet/zien hierop toe. Onderstaand staat de schematische weergave van hetgeen beschreven. Inzet COA Voorlichting alle mogelijke aspecten m.b.t. opvang, etc. Inrichten omwonendenoverleg 24/7 telefonische bereikbaarheid van de locatie Organiseren veiligheidsoverleg Opmaken incident-/overlastrapporten
COA COA COA COA COA
1 Er wordt hierbij onderscheid gemaakt tussen huiselijke incidenten en incidenten die impact hebben op de leefomgeving.
Die laatste worden altijd direct gemeld bij het bevoegd gezag. De eerste categorie wordt verwerkt in een wekelijkse rapportage, in die rapportage staat ook vermeld wat de samenstelling van de groep was in de week voorafgaande aan de rapportage.
8
WAT Inzet Politie Aanwijzen vast aanspreekpunt politie Afspraak op locatie (AOL) aanmaken Aansluiten bij veiligheidsoverleggen en omwonenden overleggen Melden van overlast/ incidenten in de openbare ruimte Inzet Gemeente Maatregelen fysieke ruimte Maatregelen verkeer en parkeren Extra surveillance door handhaving en beveiliging Aansluiten bij veiligheidsoverleggen en omwonenden overleggen
WIE Politie Politie Politie 112 (Spoed) - 0900-8844 (geen spoed)
Gemeente/ COA Gemeente Gemeente (zie kopje 8) Gemeente/team Handhaving
4. Incidenten en risico’s 4.1. Huisregels COA Zie bijlage 1 voor huisregels en verwijzing naar maatregelen bij overtreding.
4.2.
Strafbare feiten/orde verstoringen
Het lokaal bevoegd gezag, de burgemeester, is leidend in de tolerantiegrenzen bij ordeverstoringen. Bij strafbare feiten treedt de politie op onder het gezag van de officier van justitie en kan bijvoorbeeld iemand staande houden of een verdachte aanhouden.
4.3.
Melden van overlast en/of incidenten
Het melden van overlast en incidenten gaat via de volgende procedure: 1. Incidenten kunnen gemeld worden bij de COA medewerker(s) van de opvanglocatie 06 21326097 en via de reguliere kanalen van de politie: 112 (spoed) of 0900-8844 (geen spoed). De opvanglocatie wordt 24 /7 bemenst door het COA. 2. De melding wordt zo spoedig mogelijk afgehandeld, genoteerd en de melder zal zo mogelijk uiterlijk binnen 48 uur een inhoudelijke reactie op zijn (telefonische) melding krijgen. 3. Het COA registreert en bespreekt de meldingen met de gemeente zodat hierop gemonitord kan worden en hier maatregelen op worden kunnen genomen. 4. Voor de politie geldt in het algemeen dat de gebruikelijke kanalen bereikbaar zijn in geval van meldingen van acute overlast of gedragingen die daar aanleiding toe geven. Wekelijks stuurt het COA een rapportage van plaatsgehad hebbende incidenten via de mail naar politiecontactfunctionaris en gemeentelijke veiligheidscontactfunctionaris.
9
4.4.
Lijn naar bevoegd gezag bij incidenten
Bij incidenten op of rondom de opvanglocatie waarbij sprake is van (mogelijke) impact op de openbare orde en veiligheid buiten de locatie, dan wel bij ernstige of zware incidenten op of rond de locatie, wordt de lijn naar het bevoegd gezag als volgt ingevuld. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) is primair verantwoordelijk voor de orde en veiligheid binnen de opvanglocatie. Indien een incident de grenzen van de locatie overstijgt of dreigt te overstijgen, wordt onverwijld opgeschaald en worden externe partners geïnformeerd. De locatiemanager (of diens plaatsvervanger), die 24/7 bereikbaar is, draagt zorg voor: -
directe melding aan de politie bij strafbare feiten, dreigende escalatie of acute veiligheidsrisico’s; directe kennisgeving aan de gemeente, in het bijzonder de burgemeester of piketfunctionaris Openbare Orde en Veiligheid (24/7 bereikbaar); interne opschaling conform het COA-calamiteitenprotocol.
