2024-RI-48 RIB 14 Bouwsteen reflectie Gooise Meren op hoofduitgangspunten

Gemeente Wijdemeren Postbus 190 1230 AD Loosdrecht

Aan de leden van de gemeenteraad van de gemeente Wijdemeren Door tussenkomst van de raadsgriffier Rading 1 1231 KB Loosdrecht

Datum: Uw kenmerk Ons kenmerk Onderwerp

Bezoekadres Rading 1 1231 KB Loosdrecht T. 14 035 T. +31 35 65 59 595 E. info@wijdemeren.nl www.wijdemeren.nl

22 mei 2024 Z.81260/D.420942 RIB 14: Bouwsteen Reflectie Gooise Meren op hoofduitgangspunten

Geachte leden van de gemeenteraad, Deze brief van de gemeente Gooise Meren hebben wij ontvangen. Graag willen wij u deze toekomen ter kennisname.

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Wijdemeren, de secretaris, de burgemeester,

mr. E.T. Halman-van der Linden MBA

drs. M.L. Verheijen

Bijlage 1 Collegebrief reactie Gooise Meren op uitgangspuntennotitie Bijlage 2 Reactie Gooise Meren op uitgangspuntennotitie

Behandeld door Gert-Jan Vreeke 035 207 0000 g.vreeke@gooisemeren.nl

Gemeente Wijdemeren T.a.v. College van Burgemeester en Wethouders Postbus 190 1230 AD Loosdrecht

Onderwerp

Datum 21 mei 2024 Uw kenmerk Ons kenmerk: 818141 Pagina 1 van 1

Reactie op Uitgangspuntennotitie

Geacht college, In uw brief van 6 december 2023 heeft u zogenaamde gerede partners gevraagd het gesprek met u aan te gaan over een herindeling. Dit gesprek heeft inmiddels plaatsgevonden. Hilversum, uw gemeente en wij als Gooise Meren zijn een proces aangegaan dat er op gericht is om inzicht te krijgen in de bestuurlijke, geografische en ook financiële consequenties van een herindeling. In uw brief vraagt u nog iets anders, namelijk om een reactie te geven op wat u in een notitie heeft vastgelegd als centrale uitgangspunten voor een goede toekomst van Wijdemeren. In het gesprek dat wij met u gevoerd hebben is gesproken over uw uitgangspunten. Wij onderschrijven het belang van deze vraag en gaan dan ook graag in op uw verzoek om het antwoord ook op schrift te stellen. In uw uitgangspuntennotitie noemt u een veelheid van zaken die u belangrijk vindt, maar in uw brief legt u nadrukkelijk het accent op een drietal hoofdpunten. In onze reactie (zie het bijgevoegde – beknopte – rapport bij deze brief) richten wij daarom op die hoofdpunten. We zijn daarbij als volgt te werk gegaan. We herhalen de uitgangspunten die u en uw inwoners van centraal belang achten voor de toekomst van Wijdemeren. Vervolgens richten wij ons op deze hoofdpunten en geven dan onze reactie volgens twee lijnen.

We formuleren in de eerste plaats ons huidige beleid is (inclusief de ontwikkelingen daartoe) ten aanzien van deze hoofduitgangspunten. Vervolgens geven we aan wat u van ons kan verwachten en geven we een concluderend oordeel of Gooise Meren in staat mag worden geacht om de recht te doen aan uw uitgangspunten om aldus op ten minste deze punten bij te kunnen dragen aan een goede toekomst van Wijdemeren. We gaan ervan uit dat onze reactie voor u een duidelijk beeld geeft van de wijze waarop ons beleid en ook de praktisering daarvan zich verhoud tot de door u opgesteld uitgangspunten. Vanzelfsprekend zijn we bereid een en ander nader toe te richten. Hoogachtend, Het college van Burgemeester en wethouders,

Drs E. M. Voorhorst Secretaris

Drs H. M. W. ter Heegde Burgemeester

Brinklaan 35 | Postbus 6000, 1400 HA Bussum | 035 207 0000 | gooisemeren.nl

Reactie van Gooise Meren op de hoofduitgangspunten van Wijdemeren Versie: 20240521

Inleiding In deze notitie vindt u de reactie van het college van Gooise Meren op de hoofduitgangspunten van Wijdemeren.