De burgemeester is op grond van de Gemeentewet het bevoegd gezag ten aanzien van de handhaving van de openbare orde. Bij incidenten met uitstraling naar de omgeving of maatschappelijke onrust wordt de regie over de openbare orde gevoerd door de burgemeester. De politie handelt onder gezag van de burgemeester (openbare orde) dan wel het Openbaar Ministerie (strafrecht). Afhankelijk van de aard en omvang van het incident kan worden opgeschaald volgens de systematiek van de Veiligheidsregio (GRIP-structuur). Bij situaties waar een opschaling binnen de GRIP-structuur nodig is, worden de reguliere lijnen uit het Regionaal Crisisplan gevolgd. Het COA voorziet het bevoegd gezag en hulpdiensten van een actueel en volledig situatiebeeld en blijft verantwoordelijk voor: -
de interne beheersing van de situatie binnen de locatie; het informeren en instrueren van bewoners; het faciliteren van hulpdiensten op de locatie.
4.5.
Signaleren en melden van risicovolle en/of criminele invloeden
Zaken als radicalisering en vormen van extremisme, ondermijnende criminaliteit zoals drugs- en mensenhandel en ronselpraktijken moeten worden voorkomen. In de periferie rondom de opvanglocatie is waakzaamheid geboden voor dergelijke praktijken. Dit zal altijd worden gemeld bij de politie. Specifieke COA-medewerkers zijn daarnaast aandacht functionarissen, wat betekent dat zij net als de politie getraind in het herkennen van signalen van radicalisering, extremisme en jihadisme. Signalen dienen tijdig doorgegeven te worden aan: -
Contactpersoon van de politie Aandacht functionaris radicalisering van de gemeente 10
Signalen van mensenhandel zullen aanvullend door het COA worden gemeld bij: -
Contactpersoon van de politie Aandacht functionaris mensenhandel van de gemeente Zorgcoördinator slachtoffers mensenhandel Gooi en Vechtstreek
5. Communicatie, afstemming en overleggen Uitgangspunt is dat een frequente en adequate communicatie en afstemming plaatsvindt tussen de gemeente, COA, politie en andere betrokken partijen. Het COA organiseert deze overleggen: Kernteam opvang (één keer per twee weken, eerste maand wekelijks) • Locatiemanager COA • Programmamanager gemeente (voorzitter en secretariaat) • Communicatie gemeente • Adviseur veiligheid Het veiligheidsoverleg (één keer per twee weken, indien nodig kan er op- en afgeschaald worden) • Locatiemanager COA • Programmamanager gemeente • Wijkagent • Wijkboa • Adviseur veiligheid gemeente • Indien nodig: adviseur openbare ruimte Het omwonendenoverleg (frequentie in overleg met omwonenden bepalen) • Locatiemanager COA (voorzitter en secretariaat) • Programmamanager gemeente • Omwonenden • Politie/ Ambtenaren gemeente indien noodzakelijk gezien de agenda • Andere stakeholders indien noodzakelijk gezien de agenda
6. Aanpassingen op het terrein van de opvanglocatie Tijdens bewonersbijeenkomsten en een gezamenlijk uitgevoerde schouw zijn aanpassingen gevraagd en besproken om de fysieke omgeving veiliger en leefbaarder in te richten, zowel voor de nieuwe bewoners van de opvanglocatie als voor de gebruikers en bewoners van de omgeving van de opvang. De aanpassingen die op het terrein van de opvanglocatie worden uitgevoerd zijn: 1. Parkeren fietsen, op het achterterrein (uit het zicht van het publiek) 2. Rookplek, op het achterterrein (uit het zich van het publiek) 3. Aanpassingen groen op terrein opvang locatie 4. Cameratoezicht op het terrein 5. Extra verlichting op het terrein 11
7. Aanpassingen in de openbare ruimte Er worden enkele fysieke aanpassingen gedaan in de openbare ruimte. Deze locaties zijn gekozen op basis van de input uit de inwonersbijeenkomsten, de wijkschouw en de analyse van de politie en gemeente. De aanpassingen die door de gemeente in de openbare ruimte worden uitgevoerd zijn: 1.
Tijdelijk cameratoezicht openbare ruimte
Het COA verzorgt het cameratoezicht op het terrein vanaf het moment van inhuizen. De gemeente is verantwoordelijk voor het cameratoezicht in de openbare ruimte. Dit toezicht is gebaseerd op artikel 151c van de Gemeentewet en is per definitie tijdelijk. Bovendien moet het altijd worden onderbouwd op basis van proportionaliteit, subsidiariteit en noodzakelijkheid. Er zijn sinds woensdag 22 april voor minimaal zes weken tijdelijke camera’s geplaatst (zie camerabesluit) gericht op de openbare ruimte. Dit kan worden verlengd als de actualiteit daar reden toe geeft. De camera’s zijn geplaatst op de volgende locaties: -
-
-
-
Locatie 1: De camera is geplaatst op de hoek voor het gemeentehuis, naast de hoofdingang, nabij de rotonde die de verbinding vormt tussen de Rading, de Molenmeent en de Loosdrechtseweg. De camera is gericht op zowel de inrit van het gemeentehuis als op de openbare weg, waaronder de rotonde die geldt als een van de toegangswegen. Locatie 2: De camera is geplaatst op de parkeerplaats aan de achterzijde van het gemeentehuis. De camera is gericht op de parkeerplaats aan de achterzijde en op de parkeerplaats aan de zijkant van het gemeentehuis. Locatie 3: De camera is geplaatst aan de voorzijde van het gemeentehuis, ter hoogte van de locatie voor oplaadbare voertuigen. De camera is gericht op zowel de inrit van het gemeentehuis als op de Rading in de richting van de Oude Molenmeent. Locatie 4: De camera is geplaatst op de parkeerplaats aan de achterzijde van het gemeentehuis. De camera is gericht op de parkeerplaats aan de achterzijde/achteringang van het gemeentehuis en op de Loosdrechtseweg, waaronder de rotonde.
12
2.
Tijdelijk extra verlichting in de openbare ruimte & overige zaken
Er wordt tijdelijk extra verlichting geplaatst in de openbare ruimte op het Jagerspaadje, de Slangenweg en de Raaweg. (De precieze termijn en het aantal lichtmasten wordt nader bepaald in overleg met omwonenden). Tijdens de inloopbijeenkomsten zijn tevens een aantal andere praktische zaken benoemd die de veiligheid kunnen vergroten. Hierover wordt het overleg met betrokkenen gevoerd om te kijken of en hoe deze te realiseren zijn. 3.
Plaatsen extra prullenbakken in de omgeving
Tussen Rading 1 en winkelcentrum Kerkelanden en tussen Rading 1 en Winkelcentrum Loosdrecht aan de Nootweg worden enkele extra prullenbakken geplaatst. Ook aan de Frans Halslaan worden extra prullenbakken geplaatst. De prullenbakken worden ook frequenter geleegd.