2

1 Uitgangspunten Wijdemeren

1. Een gemeente die de identiteit en het karakter van de dorpen benut en versterkt, door de inzet van dorpenbeleid en de voorzieningen op dorpsniveau te behouden en/of te versterken. Ook faciliteert de nieuwe gemeente het rijke sport- en verenigingsleven en het culturele aanbod. 2. Een gemeente die de groenblauwe omgeving ziet als waardevol en zich inzet om dit kenmerk van de gemeente te behouden, ook bij (bouw)ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving en met speciale aandacht voor het platteland en de polders. 3. Een gemeente die waarde hecht aan een goed ondernemersklimaat, met speciale aandacht en perspectief voor de agrarische sector, het toerisme en (water)recreatie.

3

2 Reactie op uitgangspunten 2.1 Behouden en versterken identiteit van de dorpen In Gooise Meren werken we wijk en kerngericht. We werken met wijkwethouders, wijkplatforms inclusief een stadsraad en een dorpsraad, wijkadviseurs en samen met inwoners opgestelde wijkagenda’s. In wijkagenda’s worden de opgaven geïdentificeerd die betrokkenen bij de wijk of de kern belangrijk achten voor het floreren van deze wijk of kern en wordt beschreven hoe betrokkenen - ieder in hun eigen rol – hier een bijdrage aan leveren. We zien dat deze werkwijze zijn vruchten afwerpt. Er is meer betrokkenheid en meer gezamenlijke inzet. Ook merken we dat we ons beleid scherper kunnen richten op wat inwoners echt belangrijk vinden.

Werken aan wijkagenda’s Deze werkwijze (onder meer werken met wijkagenda’s) heeft zijn oorsprong in de fusieopdracht voor de nieuwe gemeente Gooise Meren. De raden van Muiden/Muiderberg, Naarden en Bussum hebben in de aanloop van deze fusie, we schrijven 2014, in een intensief proces uitgetekend hoe zij de identiteit van de nieuwe gemeenten willen vormgeven. Dit is vastgelegd in de Visie op de nieuwe gemeenten en een daarbij horende bouwstenennotitie. Daarbij is aandacht besteed aan het karakter van de nieuwe gemeente en de positie in diverse regionale verbanden, maar ook aan de eigenheid van de onderscheiden kernen. Dit is benoemd als: “We zien een gemeente waarin de identiteit van de verschillende kernen behouden blijft en die tegelijkertijd onderdeel is van het grotere geheel.”

4

Bussum, Naarden, Muiden, Muiderberg: vier kernen, een gemeente. Dit uitgangspunt is feitelijk nog steeds leidend in het beleid van Gooise Meren. Het werken wijkwethouders, wijkagenda’s en wijkadviseurs etc. is hier een uitvloeisel van. Maar dit zit ook in kleinere, minder tastbare dingen. Als er een bijeenkomst is in de gemeente, is het vanzelfsprekend om iedereen welkom te heten in bijvoorbeeld ‘Naarden, in de gemeente Gooise Meren’, en niet sec in ‘Gooise Meren’. Hoewel het wijk en kerngericht werken gestoeld is op vergelijkbare uitgangpunten, is wel een verschil in de wijze waarop de samenwerking tussen wijken en de kernen Muiden en Muiderberg vorm krijgt. De afstand van de kernen tot Naarden en Bussum, is mede de reden geweest dat inwoners in Muiden en Muiderberg zich hebben georganiseerd in respectievelijk een actieve stads- en dorpsraad. Gemeente en deze raden werken intensief samen om de specifieke vraagstukken van deze kernen van Gooise Meren te adresseren. Wat speelt zijn vragen rondom bereikbaarheid, de beschikbaarheid van voorzieningen en ook de zorg over de leefbaarheid. Zo heeft de gemeente, wat dit laatste punt betreft, in samenspraak met inwoners gekozen voor een terughoudend beleid als het gaat om de ontwikkeling van de kuststrook, juist om het dorpse karakter geen geweld aan te doen.