8. Zichtbaarheid, verbinding en surveillance in de openbare ruimte Vanaf het moment van inhuizen van de bewoners zal er in de omgeving meer worden ingezet op verbinding, zichtbaarheid en surveillance door de BOA’s. Er is voor zo lang als nodig beveiliging ingehuurd door de gemeente die in de omgeving zullen surveilleren als aanvulling op de gemeentelijke BOA’s; zij hebben een signaleringsfunctie en zullen de politie of handhaving contacteren indien nodig. Hiervoor zijn aandachtslocaties gekozen op basis van de input uit de inwonersbijeenkomsten, de wijkschouw en de analyse van de politie en gemeente. Dit plan is dynamisch, wat inhoudt dat als bepaalde plaatsen meer aandacht vereisen hierop actief wordt gestuurd. 1. Omgeving rondom het gebouw (Rading 1) en in de directe buurt: o.a. de Carl Heinrig Knorrlaan, Dirk Smorenberglaan, Oude Molenmeent, Frans Halslaan en Dennenlaan. 2. Fietsverbindingen op de Rading, de Molenmeent, van Ghentlaan, Loosdrechtse weg en het Jagerspaadje met extra focus op de avonduren 3. Nabije hockeyvelden – specifiek tijdens de avonden/trainingstijden (*zijn bekend maar worden wegens privacy niet publiek gepubliceerd) 4. Winkelcentrum aan de Nootweg 5. Winkelcentrum Kerkelanden Vanuit politie is de wijkagent zichtbaar het eerste aanspreekpunt bewoners en betrokken partijen.
Actieve surveillance door politie wordt daarnaast informatie gestuurd ingezet, aanvullend op bovenstaande.
13
Bijlage 1: Huisregels COA noodopvang Voor de veiligheid, leefbaarheid en beheersbaarheid op COA-opvanglocaties hanteert het COA huisregels (huisregels). Deze huisregels zijn aanvullend op de Nederlandse wet- en regelgeving en zijn geldig op alle COA-opvanglocaties. Bij overtredingen volgen er maatregelen.2 Maatregelen bij overtreding van de huisregels U moet altijd de instructies van COA-medewerkers volgen en de huisregels nakomen. Wie zich niet aan deze huisregels houdt, kan een maatregel opgelegd krijgen door de COAmedewerkers op uw COA-locatie. Een maatregel kan zijn dat een deel van uw weekgeld voor een bepaalde tijd wordt ingehouden. Bij zware overtredingen kan het COA u overplaatsen naar een COA-locatie met streng regime. Bij crimineel gedrag schakelt het COA de politie in. Ook bij vermoedens van strafbare feiten. 1. Discriminatie, intimidatie en geweld In Artikel 1 van de Nederlandse grondwet staat dat discriminatie is verboden. Discriminatie vanwege godsdienst, levensovertuiging, politieke voorkeur, ras, geslacht, seksuele geaardheid, of welke grond dan ook, is niet toegestaan. Voor het COA is dit een heel belangrijke wet, omdat op COA-locaties heel veel verschillende mensen met verschillende achtergronden veilig moeten samenleven. Elke vorm van (het aanzetten tot) agressie en geweld tegen anderen is in Nederland verboden en wordt bestraft.
Agressief en gewelddadig gedrag naar COA-medewerkers wordt zwaarder bestraft. Als u slachtoffer bent van bijvoorbeeld agressie, geweld of strafbaar seksueel gedrag, adviseert het COA u om aangifte te doen bij de politie. Is een familielid gewelddadig naar andere familieleden? Dan kan het COA hulp bieden. Heeft u hulp nodig of kent u iemand die hulp nodig heeft? Bespreek dit met een COA-medewerker. Er wordt dan naar de best mogelijke oplossing gezocht. Wij gaan discreet om met de informatie die u ons geeft. Uw veiligheid nemen wij serieus. Voor meer informatie kunt u kijken op de website van Veilig Thuis. 2. Politieke of religieuze activiteiten Het COA is een politiek/religieus neutrale organisatie. Op een COA-locatie bent u vrij u geloof te belijden of uw politieke opvattingen te hebben. Maar anderen mogen op geen enkele wijze last hebben van uw politieke of religieuze activiteiten. 3. Drugs, alcohol, wapens en illegale handel Illegale drugs zijn verboden op COA-opvanglocaties. U mag geen illegale drugs bezitten, verhandelen of gebruiken. Openbare dronkenschap is verboden. Wapens zijn verboden. Het bezit van wapens en de handel in wapens zijn verboden. 4. Verbod op gezichtsbedekkende kleding 2
De maatregelen van het COA variëren van het voeren van een correctiegesprek tot het inhouden van verstrekkingen, bijvoorbeeld ene deel van het leefgeld. Alle maatregelen staan beschreven in ons maatregelenbeleid inclusief het Reglement onthouding verstrekkingen. Het onderdak in het azc kan het COA bewoners niet zomaar ontzeggen. Wel kunnen ze asielzoekers verplaatsen naar een time-out plek of de handhaving en toezichtlocatie.