Ook is tbv de uitbreiding van de Muiden, samen met inwoners, een uitgebreide voorzieningenscan gemaakt, wat uiteindelijk heeft geleid tot het werken aan een passend voorzieningenniveau voor zowel de huidige als nieuwe bewoners. Voorzieningen op het gebeid van sport en cultuur waren hier onderdeel van. Een voorbeeld waar dit toe heeft geleid is de multifunctionele (en duurzame, want circulair gebouwd en voorzien van zonnepanelen) sporthal die we in Muiden in 2023 hebben gerealiseerd. Met deze hal worden zowel scholen als sportverenigingen bediend.

Sporthal Bredius, Muiden

5

In ons beleid trekken we de lijn van aandacht voor de kernen door. In onze economische visie bijvoorbeeld stellen we dat dat alle kwaliteiten van de kernen maximaal tot hun recht moeten komen en dat we in iedere kern een hierbij passend evenwicht realiseren tussen ruimte voor ondernemerschap, goed wonen, zorg, winkelen, recreëren en cultuur. In onze cultuurvisie benadrukken we de verbindende waarde van de cultuur en hanteren we het credo ‘cultuur moet de wijk in’. Voor onze kernen gaan we er bovendien vanuit dat cultuur de trekker is voor bezoekers.

Muiderslot: culturele trekpleister

Op het moment dat de raad besluit dat wij beschikbaar zijn als fusiepartner voor de gemeente Wijdemeren, denken wij dat het kern- en wijkgericht werken dat de afgelopen 8 jaar steeds meer vorm heeft gekregen goed past bij de dorpenstructuur van Wijdemeren. We herkennen in de betrokkenheid van inwoners van de kernen van Wijdemeren veel van wat we in onze kernen zien. We denken dat het werken met gezamenlijke wijkagenda’s (dorpsagenda’s) en alles wat daarbij hoort voor Wijdemeren een goede manier is om de vitaliteit van de dorpen te behouden en te versterken.

2.2 Behoud groen – blauwe omgeving In de Omgevingsvisie heeft Gooise Meren de betekenis en waarde van water en landschap benadrukt. In drie van de vijf richtinggevend principes voor de toekomst speelt het behoud van de groen – blauwe kwaliteiten van Gooise Meren een rol: Natuur- en erfgoedparels (de mooie plekken met natuur en geschiedenis) verder versterken; Verduurzaming als vliegwiel voor de toekomst (we gebruiken het duurzaam maken van de gemeente om ook andere doelen te halen) en: De leefomgeving (nog) mooier en gezonder maken. Dit is niet verrassend, want in de al genoemde missie en visie die Raden van Muiden/Muiderberg, Naarden en Bussum hebben opgesteld wordt ook het groen (blauwe) karakter van de nieuwe gemeenten als een centrale kernwaarden gezien: “Wij zien een groene, duurzame gemeente met een rijke cultuurhistorie, waarin opgroeien, wonen en verblijven een lust is. Waar recreanten, cultuur- en natuurliefhebbers vanuit de nabije regio en vanuit de rest van Nederland genieten van de veelzijdigheid van onze gemeente. Een gemeente waar gastvrijheid in balans is met de relatief rustige woonomgeving.”

6

IJmeer: Gastvrijheid in balans met rust Door allerhande ontwikkeling (stikstof, CO2, klimaat, afname biodiversiteit, landbouw) is het belang en vooral het behoud van de groen-blauwe omgeving steeds scherper op het netvlies komen te staan. In het verlengde van de Omgevingsvisie kiest Gooise Meren als het gaat om woningbouw voor inbreiding in plaats van uitbreiding, blijft Gooise Meren zich inzetten voor het GNR, en werkt Gooise Meren samen met agrariërs, gebiedsorganisaties en provincie aan landschappelijke opgaven. Gooise Meren heeft een stevig lokaal programma opgesteld om biodiversiteit te versterken en heeft recentelijk een (stads)ecoloog aangesteld om kennis in huis te halen over hoe je dit het beste kunt doen, ook in de wijken en kernen. Vanwege het belang van landschap heeft Gooise Meren zich opgeworpen als trekker voor het programma landschap van de MRA. In dat kader is een belangrijk begin gemaakt met het in beeld brengen van oplossingen van de nat – droogte annex het vraagstuk van waterkwaliteit van de Hostermeerpolder. Gooise Meren wil via dit trekkerschap een rol spelen om de groen – blauw ring rondom Amsterdam verder te ontwikkelen samen met andere (groene) MRA gemeenten.

Dit houdt enerzijds in het initiëren van projecten om deze groen – blauwe ring te versterken en er anderzijds voor te ijveren dat overwegingen met betrekking tot landschap in besluiten over woningbouw, mobiliteit en energie op MRA niveau tenminste passend worden meegewogen. Wat geldt voor Gooise Meren geldt misschien nog wel in meerdere mate voor Wijdemeren. Het uitgebreide plassengebied, de polders en het platteland hebben naast agrarische waarde grote natuur- en recreatieve waarden. Het in balans brengen en houden van deze onderscheiden waarden is een van de belangrijkste opgaven voor de komende decennia. Deze opgave vraagt enerzijds om samenwerking tussen overheden, agrariërs en gebiedspartijen en anderzijds om lokaal maatwerk dat op het niveau van de kernen bijdraagt aan de vitale groenblauwe omgeving. De projecten die in ontwikkeling en in uitvoering zijn rondom de Oostelijke Vechtplassen waar Wijdemeren ook aan meewerkt, zien we hierbij als exemplarisch. Op het moment dat de raad besluit dat wij beschikbaar zijn als fusiepartner voor de gemeente Wijdemeren, denken wij dat de kernwaarden van Wijdemeren en van Gooise Meren op dit punt meer dan parallel lopen.

7

2.3 Ondernemersklimaat, perspectief op agrarische sector en (water) recreatie Gooise Meren hecht aan ondernemerschap: ‘Ruimte voor ondernemen’ is de kerngedachte van onze economische visie. De economie van Gooise Meren is grotendeels een wooneconomie, dat wil zeggen een economie die vooral gericht is op de behoeften van de eigen inwoners: winkels, utilitaire voorzieningen, horeca en dienstverlening. Hier profiteren onze inwoners van en het zorgt voor werk in onze gemeente. Gooise Meren beschikt echter ook - met name in Naarden - over een uitgebreid bedrijventerrein, met zeer diverse vormen van bedrijvigheid. Daarnaast zijn Naarden, Muiden en ook Muiderberg niet onbelangrijke recreatieve bestemmingen.

Bussum profiteert van wooneconomie We ondersteunen en faciliteren onze ondernemers om initiatieven in gemeenten te realiseren door advies, subsidies en samenwerkingsverbanden te realiseren. We werken samen bij het behoud en verduurzaming van bedrijventerreinen, enerzijds met het oog voor behoud van werkgelegenheid, maar ook om bij te dragen aan toekomstbestendige terreinen. We hebben hier inmiddels forse stappen in gezet. We zoeken ook steeds naar mogelijkheden om bij de ontwikkeling van gebieden een plek toe te kennen aan economische bedrijvigheid. We stimuleren in samenwerking met Regio en MRA het bezoek aan onze gemeenten en kijken daarbij goed naar welke maatregelen hiertoe bevorderlijk zijn, zonder dat dit leidt tot last voor onze inwoners. Gooise Meren zet in op kansen voor recreatie en toerisme, mede in relatie tot onze cultuur(historie). Het Muiderslot, de Vesting Naarden, de wandel-, fiets en vaarroutes in onze natuur en landelijk gebied staan kan bij toeristen en recreanten inmiddels goed op de kaart. Net als Wijdemeren, zij het in meer bescheiden vorm, kent Muiden een bloeiende vorm van waterrecreatie die we koesteren.