14
Het is wettelijk verboden om gezichtsbedekkende kleding te dragen op een COA-locatie, omdat een COA-medewerker u dan niet kan identificeren. Denk bij gezichtsbedekkende kleding aan een nikab of boerka, maar ook een bivakmuts of een integraalhelm. Dit verbod geldt voor medewerkers, bewoners en bezoekers in het azc. Het verbod geldt op de hele COA-locatie inclusief uw eigen woonruimte. Ook in scholen, zorginstellingen en overheidsgebouwen geldt dit verbod. Mondkapjes zijn wel toegestaan om besmettingsgevaar te verkleinen. 5. Verplichte TBC-screening In sommige landen komt de besmettelijke ziekte tuberculose (TBC) veel voor. Als u uit een van deze landen komt, dan moet u verplicht een TBC-screening ondergaan. Dit onderzoek is pijnloos. 6. Meldplicht Op alle COA-locaties heeft u meldplicht (meldplicht). U bent verplicht zich te melden op het tijdstip en de plek aangegeven door het COA. Specifieke informatie over uw meldplicht ontvangt u van een COA-medewerker op uw locatie. Heeft u een goede reden om niet aan deze meldplicht te voldoen? Dan moet u die vooraf aan een COA-medewerker laten weten. U kunt dan vragen of u (tijdelijk) niet aan de meldplicht hoeft te voldoen. De COA-medewerker kan u vragen om bewijsdocumenten te laten zien waaruit blijkt dat u een geldige reden heeft om niet bij de meldplicht aanwezig te zijn. 7.
Woonruimte - U mag gebruikmaken van een tijdelijke woonruimte van het COA. Deze ruimte is uw hoofdverblijf. Deze ruimte is alleen bestemd voor u en uw medebewoners. U mag hier geen andere mensen in laten wonen. - U mag geen veranderingen aanbrengen aan de woonruimte of de meubels. U mag geen eigen meubels meenemen. Vanwege de brandveiligheid mag u geen eigen gordijnen of wandkleden ophangen. Als u iets beschadigt aan uw woonruimte, dan moet u zelf de reparatiekosten betalen. - Dat geldt ook voor alle goederen die u van het COA in bruikleen heeft ontvangen. - Uw woonruimte moet u zelf schoonhouden. Wanneer u verhuist, moet u uw woonruimte schoon achterlaten. U mag dan geen goederen van het COA meenemen. Alle bewoners zijn verantwoordelijk voor het schoonhouden van de gemeenschappelijke faciliteiten van de woonruimtes en de directe omgeving rond de woonruimte. - U mag geen huisdier hebben, tenzij u schriftelijk toestemming heeft van de leiding van de COA-locatie. - U moet COA-medewerkers toegang geven tot uw woonruimte. Dit is nodig voor verplichte kamercontroles, onderhoud of reparaties. COA-medewerkers kunnen de woonruimte ongevraagd betreden als er gevaar dreigt voor de veiligheid en de volksgezondheid, bijvoorbeeld bij besmettingsrisico’s. - Het kan gebeuren dat u naar een andere ruimte verhuist of dat een andere bewoner bij u in de woonruimte geplaatst wordt. 8.
Goederen in bruikleen U kunt bepaalde goederen tijdelijk van het COA lenen. Denk aan borden, bestek, linnenpakket, of een babypakket. Goederen die u heeft geleend, moet u weer inleveren zoals afgesproken met het COA. 9. Brandvoorschriften Voor uw eigen veiligheid en die van anderen gelden de volgende brandvoorschriften: - U mag niet roken in COA-gebouwen. Ook niet in uw eigen woonruimte. 15
-
U mag geen open vuur aansteken. Denk aan kaarsen, wierook, olielampen, etc. U mag alleen koken op de vaste kooktoestellen in de keukens. Tijdens het koken moet u altijd opletten. Blijf altijd in de buurt van het kooktoestel. U mag alleen elektrische apparatuur gebruiken die het COA veilig vindt. Vraag dus om goedkeuring van een COA-medewerker. Het is streng verboden een brandmelder af te plakken. U mag het brandalarm niet activeren als er geen brand is. Als er brand ontstaat, moet u ongehinderd kunnen vluchten. Daarom moeten de vluchtwegen altijd vrij zijn. Zorg dat kinderwagens of fietsen niet in de weg staan. Wanneer het brandalarm afgaat, moet u het gebouw direct verlaten en buiten wachten. Vervolgens volgt u de instructies op van COA-medewerkers. Zelfsluitende, brandwerende deuren moet u nooit openhouden. Daarom mag u een deurdranger nooit verwijderen. Bewaar nooit benzine, alcohol of andere licht ontvlambare stoffen in uw woonruimte. Van de wasdroger moet u altijd het stoffilter schoonmaken. Verwijder voor én na gebruik het stof uit de filter van de droger. Een vervuilde droger kan vlam vatten.
10. Aansprakelijkheid Het COA is niet aansprakelijk voor schade aan of verlies van uw eigendommen, ook niet als de schade door medebewoners of door anderen is veroorzaakt. U bent volledig aansprakelijk voor beschadigingen die u aanbrengt in of aan de woonruimte en/of de COA-inventaris en voor onzorgvuldig gebruik hiervan. De kosten voor herstel of vervanging verhaalt het COA op u. Als het niet duidelijk is wie een beschadiging heeft gemaakt aan een woonruimte, moet iedere bewoner van die woonruimte meebetalen aan de reparatiekosten. Bij verdwijning of beschadiging van COA-eigendommen doet het COA in veel gevallen aangifte bij de politie. 11. Geluidsoverlast U mag geen geluidsoverlast maken. Tussen 22.00 en 8.00 uur moet het rustig zijn, zodat iedereen ongestoord kan slapen. 12. Privacy De privacy op COA-opvanglocaties is belangrijk. Daarom is het verboden om zonder toestemming foto-, video- of geluidsopnamen te maken van medebewoners, medewerkers, bezoekers en andere aanwezigen op de locatie. Deze regels gelden op alle locaties voor bewoners, medewerkers en bezoekers. 13. Bezoekers Bezoekers die niet op de COA-locatie wonen, moeten zich melden bij de receptie bij aankomt en afmelden als zij vertrekken. Bezoekers zijn welkom van 8.00 uur tot 22.00 uur. U bent verplicht uw bezoek op te halen bij de receptie.
U bent verantwoordelijk dat uw bezoekers zich ook aan de huisregels houden. Op elke COAlocatie kunt u een ‘Bezoekersreglement’ opvragen. Deze geldt voor alle bezoekers. 14. Kinderen
16
U bent verantwoordelijk voor de veiligheid en het handelen van uw minderjarige kinderen. Als uw kinderen niet op school of in kinderopvang verblijven, bent u verantwoordelijk toezicht op uw kinderen te houden. Schade veroorzaakt door uw minderjarige kinderen moet u betalen. Alle kinderen van 5 tot 18 jaar moeten in Nederland verplicht naar school. Als ouder of verzorger bent u verantwoordelijk dat uw kinderen naar school gaan. Als uw kinderen niet naar school gaan, maakt het COA of de school daarvan melding. U kunt dan een forse geldboete krijgen. U kunt bij de infobalie vragen hoe u uw kind aanmeldt bij een school in de buurt.
17
18