8

Haven van Muiden Gooise Meren kent met name in de Noordpolder agrarische functies. In dit gebied wordt de agrarische functie begrenst door eisen vanuit het landschap, zoals vastgelegd in wettelijke regimes van provincie en rijk. Dit overwegend veengebied is vooral een weidevogelgebied. Dit betekent dat de agrarische functie steeds samen moet gaan met een beheersfunctie. De opgaven daarbij is dat het voor de agrarische ondernemers rendabel blijft om hun werk als agrariër te blijven uitoefenen. In de Noordpolder is het gelukt dit evenwicht redelijk te bewerkstelligen. We zien momenteel veel discussie over de toekomst van de landbouw. Er is de wens om te onderzoeken hoe meer duurzame, minder intensieve vormen van landvouw profijtelijk vorm gegeven kunnen worden. Hiertoe voeren wij gesprekken met boeren en proberen we inzichten in deze te incorporeren in onze voedselvisie.

Noordpolder bij Muiden

We denken dat onze samenwerking met ondernemersverenigingen en onze economische visie een goede basis vormen om de opgaven rond economie en ondernemerschap te adresseren. Op het moment dat de raad besluit dat wij beschikbaar zijn als fusiepartner voor de gemeente Wijdemeren, dan zien wij dat ook geldt voor Wijdemeren. We menen dat de samenwerking met Regio en MRA voor Wijdemeren profijtelijk is

9

voor (water)recreatie, al geldt ook hier het belang van lokaal maatwerk. De propositie die de regiogemeenten hebben opgesteld ten behoeve van de komende MRA agenda waarin de regiogemeenten de potentie van ons landschap als aantrekkelijke bestemming presenteren, biedt hiervoor goede aanknopingspunten. Wat de agrarische functies betreft, onderschrijven wij de gedachte dat het samengaan van de beheersfunctie en agrarische bedrijvigheid een goede zaak is, maar dat dit wel betekent dat de beweging naar kringlooplandbouw en minder dieren zal moeten worden bevorderd. Dit zien we als een opgave voor de sector en provinciale overheid, maar we vinden ook dat gemeenten hierin hun rol moeten pakken. We vinden daarbij toekomstperspectief voor agrariërs wel een randvoorwaarde.

10

3 Conclusie In onze afwegingen om uw uitnodiging aan te nemen om het gesprek te starten over een mogelijk fusie, hadden wij als college al geconcludeerd dat uw uitgangspunten dichtbij de onze staan. Dit is uiteraard afhankelijk van het besluit van onze raad of wij beschikbaar zijn als fusiepartner voor de gemeente Wijdemeren. Hierboven hebben wij in kort bestek laten zien op welke wijze de identiteit van onze kernen, het omliggende landschap en een goed ondernemersklimaat, inclusief het floreren van de recreatieve en agrarische sector, nadrukkelijk onderdeel zijn van gemeentelijk beleid. Naar onze indruk spreekt uit uw uitgangspunten een vergelijkbare focus als wat wij in ons beleid vastleggen en wat we vervolgens ook praktiseren. Hieraan kunnen we toevoegen dat de fusie uit 2016 van vier zeer diverse kernen tot de gemeente Gooise Meren zeker een forse opgave is geweest. Dit heeft ons veel heeft geleerd en heeft bijgedragen aan het besef dat eenheid in diversiteit niet alleen mogelijk is, maar ook op tal van wijzen synergistisch voordeel heeft gebracht. Ook heeft het ons het inzicht gegeven dat onze organisatie meer dan voldoende absorptievermogen heeft en op dit moment robuust genoeg is om een eventuele lichte samenvoeging tot een succes te maken.

11